Morgunblaðið - 10.11.1944, Blaðsíða 6

6
MORGUNBLAÐIÐ
Föstudagur 10. nóv. 1944
Útg.: H.f. Arvakur, Reykjavík
Framkv.stj.: Sigfús Jónsson
Ritstjórar:
Jón Kjartansson,
Valtýr Stefánsson (ábyrgðarm.)
Frjettaritstjóri: ívar Guðmundsson
Auglýsingar: Árni Óla
Ritstjórn, auglýsingar og afgreiðsl*.
Austurstræti 8. — Sími 1600.
Askriftargjald: kr. 7.00 á mánuði innanlands,
kr. 10.00 utanlands
1 lausasölu 40 aura eintakið, 50 aura með Lesbðk.
Eítir þinghljeið
ÞINGFUNDIR hefjast að nýju í dag, en þeir hafa engir
verið haldnir síðan 25. okt. Ríkisstjórnin fór fram á það
við forsefa þingsins, að þingfundir yrðu ekki haldnir um
hálfsmánaðarskeið, nema sjerstaklega stæði á, því að
stjórnin vildi fá næði til að athuga og undirbúa mál, sem
hún þyrfti að leggja fyrir þingið. Forsetar fjellust á þetta
og tilkyntu þingmönnum þessa ákvörðun, en gátu þess
jafnframt, að svo væri til ætlast, að þingnefndir störfuðu
á þessum tíma.
★
Tíminn var eitthvað að fjargviðrast yfir því á dögun-
um, að ríkisstjórnin hefði með þessu sýnt óhóflegt bruðl
á ríkisfje, þar sem svo myndi til ætlast, að þingmenn
hjeldu fullu kaupi þenna tíma. Það er að sjálfsögðu á
valdi þingsins sjálfs að ákveða þetta, því að það heyrir
undir þingið en ekki ríkisstjórnina að ákveða þingfara-
kaupið. Ef það er rjett, sem Tíminn segir, að þingmenn
hafi lítið eða ekkert unnið að þingstörfum þenna tíma,
er það að sjálfsögðu til athugunar fyrir þingfararkaups-
nefnd, hvort ekki muni rjett að draga eitthvað af kaupi
þingmanna. En þetta er ríkisstjórninni algerlega óvið-
komandi.
★
Annars verður ekki sjeð, að það geti talist bruðl á
ríkisfje, þótt þingmönnum sje greitt kaup þenna stutta
tíma, sem ríkisstjórnin hefir notað til undirbúnings þing-
mála. Það vinst fullkomlega aftur í betri og greiðari
vinnubrögðum, þegar stjórnin hefir lokið undirbúningi
málanna og þingið fær þau til meðferðar.
Og segja má um skrif Tímans þetta: Öðrum fórst
en ekki þjer. Því að vissulega hafa engir þingmenn van-
rækt eins þingstörfin að undanförnu og Framsóknar-
menn. Aður en til orða kom að fresta þingfundum, voru
þeir horfnir af þingi og farnir í fundaleiðangra út um
land. Ekki hefir heyrst að þeir hafi haft leyfi forseta til
þessara ferðalaga. Ekki hefir heldur annað heyrst en að
þessir flökkuþingmenn hafi tekið fult þingfarakaup allan
tímann sem þeir voru á þessu flakki. Þó mæla þingsköp
svo fyrir, að þingmönnum sje oheimilt að víkja af þingi,
nema forseti eða þingdeild leyfi.
Ef Tíminn vildi vera sjálfum sjer samkvæmur, ætti
hann nú að gera þá kröfu til flökkuþingmannanna, að
þeir endurgreiði að fullu þingfarakaupið þann tíma, sem
þeir voru á flakkinu, því að þar voru þeir vissulega ekki
að vinna verk í þágu þjóðarinnar.
★ '
Ekkert hefir enn heyrst um þau mál, sem stjórnin
leggur fyrir þingið. Erfiðasta viðfangsefnið nú, til að'
byrja með, verður án efa að bjarga fjárhag ríkissjóðs, því
að þar er aðkoman óglæsileg hjá stjórninni. Alkunnugt
er, hvernig fjárlagafrumvarpið er úr garði gert. Þar eru
verklegar framkvæmdir skornar niður stórkostlega, eða
sem svarar 6—7 milj. kr. Reiknað er með vísitölu 250, í
stað 270. Ekki er áætlaður eyrir til uppbótar á útfluttar
landbúnaðarafurðir og ekki heldur til niðurgreiðslu á
verði landbúnaðarvara á innlendum markaði, en þetta
nemur tugum miljóna króna. Þrátt fyrir þenna frágang
á fjárlagafrumvarpinu er niðurstaðan sú, að nokkur halli
er á sjóðsyfirlitinu.
Danssýning
Higmor Hanson
i
t
verji ibrijo
|A/.i
uaíeaa fífinii

Öngþveitið í stjórnmálunum undanfarin tvö ár hefir
komið harðast niður á ríkissjóði. Stafar það fyrst og
fremst af því, að utanþingsstjórnin var ekki í neinum
tengslum við þingið. Hún hafði engan þingmeirihluta að
baki sjer, til þess að hafa hemil á eyðslunni. Afleiðingin
varð sú, að jafnt og þjett hlóðst á útgjöldin, en þess
hinsvegar ekki gætt, að sjá ríkissjóði fyrir tekjum.
Hin nýja þingræðisstjórn verður að koma fjárhag rík-
issjóðs í lag, því að það myndi hefna sín grimmilega síðar,
ef hallarekstur verður á ríkisbúskapnum, þegar atvinnu-
tekjurnar fara að rýrna.
ÞANN 13. okt. síðastliðinn
hjelt frú Rigmor Hanson dans-
sýningu í Gamla Bíó fyrir troð-
fullu húsi áhorfenda og við
mikinn fögnuð þeirra. Sýndir
voru step og samkvæmisdans-
ar, aðallega suðuramerískir,
svo sem Rumba, la Conga, og
nýjasti dansinn La Samba,
enda eru þeir mest í tísku nú,
sjerstaklega í Ameríku. Er
nýlega farið að dansa La
Samba í Englandi, og vekur
hann þar mikla athygli og
hrifningu.
La Conga dönsuðu nemend-
ur frú Rigmor, 5 pör, en
Rumba, la Samba og tvo
Taftgo dansaði Rigmor við
einn nemandann, Pál Daníels-
son. Var fögnuður áhorfenda
mikill og varð að endurtaka þá
alla. Enda voru dansarnir bæði
fagrir og fjörlegir og sjerstak-
lega vel dansaðir, sem ekki er
að furða, þar sem Rigmor sjálf
átti í hlut. Er það mikið fagn-
aðarefni allra þeirra, er fögr-
um dansi unna, að Rigmor
skuli nú loks vera farin að
koma sjálf fram á danssviðið
aftur, því í mörg ár hefir hún
aðeins kent og látið nemendur
sína koma fram.
Mjög ólíkur þessum suður-
amerísku dönsum var enskur
Vals, sem frú Rigmor dansaði
við annan_ nemanda sinn,
Hannes Jónsson. Var sá dans
sem fagurt æfintýri, enda
vakti hann og La Samba mesta
hrifningu áhorfenda.
Mjög skemtilegur var einn-
ig Steppdans ungfrú Kristínar
Guðmundsdóttur. Kristín hefir |
numið og sýnt hjá frú Rigmor
undanfarin 7 ár, og er svo leik-
in í listinni, að Rigmor hefir á-
kveðið að gera hana að aðstoð-
arkennara sínum í vetur.
Þar sem mjög margir urðu
frá að hverfa 13. október, hugði
frú Rigmor að endurtaka
skemtunina fljótlega, en liefir
ekki getað fengið húsnæði fyr
en nú. Næstkomandi sunnudag
verða haldnar tvær danssýn-
ingar, kl. 2 fyrir fullorðna, en
kl. 4 verður sjerstök barnasýn- :
ing. N.
Fá ekki búðirnar
London: — Mikill fjöldi
franskra smákaupmanna hefir
Éjengið í samband til þess að
vinna á móti því, að Gyðingar
þeir í Frakklandi, sem urðu að
selja eða yfirgefa verslanir sín
ar, meðan hernámið stóð yfir,
fái þær aftur.
Lífið á Tjörninni.
ÞAÐ ER gaman að gánga fram
hjá Reykjavíkurtjörn þessa dag-
ana og horfa á hið fjöruga líf,
sem þar er. Nú er það ekki fugla
lífið lengur, sem vekur athygli
vegfarenda, heldur skautafólk-
ið. Ungir og gamlir svifa ljett
yfir spegilsljettan ísinn. Ame-
ríkanar með prik í höndunum
leika sjer að því að slá*einhverju
stykki á milli sín. Það er kallað
íshockey og er sjaldgæf íþrótt
hjer á landi, sem sjá má af því,
að leikurinn vekur forvitni
þeirra, er leið eiga um eða fram
hjá Tjörninni. Þetta er þó leikur,
sem unga fólkið hefði bæði gam-
an og gott af að stunda.
•
Besti leikvöllurinn.
KVARTAÐ var yfir því í blaði
hjer á dögunum, að börnin hefðu
ekki neina vetrarleikvelli. Neydd
ust til að vera á götunni með
sleða sína og skíði, bílstjórum
til ama og sjálfum sjer til stór-
hættu. Mikill vill meira, mætti
segja í þessu sambandi. Barna-
leikvellirnir eru ágætir hjer í
bænum. Við erum, og megum
vel vera, hreykin af þeim. Hitt
verður erfiðara að finna staði,
þar sem börn geta stundað
vetraríþróttir þá fÉju daga árs-
ins, sem nægjanlegur snjór er til
þess.
En við höfum einn vetrarleik-
völl og það er Tjörnin. Skauta-
hlaup er holl og góð íþrótt, sem
ungir og gamlir hafa gaman af.
Við skulum hvetja börn og full-
orðna til að nota vel skautasvell
ið á Tjörninni, þegar það gefst.
Skautafjelagið ætti að hafa for-
gönguna.
•
Fiskleysið.
ÞAÐ GENGUR illa að ná í nýj
an fisk í soðið þessa dagana.
„Ekkert nema frosið og saltað",
segja afgreiðslumennirnir.í fisk-
búðunum. Ef spurt er um nýja
ýsu, reka þeir sumir upp stór
augu, eins og til að gæta að,
hvort sá er spurði sje eitthvað
skrýtinn, öðruvísi en annað fólk.
Eftir sláturtíðina og allan kjöt
matinn vill fólk fá nýjan fisk.
En hann er ekki tiþ
Og það er ekki einu sinni hægt
að fá fróun í því að skamma ein-
hvern fyrir fiskleysið. Það getur
nefnilega enginn að því gert.
Það vantar ekki, að sjómenn-
irnir róa, þegar gefur á sjó. En
gæftir hafa verið tregar. Þegar
loksins gefur, þá fæst varla bein
úr sjó. Það litla, sem kemur af
fiski til bæjarins, er rifið út svo
að segja um leið og það kemur
í fiskbúðirnar.
Það er ekki annað að gera en
að borða „fryst eða saltað“.
•
Merkileg sýning.
B YGGIN G ASÝNIN GIN, sem
nú er í Hótel Heklu í sambandi
við byggingamálaráðstefnuna, er
merkileg og ættu sem flestir að
sjá hana. Þar gefur að líta
margt, alskonar efni og áhöld,
sem að byggingaiðnaði lúta. Sýn-
ingunni hefir verið lýst í grein-
um hjer í blaðinu og skal jeg
ekki orðlengja um það frekar.
En í sambandi við sýninguna
hefir mjer dottið í hug, hvort
ekki væri mögulegt að hafa slíka
sýningu að staðaldri. Gera sýn-
inguna að einskonar safni, sem
almenningur .ætti kost á að sjá
að vild. Það væri vitanlega ó-
þarfi að hafa S&fnið opið alla
daga, enda kostnaður við það of
mikill. Slíkt byggingamálasafn
yrði spegilmynd af því, sem við
höfum átt og eigum í þessum
efnum.
©
Oheppilegt fyrirlestra
fyrirkomulag.
Á BYGGINGAMÁLARÁÐ-
STEFNUNNI, sem staðið liefir
yfir hjer í bænum mndanfarna
daga, hafa sjerfræðingar á ýms-
um sviðum byggingarmála flutt
stórfróðleg erindi. Erindum þess
um hefir verið útvarpað og er
það vel, því um alt land er á-
hugi fyrir þessum málum.
En það er afar óheppilegt, að
erindum þessum skuli hafa ver-
ið útvarpað á þeim tíma, sem
vinnandi menn geta ekki hlust-
að á útvarp. Sennifega verður
því til svarað, að ekki hafi ver-
ið hægt að gera við þessu, vegna
þess, að fundir ráðstefnunnar
hafi verið haldnir a þessum tima
dags. En hefði ekki í upphafi ver
ið hægt að halda kvöldfundi, þar
sem þessi erindi voru flutt og
gera mönnum með því kleift að
hlusta á þessa stórmerku fræðslu
•
Misskilningur um
þvottavjelainn-
flutning.
VEGNA BRJEFS, sem jeg birti
í gærmorgun frá húsmóður um
þvottavjelainnflptning, þar sem
getum er að því leitt, að ekki fá
ist þvottavjelar vegna þess að
innflutningsbann sje á þeim hjer,
hefir viðskiptaráðið beðið mig að
leiðrjetta misskilning, sem kom
fram í brjefinu.
Viðskiptaráðið hefir síður en
svo bannað innflutning á þvotta-
vjelum. Það hefir reynt, að
greiða fyrir honum. En nú 1. nóv.
barst ráðinu skeyti frá sendi-
herra fslands í Washington, þar
sem hann segir, að ekki muni
fást útflutningsleyfi fyrir þvotta
vjelar frá Bandaríkjunum.
Um þvottavjelar er það sama
að segja og önnur rafmagnsáhöld
til heimilisnotkunar, sem hörgull
er á, eins og t. d, ryksugur, ís-
skápa o. fl. Slík tæki eru als
ekki framleidd í Bandarikjunum
eins og stendur og því ófáanleg
fyrr en eftir stríð.
•
Nýstárleg notkun
rakvjelablaða.
DANSKAR stúlkur tóku upp
á því í fyrra að bera merki
breska flughersins (R.A.F.) í
barminum á frökkum sínum eða
kápum. Þetta fór mjög í taug-
arnar á Þjóðverjum og þýskir
hermenn fóru að ta-ka upp á því
í mannþröng eða á götum úti að
hrifsa merkin af stúlkunum, eða
slíta þau af þeim.
Þá tóku dönsku stúlkurnar
upp það ráð að festa rakvjela-
blöðum á bak við merkin á
frakkaboðungnum, og það dugði.
Þjóðverjarnir hættu brátt að rí'fa
merkin af stúlkunum.
Rauðliðar hðrfa
London: Hersveitir spánskra
rauðliða í Suður-Frakklandi,
hafa að beiðni frönsku stjórnar
innar fært sig til stöðva, sem
eru um 18 km. frá landamær-
um Frakklands og Spánar. Var
þetta tilkynnt í París fyrir
skemstu. Paul Boncour, fyrr-
um utanríkisráðherra Frakka
er nú í Genf, til þess að ganga
frá lagasetningu varðandi dvöl
hinna mörgu spönsku flótta-
manna í Frakklandi.
— Reuter.