Morgunblaðið - 27.03.1956, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 27.03.1956, Blaðsíða 10
10 MORGUNBLAÐIÐ Þriðjudagur 27. marz 195C Þórarinn y mimdsson hljómsveitarstjóri sextugur ÞÓRARINN fiðluleikari er einn af vinsælustu og kunnustu tón- listarmönnum landsins. Hann hefur nú í meira en 40 ár lagt mikinn og merkan skerf til tón- listarlífsins í landinu, bæði sem fiölulcikari, hljómsveitarstjóri, kennari og tónskáld, eins og nán- ar verður vikið að hér á eftir. Þórarinn er fæddur á Akranesi 27. marz 1896. Foreldrar hans eru Guðmundur Jakobsson, trésmíða- meistari, og kona hans Þuríður Þórarinsdóttir. Guðmundur var sonur Jakebs prests Guðmunds- sonar að Sauðafelli og er sú æti alkunn. Þuríður, kona hans, var dóttir Þórarins Árnasonar, jarð- yrkjumanns. Árni var kvæntur Jórunni Sæmundsdóttur hins ríka að Eyvindarholti undir Eyjafjöll- um, Ögmundssonar prests að Krossi í Landeyjum, Högnason- ar prestaföður. Er þetta Högna- œtt. Jórunn, langamma Þórarins fiðluleikara, og Tómas Sæmunds- son á Breiðabólstað voru því ¦ystkini. Kona Þórarins Árna- sonar jarðyrkjumanns var Ing- nnn Magnúsdóttir, alþingismanns í Syðra-Langholti í Hrunamanna- hreppi, sem Langholtsættin er kennd við. Þórarinn lærði fyrst fiðluleik hjá frú Henriette Brynjólfsson, konu Péturs Brynjólfssonar, kon- unglegs Ijósmyndara. Kom hann síðan fyrst fram opinberlega sem fiðluleikari 11 ára gamall í Góð- templarahúsinu. Síðan lærði hann í eitt ár hjá Oscar Johan- sen, sænskum fiðluleikara, sem var ráðinn til að leika á „Hótel ísland". Oscar Johansen var góð- ur fiðluleikari og átti mikinn þátt í að vekja áhuga manna hér á hljómsveitarleik. Þótti honum Þórarinn sýna ótvíræðar gáfur; Þórarinn fór þá utan til Kaup- mannahafnar 14 ára gamall til náms og brautskráðist 17 ára gamall úr hinum konunglega tón- listarskóla þar í borg. Var gerð undantekning mcð Þórarinn við skólann að því leyti, að sam- kvæmt reglugerð skólans var lágmarksaldur nemenda bundinn við 17 ára aldur, en einmitt 17 éra gamall lauk hann fullnaðar- prófi við skólann. Þess skal og getið, að öll skólaárin fékk Þór- arinn annað fríplássið af tveim, sem veitt voru árlega efnilegum nemendum. Kennari hans í fiðlu- leik var próf. Anton Svendsen og síðar Peder Möller. Árið 1923 fór Þórarinn enn utan til frek- ari fullkomnunar í listinni og stundaði nám hjá fiðluleikurun- um Schachtenbech í Leipzig og Hammon í Hamborg. Að loknu námi í Kaupmanna- höfn hvarf Þórarinn hingað heim og gerðist brátt virkur kraftur í tónlistarlífinu. Hann hélt þá hljómleika með Eggerti Gilfer, bróður sínum, sem stundað hafði pianónám í Kaupmannahöfn, en atvinnu höfðu þeir bræður að öðru leyti af því að leika á veit- ingahúsum og í kvikmyndahús- um, og var almenn ánægja með leik þeirra. Þegar Ríkisútvarpið tók til starfa árið 1930, var Þór- arinn ráðinn hljómsveitarstjóri bess og hefur verið í því starfi síðan. Þórarinn gerðist brátt eftir- sóttur fiðluleikari hér í bæn- um. Eftir að sænski fiðluleikar- inn Oscar Johansen var horfinn af landinu var mikil þörf fyrir slíkan kennara. Af nemendum Þórarins eru margir nú orðnir þjóðkunnir menn, eins og Björn Ólafsson, fiðluleikari, og Þórar- inn Jónsson tónskáld. Það verð- ur seint fullþakkað, hversu mikið og gott starf Þórarinn vann með kennslustarfi sínu. Þegar fram liðu stundir gat hann haldið með nemendum sínum „orkester"- hljómleika, en þeir hljómleikar eru tónlistarsögulegur viðburður. Stofnaði Þórarinn þá fyrstur manjna hljómsveit á íslafidí'árið 1920!. Úr þessum kjarna var síðan „Hljíómsvéít Reykjavíkur" stofn- uð áírið 1925, en stofnendur henn- ar voru, auk Þórarins, tónskáld- in Sigfús Einarsson og Jðn Lax- dal. Hljómsveitin var lengi reynd Krisfinn Gunnar Ba Mynd frá þeim árum, er Þórarinn var með tónlistarskóla. ar ekki annað en vísir að full- kominni sinfóniskri hljómsveit, en það má rekja þróunina óslitna frá þessum nemendahljómleik- um Þórarins til þess dags er draumurinn um fullkomna sin- fóniska hljórnsveit vaxð að veru- leika. Þess var getið hér að framan, að áður fyrr var almenn ánægja með fiðluleik Þórarins og naut hann einróma viðurkenningar bæjarbúa Þessi viðurkenning byggðist á því, að hann í sann- leika hreif þá með list sinni. En síðan hafa árin liðið og fiðlu- leikarar á heimsmælikvarða hafa lagt leið sína hingað. Kröfurnar til leikni og verkefnavals hafa vaxið um leið. En enn getur Þór- arinn, eins og í gamla daga, hrifið menn með fiðlu sinni, sérstaklega þegar hann leikur ljóðræn lög. í slíkum lögum er fiðluleikur hans persónulegur og innilegur. Kennari hans, próf. Anton Svend- sen sagði líka um hann, að hann væri ,,af Naturen særdels Violin- begavet". Það er langt síðan fyrstú söng- lög Þórarins komu fyrir almenn- ingssjónir. Mig minnir, að það hafi verið lögin: „Dísa mín, góða, Dísa mín" og „Þér kæra sendi kveðju". Þau urðu strax lands- kunn. Síðan komu mörg fleiri lög frá honum, eins og „Það vor- ar, það vorar" og „Land míns föður", sem hann hlaut verðlaun fyrir á lýðveldishátíðinni. Þessi sönglög eru látlaus og hugþekk og eru sungin af allri þjóðinni. Þórarinn er kvæntur Önnu ív- arsdóttur, ágætri konu. Börn þeirra eru Þuríður Ingibjörg og ívar Þór, fiðlusmiður. Ég árna honum allra heilla á þessum merkisdegi í ævi hans og þykist vita, að margir verði til að flytja honum árnaðaróskir, því hann er vinmargur, enda drengur góður. Baldur Andrésson. Minningarorð F. 9. marz 1936. D. 19. marz 1956. í DAG er kvaddur hinztu kveðju ungur efnispiltur, Kristinn Gunn- ar Baldvinsson, aðeins tvítugur að aldri er kallið mikla kom. Ungan að aldri tóku þau hjón- in, Sigríður Benjamínsdóttir og Baldvin Kristinsson, hann sér í sonar stað og hann var auga- steinninn þeirra, sem allt var gert fyrir af ástúð og fórnfýsi umhyggjusamra foreldra. Nú, er uppeldishlutverki þeirra var að ljúka og hann að leggja út í heiminn á eigin fótum með traustan grundvöll og góða menntun að baki, er hann kallað- ur burt af sjónarsviði þessa heims í einu vetfangi. Sorgin er mikil og sár, en huggunin meiri. Því þó hann sé liðinn, sem ljósið, lifsins úr stríði, minning hans lofsæl mun lifa, þótt fram líði stundir. Kristinn lauk prófi frá Sam- vinnuskólanum vorið 1954 og ÆSaiSundur Bænda- Séiags EyiirSinzga haldinn á Akureyri 7. marz síðasfliðinn BÆNDAFELAG Eyfirðinga hélt aðalfund sinn að Hótel KEA 7. marz síðastliðinn. Sóttu fundinn rúmlega 40 manns. Auk eðalfundarstarfa var rætt um skort á vinnuafli í sveitum landsins og hvað fram undan er. Hafði Einar Sigfússon í Staðartungu fram- sögu. j ________ r SAMÞYKKT VAR EFTIRFAR- svæði séu með öllu úr sögunni, ANDI ÁLYKTUN með fullkomnari samgöngutækni Aðalfundur Bændaíélag Eyfirð og þá sér í lagi með flugsam- inga 1956, telur óhjékvæmilegt,' göngum héraða milii. Það er að ríkissjóður greiði framleið- jafnvel auðveldara nú á dögum endum landbúnaðarins þann hlut að koma mjólk og mjólkurvör- afurðaverðs, sem vantar á að um á markað í Reykjavík úr Eyjafirði, heldur en úr Arnes- og Rangárvallasýslum. vörurnar séu greiddar því verði, er varðlagsgrundvóliur land- búnaðarafurða kveðui á í hvert sinn. Að öðrum kosti telur fund- urinn afkomu landbúnaðarins stefnt í alvarlega hættu. MJÓLKURSÖLUMÁLIN Nokkrar umræður urðu EKKI TIL HAGSBÓTA FYRIR KARTÖFLUFRAMLEIDENDUR Síðasta mál fundarins voru umræður um framvarp það sem nú liggur fyrir Alþingi um breyt um ingu á lögum um framleiðsluráð mjólkurcölumálin, aðallega um landbúnaðarins nr. 94 5. júní skiptingu landsins í mjólkur-' 1947. í því máli var samþykkt sölusvæði og var eftirfarandi til- j eftirfarandi ályktun: laga samþykkt. Aðalfundur Bændafélags Ey- Aðalfundur Bændafél. Eyfirð- inga skorar á Alþingi, að fella firðinga, haldinn á Akureyri frumvarp það sem nú liggur fyr. 1956, skorar á framleiðsluráð ir Efri deild um breyt-.ngar á lög- landbúnaðarins, að undirbúa þeg- um um framleiðsluráð landbún- ' ar á þessu ári. breytingar á lög-j aðarins. Fundurinn litur svo á,1 um um framleiðsluráð iandbúnað að þær breytingar sem fram starfaði síðan sem bankaritari í Landsbankanum til dauðadags. Ef lýsa skal Kristni var hann meðalmaður á vöxt, fríður sýn- um, fjörmikill og drenglundaður og hafði flesta þá eiginleika til að bera, er til prýði mega telj- ast ungum mönnum. Eins og títt er um unga drengi tók hann snemma að leika sér að knetti með félögum sínum úr næsta nágrenni, og af leikvöll- unum að húsabaki, sem sjaldnast eru stundinni lengur griðlönd tápmikilla pilta, lá leið þeirra félaga upp á Framvöll, þar var unað öllum tómstundum í hópi samhentra félaga með sömu áhugamálin. Þar var grundvöllur inn lagður til frama og frækni í knattspyrnu og handknattleik. Kristinn var frá unga aldri fé- lagi í Knattspyrnufélaginu Fram og svo mikill var áhugi hans og ástundun að scgja má, að Fram hafi átt hann til jafns við for- eldra hans, og ekki er mér grun- laust, að foreldrunum hafi stund- um fundizt hlutur Fram í hjarta hans full stór, en þau vissu og fundu þrátt fyrir það, að hann var i góðum félagsskap. 18 ára gamall hafði hann náð slíkum tokum á íþróttagreinunum er hann stundaði, að hann var send- ur fram til keppni í meistara- flokkum félagsins og átti félagið miklar vonir við hann tengdar. En er allt virtist sem glæstast og bjartast fékk hann skyndilega mikið áfall í sumarbyrjun árið 1954. Eftir það mátti hann ekki stunda íþróttir. en þar var hug- urinn allur. Eftir því sem hann arins, frá 1947 nr. 94, írá 5. júní, viðkomandi V. kafla iaganna um sölu mjólkur og mjólkurafurða og afnumin verði þau ákvæði komu i þessu frumvarpi séu ekki líklegar til hagsbota fyrir kartöfluframleiðendur og telur því fráleitt að kolivarpa því sem fjalla um skiptingu landsins skipulagi sem verið hefur á þess- í mjólkursölusvæði, þannig, að um málum um nokkurt árabil, öll helztu mjólkursölusvæðin eins.og ákv£ðið er í lögum nr. 31 verði gerð að einu mjólkursölu-' 2.: apríl 1943/ um verzlun með svæði. .Fundurinn lítur syo á. að kartöflur og fleira. þær ástæður sem upprunalega voru lagðar til grundvallar við STJÓRNIN skiptingu landsins í mjólkursöiu-1 í stjórn félagsins voru kbsnir: Jón Guðmann bóndi að Skarði, Egpert Davíðsson, bóndi að Möðruvöllum, Árni Ásbjarnarson, bóndi að Kaupangi, Gunnar Kristjánsson, bóndj að Dagverð- areyri og Jóhannes Laxdal, bóndi að Tungu. Mikill einhugur ríkti á fundi þessum um að efla lélagið cem mest og géra það öflugra baráttu tækií eyfirzkrar bændastéttar. í félaginu eru nú nokkuð á annað hundrað bændur. —Jónas. fann sig frískari og styrkari, þess meiri var löngunin í að byrja aftur á ný og oit mun hann hafa spurt lækna sína, hvenær hann mætti byrja. En á meðan hann fengi ekki sjálfur að vera meö vildi hamx leggja fram krafta sma sem dóm- ari. Hann var byrjaður að undir- búa sig og með regiurnar í hönd- unum lagðist hann ut af og sofn- aði. Andlát Kristins bar brátt að og kom okkur félögum hans á óvart, enda þólt ijóst væri að til beggja vona gat jafnan brugð- ið. Þetta vissi hann sjálfur og bar af karlmennsku og skilningi. Hann ræddi eihfðarmálin við foreldra sína og í þeim efnum hafði hann ákveðnar skoðanir og óskir, ef svo iæri, að hann yrði kallaður burt úr þessu lífi á und- an þeim. Og svo er nú komið, að 5 dag er hann kvaddur, tregaður ai öllum er til þekktu. Megi algóður Guð styrkja og styðja ástríka foreldra hans og unga unnustu, er jafnan stóð við hlið honum trygg og örugg í blíðu og stríðu, en fékk svo skammt að njóta hans. Þeirra er missirinn mestur. En það er huggun harmi gegn að eiga og geyma glæsta minningu um góðan dreng. Við félagar hans úr Knatt- spyrnufélaginu Fram sendum ástvinum hans okkar innilegustu samúðarkveðjur og þökkum hon- um samverustundirnar. H. Þ. S. — Lærísveinar Sfallns Frh. af bls. 9 Stalin hótað því að ljúga því upp á hana að hún hafi aldrei verið gift Lenin, heldur hafi hún verið frilla hans. Þessar hótanir hafði Stalin 1 frammi vegna þess að gamla kon- an hafði dirfst að segja mein- ingu sína um hann og það með, að Lenin hefði varað við því að gera Stalin að leiðtoííi kommún- istaflokksiriS. Það leitar fram, sen' rétt er og er skömm kornmúnista mikil þótt ekki sé nefnt nema þetta eina dæmi úr lygaregistri þeirra. Ekki stóð á því að menn eins og Þórbergur Þórðarson létu blekkjast. Hann tekur upp í bók sína „Rauða hættan' <bls. 181) „lygafregnina" um Kruppskaja og segir: „Sumum þótti þessi saga ærið grunsamleg og það því fremur, sem h''n var símuð frá Varsjá og birtist aðems í Norð- urlandablöðunum, en virtist hafa skotist fram h.iá öllum blaða- kosti meginlandsins. Verklýðs- blaðið gerði b-<"' :"^'rirspurn Um fréttina til fréttaritara síns i Moskva. Hann svaraði um hæl, að sagan sé tilhæ'uiaus, að hún sé búin til í Varsiá, að Tass (hin opinbera fréttast^^a rússneska ríkisins) ásamt stjórnarblaðinu Isvestia og flokksbiaðinu Pravda hafi mótmælt henni". Þórberg virtist ekki skorta heimildirnar og hvort trúir hann Krúsjeff nú? Bylting bolsévikka er senn 40 ára gömul. Þrjá fjórðu hluta þessa aldursskeiðs hefur byltingu in verið í höndum yfirlýsts glæpa manns og er þá -3kki nema von þótt spurt sé hvort ekki sé eitt- hvað bogið við pólitískt kerfi, sem gerir öðrum eins manni kleift að ná á því fullum tökum. Og hvað um framhaldið? Nýir menn hafa tekið við í Sovétríkj- unum, þeir hafa fordæmt Stalin dauðann á sama hátt og Stalin fordæmdi keppinauta sína, sem hann Iét drepa. Enn sem fyrr er ekkert prentfrelsi í Rússlandi og Tass og Pravda og Isveztia verða á sama Ixátt og meðan Stalin lifði l að segja þáð eitt sem hinir nýju Íeiðtogar telja sér hagkvæmt. Og hér heíma munu Kristinn F. og hahs nótar krjúpa í duftið fyrir Krúsjéff og síðan hefja nýjan lofsöng þegar sá næsti * tekur við.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.