Morgunblaðið - 23.01.1955, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 23.01.1955, Blaðsíða 1
16 síður og Lesbók mMábito 42. árgangur 18. tbl. — Sunnudagur 23. janúar 1955 Prentsmiðja Morgunblaðsins Eisenhower aðvas'cas' kemmúiiista 99 HiftGAÐ OG EIÍKI LEIMGRA 66 Sovétríkin vekja ólgu i Þýzkalandi LONDON í gær: MOLOTOFF, utanríkisráð- herra, hefir kallað heim sendi- herra Rússa í París, London, Washington cg Austur Berlin, til þess að sitja ráðstefnu, sem haldin verður í Moskvu í næstu viku. í þessu sambandi er bent á, að enn cr eftir að fá Parísarsamningana stað- festa í þýzka þinginu og einnig í efri deild franska þingsins. Er búizt við nýrri áróðurs orðsendingu frá Rúss- um til vesturveldanna að lokn um sendiherrafundinum. BONN, 22. jan. TÆPLEGA milljón verkamenn í Ruhr-héraðinu í Þýzka- landi gerðu verkíall í dag til þess að mótmæla ummæl- um, sem þýzkur verksmiðjustjóri hafði látið sér um munn fara. Verksmiðjustjórinn, Reusch, við verksmiðjuna „Gute Hoffnungs Hútte" hafði látið svo um mælt að stjórn þýzku verklýðsfélaganna hefði knúið fram lögin um hlutdeild verklýðsfélaganna í verk- smiðjustjórn með hótunum. ------------* Þetta varð til þess að stjórn verkalýðsfélaganna boðaði 24 klst. verkfall, og lýkur þessu verkfalli á miðnætti. Verkfallið hefir yfleitt verið friðsamlegt. líkara að um væri að ræða frí- dag, heldur en verkfall. Verka- menn notuðu yfirleitt tímann til þess að fara í kvikmyndahús eða á íþróttamót. En verkfallið hefir samt sem áður vakið nokkurn ugg og er í því sambandi bent á þá ólgu, sem ríkir um þessar mundir í þýzkum stjórnmál- um. Andófið gegn endurhervæð- ingu Þýzkalands fer vaxandí, mótmælafundir eru haldnir víðs- vegar um landið og áróðurs- spjöldum gegn hervæðingunni hefir verið komið fyrir í yfir 100 borgum landsins. Til viðbótar þessum áróðri, er sú ósk Vestur-Þjóðverja, að allt Þýzkaland verði sameinað mjög áberandi. Og í þriðja lagi hefir áróður sósíaldemókrata fyrir þvi að verkamenn fái enn aukin áhrif á stjórn fyrirtækja, magnað ó- kyrrðina. Merkasti ctkurður vikunnar Farartæki knúil) kjarnorku SÖGULEGUR atburður gerðist síðastl. mánudag. Þá sendi kafbáturinn Nautilus frá sér kall- ið: „Lagðir af stað knúðir kjarn- orku." Innan tveggja klukku- stunda tilkynnti stjórn Banda- ríkjaflota: Fyrstu tilraunirnar með Nautilus tókust fullkomlega. Báturinn mun kafa innan viku. Síðastl. föstudag kafaði Nautil- us í fyrsta sinn. Báturinn var í kafi í eina klukkustund. Og enn var tilkynnt: Tókst fullkomlega. Nautilus er „fyrsta farartækið hverrar tegundar sem er í heim- inum, sem hreyfist með kjarn- orku". Hann getur siglt um- hverfis jörðina án þess að koma upp á yfirborSið. O í fyrstu ferðinni voru um borð 60 eðlisfræðingar og kjarnorku- fræðingar. Þessir menn hafa unnið að því árum saman að gera kj arnorkuvélina. Sérfræðingarnir eru nú þegar sannfærðir um að kjarnorku kaf- bátarnir eiga fyrir sér framtíð- ina. Annar kjarnorkukafbátur er búinn að vera í smíðum í Banda ^t^^T"*, ^' ríkiunum um nokkurt skeið _ ^ZZ* * ^ ^ heitir „Sea Wolf" - og heimild DÓSk,,fí ' ^ * "°kk"r hefir verið veitt til Sm«i trohri. ^t l ^- ^" á Verk" iailinu, þar sem Russar hefðu lýst RÆÐA ADENAUERS Adenauer flutti útvarps- ræðu í kvöld þar sem hann for dæmdi ummæli Reusch verk- smiðjustjóra. En hann taldi þó ummæJin ekki hafa gefið nægi legt tilefni til þess að verka- menn legðu niður vinnu. Hann sagði að ákvæðin um þátt töku verklýðsfélaganna í stjórn hefir verið veitt til smíði tveggja í viðbót. Fyrsti báturinn, Nautilus, var dýr, kostaði 55 millj. dollara. í fyrstu revnsluferðinni, niður Thames-fljótið í Connecticut í yfir samúð sinni með verkfalls- mönnum. Ræða Adenauers snerist aðal- lega um utanríkismál. Hann sagði að Rússar mættu ekki halda að Bandaríkiunum, fór kafbáturinn Í T mæ"U ekkl halda að næstum hlióðlaust 12 siómílur í ÞJ°ðverJar væru svo heimskir að næstum hljóðlaust 12 sjómílur á klst. Enginn reykur sást úr skut. • Skipstjórinn á Nautilus, Wilkinson sjóliðsforingi, 37 ára gamall, fjögurra barna faðir, hef- ir tekið þátt í byggingarstarfi við kafbátinn frá upphafi. Hann hefir próf í eðlisfræði. f síðustu styrjöld stjórnaði hann kafbátum. Hann tók þátt í innrásinni í Norður-Afríku og fór margar eftirlitsferðir í kafbátum í Kyrrahafi. Áttatíu og fimm manna áhöfn er á bátnum, auk 10 liðsforingja, allt sérstaklega valdirmenn, sem æfðir hafa verið um langt skeið þeir myndu snúa baki við Parísar samningunum, sem veitti þeim öryggi og fullt sjálfstæði, fvrir loforð Rússa um frjálsar kosn- mgar í öllu Þýzkalandi, kosning- ar, sem engin trygging væri fyrir að háðar yrðu samkvæmt þeim skilningi sem vestrænar þjóðir legðu í orðið frelsi. PLYMOUTH 22. jan. — 120 fang argerðu hungurverkfall í hinu al- ræmda Dartmoorfangelsi. en eft- ir 24 klukkustundir án matar mættu allir nema 14 til árdegis- verðar í dag. Arangur af för llanimarskjnlds DAG Hammarskjöld skýrði Bandaríkjastjórn frá því, þeg- ar hann kom frá Kína, að Chou En Lai hefði verið sér- staklega tortrygginn út af grein í varnarsáttmála Banda- ríkjastjórnar og Formósa- stjórnar, sem fjallar um þau landsvæði, sem þjóðirnar ætla að verja sameiginlega. í sáttmáianum er talað aðeins um Formósu og Pescadores eyjar sem sameiginlegt varnar svæði en minnst á „önnur landssvæði, sem nánar verði ákveðið um síðar." Frá því að Hammarskjöld iom úr Pekingleiðangrinum hefir hann lagt á það megin áherzlu, hvílík nauðsyn það sé fyrir friðinn þar eystra að lín- urnar í þessu efni séu skírar og óvéfengjanlegar. Sænsk vopn til Nicarapa NEW YORK í jan. — Til Nicara- gua er komið þýzkt skip með vopnafarm frá Svíþjóð. í skip- inu eru 25 flugvélar, sem Svíar keyptu af Bandaríkjamönnum eftir síðustu heimsstyrjöld og hafa nú selt Nicaragua. Ekki er talið að áhrifa þessara flugvéla gæti mjög í hernaðarátökunum sem nú eiga sér stað í Costa Rica. En í vopnafarminum voru einnig vélbyssur og er það talið alvarlegra mál. — Samningar um þessi vopnakaup voru gerðir í Svíþjóð í des. s. 1. sser leifar KAÍRÓ, 22. jan.: — Nasser forseti forsætisráðherra Egyptalands leitar nú færis til þess að ná sér niðri á Nuri al Said, forsætisráð- herra Iraqs. Nuri al Said gerði fyrir skömmu hernaðarbandalag við Tyrki og efldi þar með mjög varnarmátt vestrænna þjóða í Austurlöndum nær. Nasser álítur Egypta vera for- ustuþjóð Arabaríkjanna. En Egyptar eru andvígir varnar- bandalagi Arabaþjóða við Tyrki og þar með við vestrænar þjóðir. Akvörðun Iraqs um að gera bandalagið við Tyrki hefir og óspart verið túlkað sem stjórn- málalegur ósigur fyrir Egypta. En nú eru komnir til Kairo forsætisráðherrar 5 Arabaríkja, ECTvota, Saudi-Arabíu, Lebanon, Sýrlands og Jordaniu til þess að ræða bandalag Tyrkja og Iraqs. Nuri Al Said, forsætisráðherra Iraqs tilkynnti Nasser, að hann gæti ekki sótt fundinn af því „að hann væri lasinn". Bæði Iraq og Tyrkir hafa boð- ið Arababandalaginu að gerast aðilar að samningi þeim s° a þessar þjóðir hafa gert með sér. Llök Nassers gegn þátttöku í þsssu bandalagi eru einkum sögð vera þau, að með aðild takizt Akrabaríkin á hendur meiri ábyrgð utan Austurlanda nær, heldur en heppilegt sé. — Reuter. Eden: „Ofriðarhœttan mest í Austur-Asíu" LONDON, 22. jan. EISENHOWER ætlar á mánudaginn að skýra komm- únistum í Kína frá því, hver varnarlína Bandaríkjanna er í Austur Asíu. Hann ætlar að senda þinginu sérstaka orðsendingu, þar sem hann gerir grein fyrir hver stefna Bandaríkjastjórnar er gagnvart öryggismálum Formósu. í fregn frá London segir, að Sir Anthony Eden, utanríkis- málaráðherra Breta, líti svo á að bardagarnir, sem nú standa yfir í Formósasundi séu hættulegri friðinum heldur en nokkuð annað, sem gerist annarsstaðar í heiminum. Þessvegna ríkir mikill áhugi meðal diplomata í London á þeirri hugmynd, að herlið Þjóðernissinna á eyjunum við kínversku strandlengjuna verði flutt burtu. Með því yrði rutt burtu veru- legri hindrun við friðinn þar eystra, segir í Reutersfregn frá London. Á Tachen eyjum er um 20 þús. manna lið Formósustjórnar- innar og eru uppi ráðagerðir um það að 7. floti Bandaríkjanna r,ðstoði við að flytja þetta lið á brott þaðan. í kvöld lýsti forsætisráðherra Formósastjórnarinnar þó yfir því, að stjórn hans myndi ekki geta fallizt á að herlið Þjóð- ernissinna yrði flutt frá Tacheneyjum. v í sambandi við ókyrrðina í Formósasundi velíhr það nokkra athygli að 3 flugstöðvaskip Bandaríkjanna lögðu af stað í dag frá Manila á Filíppseyjum og var förinni heitið tíl Kínastranda ,,til venjulegra æfinga" eins og látið er, opinberlega, í veðri vaka. PARÍS PARÍS 22. jan. — Flóðin í sum- um útborgum Parísar eru svo mikil, að til stórvandræða horfir. Þúsundir manna hafa orðið að yfirgefa hoimili sín og áskorun hefir verið birt til fólks, um að taka þetta flóttafólk inn á heim- ili sín. í miðborginni er flóðið „áber- andi, en ekki hættulegt", og er það þakka-) ráðstöfunum, sem gerðar voru fyrir 45 árum, er flóð úr Signu ollu miklu tjóni í Paris. Búizt er við, að flóðin nái há- marki á mánudag. Nú þegar hefur orðið að stöðva vinnu í nokkrum hluta hinna miklu Ren- ault bílaverksmiðja, en gert er ráð fyrir að vinna stöðvist þar alveg á mánudag vegna flóðanna. Unnið er að því að flytja full- gerða bíla á þurra staði. \m%mú atómvopn lil Á-Þýáalands BERLÍN, 22. jan. — Blað í Vest- ur-Berlín, „Der Abend" skýrði frá því í dag, að kjarnorkufall- byssur og eldflaugar, af sömu gerð og amerísku Matador-eld- flaugarnar, hafi verið fluttar með mikilli leynd frá Rússlandi og fengnar í hendur sovéthermönn- um í Austur-Þýzkalandi. Blaðið segist hafa góðar heim- ildir fyrir því, að vopnin hafi verið flutt í 25 járnbrautarvögn- um til heræfingastöðvanna í Rummersdorf, um 65 km fyrir sunnan Berlín og send þaðan til herdeilda í Schwerin og Magde- burg svæðunum. Blaðið skj'rir einnig frá því að hernámslið Rússa í Austur- Þýzkalandi hafi undanfaTÍð, eða frá því í september, verið að fá 600 nýja þungbyggða skriðdreka af Stalin-gerðinni og eiga þessir skriðdrekar að koma í staðinn fyrir eldri skriðdreka. ^>ÖRYGGISRÁÐIÐ í London er litið svo á, að ör- yggisráð Sameinuðu þjóðanna sé enn líklegasti aðilinn til þess að leita fyrir sér um að koma á vopnahléi milli Pekingstjórnar og Formósustjórnar. Þótt herliðið yrði flutt burtu af smáeyjunum myndi það eitt út af fyrir sig ekki vera nægilegt til þess að koma á viðræðum um vopnahlé. Fyrst yrði áróðursaldan, sem risið hefir í Kína undanfarið undir merkinu „Frelsum Formósu og Pescadoreseyjar" að hjaðna. — Formósustjórn myndi verða að gera róttæka stefnubreytingu ef hún félli frá því takmarki sínu, að gera innrás á meginland Kína. Talsmaður brezka utanríkis- málaráðuneytisins varaði blaða- menn við því í dag að gera ráð fyrir að brezka stjórnin tæki að sér að að hafa forustauna um málamiðlun þarna eystra. Leita yrði hófanna eftir venjulegum diplomatiskum leiðum, bæði í Peking og einnig í Moskvu, en Rússar eiga sæti í öryggisráðinu. ÁRDEGISBOÐ Fyrst um sinn er ekki annars að vænta, en að línurnar skýrist með yfirlýsingu Eisenhowers á mánu- dag. Áður en hin opinbera til- kynning um hina væntanlegu orðsendingu forsetans var birt, hafði Joseph Martin, foringi repu blikana á Bandaríkjaþingi skýrt frá því, eftir að hann hafði snætt árdegisverð með Eisenhower í Hvíta húsimi, að hann hefði full- vissað forsetann um að þingið myndi samþykkja með yfirgnæf- andi meiri hluta að veita hon- um fullt umboð til þess að verja Formósu gegn innrás kommún- únista.- Knowland, sem einnig sat árdegisboðið, tók í sama streng. Martin K^aðst líta svo á, að for- setinn hefði nú þegar nægilegt valdssvið í þessu efni, án þess að leita til þingsins. „En hann vill fá stuðning þingsins, til þess að heiminum sé það ljóst, að Amer- íka stendur sameinuð í vörnum þessa svæðis', sagði Martin. Hann sagði að þmgið myndi raunveru- lega samþykkja í einu hljóði að taka þátt í vörnum Formósu gegn árás Kína-kommúnista.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.