Morgunblaðið - 21.05.1957, Blaðsíða 9

Morgunblaðið - 21.05.1957, Blaðsíða 9
Þriðjudagur 21. mai 1957 MORGVNBÍ ÁÐIÐ Greinargerð frá Félagi íslenzkra iðn- rekenda varðandi samninga við Iðju Vegna rangra og villandi blaða- skrifa vill stjórn Félags ísl. iðn- xekenda taka fram eftirfarandi: ENGIN KAUPHÆKKBN BOÐIN 2. apríl sl. fór stjórn Iðju, fé- lags verksmiðjufólks þess á leit við stjórn F.Í.I., að viðræður yrðu teknar upp um breytingar á kjarasamningi félaganna, sem fjallar um kaup og kjör verk- smiðjufólks í verksmiðjum í Reykjavik. Það var einróma álit stjórnar F.Í.I., að rétt væri að verða við þessum tilmælum og tilnefndi hún viðræðunefnd við Iðju. Var fyrsti viðræðufundur félaganna haldinn 8. sama mán- aðar og skýrði Iðja þá frá kröf- um sínum um breytingar á samn- ingunum og voru þær afhentar F.f.I. skriflega daginn eftir. Iðja rökstuddi kaupkröfur sín- ar og kröfur um aukningu á fríð- indum með því, að aðrar starfs- stéttir, sem eigi ynnu vandasam- ari né erfiðari vinnu en iðjufólk, hefðu betri kjör en það, og væru fordæmi í öðrum samningum fyr- ir þeim kröfum, er Iðja setti fram, þó ekki sé nánar vikið að því hér. Gáfu fulltrúar Iðju það til kynna, að ef viðunanlegur ár- angur af viðræðunum hefði eigi f engizt að þeirra dómi fyrir mán- aðamót, mundi Iðja telja sig neydda til þess að segja upp samn ingunum og mundi þá telja sig óbundna af kröfum þeim, sem þegar höfðu verið fram bornar. Eftir marga viðræðufundi náð- ist samkomulag um breytingar- tillögur við samningana, sem lagðar skyldu fyrir fundi í fé- lögunum. Var það gert laugar- daginn 27. apríl og voru tillög- urnar samþykktar í báðum f élög- unum. SAMNINGSBREYTINGAR ÁN UPPSAGNAR EKKI NÝMÆLI Hinn 25. apríl 1956 gerðu stjórn ir F.Í.I. og Iðja samkomulag um nokkra hækkun á kvennakaupi, sem síðar var staðfest í félögun- um, án þess að nokkur uppsögn hefSi farið fram. Segir svo í bréfi þáverandi form. Iðju til FÍI um þetta mál: „viljum við fara þess á leit við yður að stjórnir fé- laga okkar taki upp viðræður um samræmingu kvennakaups, ásamt nokkrum atriðum, í samn- ingi milli félaganna, ef þær við- ræður gætu orðið til þess að komast mætti hjá uppsögn nefnds samnings". Stjórn F.Í.I. varð við tilmælum Iðju og olli það þá ekki neinum ádeilum á iðrekendur. Sömu að- ferð viðhafði bæði Vinnuveitenda sambandið og Mjólkurstöðin í samskiptum sínum víð Verka- kvennafélagið Framsókn, og mætti nefna mörg fleiri dæmi um samningsbreytingar án upp- sagnar. Er því fjarri lagi að breytingar á samningum án upp- sagnar séu svo fátíðar, sem hermt er nú í blaðaskrifum, og hafa slík vinnubrögð í samskipt- um vinnuveitenda og verka- manna fram að þessu eigi þótt nein goðgá. KAUPKRÖFUR ÁBUR OG NÚ Iðnrekendur töldu sér ekki fært að verða við öllum kröfum Iðju og alltaf hlýtur að orka tvímælis, að hvaða kröfum skuli ganga og hverjum hafna. En þeir bera engan kinnroða íyrir það að neita ekki viðræð- um við Iðju, nema að undan- genginni samningsuppsögn, þar sem ekki er hægt að segja ann- að en kröfur Iðju hafi verið til- tölul. hógværar, miðað við það, sem oft hefur verið áður t d. í verkfallinu 1955 frá 28.4% til 42.4% og er kaupið í dag stórum lægra en kröfurnar, sem þá ovru gerðar. Sú vinnud. leiddi eins og kunnugt er til 12.6% hækkunar á kaupi Iðjukvenna, sem unnið hafa eitt ár og 10.1% hækkunar á samsvarandi kaupi karla. Það er einnig fjarri öllum sanni, sem sum blaðaummæli gefa til kynna, að iðnrekendur hafi aðstöðu til að skammta iðn- verkafólki það kaup, sem þeir telja fyrirtækjum sínum hag- stætt. Kjörin eru ákveðin með frjálsum samningum aðila. í þessu sambandi má að gefnu tilefni benda á, að í stjórnar- frumvarpi frá núverandi ríkis- stjórn um breytingu á lögum um atvinnuleysistryggingar segir svo í greinargerð, að „fulltrúar verka manna hafi fellt niður verulegan hluta af sanngjörnum kaupkröf- um sínum", sem settar voru fram í vinnudeilunni 1955, en þær námu, eins og áður segir, allt að 42.4% á kaup iðjufólks. Ástæðan fyrir þessari skoðun iðnrekenda á síðustu kröfum Iðju kemur enn betur í ljós, ef þær eru bornar saman við kröfur þeirra 19 stéttarfélaga, sem nú eiga í vinnudeilu, s.s. ýmis félög farmanna, stéttarfélag verkfræð- inga o. fl., sem nema allt að 57% í beinum kauphækkunum, og hækkanir í kaupi og fríðind- um, sem ýmis stéttarfélög hafa fengið síðastliðna mánuði. VIÐHORF IÐNREKENDA — HLUTVERK F.Í.I. Verkföll og vinnndeilur eru ávallt kostnaðarsamar, en eru þó sérstaklega óhagstæðar iðnrek- endum og iðnverkafólki, því að reynslan hefur sýnt þessum aðil- um að stöðvun iðnfyrirtækja t.d. vegna verkfalla hefur orsakað mikinn innflutning varnings, sem innlendur iðnaður framleiðir. Hef ur hinn takmarkaði innlendi markaður þannig Verið fylltur svo, að atvinnumöguleikar í iðn- aði hafa verið lengi að komast í fyrra horf. Félag ísl. iðnrekenda er óháð samtök iðnrekenda, sem meðal annars hafa það hlutverk að semja um kaup og kjör starfs- manna í verksmiðjum félagsfyr- irtækja í F.f.I. Iðja gætir stéttar- legra hagsmuna þessara starfs- manna. Það er þess vegna eigi hægt að koma neinum samning- um „í kring", nema báðir aðilar undirskrifi þá og sú aðferð hef- ur ekki enn verið tekin upp hér á landi, að annar samningsaðil- inn reki hinn út og gangi síðan frá „samningum". Sama hefur verið upp á teningnum í undan- förnum stórvinnudeflum 1952 og 1955, þegar vinnuveitendur höfðu samstöðu sín á milli í viðræðun- um á sama hátt og verkalýðsfé- lögin. Þá skorti aðra vinnuveit- Franska skáldkonan Francoise Sagan lenti í bílslysi fyrir nokkru. Hafði hún verið að aka með feiknahraða á Jagúar Triireið sinni, tftir þjóðvegi í nágrenni Parísar, er hún missti stjórn á fara*- tækinu. Þannig lá bifreiðin á hvolfi, þegar að var komið. úr samninganefnd atvinnurek- enda, vegna þess að þeir neituðu að skrifa undir gerða samninga". VERÐLAGSMÁL IÐNAÐARINS Pólitískar dylgjur lætur F.Í.I., sem eru ópólítísk samtök, sér sem vind um eyru þjóta. Hótanir í garð iðnaðarins tekur allt iðn- aðarfólk hins vegar illa upp, bæði iðnverkafólk og iðnrekendur. Er óreynt hvort þær verða höfund- um sínum til gagns eða sóma. En þess skal getið i sambandi við dylgjur um verðlagsmál, að iðn- endur en iðnrekendur umboð og rekendur hafa ekki farið fram Iaðstöðu til þess að ganga frá samningum fyrir hönd hinna síð- arnefndu, og þess vegna var aldrei um „gerða" samninga að ræða af hálfu iðnrekenda fyrr en þeir höfðu sjálfir undirritað þá. RANGFÆRSLUR AUGLJÓSAR Það sem að framan hefur verið sagt sýnir ljóslega, að eftirfar- andi fullyrðingar eru tilhæfulaus ar með öllu: 1. Að iðnrekendur hafi „boðið kauphækkun þá sem varð", þeir hafi samþykkt „óumbeðið að hækka grunnkaup iðnaðarverka- fólks um 6%", þeir hafi boðið „fram kauphækkun án þess að nokkuð hafi verið eftir henni gengið" eða „þeir hafi ótilkvadd- ir boðið starfsfólki sínu allt að 6% kauphækkun". 2. Að breytingar á kjarasamn ingum án uppsagnar séu „algert einsdæmi í sögu verkalýðshreyf- ingarinnar" og, að „ekkert svipað hafi áður gerzt í samskiptum iðn- rekenda og verkafólks". 3. Að „oftast hafi orðið að reka þá (iðnrekendur) úr samn- inganefndum vinnuveitenda til þess að hægt væri að koma und- irskrift samninga í kring" eða á neinar hækkanir á verðlagi, vegna þeirra kauphækkana, sem urðu um síðustu mánaðamót. Óskir iðnrekenda um hækkun stafa af sönnuðum hækkunum é hráefnum m.a. vegna efnahags- ráðstafana ríkisstjórnarinnar fyr- ir jólin, enda telur verðlagsstjóri í viðtali við fulltrúa ASÍ í lok apríl „að enn gæti orðið einhver hækkun á innlendum iðnaðarvör- um, vegna þess að erlend hráefni til þeirra á hinu nýja verði væru ekki enn komin í fulla notkun". Að vísu mun það eigi rétt, að hækkanirnar séu ekki komnar fram, vegna þess að hin hækk- uðu hráefni séu ekki komin í fulla notkun heldur hafa rök- studdir verðútreikningar iðnrek- enda vegna hækkana á hráefnum legið vikum og mánuðum samaa óafgreiddir hjá verðlagsyfirvöld- unum, án þess að iðnrekendur fengju svar við þeim. Ummæli eins og þau, sem sett eru fram í sambandi við umræð- ur um Iðjusamningana, að „gegn verðhækkunum á iðnaðarvörum verði að sjálfsögðu staðið fast, enda gerði það að engu þær kjarabætur ,sem nú hafa verið veittar" gefa iðnrekendum tilefni til þess að spyrja, hverju reidd- ust verðlagsyfirvöldin, þegar þau samþykktu eigi rökstudda verð- útreikninga iðnrekenda mörgum vikum áður en hinir nýju samn- ingar gengu í gildi? BSÍ og Orlof eina til 109 innanlandsferða Sumarið er framundan með öllum sínum skemmtunum og ferða- lögum. Það er mál margra, að Íslendingar leiti langt yfir skammt að fegurð er þeir hyggja á ferðalög. Ferð um næsta nágrenn ið er mörgum landanum meiri fræðsla og uppspretta meiri unaðar en dýr ferð út fyrir pollinn. Nú hafa verið skipulagðar á annað hundrað ferðir, flestar stuttar, um sögustaði og aðra markverða staði og fagra hér í nájírenni. Það er Bifreiðastöð íslands oð Orlof sem skipuleggja ferðir þesar sameiginlega. * SAMVINNA Oft hefur það borið við að af- lýst hefur verið ferðum vegna orðið hafi „að reka iðnrekendur ónógrar þátttöku. Orsökin er sú Elísuhet heímsækir Dani kostaði sem svarar 100 milljón- «m íslenzkra króna, þegar það var byggt og gert er ráð fyrir ELÍSABETH Bretadrottning og Yorkshire hafa varðveitzt mörg Því, að rekstrarkostnaður þess sé Filipp maður hennar eru nú á leið til Danmerkur, þar sem þau munu dveljast um miðja þessa viku í opinberri heimsókn. — Þau sigla á drottningarskipinu og í gær komu þau inn fyrir dönsku landhelgina. Þar tók dönsk flota- deild á móti þeim og fylgir þeim 158« LÖGREGLUMENN Eins og fyrr segir.vkoma Elísa- beth og Filipp til Kaupmanna- hafnar í dag. Gert er ráð fyrir, að geysilegur fólksfjöldi safnist saman á götum úti og niðri við til hafnar. — Hin opinbera heim- \ höfnina til að fylgjast með ferð- sókn hefst í dag, þriðjudag, en um þeirra og veltur því á miklu, í ráði er að drottning og maður að lögreglunni takist að halda hennar (ekki er víst hægt aði umferðarleiðunum opnum. Til tala um konungshjónin) verði'þess að annast það hefir allt gestir dönsku konungshjónanna í nokkra daga, eftir að hinni op- inberu heimsókn lýkur. gömul norræn staðanöfn. í SLÓÐIR GÖMLU VÍKINGANNA Á leið sinni til Danmerkur komu þau við í Hull, en þaðan sigldu þau á „Britanníu" í kjölfar gömlu víkingaskipanna. Eins og kunn- ugt er, komu nokkrir fyrstu dönsku víkinganna til Humber- fljótsins, en v*5 það liggur Hull. Og þess má geta. að einmitt í mjög glæsilegt í alla staði. Það lögreglulið borgarinnar varið kallað út og einnig hefir nokkur liðstyrkur komið frá Árósum, Álaborg, Óðinsvéum og víðar. Samtals 1580 lögreglumenn verða á verði í Kaupmannahöfn í dag. „BRITANNIA" — SJÚKRASKIP „Britannia", skip brezku kon- ungsfjölskyldunnar, sem Elísa- beth og Filipp búa í, á meðan á hinni opinberu heimsókn stend- ur, er hið fegursta á 'að lita og sem svarar 50 þús. krónum á sól- arhring. Ef til styrjaldar kæmi, væri hægt að breyta því í sjúkra- skip, enda var gert ráð fyrir því í upphafi, og gæti það þá tekið 200 sjúklinga og 40 lækna, auk hjúkrunarliðs. — Skipið hefir reynzt mjög vel. Filipp prins fór fyrir skömmu á því í heimsókn til margra landa í hinu víðlenda ríki drottningar. Það er engin hætta á, að drottn- ing hafi orðið sjóveik á Norður- sjó, því að þar hefir verið hið bezta veður. Annars er drottn- ing sjóhraust. Það hefir hún sýnt áður. Gert er ráð fyrir, að Elísa- beth komi heim aftur til BreV lands n. k. laugardag. Á meðan þau eru í förinni gegnir ríkis- ráð störfum drottningar, en í því eiga sæti Elísabeth ekkjudrottn- ing, móðir Elísabethar II., Mar- grét prinsessa, systir hennar, her- toginn af Gloucester, hertoginn af Kent (í fyrsta skipti) og Alice prinsessa, systir Georgs V. Breta- konungs. að margir aðilar hafa auglýst ferðir á sömu staði samtímis, en í okkar fámenna landi er „mark aðurinn" hvort sem er til ferða laga eða annars, takmarkaður. BSÍ og Orlof, tvö stærstu fyrir- tækin sem hópferðir reka hata nú skipulagt þessar ferðir sam- eiginlega. Má telja víst að nu verði engri ferð aflýst og þvd engin vonbrigði eða vandræði aí. Hafa fyrritækin gefið út bækling um allar þessar ferðir. Er þar að finna handhægar upplýsingar um allt er að þeim lýtur og nær sú áætlun frá 23. maí tii 1. sept. • GÓBIR FARARSTJÓRAR Ferðír þessara aðila eru vel undirbúnar. Það er farið um sögu staði og aðra merka staði. Meðí ferðinni eru fróðir menn um ör- nefni og annað og eru þeir jafn- framt tungumálamenn svo er- lendir gestir geti notið fararinnar sem bezt. Má af einni ferð, þó stutt sé, mikið læra bæði fyrir landa sem erlenda menn. * FERÐIRNAR Ferðirnar eru flokkaðar eftir lengd þeirra og hvort ferðazt er um byggðir eða öræfi. Alls verða 25 hálfdagsferðir um nágrennið, þ. e. Krýsuvík, Þingvelli o. fl. 37 heilsdagsferðir aðallega til Gullfoss og Geysis og í Þjórsár- dal, hringferðir í Borgarfjörð o. fl. Þá eru 9 sjö og tíu daga ferð- Frh. á bis. 19.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.