Morgunblaðið - 22.06.1960, Blaðsíða 12

Morgunblaðið - 22.06.1960, Blaðsíða 12
12 MORGVNBLAÐIÐ Miðvikudagur 22. júni 1960 0t$wffi$&ifo Útg.: H.f. Arvakur Reykjavík. Framkvæmdastjóri: Sigfús Jónsson. Ritstjórar: Valtýr Stefánsson (ábm.) Sigurður Bjarnason frá Vigur. Matthías Johannessen. Eyjólfur Konráð Jónsson. Lesbók: Arni Óla, simi 33045. Auglýsingar: Arni Garðar Kristinsson. Ritstjórn: Aðalstræti 6. Auglýsingar og afgreiðsla: Aðalstræti 6 Sími 22480. Askriftargjald kr. 45.00 á mánuði innanlands. 1 lausasölu kr. 3.00 eintakið. KOMMÚNISTAR OG HLUTLEYSIÐ ITÉR viljum ævarandi hlut- * leysi íslands". Þannig hófst tillaga sú, sem kommúnistar og fylgissveinar þeirra samþykktu að lokinni hinni ömurlegu Keflavíkur- göngu sinni sl. sunnudag. Hlutleysi íslands á nú að vera aðalatriðið í utanríkisstefnu kommúnista hér á landi. En það er ómaksins vert að skyggnast lítillega um öxl og athuga, hver afstaða komm- únista hefur á undanförnum árum verið til hlutleysisins. Þess er þá fyrst að minnast, að í stríðslokin, þegar nazist- ar voru að gefast upp, þá kröfðust kommúnistar hér á landi þess, að ísland segði Þýzkalandi stríð á hendur. — Kommúnistar hér á landi settu þessa kröfu fram vegna þess, að Rússar vildu gera það að skilyrði fyrir inngöngu í samtök Sameinuðu þjóð- anna, að hlutaðeigandi þjoð hefði annað hvort barizt á móti Þjóðverjum eða sagt þeim stríð á hendur, þó ekki væri nema síðustu mánuði styrjaldarinnar. . Töluðu háðulega um hlutleysið Ef litið er lengra aftur í tímann, kemur það í ljós, að kommúnistar hafa farið hin- um háðulegustu orðum um hlutleysið og sízt af öllu talið það íslenzku þjóðinni til nokk urs gagns eða skjóls. Þannig birti Þjóðviljinn t. d. grein 23. janúar 1946, þar sem segir meðal annars: „Nokkru eftir 1918 fóru að heyrast raddir um það, að Is- land mundi tæplega geta haldið hlutleysi sínu á sama hátt og áður. Lenin mun haía verið fyrstur manna til að benda á þessa staðreynd (1920) en fáir íslendingar tóku hana alvarlega". Kommúnistar vekja þannig athygli á því, að sjálfur Lenm hafi fyrstur manna bent á þá staðreynd, að ísland muni tæplega geta haldið hlutleysi sínu á sama hátt og áður. Einn af mest virtu rithöf- undum kommúnista, séra Gunnar Benediktsson, gaf íyrir allmörgum árum út bók, sem hann nefndi: „Bóndinn í Kreml". Þar komst rithöf- undurinn m. a. að orði á þessa leið um hlutleysið: „Raunverulega táknar hlut- leysisafstaðan hliðhylli við árásina, útþenslu styrjaldar- innar og þróun hennar til heimsstyrjaldar. í hlutleysis- afstöðunni liggur viðleitni til að fullnægja þeirri ósk, að árásaraðilarnir séu ekki hindr aðir í myrkraverkum sín- um...." Kröfðust herverndar Þetta hefur löngum verið afstaða kommúnista til hlut- leysisins. Einu sinni vildu kommúnistar t. d. að íslend- ingar gengju í varnarbanda- lag við Frakkland, Bandarík- in og Norðurlönd. Um þá til- lögu var m. a. komizt að orði á þessa leið í Verkalýðsblað- inu, 15. maí 1936: „Það er alveg ófyrirgefan- legt að gera ekki allt sem auðið er til að ná samningum við lönd eins og Frakkland, Bandaríkin og Norðurlönd, til þess að tryggja sjálfstæði landsins, eftir því sem kostur er, — og gera þannig aðstöð- una betri til að knýja einnig England og Þýzkaland til þess að viðurkenna sjálfstæði landsins". Nokkrum árum seinna taldi Einar Olgeirsson það full- komið ábyrgðarleysi að biðja ekki Bandaríkin um her- vernd. Þannig kröfðust kommún- istar þess hvað eftir annað, að íslendingar vörpuðu hlutleys- inu gersamlega fyrir borð og tryggðu sér hervernd Banda- ríkjanna og jafnvel fleiri vestrænna ríkja. Síðar settu þeir einnig fram kröfur um það, að landinu yrði tryggð hervernd Sovétríkjanna. — Kommúnistar lögðu á þessum árum áherzlu á það, að „stefna hlutleysisafstöðunnar hafi beðið algert skipsbrot'". Nú halda kommúnistar því hinsvegar fram, að hlutleysið sé hinn eini rétti hornsteinn, sem íslendingum beri að byggja á utanríkisstefnu sína. Ástæðan? Hvernig skyldi nú standa á þessum veðrabrigðum hjá kommúnistum ? Ástæðan kynni að vera sú, að á árunum fyrir síðustu heimsstyrjöld stafaði heims- friðnum fyrst og fremst hætta af hinu nazistíska Þýzkalandi. Nú stafar heims- friðnum hinsvegar fyrst og fremst hætta af útþenslu stefnu Sovétríkjanna. Gagn- vart henni vilja kommúnist- ar, að íslendingar og aðrar friðsamar lýðræðisþjóðir séu hlutlausar. Þar lá hundurinn grafinn! UTAN ÚR HEIMI ) U-2. Innraubar njósnir í sfab U-2 ÞAR til 1. maí s.l. var Francis Powers liðsforingi óþekkt nafn meðal þúsunda annarra banda- rískra flugmanna. Hann var 28 ára, fæddur í Kentucky ríki, son- ur skósmiðs, útlærður frá MiIIyg- an háskólanum í Tennessee, þotu flugmaður í Kóreustyrjöldinni og var árið 1956 ráðinn til Lockheed flugvélaverksmiðjanna til „sér- stakrar þjónustu". Þegar U-2 vél hans var skotin niður yfir Sverdlovsk — rúmlega 2.000 kílómetrum innan landa- mæra Sovétrikjanna — á hátíð- isdegi kommúnista hinn 1. maí, varð bæði hann og vél hans þekkt um allan heim, og urðu til þess að breyta gangi veraldarsögunn- ar. STÓRKOSTLEGAR AFLEIBINGAR Sjaldan hefur einn njósnari valdið jafn miklum breytingum fyrir svo marga. Enn er ógjörlegt að sjá fyrir afleiðingar U-2 flugs- ins, en fyrirsjáanlegt að þær verða langvarandi og sögulegar. Toppfundur fór út um þúfur, tmabili vinsamlegrar sambúðar lauk og í þess stað gaus á ný upp kalda stríðið, rússneskur forsætis ráðherra gekk bererksgang í ár- ásum sínum á þjóðarleiðtoga Bandaríkjanna, vígbúnaður Bandaríkjanna, og ekki síður Sovétríkjanna, er aftur i hámárki með nýjum, auknum fjárframlög um og Atlantshafsbandalagið efl ist í sameiginlegum ótta aðildar- ríkjanna. U-2 flugið getur ráðið úrslitum forsetakosninganna í Bandaríkj- unum og getur, ef það hefur ekki þegar gert það, haft úrslitaáhrif á framtíð Krúsjeffs í Sovétríkj- unum og í alheimskommúnism- anum. 52 FERBIR í>að sem er mest áberandi við U-2 flugið 1. maí s.l., er ekki það að.Powers flugmaður skuli hafa verið skotinn niður, eða neyddur til að lenda 2.000 kílómetrum inn an landamæra Sovétríkjanna, heldur hitt að sennilega vegna vélabilunnar var hann kominn það lágt að rússneska loftvarna- kerfið og rússneskar orustuflug- vélar gátu náð til h%ns, en á und- anförnum fjórum árum hafa bandarískar U-2 flugvélar flogið 52 ferðir þvert yfir Sovétríkin án þess að Rússar hafi nokkuð getað að gert. GERVIHNETTIR TAKA VI© 5 En nú er starfi U-2 flugvélanna lokið. Ekki einungis vegna þess að Eisenhower forseti hefur til- kynnt opinberlega að flugi þeirra verði hætt, heldur vegna þess að nú — þegar vélarnar og verk- efni þeirra eru þekktar bæði í Sovétríkjunum og annars staðar í heiminum — hafa þær misst gildi sitt. Ekki sízt vegna þess að tími U-2 vélanna var þegar að breytast í tíma „Samos" og „Midas" gerfihnatta, og í stað flugmanna eins og Francis Pow- ers komu sjálfvirkir rafemdaheil ar í fjarstýrðum tækjum. „SAMOS" „Samos", sem af óþekktum ástæðum er nefndur eftir grískri eyju, er bandarískur gerfihnöttur búinn Ijósmyndavélum, sem get- ur ljósmyndað sérhvern þann HVER A GEIMINN? Öruggt er að Sovétríkin hafa gert tilraunir með „innrauðar njósnir' og hugsanlegt að þau hafi þegar tekið þær í notkun í „Lun- ik" hnöttunum sínum. Það er þess vegna unnt að fullyrða að upplýs- ingaþjónustan er nú á tímamót- um, og að lofthelginni mæta nú vandamál, sem bæði Bandaríkja- menn og Rússar hafa enn sem komið er forðazt að tala um: Hver á geiminn? Og hyernig er unnt að koma í veg fyrir það að Fyrirhuguð flugleið Powers 1. maí sl. stað á jörðu, er óskað er eftir, þar á meðal Sovétríkin. Ljósmynda- filmunum er skotið til jarðar þeg ar hnötturinn er staddur yfir Bandaríkjunum, en einnig er unnt að senda myndir frá hnett- inum með stjónvarpsvélum sem í honum eru. Fyrstu hnettirnir af þessari gerð munu hefja göngu sína umhverfis jörðu á komandi hausti, en eftir um tvö ár reikna Bandaríkjamenn með að vera búnir að koma á loft fjölda slíkra hnatta, sem fylgzt geta með allri j arðarkringlunni. „MIDAS" „Midas" nafnið er stytting á „Missile Defense Alarm System". Þessi hnöttur getur með mæling- um á innrauðum geislum fundið eldflaugastöðvar og fylgzt með því þegar eldflaugum er skotið á loft og sent upplýsingar þessar til jarðar. Þetta gerir það að bandaríska varnarkerfið fær að- vörun með að minnsta kosti 30 mínútna fyrirvara, ef um eld- flaugaárás er að ræða, en hefur nú um 15 mínútur að því er álit- ið er vegna keðju af risastórum ratsjárhlustunartækjum á Græn- landi, meginlandi Norður Ame- ríku og í Bretlandi. Þegar hefur fyrsta tilraunin verið gerð með „Midas" og er talið að kerfi slíkra hnatta verði fullkomnað eftir hálft annað ár. gerfihnettir og fjarstýrð flug- skeyti stundi stöðugar njósnir um gjörvalla jörðina? Kol og olía nægja Bretum LONDON, 20. júní — (NTB- Reuter) — Brezka ríkisstjórnin skýrði frá því í dag, að hún hyggist leggja minni áherzlu á byggingu kjarnorkuvera en fyrir hugað hafði verið — og spara með þvi um 90 milljónir sterl- ingsþunda á næstu 7 árum. — I skýrslu til þingsins er greint frá því, að síðan 1957 hafi kol verið næg í landinu og horfur batnað að því er olíu snertir. Af þeim ástæðum sé þörfin fyrir orku frá hinum fyrirhuguðu kjarnorku- verum ekki eins brýn og búast hefði verið við. ROSTOCK, 20. júní: — Eystra- saltsvikan hér í Rostock var opn uð í kvöld, sunnudag, með íslands forleiknum eftir Jón Leifs, sem viðstaddur var athöfnina. Var tón skáldið hyllt með blómum og veázla haldin því ttl heiðurs. Sinfóníuhljómsveit lék tónverk- ið undir stjórn Ueilko Strak frá Belgrad og var hrifning áheyr- enda mikil: — Jón Laxdal.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.