Morgunblaðið - 22.06.1960, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 22.06.1960, Blaðsíða 16
16 tiORCl'NBI.AÐIB Miðvjkudagur 22. júni 1960 Aðalskoðun bifreiða Kjósasýslu og Hafnarfirði1960 Aðalskoðun bifreiða í Kjósarsýslu og Hafnarfirði fer fram sem hér segir: Við barnaskólann á Seltjarnarn. Við Hiegjyrð, Mosfelissveit. Hafnarfirði Fimmtudaginn 30. júní Föstudaginn 1. júli Þriðjudaginn 5. — Miðvikudaginn 6. — Miðvikudaginn 13. — Fimmtudaginn 14. — Föstudaginn 15. — Þriðjudaginn 19. — Miðvikudaginn 20. — Fimmtudaginn 21. — Föstudaginn 22. — Þriðjudaginn 26. — Miðvikudaginn 27. — Fimmtudaginn 28. — Föstudaginn 29. — Miðvikudaginn 3. ágúst Fimmtudaginn 4. — Föstudaginn 5. — Þriðjudaginn 9.— Miðvikudaginn 10. — Fimmtudaginn 11. — Föstudaginn 12. — Skoðunin fer fram við Álfafell í Hafnarfirði. Biíreióaskoðunin fer fram ofangreinda daga frá kl. 9—12 og 13—16:30. Við skoðun ber að greiða bifreiðaskatt og sýna skilríki fyrir því að lögboðin vátrygging fyrir hverja bifreið sé í gildi og fullgild ökuskírteini skulu lögð fram. Vanræksla á að færa bifreið til skoðiinar á áður aug- lýstum tíma varðar ábyrgð skv. umferðalögum nr. 26 1958 og verður bifreiðin tekin úr umferð hvar sem til hennar næst. Geti bifreiðaeigandi eða umráðamaður bifreiðar ekki fært hana til skoðunar á áður augxýsium tíma, ber honum að tilkynna það bréflega. Athygli er vakin á því, að umdæmismerki bif reiða'skulu vera vel læsileg ug er því þeim, er þurfa að endurnýja númeraspjöld bifteiða sinna ráðlagt að gera svo nú þegar. Þeir sem hafa útvarpsviðtæki í bifreiðum sínum skulu við skoðun sýna kvittun fyrir greiðslu afnotagjalds. £igeudur reiðhjóla með hjálparvél eru sérstaklega áminntir um að færa reiðhjól sín til skoðunar. Þetta tilkynnist hér með öllum, sem hlut eiga að máli. Lögreglustjórinn í Hafnarfirði og Gullbringu- og Kjós- arsýslu, 20. júni 1960. BJÖRN SVEINBJÖRNSSON settur. 77/ leigu 150 ferm. hæð í nýju húsi. Tilvalið fyrir skrifstofu eða léttan iðnað. Upplýsingar í síma 22970. ing Gluggamálning Japanlakk Allir litir Hörpusilki Litirnir lagaðir af fagmanni. Málningarverzlun PÉTURS HJALTESTED Sími 1-57-58. Ath.; Góð bílastæði. Sólarhringur Stefán Júlíusson: Sólarhringur. Skáldsaga — 174 bls. Bókaútgáfa Menningarsjóðs 1960. NÝ, uppvaxandi kynslóð er dýr- mæti hverrar þjóðar. Á henni byggist framtíð lands og þjóðar. Og því minni sem þjóðin er þeim mun meira dýrmæti er æskufólk- ið. íslenzku þjóðinni er því tals- verður vandi á höndum. Ef ein- hver maður ætlar að koma sér upp fögrum garði þá gerir hann það ekki með hirðuleysi. Jafnvel hinum fegursta garði þarf að vaka yfir öllum stundum, ella treðst hann í svaðið á skömmum tíma. Eftir standa aðeins hinar sterkustu og harðgerðustu jurtir og jafnvel þær blasa þá við manni eins og hláleg fyrirbæri innan um ógresið og niðurníðsl- una. Eins er það með mannfólkið. Göfugmenni vaxa sjaldan upp úr svaðinu. Ef ég ætti að segja í örstuttu máli frá tilgangi og forsendu þess arar nýju skáldsögu Stefáns Júlí- ussonar þá mundi ég helzt visa ti] undanfarandi setninga. Bókin hefur sem sagt ákveðinn tilgang umfram það að segja lesandan- um venjulega sögu og hún er á- deilurit og ber að dæma hana út frá því. Persónurnar eru í raun- inni fulltrúar ákveðinna fyrir- bæsa í þjóðfélaginu og saga'n ekki saga nokkurra einstakl- inga heldur er hún saga og skýringarfrásögn af hættulegu vaxtarmeini hinnar íslenzku þjóðar. Hér er um að ræða jákvæða gagnrýni og er vel ef hún fyndi endurhljóm og und- irtektir hjá sem flestum. Er hér strax kominn einn stærsti og veigamesti kostur bókarinnar. Ugglaust má finna ýmislegt at- hugavert við söguna en fram hjá því verður hins vegar ekki geng- ið að hún er ekki skrifuð út í loftið eins og mjög tíðkast hjá rithöfundum nú til dags heldur er hún alvarleg aðvörun á rétt- um tíma og er höfundi sómi að. Sagan fjallar einkum um þrjár persónur, drenginn, stúlkuna og manninn frá barnaverndarnefnd, og þó sérstaklega um eina per- sónu, Ásmund Clay. Segir eftir- nafn piltsins okkur talsvert. Drengurinn hefur komizt undir manna hendur fyrir innbrot. Þetta er innst inni bezti piltur en misskilinn frá upphaf, og er nokkurt hlutskpti til verra en vera misskilinn unglingur? Ann- ars skiljum við Ásmund kannski bezt af orðum stúlkunnar um hann: „J<á, hann er einlægari en allir aðrir, þegar hann treystir fólki. Hann átti að ýmsu leyti bágt, þegar hann var lítill. Mamma hans var með hann á flækingi hingað og þangað, í Reykjavík á vetrum eða á síld á sumrum. Henni þótti fjarskalega vænt um hann, en hún var víst ekki stað- föst, og mér hefur skilizt, að fyrstu kynni hans af sambandi karls og konu hafi ekki verið sem hollust .... Mamma hans fór á bak við hann, og hún átti marga vini, sem hann fyrirleit. Hún gat víst ekki alveg hætt að skemmta sér, eftir að hún giftist, maður- inn var sjaldan heima. Og eftir að börnin komu, lét hún Ása stundum vera einan heima hjá þeim á kvöldin, þegar hún fór út .... ég held ha*m geti aldrei fyrirgefið mömmu sinni, að hún var svona, þó honum þyki vænt um hana undir niðri." Sjálfur segir svo Ásmundur um móður sína: „Mér þótti vænt um hana, þegar ég var lítill. Ég veit ekki almennilega, hvernig það er, en mér þykir vænna um hana, þegar ég er ekki hjá henni. Hún fer í taugarnar á mér, hún er eitthvað svo afskiptasöm og iæt- ur mann aldrei í friði." Úr þessum jarðvegi er Ás- mundur sprottinn. Hann getur ekki borið virðingu fyrir moður sinni, honum er illa við stjúpa snn. Hann á hvergi griðland nema uppi í sveit, hjá vanda- lausu fólki. Hann vill verða bóndi. í sveitinni kynnist hann einnig stúikunni, Guðrúnu, og þá kviknar unglingsástin. I sveit- inni fær hann ekki að vera því stjúpi hans þarf að nota hann til að hjálpa sér við að byggja nús. Hann strýkur að heiman víta peningalaus og fremur innbrot. í sjálfu sér gerist svo sagan á einum sólarhring eins og nafnið bendir til, en höfundur víkur sér alltaf öðru hverju aftur í fortíð- ina til að skýra sálarlíf piltsms. Ásmundur er sú persóna sögunn- ar sem skýrast er mótuð og tekst höfundi vel að gera hann sjálf- um sér samkvæman. Ef til vill er persónan helzt til öguð frá hendi höfundar. Ásmundur gerir aldrei neitt sem lesandinn býst ekki við af honum. Þess vegna verkar hann kannski eins og fjarstýrður af höfundi sínum en ekki eins og lifandi manneskja sem vex og hreyfir sig af eigin krafti. Stúlkan er ekki eins vel gerð persóna og alger andstæða Ás- mundar. Hún gerir næstum allt annað en lesandinn býst við af 15—16 ára stúlku. Hún er uð- vitað engill í augum piltsins og afstaða hans til hennar er ljós og eðlileg. En það er eins og hún verði höfundinum ofviða öðru hverju. Það leynir sér ekki að stúlkan er bráðþroska og skýr eftir aldri en höfundur gerir hana alltof fullorðinslega og tals máti hennar, lífsskoðanir og jafnvel orðaval eru ekki í neinu samræmi við unglingsstúlk" á dögum, jafnvel þó hr' norðan. Til dæmis sega...... einu sinni: „ — Uss, ekki blóta, Ásalingur. Menn eiga ekki að blóta, þegar þeir hafa höfuð sitt liggiandi í kjöltunni á ungri stúlku. Þá er það miklu ljótara en annars". Ég held það þurfi meira en lít- ið bráðþroska unglingsstúlku tU að segja þetta og ég held að 4ra herb. íbuð við Gnoðavog til sölu. Ibúðin hefur sér hita og sér inngang og er í góðu standi. Sanngjarnt verð og útborgun strax aðeins 100 þúsund. Upplýsingar gefur Málflutningsstofa INGI INGIMUNDARSON HDL., Vonarstræti 4, II. hæð — Sími 24753 setningar sem þessar séu harla sjaldgæfar í munni ungra stúlkna nú á tímum, þvi miður. Hins vegar er skiljanlegt að höf- undur geri stúlkuna svo óvenju- lega fullorðinslega bar eð stúlk- an þjónar ákveðnum tilgangi í sögunni, en það er einmitt þetta, sem hver rithöfundur þarf að varast, sem sé að sveigja sögu- persónurnar um of undir vilja sinn. Mannlegt líf verður alltaf að vera eðlilegt og óhindrað. Aðrar persónur koma minna við sögu nema þá helzt maður- inn frá barnaverndarnefnd. Hann er sannur og göfugur maður og kemur fram við unga fólkið eins og fullorðnir menn á íslandi ættu að breyta gagnvart ungl- ingum. Foreldrar piltsins, eða réttara sagt móðirin og stjúpfaðirinn, eru nákvæmlega eins og foreJdr- ar eiga ekki að vera. Sagan í heild sinni ber vott am nákvæm vinnubrögð höfundar. Hann fetar atburðarrásina hægt og gætilega, flýtir sér aldrei um of og er hvergi of margorður. Hann gerir sér far um að skýra hegðun persónanna gaumgæfi- lega, setur saman marga og ólíka þræði er allir beinast í sama farveg, sem loks streymir fram til sjávar líkt og lygn en þó tölu- vert straumþung á. Atburðarásin mjög glögg og eðlileg og virðist þaulhugsuð. Stíllinn er agaður, ekki mjög skádlegur eða fagur, heldur blátt áfram og jafnvel hversdagsJegur, nema málfar stúlkunnar. Höfund ur leyfir sér ekki neinar stil- brellur, honum hefur sjálfsagt fundizt að söguefnið leyfði það ekki sem og rétt er. Aðeins ör- sjaldan bregður fyrir skáld'eg- um og fallegum lýsingum eins og til dæmis neðst á 83. bls.: , „Það var hætt að snjóa. Hrein mjallarábreiðan lá í kyrrlátri samfellu yfir öllu, götum, lóðum og görðum. Hvergi var misfellu að sjá í mildu húminu, og geislar rafljósanna hurfu brotalaust -í hvítabirtu jarðarinnar." Ég býst við að mörgum þyki þessi saga dálítið hversdagsieg. Ungur, misskilinn piltur fremur afbrot, er tekinn fastur, athugar sinn gang með hjálp annarra og kemst á réttan kjöl, endir. Það er ekki gott ef mönnum finnst slík saga hversdagsleg, þá eru þeir að sýna garðinum hirðuleysi. Og bókin er ádeila á hirðuleysið og skeytingarleysið. En sé sagan hversdagsleg og mál Ásmundar hversdagslegur viðhurður á ís- ]r~ ' il ég árétta að sagan a á ungt fólk heldur .cnzkum foreldrum og .oieuznu þjóðfélagi ófagurt vitni. Mér finnst að ribhöfundarnafn Stefáns Júlíussonar hafi vaxið mikið við þessa skáldsögu hans. Og þá er komið að sparðatínsl- unni, sem er víst álíka þakklátt verk og starf tanplæknisins Á stöku stað er komizt klaufalega að orði. Á 20. bls. stendur: „þrýst ið brjóstið í lófa hans leyndar- dómsfullt töfrahnoða." Á 64. bls.: „Fulltrúinn endurtók spurning- una og var nú í espara lagi." Á 68. bls.: ,,..þú vex af því.." Höfundur skrifar oft heldur ekki svo sem gert er í dönsku. Og svo er að finna í sögunni þá leiðin- legu smekkleysu sem nú tröll- ríður öllum dagblöðum í Reykja- vík: að hafa áhuga fyrir ein- hverju í stað þess að segja að hafa áhuga á einhverju. Prent- villur sá ég engar. Bókin er smekkleg að öllum frágangi og kápuskreyting er mjög falleg. Njörður P. Njar»vík.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.