Morgunblaðið - 04.07.1954, Blaðsíða 11

Morgunblaðið - 04.07.1954, Blaðsíða 11
Sunnudagur 4. júlí 1954 MORGUNBLAÐIÐ 11 Sextugur á morgure: Öiaíur D. S. Jóhannesson, kaupm. Á MORGUN verður Ólafur D. S. Jóhannesson, kaupmaður, Grund- arstíg 2, 60 ára. Hann er fæddur £ júli 1894 að Tröð í Bessastaða- legum störfum. Þótt hugur hans hneigðist í þessa átt, varð hann að hætta við nám af erfiðum fjárhagslegum kringuumstæðum. hreppi. Foreldrar hans voru hjón- I Hann fékkst við barnakennslu og in Guðiaug B. Björnsdóttir, frá ýmiss önnur störf, þar til 1921, Breiðabólsstöðum í sama hreppi,' að hann hóf verzlun, sem hefur Og Jóhannes V. H. Sveinsson,! verið hans aðalstarf síðan. Verzl- stórskipasmiðs Jónssonar, er bjó unina byrjaði hann með 500 kr. í Gufunesi. láni, en auk þess hvíldi á honum 1200 kr. námsskuld. Hann var mjög hjálpsamur og gat ekki neitað að lána þeim vörur, er voru í erfiðum kringumstæðum og af þeim ástæðum munaði minnstu, að hann kollsígldi sig á kreppuárunum. En með skarp- skyggni, fyrirhyggju og dugn- aði, hygg ég, að þrátt fyrir haf- rót krepputímananna og undan- farinna ára, hafi honum tekizt að stýra fjárhagssnekkju sinni í örugga höfn. Ólafur var upphafsmaður að stofnun fél. matvörukaupmanna árið 1928 og var gerður að heiðurs félaga á 25 ára afmæli þess. Hann er mjög félagslyndur maður, enda hefur hann tekið virkan þátt í störfum Breiðfirðingafélagsins og ýmsra annarra félaga. Fyrrí konu sína, Mörtu Svein- Ársgamall fluttist Ólafur meðj bjarnardóttur, missti Ólafur eftir stutta sambúð. Ekki þekkti ég hana persónulega, en ég hef það fyrir satt, að hún hafi verið hin myndarlegasta og bezta kona. Árið 1929 kvæntist hann síðari konu sinni Guðrúnu Sigurðar- dóttur, er lengi var símstjóri á Stokkseyri. Hún er greind og bók hneigð, trygglynd og grandvör sæmdar kona. Olafur á tvö uppkomin börn á lífi, bæði búsett hér í Reykja- vík. Ólafur er bjartsýnn, glaðlyndur og söngelskur. Hann er trúaður, á Guð og hið góða, sem í mann- inum býr. Ég óska honura 03 ástvinum hans allrar hamingju og blessunar, nú og æfinlega. Oddný E. Sen. Atlræður: Sr. Jónmundur Hulldór sson £y rrun sóknurprestur uð Stuð í Grunnuvík íoreldrum sínum vestur á Snæ- íellsnes, og bjuggu þau í Syðri- ííörðum, nú kallaðir Hofgarðar evo og að KirkjufeHi. Árið 1913 kom Ólafur til Reykjavíkur og tók próf upp í 4. foekk Menntaskólans. Hann erfði írá föðurafa sínum hneigð til emíða, vandvirkni, hagleik og fougkvæmni. Hugur hans hneigð- íst mest að verklegum og visinda- BRAiJfti ,§ 50* rafn?.agns- rakvélar fást aðeins hjá okkur. Véla- cjg Raftækjaverzlunin Bankastræti 10. Sími 2852 Fjclbreytt úrval bólstraðra húsgagna, sófa- sett, margar tegundir, svefnsófar með g-úmmísæt- u.m. Lágt verð, góðir greiðsluskilmálar. Húsgagnaverzlun. GuSmundar Guðmnmls- sonar, Laugaveg 166. SÉRA JÓNMUNDUR Halldórs- son, fyrrum sóknarprestur að Stað í Grunnavík, Barði í Fljót- um og Mjóafirði eystra er átt- ræður í dag. Þessi aldni kenni- maður og bændahöfðingi liggur nú sjúkur suður i Hafnarfirði að sjúkrahúsinu Sólvangi. Hefur á skammri stundu skipast veður í lofti í lífi hans. Fyrir nokkrum mánuðum sat hann í prestakalli sínu norður í Grunnavík, þá elzt- ur allra þjónandi presta hinnar íslenzku þjóðkirkju. Séra Jón- mundur vildi eigi haltur ganga meðan báðir fætur voru jafn- langir, eins og segir um harð- fengan íslending fyrr á ' öldum. Staðarprestur stóð meðan stætt var. % Séra Jónmundur Halldórsson fæddist að Belgsstöðum í Innri Akraneshreppi hinn 4. júlí árið 1874. Hann lauk stúdentsprófi árið 1896 og embættisprófi í guðfræði aldamótaárið. Var hann það ár og vígður aðstoðarprest- ur til séra Helga Árnasonar í Ólafsvik. Barð í Fljótum var honum veitt árið 1902 og Mjóafjarðarþing eystra árið 1915. Loks var honum veittur Staður í Grunnavík ár- ið 1918. Gegndi hann því þar til fyrir örfáum mánuðum, eða sam- fleytt í um það bil 36 ár. Um sögu séra Jónmundar áð- ur en hann kom vestur veit ég aðeins það, að hann þótti stór- tækur jarðabótamaður í Fljót- um og harðskeyttur sjómaður í Mjóafirði. Þegar prestur kom að Stað í Grunnavík hófst hann þegar handa um miklar byggingarfram- kvæmdir yfir menn og skepnur. Lauk hann þeím umbótum á skömmum tíma. En þá gerðist sá hörmulegi atburður, að meðan I prestur var í messuferð vestur í Unaðsdal á Snæfjallaströnd I brunnu hús staðarins að nætur- j kv t kallsins í Sléttuhreppi. Kom það sér vel að hann var frábær þrek- maður til ferðalaga. Var það heldur engum heiglum hent að sækja kirkju norður í Furufjörð yfir Skorarheiði að vetrarlagi. Kona séra Jónmundar var Guðrún Jónsdóttir, dugmikil og merk húsfreyja. Áttu þau 7 börn og eru 3 þeirra á lífi. Guðmund- ur loftskeytamaður, Halldór lög- regluþjónn á ísafirði og Guðrún, sem verið hefur bústýra hjá föð- ur sínum síðan kona hans lézt fyrir fáum árum. Prestsheimilið á Stað var hið Séra Jónmundur Halldórsson hefur unnið mikið og merkilrgt. lífsstarf í einum afSkekktusty. byggðum þessa lands. En harrn unni starfi sínu þar og tengdtst þeim og fólkinu í hinum sérkenni legu og fögru norðurbyggðum, tryggðaböndum. Þetta góða íólk' hefur nú séð á bak hinum þróit- mikla sóknarpresti sínum, scm starfað hefur með því töluvert á fjórða áratug. Elli kerling hcf- ur að vísu ekki fellt hann.. En, hún hefur í bili komið honum. á kné. Séra Jónmundur er far- inn frá Stað í Grunnavík. Það er erfitt, a. m. k. fyrst í stað, <*><* hugsa sér prestsetrið án þessa. sérstæða og sterka persónuleika. En hugur hans dvelur þar árei'ð- anlega ennþá. Og honum verður þá einnig tíðreikað til sóknar- fólksins hans, sem hann hefur svo lengi starfað með. Mörgum þar vestra mun og verða hugs-,.- að til hans með þakklæti. Séra Jónmundur er heitur trú-t maður. Bak við hrjúft yfirborð persónu hans er viðkvæm hmd, sem hrifst og hryggist auðveld- lega. Hann er hagyrðingur góður og er einkar Jétt um alla ræðu-r. gerð. Enda þótt séra Jónmundur liggi á áttræðisafmæi sínu á sjúkra- - húsi í Hafnarfirði, hefur bann ákveðið að taka á móti þeim Blæfagurt hár hreint og ilmandi — fellur í mjúka, bjarta lifl'i — tekur öllu fram — Alltaf þvegiS úr bandbo\shami Mll) ••••••••**•** Dezt að auglýsa í MORGUNBLAÐINU • • • ••••••••••••• Prenfnemi Prentsmiðja óskar eftir samviskusörhum pilti, sem vill lœra prentverk. — Þeir, sem hafa áhuga, sendi nafn og heimilisfang til blaSsins, merkt: „ABC — 849". ¦ ~Jíííía^ Staðarheimilinu við þeli. Norðan storhnð og storm-1 slik aðstæður ur var a. Munaði mmnstu að manntjón yrði. Svo bráður var eldurinn. Brann þarna nýbyggt íbúðarhús úr timbri, 18x12 álnir að innanmáH með 12 góðum herbergjum, ásamt nýbyggðu fjósi og stóru geymsluhúsi. En kjarkur séra Jónmundar brast hvorki né bognaði við hina köldu aðkomu er heim kom. Hann hófst handa um bygging- arframkvæmdir á nýjan leik. Næst byggði hann myndarlegt tveggja hæða steinhús, síðan fjós og önnur gripahús. Hafa þau húsakynni staðið síðan. Sjálfur var prestur víkingur við bygg- ingarvinnu. Hafði hann á skóla- árum sínum unnið að brúarbygg- ingum og þótti þá hinn mesti áhlaupamaður við þá vinnu. Löngu síðar eða um sjötugsald- ur tók hann að sér forystu um bryggjugerð í Grunnavík. Jafnframt byggingarfram kvæmdum sínum á Stað vann séra Jónmundur að miklum ræktunarframkvæmdum. Bætti hann jörðina mjög og rak þar stórt og kostamikið bú. Fyrir framtak sitt og framkvæmdir sem bóndi hlaut hann verðlaun úr Búnaðarsjóði Norður-ísa- fjarðarsýslu og frá Búnaðarsam- bandi Vestfjarða. Oddviti og sýslunefndarmaður Grunnavíkurhrepps hefur séra Jónmundur verið í fjölda ára. Má segja að hann hafi verið forystu- maður í flestum félagssamtökum i sveitar sinnar þann tíma, sem 'l hann starfaði þar. Mótaðist fé- lagsmálastarf hans jafnan af hagsýni og einstakri árvekni um allt það, sem verða mátti byggð- arlagi hans til gagns. Jafnframt sóknum sínum í Grunnavíkurhreppi þjónaði séra Jónmundur um nokkurt skeið tveimur kirkjum nágrannapresta- mesta rnyndarheimili, gestrisni ] vinum sínum hér syðra, sem kynnu að vilja heimsækja hann. Ættu þeir að Iíta við hjá honum ¦ á Sólvangi kl. 3—5 í dag. Vinir séra Jónmundar Hall- dórssbnar óska honum til ham- ingju með sinn háa aldur og merka lifsstarf. Það er von þeirra og afmælisósk til hans, að hann megi komast til heilsu á ný, finna ilm úr grasi og sjáv- arseltu áður en hann leggur upp í ferðina yfir þá Skorarheiði, sem við höldum öll yfir að lok- um. S. Bj. frábær og allur beiti veittur af hlýju og ðrlæti hjartans. Var það ekki síður frú Guðrún en presturinn, sem átti þar hlut að máli. Voru þau hjón einkar sam- hent og sambúð þeirra innileg. Þeir sem heimsóttu séra Jón- mund og heimili hans á Stað munu jafnan minnast komunnar þangað, hvort sem þeir komu úr volki á sjó eða úr langferðum yfir heiðar. Er ég einn þeirra, tækifæri til þess að Reykjavíkurbréf Framh. af bls. 9 löndum er almenningi orðið það ljóst, að kommúnismi og menn- ing eru andstæður, sem fá engan veginn samrýmst. íslendingar hafa sérstaklega góð skilyrði til þess að skilja þetta. íslenzk menning hefur glæðst og dafnað í skjóli frels- isins. Þjóðveldistímabilið var gullöld fornbókmenntanna. Með frelsisbaráttu 19. aldar- innar kviknaði nýtt ljós eftir lang varandi dimmviðri kúgunarald- anna. Og með heimastjórn, full- veldi og frelsistöku 20. aldar- innar auðgaðist íslenzkt menn- ingarlíf og varð fjölþættara með hverju ári, sem leið. En kommúnistar berjast fyrir að afnema allt frelsi. Þeir vilja banna rithöfundum að skrifa nema eftir forskrift kommúnískr- ar einræðisstjórnar, tónskáldum að semja tónverk og myndlistar- mönnum að mála málverk. Hver trúir því, að stjórn- málaflokkur, sem auk þessa vill afnema rétt fólksins til þess að velja o% hafna í stjórn- málum, sé rétt kjörinn til allrar forystu í menningar- málum! Því trúir enginn heilvita ís- lendingur. íslendingar irúa því ekki að þrælakista sé þroska- vænlegur staður. En æðsti draumur íslenzkra kommúni- ista er að læsa íslenzka þjóð hennar á hinn „andlegi aðalV'; sem „skrifar í málgögn sósí- alista", eins og segir í geðltít- unarskrifinu, að sitja o^ syngja lofgjörð sina til Yávm „mikla Malenkovs"!! Sá tími kemur aldrei ÍSLENDINGAR vita, að við slílc skilyrði myndi íslenzk menning ekki halda áfram að lifa og þró- ast. Hún myndi visna og deyja. En sflík ósköp munu aldrci henda, slíkur tími kemur aldrei. Lok hinnar komnr(únisku þræla kistu mun aldrei hvolfast yfir þroskamóguleika þessarar þjóð- ar. ísienzkt fólk mun í skjóli frelsisins nema ný svið merm- ingarinnar, um leið og kynslóð- irnar varðveita dýrmætan menn ingararf Hðins tíma. Þessa þróun fá geðbilunar- skrif kommúnista ekki hindrað. ••••••••••••• •••••••*••••• • • • • • • • • M M ORGUNBLAÐIÐ MEÐ ORGUNKAFFINU • • • • • • • • niður í slíka kistu. Á loki •••••••••••••

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.