Morgunblaðið - 08.12.1944, Blaðsíða 6

6
MORGUNBLAÐIÐ
Föstudagur 8. des. 1944.

Útg.: H.f. Árvakur, Reykjavík.
Framkv.stj.: Sigfús Jónsson.
5 Ritstjórar: Jón Kjartansson,
Valtýr Stefánsson (ábyrgðarm.)
Frjettaritstjóri: Ivar Guðmundsson.
Auglýsingar: Árni Óla.
Ritstjórn, auglýsingar og afgreiðsla,
Austurstræti 8. — Sími 1600.
Áskriftargjald: kr. 7.00 á mánuði innanlands,
kr. 10.00 utanlands.
í lausasölu 40 aura eintakið, 50 aura með Lesbók.
„Jeg er hættur að skilja “
VIÐ MIJNUM hvernig Hermann Jónasson, formaður
Framsóknarflokksins fór að, áður en ríkisstjórnin var
mynduð og áður en nokkuð var kunngert um málefna-
sáttmála stjórnarflokkanna. Hermann kvaddi liðsmenn
sína brott af þingi og dreifði þeim út um landsbygðina,
til fundahalda. Þá skorti ekki umræðuefnið.
En þegar ríkisstjórnin hafði setið að völdum í sex vik-
ur, gafst þessum kappsama foringja stjórnarandstöðunn-
ar tækifæri til að ræða við stjórniná og þingsköp fyrir-
skipuðu að þeim viðræðum skyldi útvarpað. Þetta gerð-
ist mánudaginn 4. desember, er eldhúsumræður skyldu
fara fram frá Alþingi. En þá skeður það undarlega, að
kappinn sjálfur ber sig mjög illa og kvartar yfir því, að
ekki skyldi hafa fengist að fresta þessum umræðum þar
til síðar á þingi, að málin lægju gleggra fyrir.
Foringi stjórnarandstöðunnar taldi sig hafa nóg að
ræða við landsfólkið áður en nokkuð lá fyrir um áform
stjórnarinnar. En þegar öll gögn höfðu verið lögð á
borðið og stjórnin hafði setið við völd í sex vikur, þá var
kvartað yfir málefnaskorti!
★
Ekki tókst betur til hjá Eysteini Jónssyni. Hann tal-
aði síðast við eldhúsumræðurnar. Hann gat þess, að til
þessara umræðna hefði verið stofnað, til þess að ræða við
ríkisstjórnina. „En svo hefir þetta snúist þannig”, bætti
Eysteinn við, „að allir ráðast á Framsóknarflokkinn”.
„Jeg er alveg hættur að skilja þetta”, sagði svo Eysteinn
og stundi við.
Það er alveg rjett hjá Eysteini, að eldhúsumræðurnar
snerust nær eingöngu að Framsóknarflokknum. — En
þetta er ekki undravert.
Öll íslenska þjóðin hefir nú sakir fram að bera á Fram-
sóknarflokkinn. Miklar og þungar sakir. Þjóðin þráði frið
og samstarf alla flokka. Hún mintist atburðanna frá í maí
síðastliðnum, þegar hún fylkti liði að kjörborðinu í lýð-
veldismálinu. Hún mintist stofnun lýðveldisins, þeirrar
helgu og hátíðlegu stundar. Mátti ekki vona, að sú þjóðar-
eining, sem ríkti í lýðveldismálinu, gæti haldist áfram
a. m. k. til stríðsloka?
Við vitum hvað síðar gerðist. Vitum, að reynt var að
koma á allsherjarfriði og samstarfi. Vitum, að það var
Framsókn sem skarst úr leik.
Forsætisráðherrann sannaði skýrt og skilmerkilega í
frumræðu sinni við eldhúsumræðurnar, að það var ekki
vegna málefnalegs ágreinings að Framsókn skarst úr leik,
heldur vegna hins, að foringjar flokksins vildu upplausn
og hrun í þjóðfjelaginu. Þeir töldu þetta sigurvænlegast
fyrir sjálfa sig og flokk sinn!
Vissulega hefir þjóðin miklar og þungar sakir á hend-
ur slíkum foringjum og flokki. Þessvegna er ekki að
undra, að þessir menn og þessi flokkur yrðu fyrir aðköst-
unum í eldhúsumræðunum, í stað ríkisstjórnarinnar.
★
Foringjar Framsóknarflokksins gerðu sjer í fyrstu von-
ir um, að fólkið í sveitunum myndi fylgja þeim að mál-
um og snúast gegn ríkisstjórninni. Þessar vonir hafa nú
algerlega brugðist.
Hin stórvirka nýsköpun í atvinnulífinu, sem stjórnin
hefir efst á stefnuskrá sinni, nær ekki aðeins beint til
landbúnaðarins, — þar sem verja á minst 50 miljónum
króna til kaupa á allskonar vjelum til vinslu og hagnýt-
ingu landbúnaðarafurða, ræktunarvjelum, efni til raf-
virkjana o. fl. — heldur bætist og þar við, að rneð þeim
risaátökum sem fyrirhugaðar eru til eflingar sjávarút-
veginum, verður afkoma ísl. landbúnaðarins best trygð
í framtíðinni.
Þetta skilur sveitafólkið. Þessvegna á ríkisstjórnin
einnig að fagpa öflugum stuðingi í sveitunurn, sem fer
ört vaxandi. Þessvegna er Eysteinn hættur að skilja. Ef
til vill öðlast hann skilninginn síðar.
Tuddamenskan
í algieymingi
í TÍMANUM 5. þ. m. er for-
ystugrein með fyrirsögninni:
„Fjölskylduflokkur“. Hún er
vafalaust eftir ritstjórann, Þór
arinn Þórarinsson. Hann hefir
tekið sjer það verkefni fyrir
hendur að elta forsætisráðherra
landsins, Ólaf Thors, með lýgi
og rógburði af lægslu og vio-
urstyggilegustu tegund, sem
hægt er að hugsa sjer. Að hon-
um sje þetta fyrirskipað af yf-
irmönnum sínum, er heldur ó-
líklegt, enda þótt þaðan sje
aldrei góðs að vænla.
ÞesSi áðurgreinda grein er,
einskonar samsull af öllum
þeim óþverra, sem Tímahyskið
hefir á liðnum árum dreift út
um landsbygðina um forsætis-
ráðherrann og fjölskyldu hans.
Á því sviði hefir einni lyginni
jafnan verið hlaðið ofan á aðra.
Hefir þetta að vísu haft nokk-
ur áhrif á þá menn í landinu,
sem sakir þekkingarleysis eða
heimsku, eru fúastir til að trúa
því sem illt er um aðra menn.
En þó hefir reynslan orðið sú,
að vegur og álit Ólafs Thors,
hefir þrátt fyrir þetta vaxið
því meira, sem lengur hefir lið
ið hjá öllum þeim, sem þekkja
hann best og heiðarlega menn
er hægt að kalla. Gildir- það
menn úr öllum stjórnmálaflokk
um þjóðarinnar, líka Fram-
sóknarflokknum.
Olafur Thors er nú svo sem
alþjóð er kunnugt áhrifame'sti
og víðsýnasti stjórnmálamaður
þjóðarinnar- Hann hefir um
langt skeið verið formaður fjöl
mennasta stjórnmálaflokks í
landinu. A slíkan mann bítur
það ekki neitt, þó ómerkileg
lítilmenni kasti að honum
slefu rógs og lyga. Honum mun
vera sama um það og svaravert
væri ekkert af þessu, ef eigi
kæmi annað til en persónuhag-
ur þessa manns.
Tilgangurinn er sá, að skaða
þann flokk, sem Ólafur Thors
stjórnar og telja lítilsigldasta
og þekkingarminsta hluta þjóð
arinnar trú um að flokkurinn
sje eitthvert fjármunalegt fyr-
irtæki fárra manna og helst
einnar fjölskyldu.
Sannleikurinn er sá, að Sjálf
stæðisflokkurinn, sem er ekki
einasta stærsti, heldur og víð-
sýnasti flokkur landsins, hefir
verið sjerstaklga gæfusamur
með það, að eiga svo frjálslynd
an og dugmikinn foringja.
Þau fyrirtæki sem hann sjálf
ur, faðir hans og bræður, eiga
hlut í hafa lengi goldið þess
en ekki notið, að formaður Sjálf
stæðisflokksins hefir hagsmuna
að gæta gagnvart þeim.
Óvandaðir menn í áhrifa-
miklum valdaflokki hafa aldrei
látið þessi fyrirtæki í friði,
hvort sem fjármálaástand lands
ins hefir skapað þeim halla eða
hagnað og það eingöngu af því
að einn eigandinn hefir staðið
í fararbroddi hins pólitíska
stríðs. Hefði það ekki verið, þá
mundu þessi fyrirlæki alla tíð
hafa notið friðar og sannmælis
sem einhver nytsamlegustu og
best reknu fyrirtæki, sem út-
flutningsverslun og atvinna
landsmanna byggist á.
Framh. á bls. 11

\Jihverji ólripar:
't/Jr ctaafeaci fifi
Reykingar í almenn-
ingsbilum.
TÓBAKSREYKINGAR í al-
menningsvögnum eru mörgum
hvumleiðar. Um það s krifar S.
eftirfarandi brjef:
Kæri Víkverji!
Um leið og jeg þakka þjer fyr-
ir þínar góðu greinar um nauð-
synleg málefni til góðs fyrir al-
mennings-heill, vildi jeg biðja
þig að ganga í lið með mjer og
öðrum þeim, sem farið er illa
með í bílunum. — Svo er mál
með vexti að mjer líður oft illa í
bíl, sjerstaklega þegar jeg kem í
bílana að morgni, búinn að fá
mjer göngutúr og bað, þá sest
jeg í rútubíl, og þá koma aðrir
farþegar, og þeir byrja að reykja,
fylla bílinn af tóbaksreyk. — Það
er sama hvert maður fer. Alsstað
ar er reykt. — Mest er jeg undr-
andi á því fólki, sem telur sig
íþróttafólk. Þegar það er að fara
eða koma af skíðum — þá reykir
það. Það er að eyðileggja alla þá
blessun sem það fær fyrir líkams
orku sína — með skíðaáreynsl-
unni. — Tóbaksreikningar eiga að
bannast í öllum bílum. Þær eru
mesti óþverri — og af þeim staf-
ar hin mesta óhollusta. — Burt
með tóbakið, herra Víkverji.
Rjett mælt.
ÞAÐ ER MIKIÐ ,til í því, sem
S. segir í brjefi sínu. Það er þó
ekki eingöngu af því, hve tóbaks
reykingar kunna að vera óholl-
ar, að jeg tek undir áskorun
hans um að banna tóbaksreyking
ar í almenningsvögnum, héldur
og vegna þess, að reykingar í bíl
um valda oft hinum, sem ekki
reykja, óþægindum. Karlm. virð
ast t. d. ekkert taka tillit til þess
þó í bílnum með þeim sjeu kon-
ur og börn, sem bílveik eru og
þola als ekki tóbaksreyk. — Það
kemur varla fyrir í almenníngs-
vögnum að karlmaður spyrji
sessunauta sína, hvort þeim sje
sama að hann reyki. Væri það
þó ekki nema sjálfsögð kurteisis-
regla.
Mörgum tóbaksmönnum finst
ef til vill hart, ' að mega ekki
kveikja sjer í sigarettu, pípu, eða
vindli á langleiðum. En ráðið við
því er, að hafa sömu aðferð og í
járnbrautarvögnum, að hafa sjer
staka „reykingavagna“. Þetta er
hægt á mörgum langleiðum, til
dæmis norðurleiðinni, þar sem
margir vagnar fara í senn sömu
leið.
•
Strætisvagn fyrir
Melabúa.
MELABÚI skrifar um eftirfar-
andi áhugamál sitt:
„Kæri Víkverji!
Um leið og jeg þakka þjer fyr
ir alla þína ágætu pistia, treysti
jeg þjer til að koma á framfæri,
eftirfarandi áhugamáli mínu, og
eflaust margra nágranna minna.
Áhugamál mitt er, að strætis-
vagnar fari að leggja leið siöa um
Ljósvallagötu og vestur Hring-
braut. Það er óviðunandi fyrir
oss, sem búum á Melunum, að
þurfa að arka alla leið upp á Sól-
vallagötu, til að ná í strætisvagn.
Ætli maður í miðbæinn tekur
það venjulega lengri tíma að ná
sjer í strætisvagn, en að fara fót
gangandi. — Ef ekki er hægt að
setja nýjan vagn á þessa leið,
finst mjer ekki ósanngjarnt að
Sólvallabíllinn fari aðra hverja
leið, um tilgreint svæði.
Það er ekki neinn smáspotti
neðan frá Greni- og Reynimel
upp á Sólvallagötu, svo eru auk
þess við Hringbrautina á þessu
inu
svæði hinar fjölbygðu byggingar
„Fánaborg“ og Verkamannabú-
staðirnir, sem strætisvagnar ættu
fyrir löngu að vera farnir að
renna framhjá".
•
Bílaöskrið.
FORMAÐUR bifreiðastjórafje-
lagsins Hreyfils, Bergsteinn Guðj
ónsson, hitti mig að máli í gær
vegha kvartana, sem komu fram
hjer í dálkunum um öskrið í bíla
flautunum í tíma og ótíma.
— Það er alveg rjett, sagði
Bergsveinn, að bílaöskrið er hinn
mesti ósiður, en sannleikurinn er
sá, að það eru ekki nema nokkr-
ir þílstjórar, sem halda þessum
sið. Menn, sem aldrei hafa hætt
að flauta. En hitt er ekki rjett,
að það sje nóg, að bílstjórar
hringi á dyrabjöllur, er þeir
koma til að sækja farþega. Sann-
leikurinn er nefnilega sá, að bíl-
stjórarnir hafa ekki hugmynd
um hverjir það eru, sem pantað
hafa bíl. Þeim er aðeins sagt hús
númerið. Það yrði stundum ekki
i minna ónæði að því, en flautunni
í bílnum, ef hringja ætti öllum
dyrabjollum hússins“.
•— Hvað viljið þið bílstjórarn-
ir, að gert sje til að fólk losni
við öskrið? spurði jeg Bergsvein.
— Ráðið til þess, er að þeir,
sem biðja um leigubíl hafi gæt-
ur á honum er hann kemur að
húsinu og gefi sig fram. Þá þarf
ekkert að öskra.
Gott er að heyra það, og ættu
allir viðkomandi, að hegða sjer
eftir því.
Því segja menn ekki
til sín?
BERGSVEINN GUÐJÓNSSON
sagði mjer annað í þessu sam-
bandi, en það er, að menn segja
yfirleitt ekki til sín, er þeir biðja
; um leigubíl á bifreiðastöðvum.
Er það hinn mesti ósiður, eins
og gefur að skilja. Það ætti að
vera mönnum útlátalaust, að
segja nafn sitt um leið og þeir
biðja um leigubíl. Myndi það fyr
irbyggja misskilning og hjálpa
bílstjóranum til að finna þann, er
bílinn pantaði.
Annars er það ýmislegt í sam-
bandi við umferðarmálin, sem
þörf væri að ræða um opinber-
lega. Atriði, sem bæði snúa að
yfirvöldunum og bifreiðastjórn-
um. Verður væntanlega tækifæri
til þess síðar.
Ný bók eftir Theó-
dór Friðriksson
TIIEODÓR FRIÐRIKSSON
hefir gefið út fjölda bóka, en
verulega kunnur varð hann
fyrst með bók sinni, hinni;
miklu sjálfsæfisögu „1 ver-
um“, sem kom út nýlega hjá
Yíkingsútgáfunni og er nú
ekki lengur fáanleg. Þessi nýa
bók hans „Ofan jarðar og
neðan“ er í raun og' veru fram
hald af æfisögu haus og fjall-
ar síðari hluti bókarinnar um
„ástandið“, en eins og mörg-
um mun kunnugt var Theodór
eftirlitsmaður á kaffihúsi hjer
í bænum meðan mest var „á-
standið“ hjer og eru lýsingar
lians margar líklegar til að
vekja mikla athygli.
Víkingsútgáfan gefur bók-
ina út. I