Morgunblaðið - 07.01.1955, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 07.01.1955, Blaðsíða 10
10 MORGVNBLAÐIÐ Föstudagur 7. jan. 1955 — Ræða horgarstjóra Málmsmiðjan HELLA h. f. Haga — Sími 1292 Hin margeftirspurðu sorplok eru nú tilbúin. — Pantanir óskast sóttar sem fyrst. i— Tekið á móti nýjum pönt- unum í síma 1292. PILTDK EÐA STULKA óskast til afgreiðslu í kjötverzlun. — Upplýsingar í kjötbúð Smáíbúðanna við Breiðagerði. Verkfræðingar Vegamálastjórnin^vill ráða 1—2 verkfræðinga. Launa- kjör samkvæmt kjarasamningi við ríkisstjórnina. — Umsóknir sendist fyrir 17. þ. m. til vegamálastióra. Rafvirkjar Okkur vantar nokkra rafvirkja. — Upplýsingar á verkstæðinu kl. 5—7. JÚLÍUS BJÖRNSSON | SÖLUMAÐUR : Vel þekkt heildverzlun, sem aðallega verzlar með ¦ vefnaðarvörur, óskar að ráða sölumann nú þegar eða ¦ eftir 2—3 mánuði. — Upplýsingar um menntun, fyrri ; störf og meðmæli, ef til eru, óskast. — Umsóknir merkt- S ar: „Framtíð — 434", sendist afgreiðslu blaðsins fyrir ¦ ! 15. þ. m. Erum kaupendur að góðum ¦•¦«•*&•••¦••«• F^amh. af bls. 1 SAGA SOGSVIRKJUNAR- INNAR Saga Sogsvirkjunarinnar er í stuttu máli þessi: Árið 1930 var haft fyrsta út- boð um virkjun í Sogi, þ. e. um virkjun í Efra-Sogi, með jarð- göngum fyrir hálft rennsli Sogs- ins. Tvo tilboð komu í fram- kvæmd verksins. Reykjavíkur- bær taldi tilboðin ekki aðgengi-| leg og hafnaði þeim báðum, en leitaði á næstu árum eftir ríkis- ábyrgð fyrir lántöku til virkjun- ar. Sú ábyrgðarheimild fékkst vorið 1933 með Sogsvirkjunarlög- unum. Á sama ári voru fengnir til starfa erlendir ráðunautar, þeir verkfræðingarnir J. Nissen, í Ósló, varðandi vélar og raf- búnað, og A. B. Berdal í Ósló," varðandi byggingarframkvæmd- ir, en Berdal hefur síðan verið ráðunautur um allar virkjanir í | Sogi. I Þeir Berdal og Nissen gerðu frumáætlun um virkjun alls | Sogsins í 3 aflstöðvum og tölddu heppilegast að byrja á Ljósafossi.' Útboð var haft á ný haustið 1934, og náðust nokkru síðar t samningar um byggingarfram- ] kvæmdir, kaup á vélum, rafbún- aði og virkjunarlán. LJÓSAFOSS Ljósafossstöðin tók til starfa í október 1937 með tvær vélasam- stæður og 8800 kw. afl, en fyrir var þá í Elliðaárstöðinni 3200 kw. Rafmagnsnotkunin jókst svo hröðum skrefum, að á árinu 1940 voru undirbúin kaup á 3. véla- samstæðunni í Ljósafossi. Sökum ófriðarins tókst ekki að ná þeim kaupum fyrr en í ársbyrjun 1942. Tók vélasamstæðan til starfa í ágúst 1944 með 5500 kw. afli. Á árinu 1945 samþykkti bæjarstjórn Reykjavíkur að láta reisa varastöð við Elliða- ár og jafnframt að undirbúa nýja virkjun í Sogi. Varastöð- in tók til starfa í apríl 1948 með 7500 kw. afli. Ný ldg voru svo sett um virkj- un Sogsins 1946. Til undirbúnings virkjunar- innar var vandað sem bezt, og m. a. tóku jarðlagarannsóknir fyrir neðanjarðarstöð við írafoss með frárennslisgöngum undir farvegi Sogsins langan tíma. Hingað til hafði Reykjavík- urbær verið einn eigandi Sogsvirkjunarinnar, en sum- arið 1949 var gerður samning- ur á grundvelli laganna frá 1946 um það, að ríkissjóður gerSist meðeigandi í Sogs- virkjuninni. Ríkisstjórnin skipar 2 menn í Sogsstjórn og á 35% í fyrirtækinu en Reykjavík skipar 3, og á 65% í því. kolaofnum »WAWWA*»*»H . ÍRAFOSS ; írai'ossvirkjunin var boðin út JÓn GíslaSOn, Hafnarfirði ¦ haustið 1949. Samningar voru ; gerðir sumarið 1950, eftir að láns- Símí 9165 i fé var fengið, en það var að • mestu frá Marshall-stofnuninni og Alþjóðabankanum, auk nokk- urs framlags frá Reykjavíkur- bæ. írafossvirkjunin tók til starfa í í október 1953 með 31 þús. kw. L||M K"v\/11 cr\ l'l C paS af1, sem s°esvirkiu»in L I I I U Y I lO I I Ll O °S Rafmagnsveita Reykjavík- ; ' 1 ur hafa yl'ir að ráða nú, er Tr., , .,.,.,, ' , .,„ , , , , .. ú £ samtals 56 þúsund kilówött. Vil kaupa einbyhshus eða halft hus a hitaveitu- . Gert er ráð fyrjr að þessi svæðinu. — Tilboð sendist Morgunblaðinu fyrir • raforka nægi fram á árið 1958, < 15. þ. m. merkt: „Einbýlishús — 449". ¦ eB fvrir lok bess árs barf • næsta virkjun að vera tilbú- in, ef komast á hjá skömmt- •».....................................••...••••••••••••••••••••••>»¦; ^jj gjj^ álagstakmörkunum. . ÞEGAR SOGIÐ ER FULLVIRKJAD Jafnhliða byggingu írafoss- stöðvarinnar var unnið að undir- búningi næsta virkjunarstigs, virkjunar Efra-Sogs, með 27 þús. kw. En þegar Sogið hefur verið fullvirkjað, m. a. með vatnsmiðl- ún og flerri vélasamstæðum í íra- fd*s 'ög Ljósafossstöðvunum, mun rafafl þess alls verða um 95 'þús. kw. Stórt fyrirtæki vantar nokkrar afgreiðslustúlkur Z strax. — Upplýsingár um menntun og fyrri storf sendist I i pósthólf 361, fyrir 10. janúar n. k. Sogið er talið með beztu fall- vötnum til virkjunar vegna hins jafna rennslis árið um kring. Fallhæðir stöðvanna við Sog eru þessar: Efra-Sog frá Þingvallavatni niður í Úlfljótsvatn 22 m. Frá Úlfljótsvatni niður fyrir Ljósafoss 17 m. Frá Ljósafossi niður fyrir Kistufoss 38 m. Samtals fallhæð Sogsstöðvanna 77 m. 11. nóv. 1954 samþykkti stjórn Sogsvirkjunar að sækja um virkjunarieyfi til ríkisstjórnar- innar fyrir virkjun Efra-Sogs, og 28. des. samþykkti stjórnin að bjóða út byggingarvinnu, vélar og rafbúnað. Liggja nú fyrir fullnaðaráætlanir frá Steingrími Jónssyni rafmagnsstjóra og Ber- dal verkfraeðingi um virkjunar- tilhögun alla. HVERNIG VIRKJUNIN VERÖUR FRAMKVÆMD Tilhögun virkjunarinnar er hugsuð sem hér segir: Milli Þingvallavatns og Úlf- ljótsvatns er 22 metra hæðar- munur. Þar sem Sogið fellur úr Þingvallavatni verður gerð stífla. Frá vatnsinntakinu eru fyrir- huguð jarðgöng, aðrennslisgöng, 380 metra löng af sömu stærð og gerð sem frárennslisgöng íra- fossstöðvar, sem eru um 650 metrar. Göngin enda í þró í Dráttarhlíð. Aflstöðin mun standa á bakka Úlfljóts- vatns. í henni verða 2 vélasam- stæður, samtals 27 þúsund kw. Frá stöðinni verður lögð há- spennulína að írafossi. Stöðinni í Efra-Sogi verður fjarstýrt frá írafossstöðinni, og mun ekki þurfa nema tvo gæzlumenn bú- setta þar. Um fjáröfllun til fram- kvæmilanna, sem gert er ráð fyrir að kosti um 100 milljón- ir króna, mun ég ekki ræða á þessu stigi. en vil taka fram, að nauðsynlegar lagaheimildir eru þegar fyrir hendi til lántöku og rikis- ábyrgðar. RÚMUR HELMINGUR ÍSLENDINGA NÝTUR SOGSINS Það eru ekki Reykvíkingar einir, sem njóta góðs af hinum miklu virkjunum Sogsins, heldur Suðurlandsundirlendið, þ. e. Hafnarfjörður, Gullbringu- og Kjósarsýsla, Árnessýsla, Rangár- vallasýsla og síðar koma Vestur- Skaftafellssýsla og Vestmanna- eyjar. En nú þegar er það rúm- ur helmingur allrar þjóðarinnar, sem fær rafmagn frá Soginu, eða nær 80 þúsundir manna af rúm- lega 150 þúsundum landsmanna. Það er von mín og ósk, að svo vel takizt um fjáröflun og framkvæmdir, að virkjun Efra- Sogs verði lokið fyrir árslok 1958. STJÓRN SOGS- VIRKJUNARINNAF. Ræða sú, sem borgarstjóri flutti og rakin hefur verið hér að ofan var af því tilefni að stjórn Sogsvirkjunarinnar hefur um áramótin haft útboð á bygg- ingarvinnu, vélum og rafbúnaði til Efra-Sogsvirkjunarinnar. Stjórn Sogsvirkjunarinnar skipa nú þessir menn: Af hálfu Reykjavíkurbæjar Gunnar Thor- oddsen borgarstjóri formsður, Guðm. H. Guðmundsson bæjar- fuiltrúi og Einar Ólgeirsson en af hálfu rikisins Sigtryggur Klem- ensson og Jón Axel Pétursson. - Lisfaifiesin 4 Framh. af bls. 7 flytja útvarpserindi um frið og sýna hrifni mína af hverri stjórn- málanýjung. Þótt persónulegu tregðunni sé sleppt, er þetta ó- hemju timaþjófur. Hér á öll list- ræn og andleg viðleitni í komm- únistaríkinu óskilið mál, læknar, lögfræðingar, vísindamenn og skólamenn. JÁRNTJALD INNAN JÁRNTJALDS Manni, sem er á kafi við samning meiri háttar tón- verks, er ætlað að fieygja öllu frá sér til að taka þátt í árn- aðarópum við opnun nýrrar dráttarvélaverksmiðju eða til fagnaðar gesti frá Sovétríkj- unum. Og hér ber að geta þess, að rússneskir listamenn eru fáséðir í Póllandi og eru tíðast af verri endanum, þar eð hinir beztu eru ætíð sendir til Vesturlanda. Hin leyfilegu samskipti Rússa og Pólverja eru og fólgin í opinberum sendinefndum, aldrei heim- sóknum einstaklinga. Fáir rithöfunda þeirra og leik- ritaskálda, sem finna náð fyrir augum stjórnarinnar, geta lifað sæmilega af þóknunum sínum. En öðru máli gegnir um tón- skáldin, þar eð örðugra er að birta áróður í tónlist. Þannig er eigi um neitt hugs- ana- eða málfrelsi að ræða fyrir listamenn í kommúnistaríkinu. Þar eð grundvallarverðmæti kommúnismans eru fölsuð, er listræn hreinskilni einskis virði. Pólverjum er að verða lífið minna virði; það er blekking og menn eru að blekkja siálfa sig. Foringjarnir tala um að skapa ,.betra fólk" og betri lífskjör. En sannleikurinn er sá, að komm- únisminn gerir menn hvorki betri, ríkari né sælli. - Ór daglega lífinu Framh. af bls. 8 en móðir hennar kenndi sögu áður en hún giftist. Fjöl- skyldan hafði alveg nóg fyrir sig að leggja. Samt vildi Kim vinna á kvöldin eftir skólatíma. Meðan hún var í menntaskóla vann hún í verzlun, var lyftuvörður og líka aðstoðarstúlka hjá tannlækni. — Eftir að hún kom í háskólann vann hún sem fyrirsæta með góðum árangri. Það var starf hennar sem fyrir- sæta, sem olli því að-hún fór til Hollywood og ánægja hennar af hjólreiðum varð til þess að „stjörnuveiðari" veitti henni athygli. Hún var sem sé klædd mjög stutþim buxum, svo langir og fagrir fótleggir hennar sáust mjög greinilega og blússan, sem hún var í var ákaf lega f legin.... Fyrsta kvikmyndin sem hún lék í hét „Pushover", en önnur myndin hennar hét „Phfft!" — Þykir henni hafa tekizt ákafJega vel að leika bæði hlutverkin. Hún er dgift og býr til góðan mat og á heima í frægu hóteli, sem heitir Studio Club, en þar búa margar af hinum yngri kvik- myndadísum í Hollywood. -Kl !n- I - Nefiendafélaaið Frtamh. af bls. 9 starfsléttis og þeirra þæginda, sem nauÖsynleg eru hverju hejm- ili, ekki sízt veg/na hins mikla skorts á heimilishjálp, sem nú er. Fundurinn beinir þeim eindregnu tilmælum til Álþingis og ríkis- s'£jórnár að þetta mál verði tekið til éndursköðurlar þegar á þVf þingi, sem nú situr. Framh. af bls. 6 menn, sem hafa áhuga á íslenzk- um fræðum ættu hið fyrsta að ganga í félagið og eignast rit þess frá upphafi. Rit Rímnafélagsins verða verðmæt eign, en útgjöldin eru engum tilfinnanleg, séu þau keypt jafnóðum. Nýir félagar gefi sig fram við einhvern úr stjórn félagsins, en þéir eru Jörundur Brynjólfsson, al'þm., Arnór Guðmundsson, skrif- stofustjóri Fiskifélagsins og Ragn- ar Jónsson, hrl., Laugavegi 8. — Einnig tekur Finnur Sigmundsson, ;'landsbókavörður við nýjum félög- 'um. ' •

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.