Morgunblaðið - 10.02.1955, Blaðsíða 11

Morgunblaðið - 10.02.1955, Blaðsíða 11
Fimmtudagur 10. febrúar 1955 MORGVNBLAÐIÐ 11 Lúðvík D. Norðdal héraðslæknir — minning hann gekk ekki heill til skógar. Leitaði hann sér lækninga í Dan- mörku og Noregi og fékk nokk- urn bata. En hann kunni aldrei að hlífa sér, vann oft þó veikur væri, einkum síðasta árið. Má segja að hann'væri við starf sitt þar til yfir ]auk, stóð meðan stætt var. Þrátt fyrir miklar, annir við læknisstörfin, gaf Lúðvík sér tíma til að sinna ýmsum félags- störfum og stjórnmálum. Var hann nokkrum sinnum í framboði I fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Árnes- I sýslu. Þá lét hann sig einnig I skipta sveita- og bæjarmálefni, i þótt hann tæki ekki beinan þátt i í þeim störfum. Hann var einn i af stofnendum Rotaryklúbbs Sel- foss og fyrsti forseti hans. Var hann öllum meðlimum klúbbsins hinn ágætasti félagi, enda andi og starf rótaryfélagsskaparins honum hugþekkt. En eitt var það mál, sem hon- um var trjartfólgnast og mest á Þ Deyr fé deý^a frændr deyr sjálfr it sama; en orðstírr deyr aldregi hveim sér góðan getr. ESSI vísa úr Hávamálum kom mér í hug er ég frétti lát Lúðvíks D. Norðdals héraðs- hugamál að næði fram að ganga.} læknis, því að dáðir er hann Það var að rísa mætti sem fyrst | drýgði á sviði læknislistarinnar hér í Árnesþingi munu um lang- an aldur halda minningu hans á lofti. Kristján Lúðvík Norðdal Da- víðsson eins og hann hét fullu nafni var fæddur að Eyjakoti i Húnavatnssýslu 6. dag júlímán- aðar 1895 og lét 27. janúar s. 1. og var því á sextugasta aldursári er hann lézt. Kvæntur var Lúð- vík eftirlifandi konu sinni, Ástu IDAG fer fram útför Lúðvíks strax sem ungur læknir og þessu D. Norðdal, fyrrverandi hér- j áliti'hél't hann alla tíð. En nokkuð aðslæknis á Eyrarbakka og síðar háði það honum á tímabili, að á Selfossi. Hann lézt að heimili eínu Barmahlíð 47, hér í bær, h. 27. jan. s.l., en hingað fluttist hann ásamt fjölskyldu sinni s. 1. haust, er hann sagði af sér em- bætti, sakir heilsubrests. Lúðvík D Norðdal var fæddur 6. júní 1895 að Eyjarkoti á Skaga Btrönd, sonur Davíðs bónda þar cg Sigríðar Jónsdóttur. Hann gtundaði nám við menntaskól- ann í Reykjavík og lauk stúdents prófi 27. júní 1916. Las síðan íæknisfræði við Háskólann og tók kandidatspróf 14. febr. 1922, með I. einkunn. Starfaði við fæðingar- stofnun í Árósum 1927. Að loknu prófi, eða nánar til tekið í maiv 1922, flutti hann til Eyrarbakka og settist þar að, sem etarfandi iæknir. Starfaði hann þar óslitið, þar til hann var skip- aður þar héraðslæknir í apríl 1937. Hann var ráðinn yfirlækn- ir við Reykjahælið í Ölfusi frá 8. júlí 1932 til 30. apríl 1937, eða þar til hann tók við héraðslæknisembættinu, þegar læknishéraði hans var skipt í Eyrarbakka- og Selfosslæknis- héruð. Kaus hann að starfa í Selfosslæknishéraði og var skip- aður læknir þar og flutti þá að Selfossi. Gegndi hann því embætti þar til hann sagði af sér frá 1. sept. s.l. þá þrotinn að heilsu og kröftum. Ég kynntist Lúðvík ekki fyrr en hann settist að á Eyrarbakka, en þangað fluttist hann, eins og áður segir 1922, ásamt konu sinni, frá Ástu Jónsdóttur og tveimur ungum dætrum þeirra hjóna. A þessum tíma sat héraðslækn- ir Eyrarbakkalæknishéraðs á Eyr arbakka, en héraðið náði þá yfir núverandi Eyrarbakka, Selfoss- og Hveragerðislæknishéruð og Etarfa nú á þessu svæði fjórir læknar. Sem að líkum lætur, var ærið að starfa á þessum stað fyrir tvo lækna. Héraðið víðlent og fjölmennt. Ferðalög erfið og tímafrek, þareð mikið var ferðast á hestum. Þannig var þetta þegar Lúðvík hóf læknisstarfið á Eyrar- bakka, en hann var þá ungur og fullur áhuga, enda hlífði hann sér hvergi. Þá var ekkert sjúkraskýli í héraðinu og er reyndar ekki enn. En nú er aðstaðan að nokkru breytt á móti því, sem áður var, að samgöngur um hér- aðið og til Reykjavíkur eru nú öruggari en áður og því hægara um sjúkraflutninga þegar á ligg- ur. Því fram til 1920 og lengur var ekki ijm neinar bifreiðasamgöng- ur að ræða milli suðurlandsundir- lendisins og Reykjavíkur á vet- urna. Þá var aðeins um eina leið að ræða — Hellisheiði — og hún undir snjó, undantekningarlitið allan veturinn. Var því mjög miklum erfiðleikum bundið með alla sjúkraflutninga og reyndar ekki framkvæmdir nema í lífs- nauðsyn. Til að standa ekki uppi ráða- laus gagnvert þessu ástandi, hófst Lúðvík, strax fyrstu ár sín á Eyr- arbakka, handa um það að fram- kvæma minniháttar uppskurði alltaf heilsu sinnar sem skyldi. heima, t. d. botnlangaaðgerðir o. j Hann varð því að hætta starfi f 1., þótt aðstæður væru ekki sem fyrir aldur fram, slitinn að kröft- á sjúkrahúsum. um og þrotinn að heilsu. Hinir Tók hann til sín sjúklinga fjölmörgu vinir hans og allir þeir víðsvegar úr héraðinu og stund- I sem hann hefur unnið fyrir, minn aði þá með kostgæfni. Var hann' ast hans og verka hans og þakka smenntaður læknir, fylgdist æv-' foss í þéssu'.skyni, en hann var ' inlega vel með öllum nýjungum aðalhvatamaður að stofnun. á sviði læknisfræðinnar, keypti mjög mikið af bókum og tíma- ritum um læknisfræðileg efni og tileinkaði sér efni þeirra. Á tíma- bili var hann yfirlæknir Reykja- klúbbsins, fyrsti forseti og síðar heiðursfélagi. Um rúmlega tveggja ára skeið hafið ég tannlækningastofu í læknisbústaðnum og hittumst við hælisins í Ölfusi og einnig var þar daglega og kynntist ég hon- hann læknir Vinnuhælisins á um því mjög vel. í daglegri við- Litla-Hrauni. kynningu var hann ræðinn og Árið 1937 var hann skipaður skemmtilegur og glettinn í til- héraðslæknir í Eyrarbakkahér- svörum, hann var ágætlega hag- aði og gegndi þvi starfi þar til rhæltur en flíkaði lítt kveðskap er héraðinu var skipt og Sel- sínum, orkti aðallega sjálfum sér fosslæknishérað var stofnað, að til ánægju; mætti segja mér að hann tók við því embætti og hann hafi átt í fórum sínum gegndi því, þar til hann lét af töluvert af því tagi, einnig var störfum á síðastliðnu hausti mér kunnugt um að hann ritaði sjúkrahús á Suðurlandsundirlend inu, á því svæði sem hann eyddi starfskröftum sínum og æfi. i— Hann vann að framgangi þessa máls eftir megni, átti t. d. s.l. tvö ár sæti í sjúkarhúsnefnd Árnes- sýslu. Þá talaði hann um málið á fjölmennum samkomum og sýndi fram á með rökum kunn- áttumannsins, hversu fráleitt það er að jafnf jölmennt hérað og suð- urlandsundirlendið er, skuli ekki eiga neitt sjákrahús. Er óhætt að segja, að með þessu starfi sínu og áhuga fyrir málinu, eigi Lúð- vík mestan þáttinn í því að hafa vakið hinn almenna áhuga, sem nú er uppi í héraðinu, fyrir fram gangi málsins, áhuga sem verður vegna þess sjúkdóms, sem nú hefir dregið hann til bana. Meðan Lúðvík var héraðslækn- ir hafði hann oft aðstoðarlækna, voru það ýmist nýútskrifaðir læknar eða læknanemar. Var það gjarna vani Lúðvíks að ræða við þá um læknisfræðileg efni, leiðbeina þeim og miðla þeim af þekkingu sinni og reynslu og hafði margur þeirra mjög mikið gagn af þessu og voru honum þakklátir fyrir, þannig lifði hann og hrærðist í fagi sínu, enda var hann læknir af lífi og sál. Eitt af áhugamálum Lúðvíks var að komið yrði upp sjúkra- húsi á Selfossi, hann hafði í full 32 ár starfað, sem læknir hér í Árnessýslu og allan tímann orðið að búa við sjúkrahússkortinn og þekkti því manna bezt nauðsyn þess að sjúkrahús risi hér af grunni. Átti hann sæti i fyrstu undirbúningsnefnd um sjúkra- húsbyggingu og var drífandi kraftur þar sem annars staðar, Jónsdóttur og áttu þau þrjú börn, er hann lagði hönd að. Fyndist Önnu Sigríði, gifta Ólafi | mér því rétt og skylt að Árnes- Tryggvasyni lækni, Ingibjörgu, ingar sýndu nú þakklæti sitt og niður margt af því, sem á daga hans hafði drifið, hvort sem það á nokkurn tíma eftir *að koma fyrir sjónir almennings. Lúðvík var látlaus maður í umgengni, sem mat lítils alla yfirborðs- mennsku og ófeiminn við að segja álit sitt á hverju máli og segja mönnum til syndanna, ef hann áleit þess þörf, gat því stundum staðið nokkur gustur um hann. Þegar rætt var við Lúðvík, leyndi sér ekki að þar fór maður gáfaður og hugmynda- ríkur. Yfir hafið sem skilur milli Hfs og dauða sendi ég þér kveðju mína og óska þínum nánustu allrar blessunar um ókomin æviár. Páll Jónsson. 1 - X - 2 Kristínu, sem dvelur hjá móður sinni og Þorvald stud. juris. Lúðvík tók læknapróf árið 1922 og fluttist skömmu síðar til Eyrarbakka og stundaði þar lækningar, sem praktiserandi að vera til staðar, ef málið á að iæknir. Á þeim tíma voru aðeins ná fram að ganga. tveir héraðslæknar í Árnessýslu Lúðvík giftist eftirlifandi konu!°g hafði annar busetu a Eyrar- bakka en hinn í Laugarási og var Lúðvík jöfnum höndum sótt- ur í bæði þessi héruð og eigi ó- sjaldan var hans vitjað austan yfir Þjórsá. Samgöngur allar voru þá með öðru móti en nú gerist og meiri vandkvæði um öll ferða- lög, bílvegir voru mjög slæmir og ekki komnir eins víða og nú sinni, frú Ástu Jónsdóttur, 14. okt. 1916. Hefir hún alla tíð stað- ið við hlið manns síns og veitt! honum ómetanlegan stuðning í erfiðu starfi og lífsbaráttu og nú síðast í veikindum hans. Væri starfssaga Lúðvíks læknis sögð öll, myndi frú Ásta skipa þar i veglegan •*.ess við hlið hans. Það og ár voru obruaðar> varð bví er nú oft svo með dugandi menn | oft að fara ríðandi eða gangandi og farsæla á athöfnum, að þeir eru ekki alltaf einir í starfi, þar koma konur við sögu, þótt ekki sé ávallt að gætt. Þar á frú Ásta sína sögu. mjög heppinn og glöggur læknir, svo sjaldaa mun honum hafa skeikað í Hómum sínum. Enda naut hann almenns trausts, sem sem lækni, afskiptaminni þegar læknir og vissi ég, að á þessum' honum þótti engin hætta á ferð- árum voru margir sem heldur vildu leggjast undir hnífinn hjá honum í hoimahúsum, heldur en fara á sjúkrahús. Var eins og í vondum veðrum og ófærð, því aldrei var hikað við að fara þeg- ar kallið kom. Þessi erfiðu ferða- lög reyndu mjög á krafta hans og fór hann að kenna til veik- , , , inda á þessum árum og mun Þau hjon eignuðust þrju born, . *T ° ..., , • » aldrei hafa gengið alheill til sem oll eru upp komm. Anna ,- (s Sigríður, Sift Ólafi Tryggvasyni j SK°gar Slðan- lækni, Ingibiörg Kristín býr með! A Þessum arum gerði Luðvik móður sinni og Þorvaldur, les lög' marSa . holskurði með goðum f ræði við Háskólann. I *****£ við hin verstu sMyrði, | þvi oft var skurðstofan baðstofu- Þegar Lúðvík læknir hverfur kytra eða eldhúsið á heimili nú af sjónarsviðinu, hljóta að sjúklingsins var tekið til þeirra vakna marga,r minningar um nota, því ekkert sjúkrahús eða hann meðal þess fólks sem hann sjúkraskýli var til, aðstoð öll var hefur starfað með og fyrir í rúm ófullkomin, aðeins laghentir 32 ár. Hann byrjaði ungur og menn, sem fengu smá tilsögn um hraustur, fullur áhuga og starfs- hvað þeir áttu að gera ef allt gleði, vann mikið en gætti ekki gekk með eðlilegum hætti að öðru leyti varð hann alveg að treysta á sjálfan sig. Með þess- um hætti bjargaði Lúðvík mörg- um manninum, sem þjáður var af bráðri botnlangabólgu og fleiri innanmeinum. Eftir að hann var fluttur að Selfossi var hans eitt sinn vitjað til konu í barnsnauð í Hveragerði, var ekki viðlit að flytja konuna til Reykjavíkur vegna ófærðar, eins og svo oft vill verða er verst gegnir, var ekki um neitt ann- að úrræði að ræða en keisara virðingu við hann látinn, með því að hrinda málinu fram og yrði það þá á einhvern hátt helg- að minningu hans, t. d. að sjúkra- stofa eða skurðstofan bæri nafn hans. Nú þegar er hafin fjársöfn- un á vegum Rótaryklúbbs Sel- Arsenal 2 — Blackpool 0 Bolton 6 — Charlton 6 ¦ — Preston 0 — Sunderland 0 Wolves 1 — Aston Villa 1 Everton 1 — Chelsea 1 1 'x 1 1 X Huddersfield 1 Manch. City 4 — Cardiff 1 Newcastle 2 — Leicester 0 Portsmouth 0 —¦ Tottenham 3 Sheff. Wedn 1 — Sheff. Utd. 2 W. B. A. 2 — Burnley 2 Stoke 0 — Luton 0 Manch. Utd. 3 2 1 1 2 Útlærð hárgreiðslukona ó s k a s t . Hárgreiðslustofan Lótus BANKASTRÆTI 7. VERZLUNARHÚSNÆÐI óskast til leigu sem næst Miðbænum. — Tilboð sendist Mbl. fyrir 15. þ. m. merkt: „Góður staður — 165". honum hið mikla sem hann lét þeim í té. Hann var ávallt mestur þegar verulega reyndi á hann um, stundum e. t. v. svo, að mönn- um þótti nóg um. En það kom þá' sk\,rð~~g~ gerði Lúðvík hann í síðar í ljós, að enginn háski steðj- eiahusi konunnar með góðum aði að. Þannig var Lúðvík læknir, árang^ að vísu hafði hann þá margir hefðu þá trú, að ef hann öruggur og viss í starfi sínu, {iæknir sér til aðstoðar, en sýnir vildi taka verkið að sér, þá mundi ¦tryggur vinur og góður félagi, er | þetta bæði hversu kjarkgóður og það heppnast, en ef hann sendi | skilur samf erðamönnunum eftir hversu frábær læknir Lúðvík bjarta minningu um góðan dreng var, einnig lýsir þetta honum vel, sjúklinginn frá sér, þá væri al- vara á ferðcim. Ég hef rlregið þetta fram til að sýna hversu mikið álit hann hafði Er kaupandi að 2—3 herbergja íbúð. Góð íbúð í kjallara eða risi, kemur til greina. Sími 82290. Flugfreyjustörf Nokkrar stúlkur óskast til flugfreyju- starfa. Umsóknareyðublöð eru afhent í afgreiðplu félagsins Lækjargötu 2. og heilsteyptan. Blessuð sé minning nans. Sig. Óli Ólafsson. þannig var hann ávallt reiðubú inn að taka á sig ábyrgð er skyld- an kallaði. Hann var ágætlega

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.