Morgunblaðið - 24.12.1955, Blaðsíða 2

Morgunblaðið - 24.12.1955, Blaðsíða 2
MORGUNBLAÐIÐ Laugardagur 24. des. 1955 :'}Á ANNAN dag jóla n.k. verður /Vigfús Gunnarsson, fyrrv. bóndi 6 Flögu í Skaftártungu, hálfní- ræður. Hann hefur allan sinn ald ur átt heima á Flögu; svo og fað- ir hans, en hans faðir, Vigfús Bótólfsson, mun hafa flutt að JFlögu frá Ljótarstöðum í sömu nveit. Nú býr ynsta barn Vigfús- «r, Gísli, á Flögu. og eru þau, gomiu hjánm, til heimilis hjá thonuzn. Vigfús mun hafa verið unglings tonaður. er faðir hans dó, vel mið- aldra, úr lungnabólgu. Átti hann bá nokkrar systur, þrekmiklar, og bróður, yngri, er dó nokkrum ár- um seinna. Sjálfur var hann af- bragð armarra ungra manna um vfet og vænleik, gáfur og glæsi- ¦M iiniliiil Gerðist hann nú bú- frtjóri ekkjunnar, móður sinnar, ©g varð þegar Ijóst, að hann var foúhygginn í faezta lagi. Um þritugsaldur gekk Vigfús að eiga Sigríði, dóttur séra Sveins Eiríkssonar frá Hlíð í Skaftár- tungu (dóttursonar Sveins Páls- fíonar læknis og náttúrufræð- ings) og maddömu Guðríðar Páls dóttur (prófasts í Hörgsdal á Síðu), einhverja glæsilegustu fconu sýslunnar um mína daga, alJt tii þessa. Varð þeim hjónum fíjö barna auðið, sem öll lifa — hintr nýtustu menn — nema son- urj «er fórst við silungsveiði í Flögulóni, átján ára að aldri, ein- hver hínn gervilegasti og gæfu- Ramíegasti unglingur. Með hon- um fórst og fóstursonur þeirra JFlögu-hjóna,* jafnaldri sonarins, * í>au ólu upp systur hans. íirýðis-mannsefni. Má nærri geta, ti vílíkt áfall það muni hafa verið, ekki aðeins hjarta þeirra hjóna, heldur einníg afkomuskilyrðum, en þau voru bæði nokkuð tekin oð reskjast — bóndinn orðið um oextugt — en jörðin rýrnuð um í'»00 hesta engi rúmum áratug áð- ur. við Kötlugosið 1918. Hugðu flestir, að nú myndu þau hjón bregða búi og flytja til dóttur, ' er þá hafði tekið við forráðurn einhvers stærsta og mest virta heimilis sýslunnar. En Vigfús færðist i aukana og vann á við tvo og þau hjón sýndu engan lit á þvi að bregða búi. Missiri Keinha fór elding í bæ þeirra á rtáttarþeli í hamslausum útsynn- ingsofsa og fuðraði húsíð upp á örskammíi stund og varð þaðan ongu bjargað, nema hvað fólk tojargaðist allt, á náttklæðum ílest, um glugga út á skúrþak og komst þaðan í hesthús, en þaðan nokkru seinna til fjóshlöðu, og héU allt lífi og heilsu eftir marg- Jfalda lífshættu. Vigfús og hið hraustasta af liði hans — sem ekki mun hafa verið annað en kvenfólk og börn — reyndu ár- angurslaust að bjarga einhverju; ýmist fauk það aftur í eldinn eða eitthvað út í buskann. Vátrygg- ing húss var lág, innanstokks- muna og peninga, að ég held, engin. Næsta ár hafðist heimilisfólkið við i steinsteypuskúrnum, sem bjargaði því út. Bjarni í Hólmi kom þegar á vettvang, óbeðinn, og kom rafmagnínu í lag. „Nú hljóta þau að bregða búi", sögðu allir um Flögu-hjónin. Síðan er liðinn aldarfjórðungur, en — ekki nema rúmlega tvö ár síðan )þau brugðu búi! J.jér hefur stunduð orðið hugs- að 5til þess, að skrítnar hljóti atarlfcreglur Fálkaorðu-nefndar að vera, úr því að slík afburða búfesta, er stappa hlýtur stálinu í alla tvíátta búandmenn, er til þekkja: að yfirgefa ekki sitt bú, sína jörð, sína átthaga — yfir- /»efa ekki islenzkan landbúnað — Jfyltja ekki á kaupstaðarmölina fyrr en í fulla hnefana — klífa þrítugan hamarinn tíl að neyðast ekkí til þess. Já, ég hef ekki getað losað. mig við áleitni þeirrar hugs unar, að skrítnar hljóti starfs- ' reglur Fálkaorðu-nefndar að yera, úr því að slík fyrirmynd að mk þjóðhollu viðhorfi í þýðingar- mesta þjóðmáli, hefur ekki þótt verðlaunagild. Því fremur hefur mig furðað á þessu, þar sem hjón þess'i hafa haldið uppi meiri risnu um sína daga, utansveitar- fólki, en e.t.v. nokkur ónnur nú- lifandi hjón í sveit á öllu íslandi. Á meðan slátrað var í Vík fé úr sveitum „milli Sanda" og Iesta- ferðir farnar þaðan i það kaup- tún, voxxí gistingar svo miklar á Flögu, að undrun sætir. Jafnt utan-héraðsmenn sem innan- vöktu heimilisfólkið upp um næt- ur — oftar líklega en á nokkru Öðru fclenzku sveitarheimili. Það var auðvitað ekki „daglegt brauð", að heimilisfólk þar gengi úr rúmi fyrir gesti — en algeng- ara en víðast hvar annars staðar á landinu. Eftir þessu var við- mót húsráðenda við gesti sína, hverjir sem voru. Nafnkunnur menntamaður og ferðagarpur sagðt mér einhverju sinni, að han hugsaði ttl Flögu-hjóna sem foreldrar sínir væru. Meðan Hólmsá var óbrúuð, var Vigfús einhver dugmesti fylgdar- maður yfir það foraðsvatn og marga svaðilför hefur hann farið um dagana — einhverja hina furðulegustu á sjötugsaldri, einn, villtur og vettlingalaus, á Mýr- dalssandi í náttmyrkri, gadd- hörku, snjó- og sandbyl, og end- aði með því að fara einstigi upp að Höfðabrekku. Vigíús hefur alla tíð verið bæði alvörumaður og gleðimaður, en hlédrægur nokkuð. Þó var hann Ióngum hreppsnefndarmaður, og oddviti hreppsnefndarinnar eftir fráfall Jóns dannebrogsmanns í Hemru, nágranna síns, árið 1922, um þrjátíu ára bil. Einnig hafði hann lengi á hendi póstferðir í Meðallandið og upp í Tungu; svo og bréfhirðingu sveitarinnar og símagæzlu, allt til þessa. Ævin- lega var hann meðal allra efn- uðustu bænda þeirrar góðbænda- sveitar, Skaftártungu, í senn gæt- inn og framsækinn. Heyfirningar átti hann ævinlega meiri en aðr- ir; slætti lauk hann ævinlega fyrr en aðrir — um eða fyrir höfuðdag; itý og betri tæki til búskararins, laus og föst, var hann oftast með þeim fyrstu til að noía sér; allt fram yfir átt- rætt keypti hann oftast, eða lét byggja eða setja upp, eitthvað þess háttar árlega. Þegar Katla og Flögulón tóku höndum saman um að gleypa aðalengið hans, kom hann sér bara upp nýrri slægju með áveitum og síðan með aukínni ræktun. Sauði átti hann alla tíð. Á meðan Tungu- menn ráku sauði Fjallabaksleið til Reykjavíkur, var Vigfús sjálf- kjörinn foringi þeirra leiðangra. „Prýði sveitarinnar", kallaði Valdimar heitinn hreppstjóri í Hemru, sonur Jóns dannebrogs- manns, hann einhverju sinni við mig (og ósjaldan eitthvað, er því jafngilti). Vigfús og Valdimar saman eru einhverjir garpsleg- ustu og fornaldarhetjulegustu tvímenningar, sem ég hef séð. — Vigfús og Sígríður saman — ein- hver hin fríðustu hjón. Vigfús og Lárus á Klaustri saman — há- tindar skaftfellskra bænda! Björu O. Björnsson. STUDENTAFELAG Reykjavíkur gengst fyrir áramótafagnaði að, Hótel Borg 31. des. n. k. Mannfagnaður á vegum félags- ins hefur ekki verið haldinn þetta kvöld mörg undanfarin ár og tnun þar mestu hafa valdið að aógu stórt samkomuhús hefir ekki verið fáanlegt. Um nokkurt árabil héldu stúdentar áramótafagnað i and- dyri Háskóla íslands og voru það mjög vinsælar og eftirsóttar sam- komur, en síðan 1947 hefir ekki fengist Ieyfi til að halda þær þar. Stjórn stúdentafélagsins ákvað þegar í haust að beita . sér fyrir því að fá stóran samkomustað leigðan, þar sem eldri og yngri stúdentar, ásamt gestum þeirra gætu skemmt sér á gamlárskvöld og fagnað komu nýs árs. Tókust samningar milli stjórn- ar félagsins og forráðamaana Hótel Borgar um leigu á öllum sölum hótelsins þetta kvöld. Mun félagið vanda til samkomunnar eftir föngum og flytur sr. Sveinn Víkingur áramótaræðuna. Er ekki að efa að skemmtun þessi verður mjög fjölsótt, jafnt og aðrar famkomur félagsins. Norska blaðakonan Celine Nass undra3ist það mjög að sjá sjóð- andi heita gufumekki og goshveri rjúka upp úr jörðinni í Hvera- gerði í 10 gráða gaddi. Hrífin af lié -Erl. Frh.afbls. 1 dollara, en heildaryfirlit yf- ir tjónið mun ekki fást fyrr en flóðin hafa sjatnað að einhverjam mun. Fyrram öryggismálaráðherra V-þýzku stjórnarinnar dr. Otto John, sem flúði á fyrra ári til A-Þýzkalands — og sneri til baka nú á dögunum, var í dag handíckinn form- lega af V-býzku yfiryöldun- Horsk hlaðakona kemur hinejafj — |^Ax> ERU viðbrigði -fyrir mig, að koma hingað í alla * Ijósadýrðina trm jólin, sagði norska blaðakonan Celine Nass vtð Dagbladet í Osló, sem kom hingað í skyndiheimsókn. Viðbrigðin ent vegna þess að heima hjá okkur í Osló er rafmagnið skammtað og eru nú bannaðar allar Ijósaauglýsingar og skraut- ljós. Rafmagnsskorturinn stafar af þurrkunum miklu, scm gengu yfir landið s. í. sumar. Vegna þess er hálfrökkvað í Osló og eiginlega ekki jólalegt. KOiVl I DUI.ASGEKVI FVCGPERSC Þá er munur að sjá alla Ijósa- dýrðina hjá ykkur^ jóíaskreytiug- utia í Austurstræíi og víðar. En ðsin og erillinn er að sjálfsögðu um og sakaður um landráð. j sízt minni í Osló. Þannig mælti hin norska blaðakona. — Og'hvert vax nú erindið til íslands? — Ég, fór í þessa flugferð með flugv;él Loftleiða frá Noregi til íslauds til þess að kynna mér starf flugfreyjunnar. Ég dulbjó Það var tilkjtmt í Nýju Ðehli í dag, að Indtand hefði tekið upp stjórnmálasam- band við Ytri Mongólht. — Ambasadör Indverja í Kina mun einnig gegna þeim störfum í Ytri-Mongólín. Bílalest í 13 klst- á leið frá Keflavíkurílngvelli Sameinalir verklakar sendu sféra ýtu UM KLUKKAN 5 í gærmorgun óku hér inn í bæinn um 100 bíl- ar, sem verið höfðu alla nóttiaa á leiðinni sunnan af Keflavíkur- flugvelli og verstöðvunum á Suð- urnesjum, — Höfðu Sameinaðir verktakar látið stóra jarðýtu opna veginn. Eftir hádegi á fimmtudag var vinnu hætt á Keflavíkurflugvelli vegna veðurs og fóru menn þá þegar að búast til brottferðar til Reykjavíkur. Þá var færðin til Reykjavíkur orðin svo slæm, að ekki var hægt að fá stóra bíla tíl þess að flytja mikinn fjölda starfsfólks Sameinaðra verktaka til bæjarins. En allmargir starfsmenn, sem bíla eiga, lögðu af stað til Reykja víkur um kl. 4, þótt tvísýnt væri. Þessi bílalest, sem í voru 15— 20 bílar. komst þangað sem Græn hóll heitir í Vogunum. Þar sat allt fast. HJÁLPARBEBDNI UM TALSTÖÐ ' Um talstöð í bíl, sem var í lest- inni, var haft samband við Guð- mund Einarsson framkv.stj. Sam einaðra verktaka á Keflavíkur- flugvelli. Gekk hann í það. að fá leyfi vegamálastjóra til þess að senda á vettvang ýtu af stærstu gerð til þess að hjálpa þessum starfsmönnum fyrirtækisins. KAFFI í HRfBUS'NI Um miðnætti í fyrrinótt, náði ýtan bílalestinni. í hennar kjöl- far komu um 50 bilar. í einum bílanna var heitt kaffi og brauð úr eldhúsi Verktaka til þess að hressa upp á menn. Var það vel þegið í kuldanum og hríðinni. ÝTAN HÉLT ÁFRAM Um miðnættið kom vegargerð- arýtan að Grænhóli. Vegurinn var þó hvergt nærri íær bílum, því svo mikill var skafrenningurinn. Fór svo ýtan frá Sam. verktök- um því fyrir bííalestínní. allt niður í Hvassahraun og hreins- aði alian snjó af veginum, svo að hann var sem um sumardag! Hér var um að ræða 18 tonna bákn. Víða vora um mannhæðar- háir snjóskaflar á vegum. — Nokkru eftir miðnætti dró úr veðurofsanum og skafhríð- inni og létti til. 100 BÍLAR Allan tímann fjölgaði bílum í lestinnt, er það spurðist að þessi stóra ýta væri að opna leiðina. Um klukkan 5 í gærmorgun, er snjóýtan hafði rutt bílalestinni braut, voru um 100 bílar í henni. 1 gær var greiðfært um Suð- urnesjaveg, * mig í gervi flugfreyju og reyndi síðan að vinna störf hennar eftir beztu getu. Ég komst að því a<$ starf hennar er erfiðara en flesta grunar. Það er mikið verk a?5 þjóna svo mörgum farþegum, eis nauðsynlegt er að flugfreyjaö vihni sitt starf með ánægju. í GUFU OG REYK Svo þegar ég kom hingað, þS sá ég fleira, sem hægt or að skrifa um. Býst ég við að rita; grein ura Reykjavík í Dagbladet. Mér finnst mjög athyglisverð hin mikla umferð hér í bsenum, en borgin finnst mér ekki sérlega falleg. Það er ekkí búíð að byggja Miðbæinn nóg upp með nýjum og glæsilegum húsum. Einnig fór ég austur að Hverpgerði og var mér mikið nýnæmi að sjá hverina kraumandi og gjósandi þar. IIEIMA Á JÓLUNUM — Er ekki mikið að gera á Dagblaðinu í Ósló svona rétt fyr- ir jólin? — Jú, það eru miklar annir og ég má ekki vera að því að dvelja hér lengi, heldur sný ég rakleitt heim. Það verður mikið að gera síðustu dagann. Um jó)in verð ég heima hjá mér í Ósló og fer ekk- ert út úr borginni. Allir vilja helzt af öllu vera heim hjá sér um jólin. ur spcsp istléri i þakkar jólafagnað NORSKT skip er hér í höfninní og hefur verið að losa salt. Heit-. ij' það Divina frá Porsgrunni í Noreg-i. 1 fyrrftáag b«u8 Sjómanna stofan þeim til jóiafagimðar. Hef- ur skipstjórinn k Divina beðiS M'bl., fyrir eftirfarandi þakkir: Hér með færi ég forátöðumanní 'Sjómantiastofunnar í Reykjavík, þakkir fyrir hina á.næg'juiegu jóla- hátíð sem var haldin í njómanna- stofunni fyrir yfirmcnn og háseta á Divina. Þakka ég fallegar jóla-i gjafir, sem voru öllum gefnar og þann hlýhug, sem frasndur okkar, Islendingar, auðsýndu okkur 'á þennan hátt. — Hjartans þakkir. A. Gundcrsen, skipstjóri. Eiscnhower Bandarílcjafor- seti mun í tilefni jólanna, náða 42 fanga og þar af einn, sem hlotið hefir dauðadómu

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.