Morgunblaðið - 05.06.1958, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 05.06.1958, Blaðsíða 1
20 síður mtfrliiMfe 45. árgangur 124. tbl. — Fimmtudagur 5. júní 1958 PrentsmiSja Morgunblaðsins Færeyingar vilja víkka íisk- veidilögsöguna í 12 mílur Bretar og Noromenn vilja rábstefnu ÞÓRSHÖF og LONDON, 4. júní. Stjórnarvöldin í Faereyjum hafa lýst yfir því, að þau telji sig ekki lengur bundin af sátt- málanum milli Færeyinga og Breta um fiskveiðilögsöguna eft- ir að ísland ákvað að víkka land- helgina úr 4 í 12 mílur frá og weð 1. sptember n.k. Það var leiðtogi færeyskra út- gerðarmanna, Kristian Djurhuus, sem gerði grein fyrir sjónar- miðum Færeyinga varðandi skref íslands á Lögþingi Færeyja í dag, en í gær höfðu Bretar Iýst því yfir að þeir tækju ekki ein- hliða ákvörðun íslendinga gilda. í greinargerð sinni sagði Djur- huus, að forsendur sáttmálans milli Færeyinga og Breta hefðu breytzt svo mjög eftir ákvörð- un íslendinga, að héðan í frá verði að gera ráð fyrir að Fær- eyingar séu ekki bundnir af sátt- málanum. Nú verði Lögþingið að fá fullt frelsi til að krefjast nýrra samninga við Breta eða gera ráð stafanir til að víkka fiskveiðilög- söguna þannig að allar þjóðir við Norður-Atlantshafið viður- kenndu hana eða létu hana við- gangast. Þar með væri sáttmál- inn úr sögunni, sagði Djurhus. Bretar taldir fúsir til samninga. Brezka utanríkisráðuneytið neitaði í dag að láta nokkuð uppi um yfirlýsingu færeyskra stjórnarvalda þess efnis, að þau telji sig ekki lengur bundin af sáttmálanum við Breta. Hins vegar er það haft eftir góðum heimildum, að Bretar muni verða við óskum Færeymgwi um samn- ingsviðræður með það fyrir aug- um að víkka fiskveiðilögsöguna. Þá er bent á það, að takist Bretuin að ná samkomuiagi við Dani um ákvæði. sem geri ráð fyrir því að brezk skip fiski ekki á ákveðnum svæðum kringum eyjarnar. þá sé ekki ólíklegt að íslendingar fallist á að hefja samningsviðræður um hliðstæð ákvæði. Búizt er við því, að Djurhuus lögmaður fari til Hafnar á föstu- daginn til að ræða fiskveiðivanda málið við H. C. Hansen forsætis- og utanríkisráðherra. Sérstök ráðstefna? í Reutersfregn er það haft eftir góðum heimildum í London, að Danir hafi komið með þá tillögu í óformlegum umræðum um þessi mál í Atlantshafsbandalaginu, að kvödd verði saman sérstök ráð- stefna hlutaðeigandi ríkja, sem reyni að finna lausn á vanda- málinu. Þá er sagt, -að Bretar séu einnig reiðubúnir að eiga ráðstefnu við íslendinga eina um fiskveiðisáttmála, að því til- skildu, að íslendingar gefi öðr- um þjóðum ekki betri kosti. Þá er haft fyrir satt í London, að meirihluti NATO-ríkjanna meðal þeirra Noregur, Bretland, Frakkland og Vestur-Þýzkaland, hafi látið í Ijós andstöðu við ráð- stafanir íslendinga í óformlegum viðræðum NATO-ríkja. Stjórn- málafréttaritarar í London benda á, að fara verði varlega með deiluna við íslendinga svo að samsteypustjórnin á íslandi falli ekki. mennirnir á Mæri og Vesturland- inu. Rök þeirra hafa jafnan ver- ið þau, að ekki bæri að stofna fiskveiðum Norðmanna á fjar- lægum höfum í hættu. Ef þessi fiskimið verða eigi að síður lok uð norskum fiskimönnum, þá höfum við ekki framar neinu að glata þótt fiskveiðilögsagan verði vikkuð í 12 mílur", sagði ráðherr- ánn. Víkkun við Færeyjar lítilvæg Fréttaritari NTB ræddi einnig Framh. á bls. 2. Verkföll breibast enn mjög út í Englandi LONDON, 4. júni. — Alls lágu krefjast þess að alþýðusamband- Rússar ráðasí gegn ,Norad4 MOSKVU, 4. júní. — Málgagn rússnesku stjórnarinnar Izvest- ia, réðst í dag harkalega á hug- myndina um sameiginlega flug- stjórn Norður-Ameriku, sem nefnd verði „NORAD". Segir blaðið, að það sé augljóst, að þessi nýja sameiginlega f'igstjóin muni gera alþjóðamál erm flókn- ari en orðið er og auka spennuna í heiminum. Þessi flugstjórn á að breiða yfir árásarfyraætlanir ákveðinna hópa í Norður-Amer- íku, segir blaðið. Nægir að benda á það, að í „NORAD" verður bandaríski flugherinn, sem hefur með skipulögðum hætti sent sprengjuflugvélar hlaðnar kjarn orkuvopnum í áttina til landa- mæra Sovétríkjanna, segir Iz- vestia. tlmniælí sjávarútvegsmálarátí- herra Noregs. Þegar fréttaritari NTB-frétta- stofunnar norsku átti tal við sjávarútvegsmálaráðherra Norð manna í dag. sagði hann m. a.: „Mér virðist sanngjarnt nú þeg- ar íslendingar hafa ákveðið að víkka fiskveiðilögsöguna, að Fær eyingar stigi sjálfir spor í þá átt að vernda fiskimið sín. Að sjálf- sögðu verður siík ákvörðun okk- ur mjög óheppileg. Við höfðum vonað í lengstu lög, að fundin yrði viðhlítandi lausn, en norf- urnar á því að fá íslendinga til að endurskoða ákvörðun sína virðast heldur litlar. Ef Fær- eyingar framkvæmdu víkkun fisk veiðilögsögunnar á sama hátt og íslendingar, kynni það að leiða t*J þess að norskir fiskimenn skipti um grundvallarskoðun sína á 12 mílna landhelginni. Þeir, sem hafa verið tnestir andstæð- in?ar slíkrar víkkunar t-ru fiski- Ráðstefna um suðurskaufssvæðið WASHINGTON, 4. júní. — öll ellefu ríkin, sem Bandarikja- stjórn bauð fyrir nokkru til al- þjóðaráðstefnu um áframhald- andi vísindasamvinnu á suður- heimskautssvæðinu eftir að jarð- eðlisfræðiárinu lýkur, hafa nú tilkynnt utanríkisráðuneytinu í Washington, að þau séu fús að taka þátt í slíkri ráðstefnu. Norðmenn voru meðal hinna fyrstu sem þágu boðið, en síð- asta svarið kom frá Rússum á mánudaginn. Boðið var á sínum tíma sent þeim sjö ríkjum sem gera kröfur um yfirráð ákveð- inna svæða við suðurskautið, meðal þeirra Norðmanna, og til fjögurra ríkja annarra, sem sent hafa vísindaleiðangra suður þang að á jarðeðlisfræðiárinu. Ætlun Bandaríkjastjórnar er sú, að löndin sem gera landakröf- ur við suðurheimskautið reyni ekki að fá þær viðurkenndar á ráðstefnunni, heldur verði málin rædd í bróðerni. í gær varð hinn heimsfrægi trúarleiðtogi, dr. Frank Buchman áttræður. Hann er stofnandi og leiðtogi hinnar alþjóðlegu siðgæðis- og trú- arhreyfingar „Moral Rearma- ment" sem á sér fylgjendur í flestum löndum heims og hefur komið miklu góðu til leiðar, ekki sízt í löndum Asíu og Afríku. Buchman er Bandaríkjamaður, fæddur i Pennsylvaníu, en hefur eytt mestum hluta ævinnar í ferðalög um heiminn. Hér á landi mun Buchman eiga allmarga vini. 111 skip hvaðanæva úr heiminum við bryggjur í London í dag og var hvorki hægt að lesta þau né losa eftir að verkfall hafnarverka manna hafði breiðzt út og náði til 17.800 manna. Hafnarverkamenn í Tilbury lengra niður með Thamesánni lögðu líka niður vinnu þegar þeim barst sú frétt, að vinnuveit- endur notuðu vinnuafl utan verkalýðsfélaganna til að losa skipin. ¦ Komið er á þriðju viku síðan verkfallið hófst. Verkamennirmr lögðu niður vinnu til að mótmæla notkun vinnuafls utan verkalýðs- félaganna og til að styðja starfs- menn við sláturhús og kjötverzl- anir, en þeir fóru í verkfall fyrir sjö vikum þegar bílstjórarnir lögðu niður vinnu í sambandi við launakröfur. Síðan var nokkrum starfsmönnum sagt upp og því borið við að þeim væri ofaukið, og fóru þá allir starfsmennirnir í verkfall. Alþýðusambandið ræðir málin Verkamálaráðherrann er nú að reyna að finna lausn á verk- föllunum, eftir að samningsvið- ræður um hærri laun hafnar- verkamanna fóru út um þúfur. Launakröfurnar eu hins vegar óskyldar verkfallinu, sem var ekki boðað af verkalýðssamtök- unum. Stjórn brezka alþýðusambands ins kom saman til fundar í dag til að ræða verkfall strætisvagna- stjóra í London eftir að Macmill- an forsætisráðherra hafði til- kynnt sendinefnd frá samband- inu, að ríkisstjórnin gæti komið með annað tilboð en það, sem verkalýðsfélögin höfnuðu á föstu daginn. Verkfall strætisvagna- stjóra hefur nú staðið yfir í tæp- ar 4 vikur. Fleiri verkföll yfirvofandi Búizt er við, að framkvæmda- stjóri sambands flutningaverka- manna, Frank Cousins, muni ið styðji verkfall strætisvagna- stjóra, sem eru um 50,000 talsins. Kunnugir telja að stjórn alþýðu- sambandsins hafi mikinn hug á að hafa á hendi milligöngu i verkfallinu til að koma í veg fyr- ir að fleiri stéttir leggi niður vinnu í samúðarskyni. Hammarskjöld í Osló OSLO, 2. jún. — Hammarskjöld er nú i Oslo — og lét hann þess getið í dag, að hann mundi leggja til á vettvangi S.Þ., að nefnd sú, sem unhið hefur á vegum sam- takanna að því að gera athuganir á því hve mannkyninu stafaði mikil hætta af geislunum af völd- um kjarnorkusprenginga og kjarnorkunotkunar í þágu friðar- ins — héldi störfum áfram og yrði gerð að einni af sérstofnun S.Þ. Bárust Hammarskjöld áskor- anir um að beita sér fyrir stöðv- un tilrauna með kjarnorkuvopn — og voru áskoranirnar undirrit aðar af nær 30,000 Norðmönnum — mestmegnis konum. Rússnesk skip undan Banda- ríkjaströnd WASHINGTON, 2. júni. — í sam- bandi við kæru Rússa á hendur Bandaríkjamönnum þess efnis, að bandrískar flugvélar, hlaðnar kjarnorkusprengjum, flygju oft í átt að landamærum Rússlands og ógnuðu öryggi landsins á þann hatt, hefur bandariska utanrikis- ráðuneytið skýrt svo frá. að rúss- nesk sæför hafi oft sézt undan strönd Nýfundnalands og Nýja Englands — og ekkert væri kunn ugt um í hvaða erindagjörðum þessi skip væru iðulega. De Gaulle lofar og kosningum í innan 3ja mánaða algeru jafnræði Alsír ALGEIRSBORG, 4. júní. Charles de Gaulle forsætisráðherra Frakka kom í dag til Alsír og var tekið á móti honúm sem sig- urvegara þegar hann ók inn í höfuðborgina. Hann átti strax eftir komu sina viðræður við yfiröryggisnefndina í Alsír. lor- mælandi nefndarinnar sagði eftir lundinn, að menn væru þeirrar skoðunar, að sigurinn væri end- anlegur. Fcrmælandinn hélt því fram, að de Gaulle iiefðj samþykKr að yfiröryggisnefndin starfaði áfram og að þjóðbrotin tvó í Aisír yrðu sanieinuð. Forsætisráðherann lét einnig í ljós velþoknun sína yfir framkomu öryggisnefndarmr.ar: meðlimir hennsr hefði hegðað sér á réttan hátt og va.'jð rétta leið- toga. Hann samþykkti ai'ar að- gerðir nefndarinnar 3 spurningar. Meðlimir öryggisnefndarinnar lögðu þrjár spurningar fyrir de Gaulle á fundinum í dag, og lof- aði hann að gefa svör við þeim í ræðu sinni, sem hann átti að halda seinna í kvöld frá svölum stjórnarbyggingarinnar í Algeirs borg. Fundur öryggisnefndarinnar og de Gaulle átti sér stað í sum- arhöllinni í Algeirsborg. Aðeins örfáir fréttamenn og nokkrir for- vitnir borgarar höfðu tekið sér stöðu við höllina þegar fundurinn hófst. Fréttamönnum var bannað að koma inn á hallarsvæðið. Siðar í dag tók fólk að streyma til st.iórnarbyggingarinnar tU að tryggja sér rúm meðan forsætis- ráðherann talaði. Tveimur timum áður en de Gaulle átti að koma fram á svalirnar höfðu um 100 þúsund manns safnazt saman ¦> torginu og nærliggjandi götum. Mannfjöldinn bar franska fána og spjöld með áletrunum eins og „Lengi lifi de Gaulle" og „Lengi lifi Soustelle". Fánum með svipuðum áletrunum var varpað yfir mannfjöldann úr þyr ilvængjum. Sveit flugvéla flaug yfir og myndaði tákn de Gaulle, Loraine-krossinn. I garðinum bak við stjórnar- bygginguna hafði stór sveit fall- hlífarhermanna tekið sér stöðu, og mikið lögreglulið var líka til taks, ef nauðsynlegt yrði að hafa hemil á fólksfjöldanum. Forsætisráðherann var kynnt- ur af Salan hershöfðingja, sem er yfirmaður frönsku herjanna í Alsír. Hann sagði m. a. að 10 milljónir Frakka í Alsír stæðu sem einn maður bak við de Gaulle til að endurreisa mikil. leik Frakklands. Endurnýjun og bræðralag Þegar de Gaulle hóf ræðu sína var mannfjöldinn orðinn om 150.000, og muna menn ekki meiri mannfjölda á einum stað í Alsír fyrr. Forsætisráðherrann ***•* t bls. 2.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.