Morgunblaðið - 17.05.1960, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 17.05.1960, Blaðsíða 1
24 síður Pll>f0«IÍfW^I 47. árgangur 111. tbl. — Þriðjudagur 17. maí 1960 Prentsmiðia Morguublaðsins Toppfun splun Krúsjeif tekur uftur heimboð til Eisenhowers og setur úrslitnkosti "'¦' | jJPJMaMBHHBESBia PARÍS, 16. maí. — (Reuter) — Toppfundurinn mikli í París og þær vonir sem þjóðir heims gerðu sér um árangur af honum dóu í fæðingunni í dag. Hinir fjórir æðstu menn stórveldanna komu saman í dag á formlegan þriggja klst. fund. Mikill skaphiti og æsingur xikti á þeirri samkomu. Krúsjeff krafðist þess, að Eisenhower Bandaríkjaforseti feæði Rússa afsökunar á njósnafluginu, — ella yrði enginn toppfundur haldinn. Þá tók Krúsjeff til baka heimboð sitt til Eisenhowers. Eisenhower svaraði að Bandaríkin tækju engum úrslita- kostum frá Rússum. Hins vegar sagði hann að engin njósna- flug hefðu verið farin síðan atvikið 1. maí gerðist og væri ekki ætlun Bandaríkjamanna að hefja njósnaflug. Þeir Krúsjeff og Eisenhower komu sitt í hvoru lagi út af fundinum. Krúsjeff var brosandi út að eyrum, en Eisen- hower grafalvarlégur. Áætlað hafði verið að annar fundur. leiðtoganna skyldi haldinn á morgun, þriðjudag, árdegis. De Gaulle Frakk- landsforseti getur boðað fund þá, en það er álit kunnugra að enginn fundur verði boðaður. Toppfundurinn er þannig splundraður á fyrsta degi og er ólíklegt talið að Ieiðtogarnir mætist framar. Krúsjeff gerði það að tillögu sinni í hinni æstu ræðu er hann flutti á fund- inum, að ráðstefnunni yrði frestað í 6—8 mánuði. Engin ákvörðun var tekin um nýjan fund eða nýja ráðstefnu. S jón- armiðin virðast með öllu ósættanleg. Seint um kvöldið skýrði James Hagerty blaðafulltrúi Eisenhowers frá því, að enn væri óakveðið hvenær forset- inn hyrfi aftur á brott frá París. Krúsjeff var einnig kyrr í París um kvöldið, svo að ef til vill er enn einhver veik voji um að þeir ræðist við. Tundurskeyti skotið Hinir mörgu vönu fréttamenn fréttastofnana á Parísarráðstefn- unni ljúka allir upp einum munni um það, að þeir haii aldrei fyrr upplifað þvílíka at- burði sem gerðust á ráðstefnunni í dag. Það hefur oft komið fyrir að slíkar alþjóðaráðstefnur byrja í svartsýni og vonleysi — en það sem nú gerðist verkaði eins og „ótrúlegt sjokk". A fyista degi toppfundarins var tundur- skeyti skotið að honum og nann sprakk í loft upp. Æðstu menn stórveldanna voru allir komnir til Parísar á sunnu- daginn og fór menn að gruna þá strax, að eitthvað sögulegt myndi gerast á ráðstefnunni, því að Krúsjeff forsætisráðherra Rússa átti einkafundi með þeim de Gaulle og Macmillan, en Eis- enhower kom ekki nálægt fund- Hafnaði viðræðu við Eisenhower Það upplýstist í dag, að Krús- jeff hefði frá byrjun algerlega hafnað því að eiga nokkurn per- sónulegan eða óformlegan fund með Eisenhower. Einnig upp- lýstist að Krúsjeff hefði allan Framh. á bis. 23. Ekkert verkfall VERKFALL yfirmanna á togurum í Grimsby, sem hefjast skyldi á sunnudaginn kom aldrei til framkvæmda. Skin stjórarnir og Dennis ÍWelch guggnuðu fyrir mótspyrnu togaraeig enda og brezku stjórnar 1 mnar. Mynd þessi var tekin síðastliðið haust í Hvíta húsinu í Was- hington, þegar Krúsjeff heimsótti Eisenhower, gaf honum líkan af Lúnik og fékk hann með blíðuhótum til að fallast á að halda toppfund. Þá var öldin önnur en nú og virtist stundum sem hnífurinn kæmist ekki á milli þeirra Eisenhowers og Krúsjeffs í persónulegri vináttu. — Nú hafa þeir atburðir gerzt að Krúsjeff hefur afturkallað heimboð til Eisenhowers og fullkominn fjandskapur virðist ríkjandi milli þeírra. Skoraoá Krúsjeff oð sýna skynsemi og sleppa áróðri Hér fer á eftir ræða sú, sem Eisenhower flutti í gær á Parísarráðstefnunni, er hann svaraði úrslitakostum Krú- sjeffs. Engar hótanir Bandarikjanna. I yfirlýsingu minni 11. maí og í yfirlýsingu Herters utanríkis- ráðherra 9. mai var það sjónar- mið Bandaríkjastjórnar skýrt, að leið nauðsyn væri á njósnastarf- semi í heimi þar sem þjóðirnar tortrygðu hver aðra. Við bentum líka á það, að þessar aðgerðir væru ekki árásaraðgerðir, held- ur væru þær eingöngu til þess ætlaðar og tryggja öryggi Banda ríkjanna og hins frjálsa heims gegn árás að óvörum af völdum stórveldis sem hreykir sér af því að það geti gereytt Bandaríkjun- um og öðrum ríkjum með eld- flaugum búnum kjarnorku- sprengjum. En eins og öllum er kunnugt stunda Sovétríkin víð- tækar og stöðugar njósnir ekki að eins í Bandaríkjunum, heldur og í flestum öðrum löndum heims. í yfirlýsingu Sovétríkjanna um þessi mál er augljós misskiln- ingur eða villa um eitt höfuð- Framh. á bls. 23. Er von málamiðlunar? Krúsjeff breytti hótun í móögun Ritstjóri Mbl. | .ræðir við Bohlen I MATTHÍAS Johannessen rit- stjóri Mbl. var í gær staddur í Parisarborg, þegar toppfund urinn áitti að hefjast. Hann sat síðdegis blaða- mannafund með Hagerty blaðafulltrúa Eisenhowers og Bohlen aðstoðarutanrikísráð- herra, eftir að toppfundurinn hafði farið út um þúfur. Hér fer á eftir stutt lýsing Matt- híasar á þessum blaðamanna- fundi; Hvað gerist í Beriín Það var greinlegt af viðtölum við blaðamenn áður en blaða mannafundurinn hófst, að þeim leizt ekki á blikuna eftir fram- komu Krúsjeffs. Blaðamenn frá New York Times sögðu t.d. við mig: — Við verðum að fara til Berlínar, — það getur verið að það dragi til tíðinda þar. Sumir sögðu, að Krúsjeff vildi ekki ræða við Eisenhower, heldur við nýjan Bandaríkjaforseta, ungan og óreyndan — þess vegna vilji hann fresta ráðstefnunni um 6—8 mánuði. Enginn veit þó, hvað fyr ir honum vakir. Bohlen aðstoðarutanríkisréð- herra sagði í stuttu samtali við mig og nokkra aðra blaðamenn að allt væri í óvissu. — Haldið þér, að Krúsjeff hafi komið til Parísar fyrirfram ákveðinn í því að gera fundinn árangurslausan? Bohlen svaraði aðeins: — Það er ekki gott að segja, — hvað hadið þér? Það mátti sjá, að hann hafði ekki mika von um arangur Heilsaði ekki Bohlen sagði, að Krúsjeff hefði hagað sér mjög einkennilega á fundinum í morgun. Hann hefði ekki heilsað Eisenhower með h&ndabandi, bara setið hreyfing- ara!us í sæti sinu, þegar Eisen- hower kom inn nokkru á eftir honum. Bohlen sagði að Krúsjeff hefði verið mjög órólegur á fund inum, hefði hann litið ýmist á Malinovsky eða Gromyko, sem sátu við hlið hans. Framh. á bls. 2. PARfS seint í gærkv. (Reuter). — Það er nú almennt viðurkennt í hópi stjórnmálamanna, að Paris- ar-ráðstefnan liggi i rústum eft- ir sprengingu þá hina miklu, sem varð við ræðu Krúsjeffs í dag. Bæði Krúsjeff og Eisenhower hafa nú yfirgefið rústirnar, en de Gaulle og Macmillan standa í brunnum og hrandum leifunum og reyna að hlaða þeim saman að nýju. Eftir að þeir Krúsjeff og Eis- enhower höfðu gengið af fundi, tóku de Gaulle og MacmiIIan þeg ar að ræða möguleika á málamiðl un. Ekki er vitað hvaða leiðir þeir hafa valið, en seint í kvöld fór Macmillan til Eisenhowers og enn síðar í rússneska sendiráðið og sat lengi á tali við Krúsjeff. Ekkert er opinbert hvað fór þeim á milli, en menn vona, að Krús- jeff láti sér segjast og hætti þeim skefjalausa áróðri sem hann hef- ur haft í frammi í þeim alvarlegn máluiii, sem ráðstefnan átti að fjalla um.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.