Morgunblaðið - 16.05.1957, Blaðsíða 14

Morgunblaðið - 16.05.1957, Blaðsíða 14
14 HORCTJTSBLAB1Ð FímiYitudagur 16. maf 1957 Ensk bréf — Bókfærzla Ensk stúlka, vel menntuð, óskar eftir ska-ifstofustarfi hálfan eða allan daginn. Hefur unnið 8 wc á skrifstofu í London. — Tilboð merkt: „Ensk bréf", sendist íerðaskrií- stofunni „Orlof". Dieselbíll Hef verið beðinn að útvega nýjan eða nýlegan dieselbíl 5—8 tonna. SVEINN SVEINSSON — Sími 81476 IMatsvein og háseta vantar á reknetabát frá Hafnarfirði. Uppl. í síma 9165. Afgreiðslustúlka helzt vön við afgreiðslustörf í fataverzlun eða önnur verzl- unarstöf, óskast nú þegar. Tilboð merkt: „2986", sendist til blaðsins fyrir laugardag 18. þ. m. Píanó notað, uppgert danskt pianó til sölu. Gotfred Bernhöft & Co. hf. Sími 5913 —- Kirkjuhvoli. Ibúð til leigu 4—5 herbergja íbúðarhæð (120 ferm.) við Tómasarhaga er til leigu nú þegar. Sér hitakerfi. íbúðin er í 1. lfokks ástandi. Tilboð sendist blaðinu fyrir hádegi á föstudag merkt: „Sólrík íbúð —2990". Ferðamannaherbergi Þeir sem vilja leigja herbergi fyrir útlenda og inn- lenda ferðamenn í sumar, vinsamlegast hafi samband við okkur næstu daga. Fyrirgrreiosluskrifstofan, Grenimel 4 — sími 2469, eftir kl. 5. Hafnarfjörður 4ra herbergja íbúð í verkamannabústað við Skúlasfceið — «1 sölu. Nánari upplýsingar gefur GUOJÓN STEINGRlMSSON, hdl., Strandgötu 31, Hafnarfirði. Símar: 9960 og 9783. HÚSIVÆÐI VIÐ LAUGAVEG: TIL SÖLU er 4ra herbergja götuhæð, (105 ferm.) á eignarlóð við Laugaveginn, ásamt hálfum kjallara. Góður staður fyrir verzlun. Útborgun kr. 300 þúsund. Fasteignasa'an VATNSSTÍG 5 — Sími 5535. Opið kl. 5—7 e. h. Fyrirlestur J. II. Dunning DR. J. R. DUNNING, hinn þekkti bandaríski kjarnorku- fræðingur, sem kom hingað á vegum íslenzk-ameríska félags- ins, flutti hér tvo fyrirlestra í háskólanum, 4. og 5. maí. Dr. Dunning er einn af brautrj'ðj- endum í kjarnorkuvísindum. Frá upphafi hefur hann stefnt að hagnýtingu kjarnorkunnar til aflvinnslu, enda er hann upp- haflega verkfræðingur, en fór út í kjarnvísindi með það fyrir augum að finna leið til að leysa úr læðingi orku atómkjarnans. Frá því að Hahn og Strassman uppgötvuðu klofnun úraníum- kjarnans í ársbyrj. 1939, beindist athygli Dunnings aðallega að úraniumisótópnum U—235, en keðjuklofnun í úraníum byggist á klofnun hans. Þar sem í venju- legu úraníum er aðeins 0,7% af U-235 snéru Dunning og sam- verkamenn hans sér að því að skilja U-235 frá U-238, sem er 99,3% af venjulegu úraníum. Þetta er mjög erfitt að gera í stórum stíl, en árangurinn af starfi þeirra var, að reist var risastór verksmiðja í Oak Ridge. Síðan hafa tvær verksmiðjur bætzt við og fer nú einn tíundi af raforku Bandaríkjanna í að framleiða U—235. Dr. Dunning átti ásamt öðrum frumkvæðið að byggingu kjarnorkukafbáts- ins Nautilus sem siglt hefur 70,000 mílur án þess að eldsneyl- ið væri endurnýjað. Fyrri fyrirlestur Dr. Dunnings fjallaði um áhrif kjarnorkunnar í orkumálum heimsins. Benti hann á, að undirstaðan að vís- índaþekkingu nútímans væri að- eins 2—300 ára gömul. Til skamms tíma hefur orkunotkun mannkynsins byggzt að mestu leyti á afli manna og dýra og á vindafli. Gerbreyting varð' á þessu, þegar gufuvélin var fund- in upp og menn fóru að nota sér orku kola og síðar olíu. Nú er svo komið, að menningarlíf nú- tímans byggist á orku, en ef kjarnorkan kæmi ekki til, væri orkuskortur fyrirsjáanlegur með þeim afleiðingum, sem hann hefði fyrir siðmennínguna. ís- land er undantekning að því leyti, að enn er hér næg óvirkj- uð vatnsorka og óvirkjaður jarð- hiti. Birgðir af kolum, olíu og jarðgasi fara minnkandi og í sumum löndum, t.d. Bretlandi, er ástandið þegar orðið alvarlegt. í Bandaríkjunum vex kola- og olíframleiðslan enn þá, en fyrir lok þessarar aldar hlýtur hún að dragast saman. Ef halda á sömu lífsskilyrðum og nú fyrir vax- andi mannfjölda, er fyrirsjáan- legt, að orku muni skorta til þess, kringum 1980, ef kjarnorkan kæmi ekki til sögunnar. Birgðir heímsins af úraníum eru mjög miklar. Úraníum er al úraníumleit er aðeins á byrjunar- stigi. Mest af úranium kemur frá Kanada og þekktar birgðir þar munu duga um 150 ár. Eftir því sem tækni við úraníumvinnslu verður fullkomnari, er hægt að vinna úraníum úr rýrara grýti. Núna er það yfirleitt unnið úr grýti, sem inniheldur 0,1% (eða meira) af úranium, en þetta er að lækka niður í 0,01% og getur líklega komizt niður í 0,001%. Ef miðað er við orkuinnihald, er U—235 jafndýrt og kol á £3 tonnið, en það er lægsta verð á kolum í Bandaríkjunum. í Bretlandi er verðið um £20 tonnið og víða hærra, t.d. i ís- landi. Úraníum er því ódýrt elds- neyti, ef orka þess er fullnotuð, en það er ekki mögulegt í kjarn- orkuofnum. Um 10% af orkunni fæst úr því, og þá samsvarar það kolum á £30 tonnið, svo að það er sam- keppnisfært, þar sem kol eru mjög dýr. Úraníum 235 er ekki eina kjarn- eldsneytið, sem menn geta notfært sér, því að úr U—2.38 er hægt að framleiða eldsneyb, U-233, úr þóríum, en af þvlí eru til meiri birgðir en af úr- aníum. í Bandarikjunum er nú fjöldi kjainorkuofna, og flestir eru not. aðri til tilrauna, en ekkj til afl- vinnslu, þar sem Bandarikin hafa ekki þörf fyrir nýjar orku- lindir á næstu árum. Um Bret- land er öðru máli að gegna og má búast við, að eftir um 10 ár verði 25—40% af rafmagninu þar framleitt með kjarnorku. Bandaríski flotinn hefur nú tvo kjarnorkxtknúna kafbáta, og stefnan er sú, að öll skip ílotans verði knúin kjarnorku. Að lokurh vék Dr. Dunning a3 aflvinnslu með samruna atóm- kjarna, en á þeim samruna bygg- ist vetnissprengjan. Gat hann þess, að orka sólarinnar væii fenginn á þennan hátt, en við mörg vandamál væri að stríða við að beizla þá orku hér á jörð- inni. Hita þyrfti efnin upp í 100 milljón gráður og vandkvæðin væru að halda þeim saman, þar sem enginn ílát þyldu slíkan hita. Tilraunir hafa verið gerðar með að nota segulsvið til að halda efnunum á afmörkuðu svæði, en enginn hefur enn hugmynd um, hvernig á að fara að því að beizla þessa gífurlegu orkulind. Olafur KtistSnn Olason Minning HANN kvaddi þennan heim þ. 2. apríl sl. og var til grafar borinn 11. s. m. Þegar mér var «ogð and- látsfregn þessa vvar míns, fannst mér, sem strengur brysti i hjarta mínu. Hann, sem fyrir fá- um dögum fór frá heimili mínu, hress og glaður að vanda, og gerði ráð fyrir að koma brátt aftur til vinnu sinnar, en svo fór hér, sem oftar, að guð ræður, en mennirnir þenkja, og nú eftir rúman hálfan mánuð, hef ég fylgt þessum góðvini mínum til hinztu hvíldar. Þannig er líf vort mannanna, að enginn ræð- ur sínum næturstað. Æviferil Ólafs sáluga ætla ég mér ekki að rekja hér, það væri mér ofvaxið, en þar væri mannkostamanns að minnast. En þess í stað langar mig til þess að minnast góðs vinar eftir tutt- ugu og fimm ára kynningu, sem ég hafði af honum. Ólafur var sá hreinræktaðasti vinur, sem ég hefi kynnzt á langri ævi, að öllum öðrum ólöstuðum. Þar fór allt saman, trygglyndi, hjálpsemi og glaðværð, að ógleymdri trúmennsku í öllum störfum. Þessar dygðir átti Ól- afur sálugi í ríkum mæli. Hann | Gleði mannsins, góða, vitra, var ávallt og alls staðar mann- geymi ég í huga mínum. séður af öllum, sem þekktu hann og ég, sem þessar línur rita, full yrði, að það var hans yndi að gera þeim greiða, sem til hans leituðu, sérstaklega, ef hann vissi að brýn þörf var fyrir hjalp hans. Þau eru ótalin handtökin, sem hann vann fyrir aðra, án þes» av taka hátt gjald fyrir. Aðal- atriðið var að veita hjálpina. Fróður og skemmtilégur var Ólafur og Ijóðelskur, og gat vel komið fyrir sig orði í bundnn máli, ef með þurfti. Ég á marg- ar slíkar minningar eftir þennan vin minn. Og nú sný ég máli mínu til þín, kæri vinur, þó þú sért horfinn sjónum mínum. Þú manst heit okkar, og ég þakka þér kæri vinur, að þú hefur efnt það og þar með gefið mér fullvissu um, að látinn lifir, já, þðkk »é þér, kæri vinur, fyrir allt og allt. Minningu þína geymi ég, sem helgidóm í hjarta mínu. Ég þakka þér alla vináttuna, allar gleðistundir sem við áttum sam- an. Svo enda ég þessi orð mín tll þín, með fáum ljóðlínum, sem eru gamalt loforð. bætandi, orðheldinn og 4reiðan- legur í öllum viðskiptum hit.s dag lega lífs. Hann vildi hvers manns gengara en nikkel og kopar, en vanda leysa, enda var hann vel Blóma- og grænmetistorgið (Hringbraut og Birkimel) tilkynnir. — Plöntusalan byrjuð. Einnig daglega ný- afskorin blóm, pottabiom, giænrneti o. fL Opið frá kl. 9 f. h. Sigurður Guðmunclsson, garðy rkj umaður, Sími 5284. Lítio einbýlishús kjallari og hæð, 3 herbergi m.m. við Elliðavatn til sölu. — Lítil útborgun. Aðalfasteignasahn Aðalstræti 8 Símar: 82722, 1043 og 80950. Minninganna geislar glitra, gengnum yfir sporum þínum. Mannkærleikans merkið hæsta, með þér barstu vinur góði. Trúarinnar gullíð glæsta, geymir þú í hjartasjóði. Öllum varst þú góður gestur, greiðvikinn, en allra beztur, þar, sem sárast þrengdi neyðin, þangað var þér greiðust leiðin. Vertu sæll, við sjáumst bráðum, settum eftir drottins ráðum. Hann á öllu hefur gætur. Heill á meðan, góðar nætur. Jón Arason. STRASSBORG, 7. maí. — Full- trúar sjö ríkja í Vestur-Evrópu samþykktu í dag ályktun til rík- isstjórna sinna, um að lönd þessi hæfu sameiginlegar rannsóknir á sviði fjarstýrðra flugskeyta. — Einnig samþykktu þeir ályktun um að framleiðsla flugskeyta yrði í framtíðinni sameiginleg fyrir alla Vestur-Evrópu. Álykt- anir þessar eru byggðar á þeirri skoðun, að hvert einstakt ríki í Vestur-Evrópu hafi hvorki fjár- hagslegt né tæknilegt bolmagn til að annast smiði slíkra herii- aðartækja. — Reuter.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.