Morgunblaðið - 14.09.1955, Blaðsíða 9

Morgunblaðið - 14.09.1955, Blaðsíða 9
Miðvikudagur 14. sept. 1955 MORGVNBLAÐIÐ 9 Genfarráðstefnaii SAMNINGAUMLEITANm milli Vestur-Þýzkalands og Ráð- stjórnarríkjanna standa nú yfir í Moskvu. Það sviff. sem þær ná yfir hefir þrengzt talsvert, síðan dr. Adenauer var boðið í opinbera heimsókn til Moskvu fyrir þrem mánuðum. Þá var Genfar-ráð- stefnan ekki afstaðin, og Rússar voru enn ekki vissir um, hvort takast mundi að bæta sambúð Sovétríkjanna og vestrænna þjóða og binda þannig enda á eða a.m.k. draga úr kalda stríðinu með beinum viðræðum við Banda ríkjamenn, Breta og Frakka. Rússar héldu þvi nm skeið fast við tilraunir sínar til að rjúfa samstarf V-Þýzkalands og Vest- urveldanna. • • • Eftir að Parísarsamningarnir höfðu verið staðfestir í Bonn — og Malenkov var fallinn í ónáð í Moskvu — ítrekuðu Rússar reynd ar aldrei tillögu sína um frjálsar kosningar undir alþjóða eftirliti um gjörvallt Þýzkaland. Tillögu þessa höfðu ráðamenn í Kreml borið fram — þó ekki opinber- lega — í janúarmánuði s.L, og til- lagan var háð því skilyrði, að V-Þýzkaland hafnaði Parísar- samningunum (sem veittu V- Þýzkalandi fullveldi og heimild. til endurvígbúnaðar). Það var samt augljóst, að Ráð- stjórnin vildi ekki endanlega ! loka samningaleiðinni milli Moskvu og Bonn. Austúr-Þýzka- land fékk ekki að gerast aðilí að Varsjársáttmálanum, sem gerður var í maímánuði, og með þessu gáfu ráðamenn í Kreml í skyn, að þeir hyggðu á samninga við Vestur-Þýzkaland — á kostnað bæði Austur-Þýzkalands og Vest- urveldanna. Orðsending sú, er Sovétríkin sendu til Bonn 7. júní íil að bjóða dr. Adenauer til Moskvu, gaf það greinilega til kynna, að Ráðstjórnin teldi Sovét ríkin og Vestur-Þýzkaland eiga snörg sameiginleg hagsmunamál, sem engan veginn snertu Vestur- veldin. • • • Genfarráðstefnan breytti þessu viðhorfi algjörlega. Rússneskum stjórnmálamönnum í Genf tókst að sannfæra Vesturveldin um friðarvilja þeirra, og þeir tóku jafnframt góðar og gíldar full- yrðingar Breta, Bandaríkja- manna og Frakka um, að Vestur- veldin myndu aldrei hef ja árásar stríð. Friðsamleg sambúð ríkj- anna í austri og vestri var því nokkurn veginn tryggð, þó svo ílla tækist til, að öryggismál Evrópu yrðu ekki tryggð og sam- eining Þýzkalands næði ekki fram að ganga. Og þetta var raun verulega allt og sumt, sem Rúss- ar höfðu þörf fyrir í bili. Sovétríkin hafa því ekki leng- ur beinan áhuga á Vestur-Þýzka- landi. Ráðamenn f Kreml vilja, að stjórnmálasamband landanna tveggja komist í eðlilegt horf, en ' foeir hafa engan áhuga fyrir því nú að „kaupa" V-Þýzkaland út úr varnarsamstarfi vestrænna þjóða, þar sem þeir telja sér enga ógn- un stafa af því í bili. Þeir hafa óbeinan áhuga á bættri sambúð við Vestur-Þýzkaland: Ráðstjórn án vill ekki vekja tortryggni Vest urveldanna á nýjan leik. • • • Að vissu leyti hefir þetta gert dr. Adenauer auðveldara íyrir í Moskvu. Nú fellur hann ekki í freistni, játar ekki því, sem hann er á móti í hjarta sínn og mörg- sim flokksbræðrum hans finnst e.t.v. gott og gilt. En að hinu leyt- inu veldur þetta honnm einnig erfiðleikum. Því að Genfarráð- stefnan kom í veg fyrir, að Sovét- Ieiðtogarnir þurftu að fórna vin- um sínum og bandamönnum í Austur-ÞýzkalandL Og þeir hafa nú gert mönnum ljóst, að þeir muni ekki ræða sameiningu Þýzkalands án þátttökn austur- þýzku stjórnarinnar. Þeír muni ekki fórna Þýzkalandsstefnu sinni fyrir eðlilegt samband milli rtíi steinij Sássa í ÞýztalanásBií0Hi Rússar hafa ekki lengur áhuga á oð kaupa V-Þýzkaland út úr varnarsamtökum vestrænna þjóða Héráðsfundur Eyjafjarð- arprófastst AKUREYRI, 8. sept. HÉRAÐSFUNDUR Eyjafjarðarprófastsdæmis var haldinn síðast- liðinn sunnudag að Möðruvöllum í Hörgárdal. Hófst hann, með guðsþjónustu í kirkjunni. Sr. Ragnar Fjalar Lárusson, sókn- arprestur á Siglufirði, prédikaði. Sr. Stefán Snævarr flutti bæn, úr kórdyrum, en sr. Pétur Sigurgeirsson og sr. Kristján Róberts-- son, önnuðust altarisþjónustu. Voru þarna mættir tíu prestvígðir menn. — Á orgelið lék Jóhann Haraldsson, tónskáld, en kirkju- kór Möðruvallasóknar söng. Á sínum tíma kom Molotov til Berlínar til að gera vináttusamning við Hitler í byrjun heimsstyrjaldarinnar síðari. Nú er annað upp á teningunum — dr. Adenauer er nú i Moskvu og ræðir þar við Bulganin marskálk. Samningaumleitanirnar hafa gengið heldur treglega til þessa — þær gengu mun betur hjá Molotov og Hitler. — En nú er samkomulag hefir náðst er vonandi, að þeir samningar verði cndingarbetri en vináttusáttmáli Hitlers og Molotovs. Sovétríkjanna og Vestur-Þýzka- lands, jafnvel þótt þeim finnist nauðsynlegt að bæta sambúð ríkj anna. Dr. Adenauer er því á erfiðum krossgötum. Ef hann stendur í vegi fyrir eðlilegu stjórnmála- sambandi ríkjanna á hann á hættu að missa af verzlunarvið- skiptum sem Þjóðverjum eru nauðsynleg, auk þess sem hann mundi glata tækifærinu til að frelsa þýzka stríðsfanga úr rúss- neskum þrælabúðum. Og kannski yrðu lyktirnar þær, að hann lenti í svipuðum aðstæðum og Sing- man Rhee. • • • Ef hann tæki aftur á móti við boði Rússa um eðlileg samskipti landanna yrði staða og styrkleiki Vestur-Þýzkalands svipuð á al- þjóðavettvangi og Austur-Þýzka lands og yrðu menn þá að kingja því, að tvö þýzk ríki væru hlið við hlið, bæði jafn rétthá. Þá yrði sameining alls Þýzkalands í eitt ríki aðeins smám saman og ekki á annan hátt en með viðræðum austur- og vestur-þýzku stjórn- anna. Vestur-Þjóðverjar eru síð- ur en svo ginkeyptir fyrir því. • • • Dr. Adenauer gerir sér þetta allt mjög vel ljóst. En óvíst er auðvitað, hvernig hann bregzt við vandanum í Moskvu. Eitt er þó sennilega víst, að stjórnmála- samband verður varla tekið upp reilli Vestur-Þýzkalands og Ráð- stjórnarríkjanna sem „liður í sam einingu alls Þýzkalands og lausn fangavandamálsins". AVARP HINS NYJA PRÓFASTS Að guðsþjónustu lokinni steig hinn nýi prófastur, sr. Sigurður Stefánsson, í stólinn og flutti ýtarlegt erindi og ávarp til héraðsfundarins og kirkjugesta. M. a. ávarpaði hann vígslubiskup, sr. Friðrik Rafnar, sérstaklega, sem mættur var á fundinum og reis kirkjufólk úr sætum í virð- ingarskym við þau hjónin. All- margar prestskonur voru einnig viðstaddar, í boði prófastshjón- anna. FRUMVARP UM KIRKJUÞING Fundarstjórn önnuðust prófast- ur og sr. Benjamín Kristjánsson. Valdimar Snævarr, fyrrv. skóla- stjóri, flutti nokkur frumsamin og þýdd ljóð. Var þá gefið fund- arhlé, en að því loknu voru venjuleg fundarstörf hafin. Var þar m. a. rætt um hið nýja frum- varp um kirkjuþing þjóðkirkj- unnar og skorað á Alþingi að setja kirkjuþing á stofn hið fyrsta. SALMABÆKUR TIL AFNOTA í KIRKJUM Þá var rætt um rafmagnshitun kirkna og lýst megnri óánægju yfir hinum fyrirhugaða kostnaði hins opinbera við hitunina. Virð- ist flestum að sveitakirkjum væri nær ókleift að fá rafhitun með þeim kjörum er hið opinbera býð ur. Þá var einnig rætt um kirkju sönginn og upplýstist á fundin- um, að í haust munu íáanlegai* mjög ódýrar sálmabækur til af- nota fyrir almenning í kirkjum. Voru fulltrúar hvattir til að gefa því máli gaum. RAUSNARLEGAR VEITINGAR Þá var rætt um kirkiudag fyrir Eyjafjarðarprófastsdæmi og heim sóknir presta og kirkjukóra til nágrannasafnaða. Prófastshjónin tóku á móti fundargestum af mikilli rausn og myndarskap og var þeim þakkað í nafni fund- arins og þeim óskað alls hins bezta á komandi árum. Sátu fund armenn lengi fram eftir kvöldi í boði prófastshjónanna heima á Möðruvöllum. —H. Vald. Ifng íslenzk kona vefcur athygli í Stokkhólmi fyrir kirkjulega list Athyglisverb uppfinn- ing á ratgeymaklemmu Með klemmunni er hægt oð rjúfa samband vib geyminn á augabragdi IGÆR var fréttamönnum, ásamt fulltrúum bifreiðaeftirlitsins og tryggingafélaganna í Reykjavik, boðið að skoða nýja upp- finningu þeirra Jóhannesar Pálssonar í Keflavík og Kjartans Jónssonar í Reykjavík, sem er svokölluð rafgeymaklemma. Er þetta tengiklemma á rafgeyma, sem notuð er til að tengja raf- magnseir við póla rafgeymisins. FRÚ Sigrún Jónsdóttir hefur stundað nám og lokið prófi við nokkra af beztu skólum Sviþjóð- ar í vefnaðarlist, svo sem Nor- diska Kurs Institutet í Stokk- hólmi, Sljöd Föreningen í Gauta- borg o. fl., en Svíar eru, eins og kunnugt er, þjóða fremstir á þessu sviði. Nám þetta, sem eink- HÆGT AÐ RJÚFA SAMBAND- IB MEB EINU HANDTAKI ! Klemma þessi er þannig gerð, að hægt er að rjúfa sambandið við geyminn með einu handtaki með tilt*»kilegu áhaldi, svo sem skrúfjárni Er það mikill kostur,! til dæmis í þvi tilfelli ið um eld út frá rafgeymi sé að ræða. FRÁBRUGÐIN ELDRI GERDITM Sú eina gerð slíkra klemma, sem í notkun er nú, eru í einu lagi, úr sínkuðum eiri, og er skrúf bolti með ró notaður til að herða klemmuna saman utan um pól rafgeymisins. Er talsverðum erf- iðleikum bundið, að losa klemm- ur, og verður að nota til þess skiptilykil og jafnvel hamar, sem tekur oft langan tíma. SAMA STÆRÐ Stærð hinnar nýju rafgeyma- klemmu, er hin sama og á hinum eldri, og kváðu þeir fAlagar að um hliðstætt verð yrði að ræða. j Rafgeymaklemmur þessar eru ekki komnar í verzlanir ennþá, og hafa þeir Jóhannes og Kjart- an í hyggju, að láta steypa þær í Danmörku eða Englandi, ef við- urkenning á öryggi þeirra fæst hér á landi. SlátriESi í Hornafirði hefsf í Eiæsfy viku HÖFN í Hornafirði, 13. sept.: — Heyskapur er ennþá í fullum gangi hér eystra. Er það útengi aðallega sem um er að ræða. Þurrkur er ágætur og hefur ver- ið undanfarið. Slátrun sauðfjár á að hefjast hér upp úr næstu helgi og er áætlað að slátrað verði um 8—10 þús. fjár. — Gunnar. Frú Sigrún Jónsdóttir um beinist að því að kenna nem- andanum að skapa og teikna munstur frá upphafi fyrir ýms- ar handavinnugreinar, svo sem listsaum, batik, vefnað, ýmiskru- ar vefnaðarprentun o. fl., tekur fjögur ár. Sé tekin sérgrein að auki, lengist námið um eitt ár. Frú Sigrún valdi sem sérgrein kirkjulega list. í septemberhefti tímaritsins „Pá Fritid" birtist eftirfarandi: „Verðlaun fyrir beztu próflausn maí-mánaðar hlaut frú Sigrún Jónsdóttir, Gautaborg. Grein með myndum um hina framúrskar- andi frammistöðu hennar er væntanleg í komandi hefti". Verk frú Sigrúnar hlaut ekki einungis lof prófdómenda — þeir efndu til sýningar á verkum hennar og buðu sérfræðingum. Meðal þeirra var frú Anna-Lisa Odelqvist Ekström, forstöðukona h. f. Libraria, stærsta fyrirtækis á Norðurlöndum í kirkjulegri list. Hún lofaði mjög hæfileika frú Sigrúnar og lét meðal annars þau orð falla, að hér væri um mikla meðfædda hæfileika (naturbegávning) að ræða. Frú Sigrún hefur nú fengið mjög at- hyglisvert atvinnutilboð frá h. f. Libraria Félagið vantar umboðs mann fyrir Vestur-Svíþjóð til þess að f erðast um milli kirkna og teikna og sjá um saum á prests- höklum o. fl. Frú Sigrún, sem enn hefur ekki tekið þessu til- boði, er væntanleg til íslands um miðjan september. Verið getur, að hún haldi sýningu á verkum sínum í Reykjavík á næstunnL Frú Sigrún er gift Ragnari Emilssyni frá Hafnarfirði. Vísitalan áhreytl KAUPLAGSNEFND hefur reikn- að út vísitölu framfærslukostnað- ar í E-eykjavík hinn 1. september s.l. og reyndist hún vera 165 stig, eða óbreytt frá fyrra mánuði. Misjsfn afli hjá Hafiiarf|arSarfeáfiisn HAFNARFIRÐI — Afli reknetja bátanna var afarmisjafn í gær. Nokkrir bátar fengu ágætis afla, en aðrir nokkrar tunnur og sumir ekkert. Fiskaklettur var með á þriðja hundrað tunnur, Hafbjörg með um 180 og Brimnes (frá Stykkishólmi) á annað hundrað. Surprise á að selja i Þýzkalandi upp úr næstu helgi. Um 17 þúsund tonna norskt skip hefir legið hér frá því fyrir helgi, en það var með olíu til Olíustöðvarinnar h.f. í gærkvöld var hið stóra skip dregið til Reykjavíkur vegna vélarbilunar í því, og verður gert þar við það. —G.E.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.