Alþýðublaðið - 14.05.1929, Blaðsíða 2

B
AL*faUBtLAÐI9
t
ALÞÝÐUBLáÐIÐ
iamut út á hverjum virkum degi.
Wgpreiðsla i Alpýðuhúsinu við
Hverfisgötu 8 opin frA ki. 9 árd. ►
iil kl. 7 síöd. i
Sferifstola á sama staö opin kl.
9»/i— 10‘/s árd. og kl. 8-9 síðd.
SÍKiar: 988 {aJgreiðí,}an) og 2394
(akrifatofan).
Verðlag: Áskriítarverð kr. 1,50 á
mánuði. Auglýsingarverðkr.0,15
hver mm. eindálka.
Prentsmiðja: Alpýðuprentsmiðjan
(í sama húsi, simi 1294).
Alþingl.
¥inaBubaBiiaið
w
a
í imorgun átti Alpýðutblaðd-ð tal
við fréttaDitara siinn á Siglufirði.
Sagðisí honum svio frá vinmu-
banninu par:
1 fyrra skoraði Verkaniannafé-
lag Siglufjarðar á atviinnumála-
ráðuneytið að leyfa eigi dr. Paul
að fiytja inn erienda vferkamenn.
Atvinnumáiaráðuneytið varð eigi
við pessari áskorun og komu
erlendiT verkamenn til vinnu við
verksmiðjíuna. Gerði verkamanna-
félag'ið ekki frekair í máliníu þá,
en ákvað að láta eigi við svo
búið standa, ef sagan endurtæki
sig. Varð pað og úr í vtor, að
erlendir verkamenn, 7 að töJu,
tóku til starfa vúð verksmiðjuna
og auk þess nokkrir tslendinig-
ar. Var enginn af þessum erlendu
mönraum lumnátiunmður á sér-
stöku sviöi, sem að vélum laut
eða fagnraður, og þar að auki
hafði ebm þeirra, verkstjórinn,
verið burtrekinn og úthrópaður
frá Krossanesi fyrir þjösnaskap
og illa meðferð á mönnum þeiim.
sem haran hafði haft yfir að segja.
—■: Ákvað svo félagið að .leggja
verkhcum á verksmiðjuna meðan
þessir erlendu verkamenn dnnu
þar og' gengu þá islenzku verka-
mennirn/ir þegar úr vin-nunpi.
Á fundi bæjarstjórnariininar á
Siglufirði í gær var samþykt til-
laga, sem er á þá leið, að bæjar- j
stjórnin lýsi þvú yfir sem sínu
áliti, að Islendingar geti untni'ð'
þau verk, sem útlendingarmr
vinni, og því sé ótækt að út-
iendingar séu látniir taka vinnu
frá innlendum verkamönnum. Enn
frernur að hún mötmæli harðlega
ieyfi því, er atvinnumálaráð-
herra hefir veitt dr. Paul tira inin-
flutning verkamaninanna. Tdllaga
þessi verður send atvdnniumála-
ráðuraeytimju.
Fréttaritaninn sagði, að ekkort
ihefói enn gjerst í málinu og ekki
væri búáist við að það yrði út-
kljáð fyr en forstjóri vetrk-
smiðjunnar kemur til Siglufjarð-
ar, en það verður í næstu viku.
Kvað fréttaritairinn það fastan á-
setning verkamaninaféliagsins að
iáta hvergi af kröfu sinni í þessu
máli.
L5g.
Alþingi saniþykti í gær lög um
hécaAsskóla. heildarlöggjöf um
ungmenraaskóla svfeitaimna. Er
henni ætlað frá næsta hausti að
ná til Núpsskólans, Laugaskólaras,
Hv’ítárhakkaskólans og Lauga-
vatnsskólans. Stjórnaxfrv. Afgr. í
efri deild. — Breyting sú, er síð-
ast var gerð á frv. í n. d., var
að námskeið skuli njöta styrks,
þótt þau staindi. ei'gi lengur en
þrjár vikur. I frv: stóð áðuir: 6'
viikur. FéLst e. d. á þá breytingiu
Aranar.s hefir ðáur vJerið skýrt hér
í blaðinu frá aðalefni laganna.
B erk la v'a rna i agab rey t ing i n var
eiranig lögtekin. Er það aðalefni
(agai'Ii? saukans, að þeim lækn-
um, þótt ekki. séu héraðsiæknar,
sem. ■ styrktækir herklasjúklingar
leita til, skuli ekki greitt hærr'á
gjald fyrir það starf sitt af al-
maranafé, heldur en samkvfeemt
gjaldskrá héraðslækna. Stjónnar-
ráðinu er og ætlaö að gera heild-
arsamning fyrir missiri eða ár
í senn við ljóslækningastofa- og
sjúkrahúsa-st jórni r um kostnað
við dvöi og lækningu styrktækra
berklasjúklinga. Rá er sv'o ákveð-
ið, að v'innufærir sjúklingar skuilii
skyldir til að taka þátt í þeim
störfum, í heiisuhælum, hressing-
arhælum eða sjúkrahúsum, sem
læknir telur þá færa um að inn.a
af höndum. „Yfirlæknir ákvfeð'ur
borgun fyrir slík störf, með hliö-
sjón af kaupgjaldi í þv'í héraði,
enda gangi sú greiðsla að ein-
hvterju eða öllu Jeyti upp í dvál-
arkostnað sjúklingsims. Verði á-
greiramgur um kaup eða affiáð>
þá sker stjórnarráðið úr.“ — Við
2. umr. frv1. í n. d. lagði fram-
sögumaður allsherjarraefndar, M.
Torfason, áherzlu á, að sjúkling-
arnir fái sjáifir eitthv’að fyriir starf
si.tt. Væntanlega tekur stjórnin
tillit tid orða framsögumannsins
þar um. — Lög þessi gilda frá
1. júlí í sumiar.
í þriðja lagd vöru samlþykt lög
um, að dó'msniálaráðherra getih
eftir tillögum landlæknis, látið
leekni sæta dagsektum, ef hann
vanrækir að .senda fyrirski'paðair
skýrslur í tæka tíð, 5 kr. fyrir
hvtern dag, er Hður fram yfir
tilsettan tínja. Landlæknirinin
samdi frumv'arpið. — Þau tvenn
lög, sem síðar Vor'u talin, voru
afgreidd í ne.ðri deild.
Neðri deild.
Síldareinkasalan.
,Eftir jiapl og jaml og fuður“
íhaldsmarana í hálfan aninan dag
var síldarsamlugið þsirra, sem dó
bú í annaö sitran, eu fæddist aldr-
ei, grafdð „út og suður“, rétt eius
og Jón heittinn hrak forðum, en
.slldareinbasölufrumv'arpiið var af-
greitt tdl 3. umræðu, Gekk Gunnar
nú með íha,ldinu, en Ben, SV. tók
þann kost, er honum þótti auð-
veldastur, og sat hjá aðalat-
SJaldan lygr almanna rémir.
Það ber sjaldan við, afarsjaldan, að alíir sé á einu
rnáli um eitthvað, hvað helzt sem það er, en samt kemr
petta þó fyrir, eins og t. d. um pað. að huergi sé eins
gott að kaupa og í verzlun Ben. S. Þóraipins-
sonap, pví par fylgist allt að: góðar uörur, fallegar og
gott uerð.
kVæðagreiðsJunini. Var atkvæða-
greiðislan .mjög langdregin, og
náði Elnar á Geldimgalæk i síðari
hluta henniar, en Hákoni hefir
Jíklega ekki litist á slitrin af
samlagsflikirani, þvi að hunm gekk
burtu frá hálfnaðri atkVæða-
greiðslu og tók ekki framar þátt
í henni .
Meöan sildareinkasölufrumviarp-
ið Var í efri déild, var því á-
kv'æði bætt iran í það, að tiilögu
Jóns í Stóradai og Páls Her-
maranssoraar, að útfiutningsnefnd-
armenn, þ. e. stjörnendur einka-
söluranar, umiboðsmeinn (síldar-
matsmenn) og skrifstofuþjóraar
eirakasöluninar rnegi ekki. rteka
sildarútveg, síldarsöltun eða
kaupa síld til sölturaar. — Nú
var það aftur felt úr frv. í gær,
að það ákvæði gildi um útflutn-
ingsntefnd'armienn. Um það atriði
greiddu fjórir „FramsóknaT'-menn.
auk Gunnars 'atkvæði með Ihald-
inu, Bemharð, Ásgeir, Bjarni og
Ben. Sv. — Aðrar breytingar
voru ekki gerðár á frumvarpinu.
Menningarsjóðsfrv. (sem koniið
er úr e. d.) var visað 'til 2. um-
ræðu og mentamálanefndar. Hirau
• svo nefnda „ellistyrktarsjóðs“-frv:.
viar aftur breytt á samia hátt og
n. d. gerði áður fyrri, en breyt-
ingar efri deíldar sniðnar burtu.
Fer frv. nú í samieiraað þing.
, Efri deiid.
Frumv. um verkam.annaibústaði,
sem raú kom fyrir efri deild, Var
’Vísað til 2. umræðu og allsherj-
arnefndar. — Símake'rfafrum-
varpið var endurafgreitt til nieðri
deildar.
Þar eð hentugra þykir, að lán
þau, er ríkið þarf að taka til
ýmsra framkVæmda, sem ákveð-
in eru í lögum frá þessu og síð-
asta þingii, séu tekira í einu lagii,
flytur fjárhagsnefnd efri deildar
að óisk fjármálaráðherrans frv’.
um, að stjórnirarai sé lieimilað að
sameina þau í eitt i2 milljóna
kr. Oán. — Frv'. var vrsað til
2. umræðu. ,
Fjárlögin.
Deildin' endurafgreiddi fjárlögin
nl naðri deildar kl. að gainga tv'ö
í raótt. Við 3. umræðut reyndi Jón
Baldv'insson að fá hin illnemdu
iskólagjöld eða menturaarska.tt
fteldan úr fjárlögumum, en meó
tillögu hans þar um greiddu þeir
Erlingur einir atkvæði, en 9 á
móti. — Það er eitt af stefnumál-
um auðv'aklsins, að leggja refsi-
skatt á námsáhuga alþýðunwr.
Meðal tillagna þeirra, er sam-
þykki náðu, voru þessar: Stjórn,
inni v‘ar heimilað, að tillögu Jón-
asar ráðhema, að kaupa til handaj
ríkinu prentsmiðjiuna „Gutenberg"
með húsium og Ióð, sem henni
heyra til fyrir alt að 155 þúsund
‘kr., ef um semst.
Stjórninni v'ar og heimilað að
greiða séra Einari Jónssyni á Hofi
í Vopnafirði full prestslaun, þá
er hann lætur af embætti, erada
vterði rit hans, „ættir Austfirð-
inga“, eign Landsbófcasaftnsiras að
hionum látnum. — Henni var eiran-
ig heimilað að ábyrgjaist alt að
125 þúsund kr. lán fyrir Nes-..
kaupsíað við Norðfjörð til barna-
skólahyggingar og ált að 50 þús-
und kr. lán fyrir HallVeigar-
istaðafélagið, til þess að' rfeisa
kvtennaheimili. á Arnarhólstúni,
hvort tveggja gegn þeim trygg-
ingum, er hún metur gildar.
Samþykt var, samkvæmt tillögií
frá Jóni í Stóradal, að láta þessa
skýringu fylgja námsstyrkvieiting-
unni, sem Memtamálaráðiirau er
falið að úthluta: „Styrkinn má
veita konum sem körliuim til hviers
þess ntáms, ©r Mentamálaráð'ið tel-
ur nauðsyn að styrkj;a.“
Til þess að jafraa fjárlögin v'ar
dregið nokkuð úr fjárveitingu tií
vegagerða og sandgræðslu, en
ekki var tekju- og eignar-skatts-
viðaukdnn tekinin inn í tekju-
áætlunina, hvað ,sem því veldur.
Fröfflvarpiim síórspiít.
Tveir „Framsóknarnienn“
ganga í lið með ihaldinu.
Ihialdsiraienn gerðu ýmsar til-
raunir til þass að draga s íidar-
hræðs'lustöð þá, ssm ríkið ætlflr
að láta reisa á Siglufirðl, í hendur
síldarútgerðarmanna. Þeir vita
sem er, að mie^ því móti ráða
stórútgerðarmennirniir öllu. Smá-
útgerðarmennirnir fá að eins a'ð
rera með að nafnimu til, en verka-
lýðúrinn verður þá sviftur öllum
afskiftum. af verksmiðjunni. Þaran-
ig reyndi Öl. Thors að draga út-
gerðarmönraum þann stjórnenda
bræðslustöðvarinnar, sem stjórn
síldareinkasöluranar á að skipa
samkvæmt frv. Hinu vildi hann
ekki ganga að, að við væri bætt
tveimum stjómendum, öðrusn,
sem verkalýðurinn veldi, en hin-