Morgunblaðið - 26.01.1955, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 26.01.1955, Blaðsíða 1
16 síður 20. tbl. — Miðvikudagur 26. janúar 1955 Prentsmiðja Morgunbiaðsins 42. árgangur ^Aruáím* tóíCl pUfln TIL skamms tlma voru bardag- arnir milli Pekingstjórnar- innar og Formósustjórnarinnar um smáevjarnar við Kínastr°nd- ur kallaðir „vestis-vasa styrjöld- in". Það er nú von manna að Sam einuðu þjóðirnar sjái sér fært að grípa í taumana svo að úr þess- ari „vestis-vasa styrjöld" verði ékki stórstyrjöld þar eystra. Um fjögurra mánaða skeið hefur tarezka stjórnin unnið að því í samráði við Bandaríkjastjórn, að finna lausn, sem leitt gæti til þess að Formósastjórnin og Peking- stjórni'i semdu með sér vopna- hlé. Hefur í þeim umræðum komið fram tillaga um að gera Formósu að sjálfstæðu riki, i einhverri mynd, en veita um leið Pekingstjórninni aðild að Sam- einuðu þjóðunum. @ Ekkert sýnir betur, hversu mikilvæg Asía er orðin í átökun- um milli hinna friálsu þjóða og heimskommúnismans, en hinar mörgu ráðstefnur, sem ráðgerðir eru um málefni Asíu. Fyrsta ráð- stefnan verður sett í byrjun næstu viku, en það er ráðsteína brezku samveldislandanna í Lundúnum. Ráðstefnu þessa sitja f orsætisráðherrarnir r Laurent (Kanada), Menzies (Ástralía), Nehru (Indland), Mohmmed Alí (Pakistan) cg Holland (Nýja Sjáland), en Strijdam, hinn nýi forsætisráðherra Suður-Afriku mætir ekki, heldur sendir einn ' af ráðherrum sínuxn. Strijdam hefur hug á að Suður-Afríka segi sig úr brezka heimsveldinu. % Þegar ráðstefnunni lýkur leggur Sir Anthony Eden af stað áleiðis til Maniila á Filippseyj- um ,en þar verður sett ráðstefna aðiidarríkja ManiHasáttmálans. Þessi ríku eru aðilar ,auk Breta: Bandaríkin, Frakkland, Filipps- eyjar og Thailand. — Sáttmálinn var gerður í september s.l. og hef- ur að markmiði sameiginlegar varrir gegn undirróðursstarf- semi kommúnista í Austur-Asíu. Ráðsteína Manillaríkjanna hefst 24. febrúar og er gert ráð fyrir að rætt verði um samei^inlegar hervarnir. © Þegar þsssari ráðstefnu lýkur fer Sir Anthony, utanrikis- málaráðherra Breta. í kynnisferð til „Hlutleysu", þ.e. landanna í Austur-Asíu,. sem hafa lýst yfir vilja sínurn til þess að standa utan við átök ausíursins og vest- ursins. Þetta eru Indland, Ceylon og Burma, og ennfremur Pakist- an. Eden íer einnig til Bangkok í Thailandi og til Singapore. En hvorki er gart ráð fyrir að hann fari til Indónesíu eða Kína. Þó er látið í veðri vaka, að hann sé fús til þess að fara til þessara landa, ef ástandið eystra heldur áfram að versna. amþykkt Bandaríkja- 409 gegn 3 Churchill svarar engu um Formosu 13 ára hcrnaðarástandí 'jóiverj'a og Rússa aflétt Moskva 25. jan. Tl^ÐSTA ráð Sovétríkjanna sendi frá sér tilkynningu í *•« kvöld, þar sem lýst er yfir því að hernaðarástandi sé lokið í viðskiptum Rússa við Þjóðverja. Hernaðarástand hefur verið ríkjandi í viðskiptum þessara þjóða frá því 22. júní 1941, er Hitler gerði innrás í Rússland. Bretar, Frakkar og Bandaríkin lýstu yfir því fyrir þremur árum, í júlí 1951, að hernaðarástandi, sem ríkt hafði milli þessara þjóða og Þjóðverja væri lokið. Um sama leyti birtu 40 aðrar þjóðir svip- áða yfirlýsingu. En Rússar hafa beðið með sína?"— yfirlýsingu þar til í kvöld. Ástæð- an til þess að Rússar stíga þetta spor nú, er augljóst, þar sem einskis er nú látið ófreistað af þeirra hálfu til þess að reyna að hindra að Þjóðverjar staðfesti Parísarsamningana. í tilkynningu Rússa í kvöld segir að yfirlýsingin breyti engu um alþjóðaskuldbindingar, gagn- vart Þýzkalandi í heild, sem Rússar hafa tekið á sig í samn- ingum við Breta, Frakka og Bandaríkin. Mun hér vera átt við Potsdam og Yalta samningana. llHPlilf a piiignns! LONDON, 25. jan. — Nokkur þúsund manna söfnuðust í kvöld saman fyrir utan brezka þingið, til þess að mótmæla endurher- væðingu Þjóðverja. Fóru nefndir manna inn í þinghúsið til þess að koma á framfæri mótmælun- j um við einstaka þingmenn. Lögreglulið var nokkuð aukið j til þess að halda uppi reglu við ' þinghúsið. í fyrstu fór allt frið- samlega fram. En síðar, er ríð- andi lögregla reyndi að dreifa mannfjöldanum, urðu nokkrar stimpingar og voru nokkrir menn teknir fastir. Tveir verkamannaflokks þing- menn stóðu upp í þinginu og mótmæltu aðförum lögreglunnar við mannfjöldann. Þeir sögðu að nokkrir kjósendur þeirra hefðu verið á leiðinni á fyrirfram ákveðna ráðstefnu í þínghúsinu, en móttökur hefðu verið slíkar að ríðandi lögregla hefði hrakið þá á flótta. Allt var með kyrrum kjörum við þinghúsið er síðast fréttist í kvöld. ikoyon ffdlinit Lonaon, 25. janúar. Einkaskeyti frá Reuter. OPINBER tilkynning hefur ver- ið gefin út um það í Moskvu að Anastas Mikoyan, innanríkís verzlunarráðherra Sovétríkjanna, hafi látið af því embætti sam kvæiat eigin ósk. Engin frekari skýring var gef in á þessari afsögn, en ýmislegt bendir til þess að hún hafi kom ið skyndilega og mörgum að óvörum, því að þess er skemmst að minnast að fyrir skömmu kom Mikoyan í verzlunar-seidi- för til Helsingfors í Finnlandi og virtist þá ekkert á döíinni að hann myndi svo skjóílega láta af .embætti. ...en NEolotov? FULLTRÚADEILD Bandaríkjaþings samþykkti í kvöM með 409 atkv. gegn 3 að veita Eisenhower forseta umboð til þess að beita amerísku herliði til þess að verja Formósu gegn árás frá meginlandi Kína. Öldungadeild þingsins mun væntanlega gera samþykkt um sama efni, í síðasta lagi á fimmtudag, að því er Know- land öldungadeildarþingmaður skýrði frá í dag. Utanríkismálanefnd öldungadeildarinnar hefur í dag rætt við yfirmenn ameríska -hersins, flotans og flughersins um boðskap Eisenhowers. Sjálfur hefur Eisenhower lýst yfir ánægju sinni yfir hinum skjótu viðbrögðum þingsins i þessu máli. -<•> ISAMEINUÐU ÞJÓÐIRNAR, 25. ijan. — Framkvæmdaráð Sam- j einuðu þjóðanna upplysir að j spánska stjórnin hafi óskað efíir i að fá að senda áheyrnarfulltrúa til S. Þ. Dag Hammarskjöld hef- ur ekki tekið afstöðu til þessarar beiðni ennþá, en hann hefur rætt málið við nær allar sendinefndir Sameinuðu þjóðanna. Aðsins ör- fáar nefndir hafa lýst sig.andvíga beiðninni. Átta ríki hafa fasta áheyrnar- fulltrúa hjá S. Þ. Berlín, 25. janúar. Einiíaskeyti frá Reuter. ÞÝZKA fréttastofan DPA kveðst r.ú hafa fengið fréttir um það frá öruggum heimildum að ráða- menn í Austur-Þýzkalandi búist við meiriháttar breytingum í æðstu stjórn Rússlands. Er helzt talið að Molotov núverandi utan- ríkisráðherra, verði ekki langra líídaga auðið í stjórn Sovétríkj- anna. Talið er að fall Molotovs ef satt kynni að reynast, stafi af því að telja verði að utanríkisstefna hans hafi misheppnast ef Vestur Evrópuríkjunum tekst að koma á hja sér styrku landvarnarsam- starfi. Torp segir frá sfjórnankipfunum OSLÓ, 25. jan. — í umræðunum um hásætisræðuna í norska þing- inu í dag, ræddi Oscar Torp, fyrr- verandi forsætisráðherra, um á- stæðurnar til þess, að hann baðst lausnar nú fyrir skömmu. Hann minnti á að hann hefði átt sæti í norska konungsráðinu næstum samfellt frá því árið 1935. Hann sagði að nokkrir af sam- ráðherrum sínum hefðu fyrir nokkru látið í ljós ósk um, að mega biðjast lausnar frá ráð- herrastörfum. Þar að auki hefði sér fundizt að stjórnin hefði ekki alltaf fengið nauðsynlegt fylgi við þá stefnu, sem hún fylgdi í verðlagsmálum. Við höfðum umræður hér í þinginu skömmu fyrir jólin, sem sýndu að innan þingflokks verka- mannaflokksins eru ríkjandi ýmiss sjónarmið um það hvaða aðgerðir séu heppilegastar til þess að halda niðri íramfærslu- kostnaðinum, sagði Torp. Stjórnarskiftin bar yfirleitt mjög á góma í umræðunum í dag og létu ræðumenn andstöðuflokk- anna þá skoðun i liós, að þjóðin ætti heimtingu á því að fá skýr- ingu á því, hver væri orsök stjórnarskiftanna. Gerhardsen, forsætisráðherra, vísaði til um- mæla Torps cg sagði að enginn persónulegur eða máiefnalegur ágreiningur væri innan verka- mannaflokksins. Nýja stjórnin mun fylgja sömu stefnu og Torp- stjórnin, sagði Gerhardsen. Nokkrar umræður urðu um norræna samvinnu og virtust skoðanir skiftar. — Formaður bændaflokksins hélt þvi fram að norræn samvinna væri beinlinis hættuleg fyrir Noreg. Yíirleitt létu þingmenn í ljós ánægju sína yfir því að Halvard Lange er kyrr sem utanríkisráð- herra í hinni nýju st;órn. Lange tók til máls og sagði að stuðning- ur sá, sem utanríkis- og varnar- málastefna stjórnarinnar hefði hlotið frá öllum lýðræðisflokk- unum væri góðar grundvöliur, sem hægt yrði að byggja á áíram. Fregnir frá Austur-Asíu benda til þess að þar sé allt kyrrt nú um stund. Verið er að flytja óbreytta borgara frá Tacheneyj- um og aðstoðar floti Bandaríkj- anna við það starf. Fréttaritari Reuters í Was- hington bendir á að háttsettir embættismenn þar í borg leggi á það mikla áherzlu um þessar mundir, bæði gagnvart blaða- mönnum og þingmönnum, að Eisenhowerstjórnin telji ekki lengur mögulegt að endurreisa stjórn Chiang Kai Sheks á meginlandi Kina með vopna- valdi. Þenna skilning beri að leggja í boðskap Eisenhowers til þings- ins um varnir Formósu. í þess- um boðskap felst raunverulega alger stefnubreyting í Asíupóli- tík Bandaríkjanna, þar eð nú sé fyrst og fremst stefnt að því að fá því til leiðar komið að komm- únistar og þjóðernissinnar geti „samexisterað". FYRJRSPURNIR f BREZKA ÞINGINU FORMÓSU-PÓLITÍK Banda- ríkjastiórnar hefur vakið nokkra ókyrrð í Bretíandi, einkum meðal stjórnarandstæðinga. — Brezka þingið kom saman í dag í fyrsta skifti eftir jólaleyfið. Strax fyrsta daginn dundu spurningar á Churc hill um allt milli himins og jarð- ar, frá framleiðslu flugvéla og í ráðstefnu milli þeirra Churchills og Malenkovs. Bevan spurði Churchill hvort stjórnin ætlaði ekki að gefa yfir- lýsingu um Formósu-málið. Hann fékk ekkert svar, en þegar hann ítrekaði spurninguna, svaraði Crookshank, formaður þingflokks íhaldsmanna, að hann teldi ekki rétt að mál þetta yrði rætt í dag. Annar þingmaður hafði orð á því tið Bandaríkjastjórn virtist vera búin að taka Formósumálið í eigin hendur án þess að ráðfæra sig við aðrar þjóðir. — Shinwell spurði hvort ekki væri rétt að þeir hittust, Churchill og Malen- kov, og til þess að ræða Austur- Asíu-málin. — Churchill kvaðst ekki telja að slík ráðstefna myndi verða til neins gagns eins og á stæði. En hann endurtók fyrri yfirlýsingu sína um að hann væri reiðubúinn til þess að hitta Mal- enkov að máli, þegar réttur timi væri til þess kominn.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.