Morgunblaðið - 02.11.1946, Blaðsíða 6

Morgunblaðið - 02.11.1946, Blaðsíða 6
MORGUNBLAÐIÐ Laugardagur 2. nóv. 1946 N|«rt» Síða sambands ungra Sjálfstæðismanna. Ritstjórn: Sambandsstjórnin. Er aufeið lýSræSl „starsidarsfar!- ssini gagn verka- lýgshreyfirigyiiiii"! ÞEGAR núverandi forseti Alþýðusambands íslands. Her- mann Guðmundsson, tók við forsetatigninni í allsherjar fjel- agsskap verkalýðsins, mun vissulega mikill fjöldi verka- manna hafa vænst þess, að hann mundi beita sjer fyrir að fá framgengt þeim umbótum í f jelagsmálum verkam. er hann var. einna kunnasíur fyrir að hafa beitt sjer fyrir. Hann hafði barist fyrir því, ásamt Sjálf- stæðismönnum, að skapa „ó- háða verkalýðshreyfingu, sem byggð er á frelsi, jafnrjetti og skilningi". Hann hafði gert að kjörorði sínu: .,Heilsteypt og ó- háð stjettarsamtök, sem byggð eru upp á skiíningi milli stjett- anna, en ekki stjettaríg". Hann var formaður útgáfustjórnar málgagns verkamanna, sem boðaði þá stefnu af fyllstu ein- urð, að til þess að ná þessum tilgangi yrði að koma á hlut- fallskosningum innan verkalýðs samtakanna við kosningar til trúnaðarstarfa. Hermann Guð mundsson hefir verið tómlat- ur um þetta baráttumál sitt meðan hann hefir setið í for- setastóli' alþýðusamtakanna. Jóhar.n Haístein hefir nú borið fram á Alþingi frumvarp, sem stefnir að því, að skylt sje að viðhafa hlutfallskosningar til trúnaðarstarfa innan verka- lýðsf jelaganna, ef % hluti með- limanna óskar þess. Þjóðviljinn hefir ráðistmeð dólgslegum hætti að flutnings- manni þessa frumvarps. Sagt að hann sje að „fitja upp á skemd- arstarfsemi gcgn verkalýðs- hreyfingunni" og talar um „ó- svífna árás á alþýðusamtökin". Forseta Alþýðusambandsins, Hermanni Guðmundssyni, hljóta að hafa komið slíkar á- sakanir út af þessu má!i kyn- lega fyrir sjómr. Þótt hann sje nú í Sósíalistaflokknum voru hlutfallíikosningarnar hans mikla rjeiílætismá!. Efargir hefðu vænst liSsinnis hans við málflutning Jóhanns Hafstein, sem er framhald af baráttu Hermanns Guðrmindssonar. Til þessa hefir Jtann því miður brostið manndóm, og íætur nú gott heita, að „rjcttlætismál" hans sjálfs, sje kallað „árás á alþýðusamtökm". Svéínbjörn Hannesson hefir skrifað grein um þetta mál frá sjónarmiði verkamannsins og minnir þar m. a. á fyrri af- skipti Hermanns Guðmunds- sonar af því! Hann lýkur grein sinni með þessum orðum: „Inn- an verkalýðsfjelaganna verður ekki öruggt lýðræði fyr en hlut fallskosningar eru viðhafðar Fjelagslíf unga fólksins FRUMSKILYRDI þess að fjelags- og skemmtanalíf geti átt sjer stað eru sæmileg húsa- kynni þar sem ungir og gaml- ir geti komið saman. , Á þessu er mikill misbrestur hjer á landi. í fjölda mörgum kauptúnum og sveitum og jafn- vel kaupstöðum er ekkert hús, er talist geti sæmilegt sam- komuhús. Þar sem þann- ig er ástatt, á allt fjelags- líf afar erfitt uppdráttar. Áf- leiðing þessa ástands er svo það að unga fólkið flýr æskustöðv- ar sínar, það bráir fjelagslíf og skemmtanir og leitar því þeirra staða, er geta boðið þeim þær. Þetta er ein af orsökum flótt- ans úr sveitum og þorpum til höfuðborgarinnar. Þar eru myndarleg' kvikmyndahús, sam komuhús og gistihús. Þar eru fjölbreyttari skemmtanir á boð stólum en nokkursstaðar ann- arsstaðar á landiun. Útvarpið flytur að vísu óminn af gleð- skap skemmtanalifs höfuðborg arinnar út í hin fjelagsvana þorp og sveitír. En það dugar ekki, unga fólkið þar vill vera með í gleðinni. Það vill sjálft fá að dansa, sjá leikrit og kvik- myndir og iðka íþróttir. En það vantar allt til þess að geta það nema viljann og atg'erfið. Ann- aðhvort á það engin samkomu- hús eða þá ljelega og óvistlega kumbalda. Aðeins á tiltölulega fáum stöðum í kauptúnum og sveitum eru til góð samkorhu- hús og íþróttahús. sem full- nægi þörfunum. Þegar á allt þetta hefir verið litið sætir það engri furðu þótt þetta unga fólk, og raunar margir fleiri en unga fólkið, fagni frumvarpi því, sem þeir Sigurður frá Vigur og Ingólf- ur Jónsson hafa fyrir skömmu flutt á Alþingi. í því er lagt til að þrír fjórðu hlutar skemmtanaskattsins verði framvegis látnir renna í sjerstakan sjóð, samkomuhúsa- sjóð, er hafi það hlutverk að styrkja íbúa kauptúna og sveita til þess að koma upp hjá sjer Frumvarp Sjálfstæðis- manna um sam húsasjóð Framh. af fyrra dálki. íil varriar. Jóhann Hafstein hef ir borið fram frumvarp sitt wa hlu'fallskosningar í umboði okkar Sjálfstæðisverkamanna. Við þetta rjettlætismál verður ekki skilist fyr en viðunandi úrlausn er fengin". Iíjer er um að ræða máleíni, sem varðar hag og velferð fjöl- mennustu stjettar landsins og um leið þjóðarinnar í heild. Það eru ekki rök gegn mál- inu þóít Þjóðviljinn skítyrðist út af því. Þverí á móíi vísbend- ing um það sanna, að hjcr er borin fram krafa um lýðræðis- legt rjeítíajti, scm að jafnaði er ekki vel fagnað hjá kommún istum. samkomuhúsum og fjelagsheim ilum. Ennfremur er þar lagt til að ríkissjóður leggi fram 100 þús. kr. á ári hverju í sjóðinn. Skemmtanaskatturinn á þó ekki að takast af þjóðleikhús- inu, sem hefir notið hans, fýrr en frá og með 1. janúar 1948 en þá á það að vera tekið til starfa. Einn fjórði hluti skemmt anaskattsins á þó að halda á- fram að renna til þess sem rekstrarstyrkur. Hjer er áreiðanlega um gott mál að ræða og nytsamlegt. Allur skemmtanaskattur á land inu hefir undanfarin ár runnið til Þjóðleikhússins í Reykjavík. Það er þjóðinni allri að vísu metnaðarmál að koma Þjóð- leikhusinu upp. Það á að verða alþjóðareign. En það væri hróp- legt ranglæti og skammsýni að láta skemmtaaaskattinn halda áfram að renna til þess eins eftir að það ér komið upp og tekið til starfa. Nei, það er vissulega sann- gjörn leið, sem þeir Sigurður frá Vigur og Ingólfur Jónsson stinga upp á í frumvarpi sínu. Betri samkomu- og íþróttahús út um land munu orka flestu öðru fremur í þá átt að stöðva flótta unga fólksins þaðan til Reykjavíkur. Það miðar að því að skapa aukið jamvægi í þjóð- lífið og æskunni jafnari skil- yrði til hollra skemmtana, íþróttaiðkana og fjelagslífs. Þessvegna fagnar unga fólkið út um allt land þessum tillög- um og fylg'jast vel með afdrif- um málsins á Alþingi. Sá hluti skemmtanaskattsins, sem til Þjóðleikhússins rann, ár ið 1945, nam rúmlega 1,5 millj. kr. Samkomuhússjóður ætti þeásvegna að geta orðið allöfl- ug stofnun er % hlutar ska'tts- ins taka að renna í hann. Þar að auki kemur svo árlegt fram- lag ríkissjóðs, 100 þús. krónur á ári. Ungir Sjálfstæðismenn hafa á ' undanförnum. árum barist fyrir því, að sveitaæskan yrði styrkt af hál\u hins opinbera til þess að kotna sjer upp sam- komuhúsum og fjelagsheimil- um. Á siðasta fulltrúaráðsfundi S.U. S. er haldinn var í Reykja vík dagana 3. til 5. maí s. 1. var m. a. sambykkt eftirfarandi tillaga um þetta mál: „Fulltrúaráðsfundur S. U. S. álítur, að nauðsynlegt sje að hið opinbera styrki fjelög og fjelaga samtök æskunnar í sveitum landsins til að koma sjer upp fjelagsheimilum til afnota fyr- ir starfsemi sína" Ungir Sjálfstæðismenn fagna því af alhug framkomu þessa frumvarps og vona að það nái fram að ganga og þar með verðí bætt að 'nokkru úr þeim erfið- leikum, er sveitaæskan hefir orðið við að oúa í þessu efni hingað til. „Lýðræði" kommúnista ENN þreytast kommúnistar ekki á að dásama lýðræði Sovjet-Rússlands. Þeir básúna um það daglega. að austræna lýðræðið sje hið eina rjetta; það sje lýðræðið, sem skapi friðinn, lýðræðið, sem vinni friðinn, lýðræði hinna komandi kynslóða. Þeir segja að sovjet- fyrirkomulagið sje hið eina, sem skapi manninum •frelsi og jafnrjetti. Jafnframt þessu viðurkenna þeir þó. að í Rúss- landi sje aðeins einn flokkur og einn atvinnurekandi, og er því ekki úr vegi aðv gera sj'er grein fyrir hverskonar lýðræði geti þar þróast og hvað felist hjá þeim í orðunum frelsi og jafnrjetti. í stjórnarskrá Spvjetsam- bandsins er að vísu tekið fram, að ekki þurfi endilega ao bjóða fram til þings í nafni Kommún- istaflokksins, því að ýmis fjel- agasamtök, sem sjeu undir stjórn ílokksins, hafi rjett til framboðs. Þetta atri'ði austræna lýðiræðisins er, eins og öllum mun augljóst,- ekki nema aö- eins til blekkinga., þar scm jelagssamtökin eru undir stiórn kommúnista. Fer þá aðeins eft- ir því hvað við á í hvert skipti, hvort þægilegra sje að kalla frambjóðandann fulltrúa ílokks ins eða einhverra fjelagssam- taka. Best kemur þó- flokks- einræðið í ljós, þegar kommún- istar haida því fram, að þar sem í Rússlandi sje aðeins ein stjett þá sje aðeins þörf eins flokks. Pólitíska einræðið er þar með viðurkennt af þeim. Þar sem aðeins er einn at- vinnurekandi, ríkið, og þar með flokkurinn er efnahagsleg af- koma hvers einstaklings í þjóð- fjelaginu háð flokknum og af Mtí ;ksið HeimdaiSar EINS og auglýst hefir ver- i ið gengst Heimdallur og Sam f band ungra Sjálfstæðis- = manna fyrir stjórnmálanám- | skeiði hjer í Reykjavík í i þessum mánuði. — Nám- i skeiðið verður sett miðviku- i daginn 6. nóv. kl. 20,30 í I Sjálfstæðisbúsinu við Aust- | urvöll. i Námskeiðinu verður. hag- i að þannið, að sem allra flest- i ir ungir Sjálfstæðismenn i geti tekið þátt í því jafn- | framt vinnu og námi. i Vegna ýmissa orsaka hef- i ir ekki reynst fært að end- i urreisa stjórnmálaskólann í i því formi, sem flokkurinn i hafði hann á sínum tíma, en i þetta námskeið ætti að 1 nokkru leyti að geta komið _ í hans stað. Ungir Sjálfstæðismenn ut- i an af landi, er dvelja hjer i um stundarsakir við nám É eða vinnu ættu, ef þeir hafa i möguleika til, að sækja þetta i námskeið. — Þátttaka í nám i skeiðinu virðist ætla að vera | mjög mikil, því f jöldi manna I hefir látið skrá sig í skrif- i i stofu Sjálfstæðisflokksins, og i er þess að vænta að enn bæt- i | ist margir í hópinn. .'¦llllllMIIVlllKlllltlll&IItlllllllIIIIMItllllftllllllllfllllllllll Framh. af fyrra dálki. því' leiðir efnahagslegt einræði. Yfirgefi vinnuþegi vinnustað. sinn má ganga út frá því sem vísu, að hann fái eigi vinnu annars staðar. Atvinnufrelsið er ekki til, þar sem hver sem er getur ekki ráðið sig til hvaða vinnu, sem honum þóknast. Annað dæmi má taka til að benda á frelsisskerðingu af völdum ríkisreksturs, en það er ríkisrekstur á prentsmiðjum, sem hlýtur að hefta prentfrelsi.* Að vísu segjasumir kennifeð- ur sósíalismans að í ríkisbúskap eigi prentsmiðjurnar að vera einkaíramtak. En það tryggir ekki prenífrelsi, því að prent- smiðjurnar verða altaf háðár ríkisvaldinu þótt þær einar allra fyrirtækja megi vera í eigu einstaklinga. Nauðsynlegt skilyrði lýð- ræðis er því einstaklingsfram- takið. Rjettur einstaklingsins til að ráða sig í hverja þá vinnu, sem hann óskar, rjettur einstakl- ingsins til að freista gæfunnar á því sviði, sem hann skarar fram úr, rjettur einstaklings- ins til að mynda sjer sínar eig- in skoðanir á hvaða sviði sem er og láta þær í ljósi, hvort sem er á manníundum eða á prenti, eru skilyrði fyrir lýðræði. Ó. H.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.