Morgunblaðið - 10.03.1955, Blaðsíða 14

Morgunblaðið - 10.03.1955, Blaðsíða 14
-30 MORGUNBLAÐIÐ Fimmtudsgur 10. marz 1953 Þorkell Sigurðsson vélstjóri: Ldndhelgin cg fiskiveiður fjöregg enzku þjóðarinnur í BEINU framhaldi af því, sem ég sagði í grein er kom út í Morgunblaðinu þ. 19. febrúar s. 1., tel ég rétt að ræða um land- helgismálið, með framtíðarhags- muni íslen-ku þjóðarinnar í huga e»g hvern'k þeim verður bezt horgið. Þar sem ég í nefndri grein tel raig hafa skýrt, með nægilegum r-ökstuðningi, alla framkomu Englendinga, í okkar garð, í sam- bandi við friðunaraðgerðir ís- lenzku rikisstjórnarinnar, mun ég ekki endurtaka það hér frek- ar, en vísa til fyrri greinar og íftinsrar greinar, sem mun koma í Sjómannablaðinu Víkingi, eft- ir mánaðamótin febrúar—marz næstkomandi. Ég mun því snúa mér beint að því að ræða landhelgismálið án frekari formála. Hvað er landhelgi. Ég býst við að í hugum margra gæti nokkurs misskilnings um það, eða að þeir álíti að það hugtak nái yfir þau svæði, sem öllum sé bannað að veiða á, með botnvörpu eða slík- um veiðarfærum, jafnt íslend- ingum sem útlendingum. Þetta er misskilningur. Landhelgi táknar það veiðisvæði, sem að- §ins þegnar viðkomandi lands eiga aðgaag að, en ekki erlendir þegnar. Aftur á móti er friðun- arlínan taKmörk þau sem sett ríafa verið fyrir öll veiðitæki, sem dregin eru eftir botninum Og gildir jafnt fyrir íslenzka þegna sem erlcnda, þegar rætt er um landhelgismál íslands. Við eigum því ennþá eftir að ákveða hina raunverulegu land- Iielgi, þar sem aðeins íslenzkum þegnum væri frjálst að stunda veiðar, en engum erlendum ríkis- borgara. Komið gæti til greina að tvískifta landheíginni þannig, að ákveðið belti væri aðeins fyr- ir innlend skip og svo annað belti, sem komið gæti til greina að veita með samningum, vina- þjóðum íslands, leyfi til að stunda veiðar á gegn vissum skilyrðum, t. d. hagkvæmri að- stöðu til sölu sjávarfanga hjá viðkomandi þjóð, eða gegn viss- um greiðslum fyrir að fá að srunda veiðar á undirstöðupalli íslands. Það er með fullri meiningu að ég tala hér um undirstöðupall íslands. Eins og allir munu vita, þeir er eirthvað hafa hugleitt þessi mál, þá er ísland eyja í Norður-Atlantshafi og liggur á neðansjávarhrygg þeim, sem tengir Grrenland við Evrópu. Umhverfis landið liggur jarð- stöpull sá, er landið hvílir á, hið svokallaða landgrunn. Þetta land grunn er ekki í neinu sambandi við neitt annað land. Hinir djúpu álar Atlantshafsins, mörg hundr- uð mílna breiðir aðskilja það frá Tandgrunni annarra landa. Það er því ekki um neitt sam- yrkjubú að ræða á landgrunni okkar við önnur lönd og regin- munur eða þar sem mörg lönd liggja að sama grunnsævinu, eins og til dæmis að Norðursjónum eða Eystrasalti. Það er eki langt síðan skírt var frá því, í fyrirlestri, að ef Grænlandsjökull bráðnaði mundi hækka það mikið í hafinu, að allt Suðui'andsundirlendið færi í kaf, þá mundu Englendingar sjálfsagt telja sig hafa fullan rétt til að toga upp um allan Flóann, þvi þá yrði það allt orð- ið einn hafsjór, allir hljóta að s.iá hvað fráleitt sjónarmið þetta er. Hver og einn sem byggir hús, stórt eða lítið, verður einnig að hafa sökkiú undir því, og hver og einn ser/. kaupir hús eignast einnig sökkulinn undir húsinu, um leið og hann eignast húsið. 3ama máli hlýtur að gegna um þjóð, sem býr í landi sem hún á sjálf, hún blýtur einnig að eiga sökkulinn, sem land hennar hvíl- ir á, svo er rökrétt afleiðing þess, að engin ónnur þjóð en ísienzka þjóðin á sökkulinn, eða undir- stöðupall þann, sem ísland hvíl- ir á, en þessi undirstöðupallur er allt landgt'unnið við ísiand. Það er bví cngum vafa undir- orpið, að iarðfræSilega skoðað er réttu: okkar alveg vafalaus til alls landgrunnsins. Ef litið er til baka yfir sögu þjóðarinnar, þá er hægt að færa rök fyrir því að þrátt fyrir aila þá kúgun r.em þjtðin átf.i við að bua í tæpar 7 aldir, þá a'salaði hún sér aldrei réttinum til landg; unnsins. Samn ingur sá sem oft hefur verið vitnað í frí 1901 er ekkert ann- að en ofbeldissamningur, sem svikinn var upp á þjóðina, að nokkru leiti í skjóli fallbyssa hins volduga sjóveldis Englend- inga, sem þá voru alls ráðandi á höfunum. Það er sannarlega ekki ofsagt, þó sagt vær!, að þessi samningur sé sú versta "orsend- ing, af heidi Dana, til -slenzku þjóðarinnar. sem hún hefur hlot- ið frá þein ¦¦. eg sé engu betri cn einokunarverzlun þeirra og er þá mikið sagt. En hin ördauðu grunnmið íslenzkra fjarða og flóa tala þar skírt sínu máli. Nú hefur þessum endemissamn ingi verið sagt upp og hann :?all- inn úr gildi fyrir nokkrum árum, og er þá ekkert til fyrirstöðu að hefja aðgerðir til að tryggja iífs- afkomu íslenzku þjóðarinnar, byggða á hinum forna sögulega rétti henna'-. Fullur lagalegur og sögulegur réttur er til fyrir 16 sjómílna landhelgi. Landfræði- legur og ia^ðfræðilegur réttur cr fyrir öllu 'andgrunninu eða 50 mílur utan yztu eyja og skerja. Þó yrði það nokkru lengra á stöku stað. Mínar tillögur eru því þessar: 1) Landhelgin ætluð íslending- um einum með hvaða hagkvæmu veiðafæri sem er. Það belti sé ákveðið 16 sjómílur utan yztu eyja og skerja. Byggt á hinum ótvíræða lagalega og sögulega rétti. 2) Núverandi friðunarlína haldist. Innan hennar sé íslend- ingum einum heimilt að veiða með öllum öðrum trekjum en þeim, sem róta upp botngróðri, svo sem dragnót eða botnvörpu. 3) Belti, sem nær út á yztu mörk landgrunnsins, miðað við lág- marksdýpi 200 til 300 metra. Þetta mundi hafa í för með sér að minnsta breidd þessa beltis yrði 50 sjómílur, utan yztu eyja og skerja. En þó nokkru meira á vissum stöðum, t. d. út af Vestfjörðu-ri. Á þessu belti væri íslendingum frjálst að veiða, með hvaða veiðitæki sem væri. Kom- ið gæti til greina að allar vin- veittar þjóðir íslendingum gætu með samningi öðlast rétt til veiða á þessu helti, gegn gagnkvæm- um fríðindum, t. d. beztu aðstöðu til sölu fiskjar o. fl., eða greiðslu í fríðu. Ég mun ekki lengja mál mitt til að færa fram söguleg rök íyr- ir þessu má!i, en geta þess að þau eru tij í sögu samskifta ís- lendinga og danska konungs- valdsins, við Englendinga og aðrar fiskveiðiþjóðir frá 15., 16. 17., 18. og 19. öldinni. Talar sú saga skírt því máli að íslend- ingar afsöluðu sér aldrei nein- um rétti til landgrunnsins, sem þeir höfðu átt frá fyrstu tíð. Einhver kann nú að furða sig á því, að ég kem með þetta nú og hugsa sem svo, að nógu erfitt virðist vera að fá Englendinga til að fallast á hina hóflega settu núverandi friðunarlínu frá 19. marz 1952. Því svara ég á þenn- an veg: Sú friðunarlína var sett í þeirri veiku von, að Englend- ingar mundu með hliósjón und- angenginn:' samskifta við íslend- inga á styrjaldarárunum og í Ijósi marggefinna yfirlýsinga um rétt allra bjóða til að búa sjálfar að auðlindum sínum, viðurkenna þessar lífsnauðsynlegu aðgerðir íslendinga og halda áfram eðli- legum viðskiítum við þá. Reynzlan hefur nú skorið úr tvennu. I íyrsta lagi, takmörkin eru langt f'~á því að vera nægi- lega víðtæk. í öðru lagi, við höf- um orðið fyrir hinum svæsnustu aðgerðum á viðskiptasviðinu af hendi Englendinga þar sem allir samningar eru rofnir og átti sýni- lega að setja okkur á kné efna- ' lega. Okkur ber bvi ongan veg- inn að taka minnsta tillit til þeirra, í þessum aðgerðum, því það verður allt jafnilla séð frá | þeirra sjónarhól skoðað. En að- eins hefja aðgerðir með fram-1 t;ðarhag og lífsafkomu íslenzku þjóðarinnar fyrir augum. Við eig- j um til nóg af færustu lögfræðing- um og þjóðréttarfræðingum, semJ ekki munu verða í einum vanda! með að vinna úr þeim gögnum, sem nauðsynleg eru þessu máli til framdráttar, cn bað mun vera nóg til af slíkum heimildum. En eitt er nauðsynlegt, umfram allt annað það er að öll þjóðin sameinist, til þessa höfuðátaks, til að tryggja framtíð sína. Þess vegna skora ég á alla ís- lendinga að taka höndum sam- an til verrdar fjöreggi sínu, land helginni. Leggið því allt dægur- þras niður en myndið þjóðar- einingu, til að koma í fram- kvæmd þessu höfuðmáli allra mála, til verndar efnahagslegri velmegun rslenzku þjóðarinnar í framtíðinni Munið umfram allt, að sam- einaðir stöndum vér, en sundrað- ir föllum vér. Reykjrvík, 25. febr. 1955. Þorkell Sigurðsson, vélstjóri. — Grein Finnbop Frh. af bls. 26 fyrir samskonar þjónustu, vil ég benda á, að hluti af viðgerð b.v. Hafliða á Siglufirði, var boðin út hérlendis og erlendis. Hérlenda tilboðið var kr. 1480 þúsund en erlent tilboð fékkst fyrir röskar 300 þúsund krónur á því sem boðið var út. Viðhaldskostnaður vélbáta er 100—170 þús. kr. um árið og er 80—90% af því vinnulaun. Ef sú vinna er allt að fimm sinnum dýrari hér en samskonar vinna hjá nágrannaþjóðum okkar, ættu allir að geta gert sér grein fyrir erfiðleikum okkar, er við þurl- um að keppa við þær þjóðir um markaði fyrir afurðir okkar. En það er ekki aðeins viðhaldskostu- aður vélbátanna, sem er svona miklu dýrari hér en hjá ná- grannaþjóðum okkar, heldur er það þannig líka með flestan ann- an kostnað í sambandi viö fisk- veiðarnar og fiskiðnaðinn. Þegar svo fiskimennirnir og fólkið, sem vinnur við fiskiðnaðinn, þarf að kaupa verulegan hluta af neyzlu- vörum sínum og ýmiskonar þjón- ustu með svipuðum verðmun, vegna þess, að þeim er með toll- vernd og haftavernd meinað að kaupa þarfir sinar ódýrari frá nágrannalöndunum, þó það hafi sjálft framleitt gjaldeyrinn til þess, þá verður sjávarútvegur- inn að greiða þessu starfsfólki sínu miklu hærra kaup en þekk- ist hjá þeim þjóðum, sem keppa við okkur á mörkuðunum. Þetta ástand er m. a. meginorsök þess, að skortur er á fiskimönnum, þar sem kaupgjald þeirra er ávallt gert lítils virði af þeim, sem í landi eru, af fyrrnefndum ástæð- um. Hinsvegar er ávallt nægilegt framboð á farskipin, vegna þess, að þar fá sjómennirnir hluta af kaupi sínu í frjálsum gjaldeyri, sem þeir geta ráðstafað að eigin vild, án þess, að þeir sem í landi eru, fái tækifæri til að rýra það. Sama er að segja um togarana, að nægilegt framboð af sjómönn- um er á þá, ef þeir sigla með afla sinn á erlenda markaði og er það af fyrrnefndum ástæðum. — Noregsbréf Frh. af bls. 21 Konungurinn verður miðdepill hátíðahaldanna 25. nóv., en ekki hefur enn verið ráðið hvernig tilhögun þeirra verður. Og fyrir hátíðahöldunum 8. maí gangast aðallega ýmis félög heimavarn- arliðsins og oddviti þeirrar há- tíðar verður væntanlega Paal Berg fyrrv. hæstaréttarforseti, sem var aðalstjórnandi andstöðu- hreyfingarinnar norsku á sínum tíma. SKÍÐAMÓTIÐ sem keppt var á um Noregsmeist- aratignina, var að þessu sinni haldið á Voss. Þar er ein mesta stökkbrekka landsins og sigur- vegarinn í stökki, Sverre Stall- vik, hoppaði 86,5 metra í betra stökkinu og 81.5 í því lakara, en allir þeir beztu komust yfir 80 metra. Martin Stokken sigraði í þolgöngunni, Hallgeir Brenden á 15 kílómetrum og Sverre Sten- ersen í „kombinert renn". Á heimsmeistaramóti skauta- manna í Moskva, þar sem Sigge Ericsson var fremstur — fyrsti Svíinn sem unnið hefur heims- meistaramót á skautum —¦ var Norðmaðurinn Knut Johannes- sen nr. 5, Hroar Elvenes nr. 6, Roald Aas nr. 8 og „Hjallis" Andersen nr. 9. Knut Johann^s- sen varð fyrstur í 5000 metra hlaupinu. Skúli Skúlason. — Áskorun Frh. af bls. 22 það að telja meðaltalsupphæðina aðra heldur en ég geri hér: Meðal-eyðsla Vz pakki af sígar- ettum, á sólarhring (degi). Ef pakkinn kostar kr. 9,80 verður það á 360 sólarhringum kr. 1764,00. Helmingurinn af þeirri upphæð er kr. 882,00, sem leggja mætti inn með kr. 17,64 á viku í 50 vikur (jólavikurnarC?) taldar frá). En kr. 882,00 er sama upp- hæð og kr. 36,00 í 24% ár. Þessa upphæð létum við renna til Skógræktarinnar. En um leið leggðum við sömu upphæð inn í 5 ára sparisjóðsbók og verði sú upphæð eign sjálfra okkar eða réttra ættingja eða erfingja, að þeim tíma liðnum. Því þyrfti alls að leggja fram kr. 35,28 á viku í 50 vikur eða kr. 147,00 á mánuði í 1 ár. ------o------ Ég legg nú þessar tillögur mín- ar og áskorun fram fyrir almenn- ing og vonast til að öll blöíMn hér verði til þess að birta hana og styðji að því að hún komist í framkvæmd, — að þeir geri það vegna Skógræktarinnar, vegna einstaklinganna sjálfra, sem fengjust til þess að vera með í þessu ,og vegna þjóðarinnar, í heild. — Og vonandi verða blöð- in úti um landið einnig til þess að birta þessa áskorun með við- eigandi staðarbreytingum, því að þar þyrftu einhverjir aðrir, á hverjum stað — að hafa for- göngu til framkvæmda — og þar mun þá tæplega vanta þegar hreyft hefur verið slíku máli. Rvík, 4. febr. 1955. Skógræktarunnandi (óbundinn hingað til). Ragnar Jónsson hæ8taréttarlögmaður. Lögfræðistörf og eignaumsýsla. Laugavegi 8. — Sími 7752. — Hverjum er... Frh. af bls. 29 hafa eins brennandi áhuga á mál- efnum þess og hún s]álf. Á fund- um félagsins er vitanlega sá rétti vettvangur fyrir félagsmenn tili að gagnrýna gerðir f ramkvæmda- stjóra on félagsstjórnar og bera fram tiMögur til ú^bóta á því, sem aflaga þykir fara. Sú leið s^m frúin velur að hlauna með pðfinnslur smar í dapblöðin og óska eftir afskintum óviðkomandi manna, er ekki h'kleg til góðs árin<rurs r>g minnir pjnin h^lzt á aðfarir íslenzkra höfðingia á Pturiurxrpöld. sem lösðu m*l sín "iHi'- dóm erlend1"1 valdh^-fT. — '"'rúin sepir re^mdar einhvers gt-i«^r í þessum sk"ifum svum, ..ai*i -->7'k; me?i 'lw'a á gailana ng ba?! cí>m pflaga f=?r hiá ^^kar fyirliðTim." Hver b^nnar b^ð? "tf> >>ef sótt fles+i fundi fá1igs- ;is fr= ^?ofn'in b°"" og rp'-mist b^ss ekVi að nokkrum féiags- ""iri '^''fi b"T- "^"ið va^nað' t-^íTc; on''i oftleP'í' ¦"1°ilt T'm ''-miss '1+-Tði ¦"•''-^T.ndi rcv"ti"' fél^"sins. <;r,~, o^f'i'offt pv p<* ''lgengt '"nun vo-i { ö71"m fclacs^^-in. ^t er bað kau'->f°lagsst'^*-inn '"V'rí", sp"i frúin teTur með Öllu ó'-iaefan til að fecma stnu starfi c-A^cqqTnrecfa. H-'""i er að vísu eV'^i ko<;inn af féla?smönnum, en "á^inn til Rt'vrfsin'' af stiórn fé- lagsins, en bar fyrir mun samt ¦"""tm vandkvæð'iri bundið að skin+a um. ef memhluti félags- man»iq væri frúnni sammála um sti'-fsbæfni hans, en því mun ¦v;ðsfi^rrj að svo sé. F.fa ég ekki pð mikill meirihluti félagsmanna telur að bann hafi levst störf sín í þágu félagsins mjög sómasam- lorfq af jiendi og muni bví ekki óðfús að skipta tnn. iafnvel þó völ væri á nýútskrifuðum sam- vinnu- eða verzlunarskóla-manni, enda ekki til bessa kunnugt. "ð alskapaðir kaurjfélápsstiórar fl'ÚP'i út úr Samx'innuskólanum, eða öðrum skólum. eins oe fugl- inn Fönix úr öskunni, búnir öll- um beim kostum, sem prýða eiga draumaprins frúarinnar. Forustumenn sveitarfélagsins eru kosnir af sveitarmönnum, eins og frúnni ætti að vera kunn- va*. á fjö<rra ára fresti og því auð"elt að skiota um menn, ef m»irihbiti kjósenda vill. Við hrpopskosningarnar s.l. ár voru brír nvir menn kosnir í hrepps- nefndina, svo hún er að meiri- hluta endurnýjuð: p^ því varla tímabp^rt að leppi^ ¦-'óm á starfs- hæfnr hennar. Ff b^ð er rétt h.iá frúnni að óhæfir m«nn séu vfir- leitt valdir til fo'-'"-tu í málefn- um sveitarinnar oc kqupfélagsins, virðist mér ljóst að ^°ir sem fvrir valinu verða eiga minnstu sök á mistökunum, þeir geta oftlega ekki að því gert að þeir eru valdir til starfsins. Aðalsökin virðist mér vera hiá kjósendun- um, sem kjósa op- endurkjósa þessa, að dómi frú'"'innar, óhæfu menn og þá ekki síður hiá beim, sem heima sitja o« bykiast, að minnsta kosti sumir hverjir, allt betur vita en þeir. sem taka virkan bátt í félagsmálunum. Ég bið svo frún^ afsökunar á því hvað lengi hefur dregizt hiá mér að koma þessum athuga- semdum mínum á framfæri. Ég var að bíða eftir því að henni batnaði ræpan og þar sem ég" hef ekkert séð eftir hana í blöð- unum nú um alllangt skeið. var ég farinn að vona að hún hefði fengið fullan bata, en í nýkom- inni ísafold sé ég að svo er ekki og að ekki virðist von til að þess- um ósköpum linni fyrst um sinn. GÆFA FYLGIR trúlofunarhringunum frá Sig- urþór, Hafnarstræti. — Sendir gegn póstkröfu. — Sendið ná- kvæmt mál. —

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.