Morgunblaðið - 19.08.1944, Blaðsíða 10

10
MORÖUNBLAÐIÐ
Laugardagur 19. ágúst 1944.
Hjalti húsmannssonur
Æfintýr eftir P. Chr. Asbjörnsen.
10.
þá kom að henni hundurinn, sem húsbóndi Hjalta hafði
einnig keypt handa honum og sagði þá kötturinn:
„Æ, hvernig á jeg nú að fara að? Nú er hringurinn horf-
inn og þeir eru búnir að dæma hann Hjalta til dauða?“
Og kisa hágrjet og bar sig aumlega.
„O, það veit jeg nú ekki“, sagði hundurinn, „en hitt
veit jeg, að mjer er svo illt í maganum, að jeg veit ekki
hvað jeg á við mig að gera“.
„Þá hefir þú jetið eitthvað óheilnæmt“, sagði kötturinn.
„Ekki veit jeg nú til þess að jeg hafi jetið neitt annað
nýlega, en dauðan fisk, sem jeg fann á floti hjerna í sjón-
um“.
„Kannske fiskurinn hafi gleypt hringinn og ekki þolað
gullið og þú þolir það ekki heldur“, sagði' rottan. er þar
var komin, hún hafði farið í humátt á eftir, þegar hún
sá örninn fljúga burt með kisu.
„Það getur svei mjer verið“, sagði hundurinn, en hvað
gagnar það honum Hjalta?“
„Jeg skal bara fara ofan í þig og sækja hringinn“, sagði
rottan, „jeg þarf ekki stóra smugu að fara eftir, og ef
hringurinn er í maganum í þjer, þá skal jeg finna hann.
Svo fór rottan upp í hundinn og alla leið niður í maga, og
þótt seppa liði ekki sem best á meðan, þá fann hún nú
hringinn og kom með hann aftur.
Svo báru þau ráð sín saman og hundurinn var hissa á
að kettinum skyldi ekki hafa hugkvæmst að reyna að
klifra upp turninn og vita hvort hann fyndi ekki holu,
þar sem hann gæti laumað hringnum inn til Hjalta. —
Þetta reyndi kisa svo, og það tókst, og um leið og Hjalti
fjekk hringinn, óskaði hann að turninn rifnaði í tvennt.
Svo óð hann inn til konungshjónanna og ljet dynja á þeim
skammirnar fyrir alla þeirra klæki. Konungur var ekki
lengi að kalla á marga hermenn, og skipaði þeim að taka
Hjalta, en hann var þá ekki seinn á sjer að óska, að allir
hermennirnir væru á kafi upp undir hendur í keldunum
í fúamýrinni upp undir fjallinu og þar átti hver þeirra
nóg með sig.
Þegar Hjalti var búinn að segja kóngafólkinu til synd-
anna, óskaði hann þess, að það yrði ánægt með að búa í
jiýju höllinni, sem hann bygði, og vildi aldrei hreyfa sig
þaðan. Svo gerðist hann sjálfur stjórnandi ríkisins og
hundurinn og kötturinn urðu að konungssyni og kon-
ungsdóttur aftur og kvæntist Hjalti þeirri konungsdótt-
urinni, sem nokkuð var betri en hin. Og rottan var hjá
þeim meðan hún lifði í besta yfirlæti, enda var þetta
alveg sjerstök rotta.
, ENDIR.
EINU SINNI kendi Bismarck
barni sínu, þegar húsbóndinn
kom vaðandi inn. Hann öskr-
aði eins og naut og þreif í axl-
irnar í Azilde og hristi hana.
„Þú skilur það ekki, fávitinn
þinn“, hrópaði hann. „En jeg
-er eignalaus“.
„Fyrst starði Azilde þögul á
hann, en fór svo að hlæja. Hús
bóndinn slepti henni og gekk
nokkur skref aftur á bak. „Að
hverju ertu að hlæja?“ hvísl-
aði hann.
„Og hún svaraði honum, í
fyrsta sinn í marga mánuði.
„Vegna þess“, sagði hún, og
hjelt áfram að hlæja, ,,að ógæf-
an hefir lostið hús þetta af
hatri. Jeg mun altaf hlæja að
því“.
Zélie þagnaði. Miranda dró
djúpt andann. „Það var hræði-
legt af henni að segja þetta —
en hún hefir verið orðin brjál-
uð þá, vesalingurinn?11
„Já, brjáluð af skelfingu.
Blóm getur ekki lifað án sólar.
Sálin getur ekki» lifað án ást-
ar“.
„En hún hafði barn sitt“,
sagði Miranda.
„Já, en það var of seint. Hún
var orðin brjáluð, þegar það
kom. Viku eftir að húsbónd-
inn sagði henni frá skipstjón-
inu, læddist hún nótt eina nið-
ur í rauða herbergið. Hún ljek
á harpsikordið og hló. Titine
heyrði til hennar. Hún hljóp
niður, en það var of seint. Az-
ilde hafði náð í hníf ....“. Zé-
lie bar höndina upp að hálsi
sjer.
Miranda tók andköf og
starði á gömlu konuna.
„Og enn hlær hún“, hjelt Zé-
lie ról. áfram, „þegar eitthvað
ilt kemur fyrir á Dragonwyck.
Aðeins þeir, sem hafa blóð
hennar í æðum sjer, geta heyrt
það, en stundum geta aðrir
fundið það, þótt þeir ekki heyri
neitt. Jeg hefi fundið það —
og jeg hygg, að þú hafir*einn-
ig fundið það“.
Miraníia þagði. Þegar hún
hugsaði um þennan undarlega
ótta, sem hún hafði barist við
tvisvar sinnum í rauða her-
berginu, lá við að hún tryði
orðum Zélie gömlu. En svo
hafði hún oft verið í rauða her
berginu án þess að verða nokk
urs vör, og það, heilbrigð skyn
semi hennar og virðingin fyrir
Nikulási, sem hafði látið í ljós
megna fyrirlitningu á hjátrú
Zélie gömlu, rjeði úrslituiji.
„Þetta er hræðileg saga“,
sagði hún og reyndi að gera
sig fullorðinslega. „En alt þetta
skeði fyrir löngu síðan og
svona gömlum sorgleikjum á
að gleyma. Jeg er alveg sam-
mála hr. Van Ryn um, að sögu
þessari eigi ekki að halda á
lofti“.
Zélie, sem bersýnilega hlust
aði ekki á hana, dró krítar-
pípu upp úr vasa sínum og
tróð í hana tóbaki og kveikti
síðan í. Hún hallaði sjer aftur
á bak og lokaði augunum og
andaði reyknum djúpt að sjer.
„Þú veist, að ekkert ilt gæti
komið fyrir hjer á Dragon-
wyck“, hjelt Miranda áfram.
„Þetta er dásamlegur staður,
og jeg elska hann .... jeg
vildi aðeins ....“. Hún þagn-
aði.
Zélie opnaði augun og leit
á stúlkuna. ,,Aha!“ sagði hún
illgirnislega. „Þú vildið að-
eins ....“. Hún krosslagði
fætur sína og hjelt áfram að
reykja. „Farðu aftur upp. Jeg
er þreytt og ætla að hvíla
mig“.
Miranda stóð á fætur. Henni
leið hálf illa. Hún hefði aldrei
átt að hvetja gömlu konuna
til þess að segja sögu þessa.
Hún gekk til Katrínar. „Við
skulum koma upp á loft, Ijúf-
an“, sagði hún. „Jeg skal lesa
fyrir þig“.
Katrín litla hristi höfuðið.
„Jeg vil vera hjer. Annetja
ætlar að búa til hunangsköku
handg mjer“.
Miranda varð því að fara ein
upp. Þegar hún kora þangað,
hafði alls staðar verið kveikt
á kertunum, og höllin var ekki
lengur dimm og ógnandi. Þeg-
ar hún gekk um glæsilegar stof
urnar og andaði að sjer reyk-
elsisilmnum, hugsaði hún reiði
lega: „Jeg á heima hjer. Jeg er
frænka Nikulásar. Hvernig
dirfist gamla nornin að reyna
að hræða mig hjeðan?“
Að lokum kom hún inn í
rauða herbergið. Hún stóð dá-
litla stund í dyrunum og
horfði í kringum sig. Síðan
gekk hún að harpsikordinu.
Hún hikaði, en opnaði það svo
og snerti eintf strenginn. Hún
hafði mikinn1 hjartslátt. Hún
beið átekta, en ekkert skeði.
Hún fann enga undarlega til-
finningu, engan kuldahroll.
Ekkert. Og jeg hefi aldrei fund
ið neitt, hugsaði hún með
sjer.
Hún náði sjer í stól og sett-
its niður og Ijek „Mig dreymdi
að jeg dvelai í marmarahöll-
um“ á harpsikordið. Hún ljek
hratt, og gamla hljóðfærið,
sem hafði staðið svo lengi ó-
snert, gaf frá sjer mjóa, urg-
andi tóna.
Hún ljek lagið tvisvar, en
lokaði síðan harpsicordinu og
fór upp á herbergi sitt. Hún
aíklæddi sig, fór í náttkjólinn
og slopp utan yfir og settist í
hægindastól fyrir framan ar-
ininn. Á borðinu við hlið henn
ar lágu nokkrar bækur. Ein
þeirra var biblían, sem faðir
hennar hafði gefið henni. Þeg-
ar hún leit á hana, fann hún
til samviskubits. Það voru
margar vikur síðan hún hafði
hugsað um guð. Hún tók biblí-
una, lokaði augunum og opn-
aði hana síðan. Hún kom nið-
ur á 20. kap. í Jobsbók:
„Auð gleypti hann — hann
verður að æla honum aftur.
Guð rekur hann úr maga
hans“.
Miranda gretti sig. En hvað
þetta var ruddalegt og and-
laust! Henni fanst biblían ekki
lengur opna fyrir sjer nýja
töfraheima. Henni fanst hún
leiðinleg og þreytandi.
Hún lagði hana aftur á borð-
ið og tók „Endursagðar sög-
ur“. Hún hafði þegar lesið all-
ar sögurnar. En þær færðu
hana nær Nikulási, vegna þess,
að hann hafði einnig lesið þær
og einu sinni sagt við hana,
að höfundurinn væri gáfaður
og yrði einhvern tíma frægur.
VII. KAPÍTULI.
Fljótið fraus snemma þetta
ár, og þegar áætlunarbátarnir
hættu að koma að Dragon-
wyck,* hætti einnig gesta-
straumurinn. Nú, þegar Mir-
anda var orðin ein eftir, með
Van Ryn fjölskyldunni, varð
hún hamingjusöm á ný.
Nikulás virtist nú veita
henni jafn mikla athygli og áð
ur, og þótt þau hefðu ekki tal-
ast neitt við í þá átt, fann húp,
að samband þeirra var aftur
að verða eins og það þafði ver-
ið á dansleiknum fjórða júlí.
Þriðjudagsmorgun einn, í
miðjum nóvember, barði
Magda hranalega að dyrum
hjá Miröndu. „Húsmóðirin vill
finna þig“, sagði hún. „Undir
eins“, bætti hún við, þegar hún
sá, að Miranda ætlaði að fara
að laga sig til fyrir framan
spegilinn.
Miröndu var dálítið órótt
innanbrjósts, þegar hún gekk
á eftir stúlkunni til herbergja
Jóhönnu. Hún hafði aldrei ver
ið kölluð á hennar fund fyrr.
Jóhanna var ekki komin á
fætur. Hún lá í Van Ryn rúm-
inu, sem var geysistórt, með
útskornum göflum. Einn for-
faðir Nikulásar hafði komið
með það frá Hollandi.
Herbergi þetta var mjög
stórt, en virtist minna en það
í raun rjettri var, vegna þess,
að þar var hrúgað saman heil-
miklu af gömlum, slitnum hús
gögnum, sem Jóhanna hafði
komið með frá Albany. og
þrátt fyrir heiðarlegar tilraun-
ir þjónustustúlkunnar til þess
að halda herberginu snyrti-
legu, voru þar alls staðar hálf-
fullir kassar af kökum, sæl-
gæti og brjefarusl. Þótt glaða-
sólskin væri úti, voru glugga-
tjöldin dregin niður og þungt.
loft var í herberginu.
Ef þetta væri mitt herbergi,
hugsaði Miranda og leit í kring
um sig, skyldi það vera falleg-
asta herbergið í höllinni.
Jóhanna var að ljúka við
morgunverð sinn. Hún þurkaði
sjer um munninn og ýtti tóm-
um bolla illskulega til Mögdu.
„Segðu Annetju að setja meiri
rjóma í morgunsúkkulaðið
mitt. Þetta var þunt eins og
vatn. Farðu með það niður“.
Stúlkan hlýddi orðalaust.
Jóhanna kom nú auga á
Miröndu, andvarpaði ofurlítið
og sagði: „Góðan daginn. Jeg
þarf að tala dálítið við þig“.
sjer sjúkleika og sendi eftir
ungum lækni, sem hann hafði
aldrei sent eftir áður, en sem
mjög hafði verið lofaður. Hinn
ungi læknir kom og fór að
leggja ýmsar spurningar fyrir
kanslarann.
M. a. spurði hann: Hve lengi
sofið þjer á næturnar? Hversu
mikils neytið þjer af áfengum
drykkjum daglega? Farið þjer
gönguferðir á daginn og hve
oft og lengi?
í fyrstu svaraði Bismarck
spurningunum mjög kurteis-
lega, en að lokum misti hann
þolinmæðina og hrópaði:
„Herra læknir, jeg bað yður
um að koma hingað til þess að
gefa mjer aftur heilsu mína,
en ekki til þess að láta yður
leggja fyrir mig spurningar11.
„Jæja þá“, sagði læknirinn
og ljeí sjer hvergi bregða. „Ef
þjer viljið fá heilsu yðar aftur
án þess að lagðar sjeu fyrir yð-
ur spurningar, þá verðið þjer
að senda eftif dýralækni11.
Svarið fjell hinum mikla
stjórnmálamanni vel og sendi
hann oft upp frá því eftir lækni
þessum.
★
— Til hvaða dýrategundar
telst gleraugnaslangan?
— H-in-hinnar nærsýnu.
★
— Nú blöskrar mjer, þú
kemur nákvæmlega 2 klukku-
stundum og 48 mínútum of
seint.
— Og samt segir þú, að jeg
sje aldrei nákvæm með tím-
ann.
* ★
Leigjandinn: — Þakið er svo
hriplekt, að alt er á floti inni
hjá okkur. Hversu lengi eigum
við að þola slíkt?
Húseigandinn: — Hvernig ,á
jeg að vita það? Haldið þjer
kannske, að jeg sje veðurfræð-
ingur?