Morgunblaðið - 09.01.1955, Blaðsíða 7

Morgunblaðið - 09.01.1955, Blaðsíða 7
Sunnudagur 9. jan. 1955 MORGVNBLAÐIÐ .akon unarsson ii í Flntey Málaferlin í Peking gegn bandarísku flugmönnunum ellefu og tveim bandarískum borgurum. Fá kommánistar ríflcga uppskera a -iamæarskiölds ? Vilja þeir aðitd að S.I*.? Eða heimild til Forntósit? BEÐIÐ er nú með mikilli oftir- væntingu þess árangurs, or kann að nást með för Dag Hammarskjölds, framkvæmda- stjóra S. Þ., á fund Chou En Lai, utanríkisráðherra Rauða Kína. Hammarskjöld kom til Peking 4. jan. s. 1. og hyggst hann dveljast þar fímm daga. Sjálfur hefir framkvæmdastjórinn fengist til að segja fátt eitt um væntanleg- an árangur þessarar ferðar, en eins og áður hefir verið frá skýrt er aðalmarkmið ferðarinnar lausn hinna ellefu bandarísku flugmanna úr fangelsi. • Et Hammarskjöld kom til London, er var fyrsti áfangi íerð- arinnar, neitaði hann að svara fyrirspurnum blaðamanna um, hvers hann vænti af ráðstefn- unni og kvað það á engan hátt mundu verða erindi sínu hjálpar- hella að gefa yfirlýsingar á þessu stigi málsins. Síðan bætti hann við: „En ég held, að það geti komið að miklum notum að ræða við Chou En Lai persónu- lega". HVER ER TILGANGURINN? Mikilvægi þessa máls vei-ður því aðeins litið í réttu ljósi, ef íhugað er, hver sé tilgangur kínverska alþýðulyðveldisins með réttarmorðum þessum. Flug- mennirnir ellefu höfðu setið < fangelsi í mörg ár, þegar nöfn þeirra skyndilega voru dregin upp úr djúpi gleymskunnar og þeir dæmdir fyrir njósnir. Hvers vegna? Jafnframt tóku forráðamenn Rauða Kína enn á ný til við háværar yfirlýsingar um nauð- syn þess að „frelsa' Pormósu undan yfirráðum kínverskra þjóðveldissinna Kínverskir kommúnistar létu ekki þar við sitja. Samdægurs því að Hammarskjöld lagði upp í Kínaför sína, voru tölf „flugu- menn Bandaríkjastjórnar" dæmd ir til dauða í Peking fyrir njósn- ir. Voru það 14 liðsforingjax úr her Chiang Kai- Sheks. Fregninni um þessa dauðadóma var íyrst útvarpað frá Moskvu, einmitt á þeim tíma, er kínverski sendi- herrann í London, Huang Hsiang, tók á móti Hammarskjöld á flug- vellinum í London. STRÍÐSFANGAR GÍSLAR í AUGUM KÍNVERJÆ Að baki þessara aðgerða virð- ast liggja tvær orsakir: Sam- kvæmt lldagömlum venjum Kínverja er litið á sfcríðsfanga ryrst og fremst sem gisla, og markmið þeirra er bersýnilega að „verzla" með þessa ellefu dæmdu menn. Undanfaiið hafa Bandaríkin unnið mjög að því að styrkja stjórnmálaleg og hernaðarleg ítök í Austur-Asíu, m. a. með stofnun varnarbandalags ¦ Suð- austur Asíu og gagnkvæmum varnar- og vináttusamningi við Formósu stjórnina. Samtímis vinna Vestur-Evrópu löndin að þv.í að> fá samþykkt og 'ram- kvæmt fyrirhugað bandalag Vestur-Evrópu. Markmið íorráða manr.a Rauða; Kína hlýtur því að "era fyrst cg fremst að rjúfa l*ag Hammarskjöld — viSræður viff1 eiiou En-Iai> geta komiö að miklum iii.tiini. samvinnu. írjálsra: þjóða bæði í Evrópu og Asíui FÖR ÞESS* ETSKUR HftÓBUR KAt'»\ KÍN \ Mao Tse-tung, íorsætisráð- íherra Rauða Kína, getur þegar séð talsverðan árangur af þessu stimabraki: S.iálfur framkvæmda stjóri S. Þ. hefir farið í stjórn- málaerindum til landsins, sem er ekki íormlega viðurkennt af S. Þ. og hefir verið neitað um aðild að S. Þ. Bandaríkin er einkum hafa staðið í vegi fyrir aðild Rauða Kína að S: Þ. hafa verið. mjög hvetjandí þessarar farar, þar sem um er að ræða líf ellefu bandarískra ríkisborg- ara. Þegar fjallið kemur ekki til Múhameðs, verður Múhameð að kcma til fjallsins. Og M'ao getur verið ánægður, því að segja má, að Peking hafi að undanförnu verið einskonar Mekka ýmsra stjórnmálamanna, er komið hafa þangað- í misjöínum tilgangi og með margskonar markmið í huga: Nikita Krushchey, maður.inn er ræður öllu bak við tjöldin í Rússlandi, íór tii Peking fyrir nokkrum mánuðum, Pandit Nehru og Attlee, leiðtogí ctjórn- arandstcðunnar í Englandi, lögðu nýlega leið sína þangað. Og Tito marskálkur hefir látið þess get- ið, að hann hafi í huga að íara til Peking. Enda kvað utanríkisráðherra kínver.sku þjóðernissinna stjórn-' arinnar, George K. C. Yeh, því ' illa farið, að bessi för Hammar- skjölds til Peking yki mjög hróð- ur Rauða Kína, þó að hann ósk- aði framkvæmdastjóranum góðs gengis. EKKI VIDURKENNING, i SEGIR HAMMARSKJÖLD Hinsvegar lagði Hammarskjöld áherzlu á það við blaðamenn í! Nýju Delhi, að heimsókn hans fari á engan hátt saman með viðurkenningu á stjórn kín- verska alþýðulýðveldisins. Af ummælum Nehru má hins- ! vegar ráða, að hann lítur 6 Kína- för' Hammarskjölds sem fyrsta 1 skrefíð' í áttina að aðiltí Rauða Kína að S Þ. Hefir hann lýst ánægju sinni yfir þessari íön, og er sagður hafa brýnt 'íyrir íram- kvæmdastjóra S. Þ: í 2 klukku- stunda viðræðum þeirra 2. jan., að sýna bæri málstað kínversku alþýðulýðve^disins skilning og gæta þess að halda opinni samn- ingaleið mllli þess og Bandaríkj- anna. Nehru lét þess getið í þessu sambandi, að það væri „fjarri öllu raunsæi að útiloka Rauða Kina frá S. Þ." • • I í máli stríðsfanganna ellefu hefir Rau<5a Kína ekki fylgt al- þjóðareglum; Þeir voru hand- teknir sem einkennisbúnir her-' menn á vegum S. Þ. í Kóreu, eft-' ir að sprengjuflugvél þeirra hafði verið skotin niður í'étt fyrir norð- an Yalu-fljótið, sem liggur á mörkum Kóreu og Kína>. | Til stuðnings sínu máli hefir stjórn kínverska alþýðulýðveldis- ins haldið þv.í fram, að mál flug- mannanna heyri ekki undir samn ingana um vopnahlé og skipti á stríðsföngum í Kóreu. Skírskota þeir til orða Mei Ju-aOj er var eirm af kínversku dómurunum í yfirheyrslunum yfir japönsku ,stcíðsglæpamönnum í Tókíó: 1. Vopnahlésskilmálarnir um skipti á otríðsföngum náðu af hálfu kommúnista aðeins til þeirra, sem handteknir voru af. Norður-Kóreu búum og kínversk- um „sjálfboðaliðum" í Kóueu 2. Hinir einkennisklæddu ílug- menn voru handteknir af kín- verskum bændum á kinversku landi fyrir vestan Antung í Liaoning héraðinu. Stjórn Bandaríkjanna hefir hinsvegar haldið því fram, að flugmennirnir hafi verið' skotnir niður og handteknir innan landa- mæra Kóreu, en síðan fluttir til Kína. KOMMÚNISTAR MUNU SITJA EAST VIB SINN KEIP Ekki er gott að spá, hvern árangur ferð Hammarskjöld muni bera,. og eins og sakir standa er lítil ástæða t.il að vera bjartsýnn um of. En eitt hlítur að ávinn- HINN 2. janúar s.l. lézt á Lands- spítalanum hér í Reykjavík, Hákon Einarsson, bóndí í Flatey á Breiðafirði. Hákon var fæddur hinn 12. ágúst 1891 og var því aðeins rúmlega sextíu og tveggja ára þegar hann lézt. Sem ungur maður, mun Hákon hafa flutzt til Flkteyjar, sem þá var mikið uppgangspláss, og stundaði hann þá framanaf vinnu hjá hinum góðkunna arhafna- manni Guðmundi Bergsteinssyni, kaupmanni. Hákon var hinn nýt- asti maður til allrar vinnu og sjó- maður ágætur, og mætti gjarna halda á loft mörgum af þeim tvísýnu sjóferðum sem Hákon fór, og sem alltaf enduðu farsæl- lega. En svo undarlega bregður við, að þegar maður fregnar eftir 'slíku hjá Breiðfii-ðingum, þá er oftast eins og þeím finnist vart ómaksins vert, að minnast á slíka hluti, þetta sé svo sjálfsagt, og að þessu sé ekki orðum eyðandi. Þó er mér kunnugt um að marg- ar þær sjóferðir sem Hákon fór, og aðrir Breiðfirðingar fóru um svipað leyti, eru sannarlega efni í nýjar hetjusögur. Snemma. hneigðist hugur Hár konar tii búskapar, enda hey- skaparmaður góður, og sláttu- maður með afbrigðum. Eyjaliey- skapur er erfiður eins og allir vita sem til þess þekkja, og þarf bæði dugnað og útsiónarsemi ef vel á að takast. Hákon hafði hvorttveggja í ríkum mæli.. enda lánaðist honum búskapurinn vel cg fór manna bezt rneð skepnur s'nar. Eh ein hinn snarasti þátt- urinn í: fari Kákonar var sá, hve m.j.ög hann var bar.ngóður. Var nærri því einsíakt, hve öll börn, ast: Hammarskjöld mun geta kynnt sér þetta mál til hlífar. framkvæmda&tjórans hafa neyðzt Þó að tekið hafi verið á móti Hammarskjöld með kostum og kynjum, koitkteil-boðum og riku- legum veizlum í Peking, er- auð- séð á öllu, að forráðamenn Rauða Kítia munu sitja fast við sinn keip, ef þeim býður svo við að horfa. Peking-útvarpið lét væntan- legrar komu hans að Htlu getið, en útvarpaði hins vegar játningu eins hinna tveggja óbreyttu borgara, er dtemdir voru ásamt flugmönnur.um ellefu: Maður þessi, John Thomas Downey, á að hafa viðurkennt, að hann hafi 29: nóvember 1952 flogið yfir kínverskt land til að ná í njósn- ara. í þessum tilgangi hafði hann meðferðis ! flugvélinni sérstak- an útbúnað sem notaður er til að ná manni af jörðu upp í ilug- vél. Útbúnaður þessi hefir und- anfarna daga verið til sýnis á Þjóðmenningarsafninu í Peking. FJÁRHÆTTUSPIL KOMMÚNISTA í þessu frjárhættuspili heims- stjórnmálanna hafa kínverskir kommúnistar lagt nokkra stríðs- fanga undir og Si Þ. í mynd framkvæmdastjórans hafa neyðst til að léggja spilin á borðið, Næsta bragð forráðamanna Rauða Kína verður sennilega, að Mao Tse-tung reynir að „verzla" með striðsfangana — hvað svo sem lokamarkmiðið err Aðiid að Sl Þ. og um leið opinber viður- kenning kommúnisku stjórnar- innar eða einhverskonar tryggð þess, að Formcisa verði fengin þeim í hendur. Á Genfar-ráðstefnunni kom það greinilega í'ljó's, að Kinverj- ar kunna- liigiðá að> beita gamal- dags stjórhrhalaáðferðurn með góðum árangri, ¦— í nraji -ffyg- mannanna hefir það sýnt sig, að þeir kunna að beita nýtízku að- ferðum „kalda stríðsins". og reyndar allt ungviði, hændist að honum, enda var eins og nýr heimur opnaðist fyrir börnum, þegar Hákon sagði þeim sögur sínar, öðruvísi og betur en aðrir. Get ég. sem þessar línur rita, borið um þetta, því svo mikils góðs hafa mín börn orðið þar aðnjótandi, hjá honum og heimili hans. Vil ég óska þess, að honum væri nú unnt að skynja það á «inhvern hátt, hve mjög þau þakka honum fyrir alla Ijúf- mennsku og elskusemi í þeirra garð. Hákon var kvæntur Karítas Bjarnadóttur frá Flatey, og lifir hún mann sinn, nú sjúk og sorg- mædd. Börn þeirra sem upp hafa komizt eru: María Sigríður, gift Markúsi Markússyni, stýrimanni ái „Selfossi", Erná og Steinunn Unnur, báðar ógiftar. Hákon verður jarðsunginn á morgun frá Fossvogskapellu, mánudaginn hinn 10. janúar kl. 11 f.h. S. Þ. Gagnsókn McCarthys WASHINGTON 8. jan. — Mc Carthy, sem enn er starfandi sem formaður í rannsóknar- nefnd bandarísku öldunga- deildarinnar, hefur bcðað ; nefndina til fundar í- næstu * viku til þess, að láta hefja » rannsókn á því, hversvegna ; tannlæknir einn í hernum S fékk lausn: úr hernum í náð þrátt fyrir það að hann væri . kommúnisti. Krefst McCarthy þess að fá að vita hvaða yfir- maður í hernum hafi staðiff fyrir því ráðslagi. Þetta er áframhald af fy.rri erjum Mc Carthys við Bandarikjaher. - SAS Framh. af bls. 1 urlandanna. íslendingar telja sig til Norðurlandaþjóðanna og vilja hafa sem nánust sam- skipti við þær. En þar er bent á að það sé sérstaklega þýð- ingarmikið að efla og. auka flugferðir sem mest yfir út- hafið sem skilur frændþjóð- irnar. En rétt í sama mund og Norð- urlandaráðið ætlar að fara að ræða eflingu þessara samgangna, þá tekur sænska rikisstjórnin skyndilega upp á því að rjúfa gildandi loftferðasamning við ís- land. Líkir blaðið Verdens Gang- þessum aðgerðum við árás aftan frá. — Panama Frarnh. aí blsu 1 | vék Arias úr forsetasæti og ! settist s.jáll'ur í þaí. JAFNVÆGI I STJÓRNMÁLUM Arnulfo Arias hefur að vísu nokkurra harma að hefna, en þó er talið fráleitt að hann sé nokk- uð við morðið blandaður. Hann hefur oft verið forseti Panama og hefur nú síðnstu árin verið miög hafður að háði og spéi fyrir það hve valdasjúkur hann er. Atburðirnir í Pánama, þegar heilt forsetamorð gat farið fram með' svo mikilli ró og sáralitlum eftirköstum, sýna að nokkurt jafnvægi er að komast á stjórn- mál Panama upp á siðkastið. STOKKHÓLMI, 27. des. — Á S jólanóttina létzt kunnur blaða- v InÆðuriPStokkhólmi, Erik Vast- .4 berg. Síðasta dagblaðið, sem í hann starfaði við var Svenska. i Dagbladet. — Reuter.^

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.