Morgunblaðið - 16.11.1951, Blaðsíða 6

Morgunblaðið - 16.11.1951, Blaðsíða 6
6 MOMGVIS BLA Ð1Ð Föstudagur 15. nóv. 1951 jrfisteÍEsn €Jí2ss©aa: telur luriu- skuli frumkvæmdur UPP á síðkastið hefur verið mjög mikill bægslagangur í Þjóðvilj- anum, vegna þess að 7 vagnstjór- ar hjá Strætisvö>num Keykja- víkur voru ekki endurráðnir 1. okt. s.l., til þeirra starfa, sem þeir gegndu áður hjá strætisvögn unum. Túlkun Þjóðviljans á þessu máli hefir verið á þann veg, að þeir, sem ekki eru gjörkunnugir máli þessu, mættu æíla að sjö- menningarnir hefðu verið reknir frá starfi sínu. En það er alger misskilningur, mönnunum var sagt upp starfi og fór uppsögnin f ullkomlega f ram samkvæmt upp sagnarfresti þeim er samninEur Bifreiðastjórafjelagsins Hreyfils við strætisvagnana gerir ráð lyr- ir. Vegna blaðaskrifa þeirra, sem orðið hafa um þetta mál, vil jeg reyna að skýra málið í fáum orðum. Eins og flestum mun reka minni til óskuðu nokkrir menn þess mjög eindregið, snemma á þessu ári, að fá strætisvagnana keypta af bænum. Taldi bæjar- ráð rjett að athuga þann mögu- leika, að selja fyrirtækið, sjer- staklega þar sem það hafði frek- ar verið rekið mcð halla en á- góða fyrir bæjarfjelagið. Síðan auglýsti bæjarráð eftir tilboði í fyrirtækið. Jafnframt taldi bæj- arráð eðlilegt, ef til sölu skyldi koma, að starfsfólk vagnanna væri laust í starfi, þar sem óvíst væri að væntanlegir kaupendur kærðu sig um að taka við fyrra starfsfólki fyrirtækisins. Þess vegna var öllu starfsliði strætis- vagnanna sagt upp starfi. Vagn- stjórunum var öllum sagt upp starfi sínu með brjefi dags. 28. mars s.l., með 3ja mánaða upp- sagnarfresti, samkvæmt samn- ingi við Bifreiðastjórafjelagið Hreyfil. A uppsagnartímanum kom í Ijós, að tilboð þau er bæjarráð fjekk í strætisvagnana voru ekki það hagstæð, að bæjarráð vildi taka þeim, að svo stöddu. Var uppsagaarfrestur vagnstjórahna þá framlengriur til 1. okt. s.l. Á þessu timabili ákvað bæjarráð að fyrirlækið skyldi a.m.k. ekki selt fyrir naestu áramót, og voru þá aii;^' £>twv>ur vio xyni'tæiii'O augiýsíar iií >ur»sók.nar, 'iö. irapi, s.l. Samkvæmt þessu sóttu allir. vagnstjórarnir um er.clurráðii- ingu hjá stiætisvögnunum. En með brjefi, dags. 28. sept., var / vagnstjórum tilkynnt að störfum þeirra hjá fyrirtækinu væri lok- ið frá og með 1. okt. s.l., að telja. Þegar hjer var komið sögu hefst þáttur Þjóðviljans. Blaðið þóttist ætla að verða málsvari sjönxenninga^iiia. Tönglaðist það á því dag eítir dag, aö þeir hefðli verið reknír frA £$sr£i r»cr bo<^3 vegna bæri að taka þá aftur, þar sem þeir hefðu ekkert unnið til brottrekstujsins. En er það nú höf uðti'crísní7ur Þ^'^^'íi'í^ns sð knýja þéssa menn aftur í sín fyrri störf? í«ei, þvert á móti, Þjóðviljanum er 'gjörsamlega sama v.m r:f?TorriU £iömeinnin(r- ana, eins og ailra annarra laun- þega. Höfuðtilgangur Þjóðviljans í Tnáli þessu er áð vertast að stjórn Bifrieðastjórafjelagsins Hreyfils og þá alveg sjerstaklega að mjer persónulega, og reyna á þann hátt að koma á sundrungu í fje- lagiríu, með því að túlka málið á þanrt veg, að ekkert sie aðhafst af fjelagsins hálfu, til þess að sjömenningarnir fái vinnu sína aftur. Sannleikurinn í þessu jnálí er sá, að Bifreíðastjórafje- lagið Hreyfill hefur gert allt sem í þess valdi hefur staðið til þess að reyna að koma mönnum þess- um aftur til sinna fyrri starfa. Kommúnistarnir í Hreyfli hafa fengið samþykkta tillögu um að fela stjórn fjelagsins „að gera allt sem tiltækilegt sje í þessu máli", en þeir hafa hins vegar ekki bent á neina tiltækilega leið, og samkvæmt upplýsingum, sem við höfum aflað okkur virð- ist ekki vera um neina tiltæki- lega leið að ræða, þar sem fyrr- greindum vagnstjórum var sagt upp starfi með lögmætum fyrir- vara. Af hálfu kommúnista er hjer því aðeins um venjulegt slagorðsglamur að ræða, sem cnga stoð á í veruleikanum. í sambandi við mál þetta hefir Þjóðviljinn veist að tveim starfs- mönnum strætisvagnanna og bor ið þá þeim sökum, að vegna lognra sakargifta þeirra á hend- ur sjömcnníngunum hafi hinir 7 vagnstjórar ekki verið endur- ráðnir. Og i framhaldi af þessu hafa kommúnistar unnið að því öllum árum að þessir tveir menn yrðu reknir úr Hreyfli. Á fundi, sem haldinn var í Bifreiðastjóra- fjelaginu Hreyfill 7. þ. m., tókst kommúnistum að fá samþykkta tillögu um að víkja þeim úr fje- laginu, eftir að kommúnistar höfðu haldið uppi málþófi alla nóttina, eða tíl kl. hálf sex um morguninn, og var tillagan sam- þykkt með 74 atkv. gcgn 68, 11 seðlar voru auðir. Tillaga þessi var svohljóðandi: „Almennur fundur í Bifreiða stjórafjelaginu Hreyfill, hald- inn 7. nóvember 1951, vítir harðlega það framferði tveggja meðlima fjelagsins, þeirra Einars J. Guðmunds- sonar og Gunnbjörns Gunn- arssonar, að láta nota sig til að kveða upp órökstudda sleggjudóma um starfsemi fje lagsbræðra sinna og samstarfs manna hjá Strætisvögnum Reykjavíkur, sem síðar voru af forráðamönnum fyrirtæk- isins notaðir sem átylla til þess að svifta sjö af f jelags^ rnönnum bifreiðastjóraf jelags^ ins starfi sínu hjá strætisvögn- UDum, Fu..ic!urinn telur »5 slíka framKO/nu geii b!fre'o?<=tjora- fjelagið ekki liðið fjelögum sir.um, og san.bykkir því að vikja fyrrgreindum mönnum úr fjelaginu þegar í stað". Flutningsmenn þessarar til- lögu voru: Þorvaldur Jóhannes- son, Óskar Jónsson og Stefán O. Magnússon. TTmo rrr +illíiffon T-vor1 rrr-oini inrfo I með sjer yqru mennirnir afdrátt- 'arlaust reknir úr fjelagínu, og í beinu framhaidi af því varö jeg ?.ð bSLtSKS b^ím fiÖ" V^T121<' nr»Wiir-+ það starf hjá strætisvögnunum, sem meðlimir Hreyfils höfðu for- gangsrjett til, samkvæmt gild- pnrli C'jmnittcíiim pri KnA' ar- rilltir. akstur með farþega. í samningi Hreyfils við strætisvagnana, í 22. gr. samningsins, segh meðal „Óheimilt er atvinnuveit- anda að taka nje hafa aðra menn til bifreiðaakstiirs eða vaktmannsstarfa en þá, sem eru fullgildir meðlimir Bif- reiðastjórafjelagsins Hreyfils, og er starfsmönnum skylt að sýna skilríki fyrir því, að þeir sjeu fullgildir meðlimir Bif- reiðastjórafjelagsins Hreyf- ils". Þctta ætti að sýna það alvcg ótvírætt að aðeins fullgildum Frh. á bls. 12, Það vetrar aS í BasidarkJMin. f öndverðum nóvember settist veturinn að í St. Louis í Missouri. Þar geisuðu þá byljir, þeir verstu, sem þar hafa kemið í 39 ár. Á myndinni sjest, hvernig- umferð hcfir stöðvast út í eitt út- hverfi borgarinnar. \ikimzm Mmmúsm úútet«m „Jeg veit ekki bcíur". Eftir Guðmund Gíslason Hagalín Bókfellsi'ítgáfan. ÞÆR frjettir munu hafa glatt marga fleiri cn míg, að Hagalín væri farinn að rita sína eigin æfi- sögoi. — „Virkir dagar" og „Saga Eldeyjar-Hjaltá" verða ávalt tald- ar meðal bestu ævisagna íslenskra bókmennta. Og hvað myndi sá, er slíkar bækur hefur ritað um lif annarra, ekki geta gert, þegar um er að ræSa veraldarsögru hans sjálfs! — Og þeir mörgu, sem væntu sín mikils af þessu verki, verða sannarleija ekki fyi*ir nein- um vonbrigoum. Hagalín hefur aldrei náð hœrra í snilld frásagn- ar ag stíls.en £ þessu fyrstabindi ævisögu 8innar. Hann leiðrr íram á sjónarsvrðið f jölda manna og kveima, ættfeður og ætting.ja sína, tengdaíólk-.þeicra o. s. frv., og- allt verður það lífi gxtt og persónuleika í frásögTi iiuiia. TV *^j, V/iiuiiu .-..^¦i'.iii jLj.td^jij- aö ireicar ^h vhpöí höí. hefnr ver- ið um skeið. Áhrifamiklir æfiþætt- ir eru Kreiutir í riokkra*-. nváls- greinir, með epískum strauglr-ika, þó án t'lttustui-s, og eru þær sög- ur sumar svo vel gerðar að hrein unun er að testrinum. Sjálfur bírt- ist svo höf. smám saman „úr ætt- anna kynloga blandi", og lesand- uiium veiðiju' IjóaL hvaúa eólitijjæit- ir mntu "hn-nTi ntr aUanírovð h?lnH. Tær og lifandi er frásögnin um barnsaldur Óg fyrstu unglingsár. ] Kiö unga skái<iefni er skygnt á r.ó*-4-/jr^-.r.» «~ %^,„~.~.i:e;« < v^;„ ! .--------------. _^. ^, «.-.........„ ^ ^^j..^-, um sig, — og lesandinn fær ríka j hlutdeild í þeim heimi, sem er um-' hvert'; þess. Homirri er opnuð töfra ..-'.__:___ e__.."i i t-.~jij_.-_ , j» I öiii ijjií í vciuiu iiui xiiiiid. u^ nvcix-j andi kynslóða, gleymdra llf shátta, j sem eru !írt skíljanlejir yngri, börnum íslands &g hafa þó mótað , viðhorf þeirra og geð meira en, þau fá gert sjer grein fyrir! — Þessi stórmerkilega bók er nefni-j lega miklu meira en æf isaga eins , manns. Hún er jafnframt — ogíi kannske f yrst og f remst — menn- I ingarsaga eins sjerkennilegasta hjeraðs á Fr-órii, einmitt á þv핦 tímabili sem kannski er merkast | í sögu landsins. Þett3. mun ver?. fTrrsta bindi af fjórum, sem fyrirhuguð cru, og allstór bók, 249 bls., stórar og þjctt settar. En ekki fæ jeg sjeð að þar sje orði ofaukið. Höf. gæt- ir hófs í hvívetna, er stuttorður og gagnorður svo sem best verður á kosið. Og skemmtilegur er hann, hnyttinn, fyndinn, gott samhengi í öllu og byggingin prýðileg. ¦— Bókmennlir okkar hafa með sö'gu þessari auðgast um gott verk, sem mun lengi lifa. Roðasteinn lausnarinnar. Eftir Önnu Z. Osterman. Isafoldarprentsmiðja. ANNA Z. Osterman er sænsk menntakona, sem tekið hefur ást- fóstri við Island og vill hvergi vera nema hjer. Hún hefur þýtt á móðurmál sitt nokkrar íslensk- ar skáldsögur og leyst það vcrk afhendi af mikiUi snilUl. — Annað afrek, ekki rninria, feefur-. húrt ag unnið, — sem sje ritaS allsíónt hók á svo góðvi ísiensku, að vei mætti mál hennar vera ýmsum ,jnn-fæddnm", fyrirmynd! ¦ •¦• „RoSastcinn lausr.arinnar" er safri i'iiinu þáttrt og eru fyrirsagn- ÍK þeirra svohljóðandi,- I. Ilefðarfrú oq dýrðlingn.r. — Æviágrip Sanki Birgittu. ll.Brautryðjendur. -^ Fredrika Bremer. ¦— Ellcn Key. III. Þrxlkun oy lausn. — Þáttur um galdramálin, upptök þeirra, I meðferð og niðurfall. j j. v . „Hjálp iieAiir eilt". — í-átt- ur nm læknatralrliir o^ lruknavís-' indi. | V. Skáldið, heimurinn orj alheim' urinn ¦— Þáttur um Gústaf Fröd- í Anna Z. Osterman er frumlegur og sjerkennilegur höfundur. Hún fer engar troöna.r leiöir, öll við- i....r T——------. — ít-----j. „j? _j„..„j__* . j.o.j. J.V....JCA ,,.."..-,,„ cx d.(^i.aMWUJJl persónuleika og oft fer hún meist- arahöndum um efni sitt, vinnur; ætíð ve!, — og orðið „gcnialt" kemur lesandanum ósjálf rátt í \ hug. Hún er kona hámertntuð, en jafnframt gædd skáldlegri skynj-! un og tekur hvcrt viðfangscfni! tökum listamannsins. Jeg efa að um Gustaf Frödíng hafi nokkru: sinni verið ritað af dýpri og næm-1 ari skilningi en í þessari bók. Lýs- « ingin á sálarlífi hins sjúka skálds I er hrein og ósvikin snilld! — AUir eru þwttirnir fróðlegir og sumt í þeim afbragðsgott. En þáttur-j inn um Fröding ber af. Jeg hygg| að fleirum fari sem mjer, að þeir lesi hann oftar en einu sinni. 1 hann er lögð sú list er auðgar lesandann, vekur hann til umhugs- unar og glæðir skilning hans. Jeg vona að þessi bók eignist marga lesendur. Hún á það skilið, og höfundur hennar, hin hámennt- aða og gáfaða sænska kona, er hefur valið sjer Island að fóstur- förð, á skilið meiri athygli og alúð frá okkar hendi, en hún hefur hlotið hingað til. „Oður Iífsins". Eftir M. Simson. Isrún. SIMSON heitir ísfij-skur heim-' spekingur, ljósmyndari, mynd-1 höggvari, garayrkjumaður — og: þúsundþjalasmiður. Hann er dansk- ur að uppruna, en hefur gerst fs-, lendingur .og hýv ú IsafirðK t heimalandijiínu var hann um skeið: f.ÍöHeikamaðiTr á paðreimum 'og' varð f rægur mjojr f yrir ýmsar afl-' raunir íurðulegar. Fyrir nokkm siöan gaf hann út bók um líf .sftt og lífsskoðun; nefn-" ist hún Úður líínins — og er allt' annað en leiðinle,^! Simson er maður sjélfstæður f hujrsun og er mjög fróðlegt að'. kynnast hugrrryndaheimi hans. Lífs skoðun sína byggir hann þó að' miklu leiti á kenninp-um hins stór- merka dansica spekings og fræð- 8KPft! fl'ÍQrtÍllll?"*' M íi'»»fir\„o fvv íri efa einn af allra ojejkennilegustu og eftirtektarverðnstu persónu- leikum, sem nú eru uppi á Norður- lör.dum —- og raunar þó víðar væri leitað. — Simson hefur til-. einkað sjcr fræði h?ns, en hag-- nýtir sjer þau á s.jálfstæðan hátt, Viiinur úr þtiiii og ieyriölu sinni- þá heimspeki, er bók hans flytur. Ekki munu allir f cV.z, aig við hana,- cn hún er vel til þcss fallin að vekja menn til umhugsunar um- þeirra eigið líf og er það mikill kostur á bók. Hugleiðingar höf. um, ;istina, t. d. eru ckki líklegar til að mæta fullum skilningi almenn- ings, en snjallar eru þær og bera vott um dirfsku í hugsun. „Kær- leikssaga trúðleikarans" virðist vera lýsing á reynslu höf. s.iálfs, og er talsvert efíirtektarverð. „Alheimnrir.n" er eg vel ritaður þáttur, sömuleiðis „Hökrjjett hugs- Framh. á uls. 12 ,

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.