Morgunblaðið - 12.01.1961, Blaðsíða 6

Morgunblaðið - 12.01.1961, Blaðsíða 6
6 MORGUNBLAÐIÐ Fimmtudagur 12. jan. 1961 Leik á skúrþaki lauk með meidslum og beinbrotum é MAÐUR nokkur kom að málí við Mbi. í gær og bað það segja frá frétt, sem hann taldi eiga nokk- urt erindi til foreldra og aðstand enda barna hér í bænum. Á fimmtudaginn var vildi það slys til í leik uppi á bílskúrsþaki, að sex ára drengur féll ofan af skúrnum niður á frosna jörðina. Svo illa kom litli drengurinn nið ur að hann handleggsbraut sig á báðum handleggjum og svo mik ið höfuðhögg hlaut hann að við rannsókn kom í ljós að þrír brest ir eru á höfuðkúpinni. Hann hlaut og slæman heilahristing. Drengurinn er nú rúmliggjandi f Landakotsspítala. Ekki hafði þessi drengur átt heima í götu þeirri er slysið varð. Og það er víða í bænum að bíl- skúrar með flötum þökum verða eftirsóttur leikvangur barna, án þess að húsráðendur fái rönd við reist, eins og í þessu tilfelli er að ræða. Foreldrar ættu eindregið að benda börnum sínum á þá aug- ljósu hættu sem af því stafar, einkum á vetrum í frosti og hálku, að leika sér uppi á bíl- skúrsþökum. 7 i Æskuár: Æviminningaj Vigfúsar Guðmunds- ^ sonar, gestgjafa . A ÞESSUM vetri kom út bók- in „Æskudagar“ eftir Vigfús Guðmundsson gestgjafa. Eru það æviminningar höfundar og segir þar m. a. frá dvöl hans „villta vestrinu". 1 formála . fyrir bókinni segir höfundur, að faún sé hugsuð sem fyrra eða fyrsta bindi æviminninga sinna, og nái aðeins fram yfir æsku- árin. j Vigfús Guðmundsson hefur, eins og kunnugt er, áður gefið út tvær bækur með ferðaþátt- lun. Ber hin fyrri þeirra titil- inn „Umhverfis jörðina' og hin síðari „Framtiðarlandið". Eins og bækur þessar bera með sér mun höfundur þeirra meðal hinna víðförlustu íslendinga. Vi------------------- Bráðabirgða símaskrá yfir nýju númerin 1962 di mikilla framkvæmda Landssímans Á MÖRGUM heimilum í austur hverfum bæjarins, þar sem nýir símnotendur hafa undanfarið mænt eftirvæntingarfullum aug um til gljáfægðra nýrra sím. tækjanna, var mikill spenningur ríkjandi í gærkvöldi: Komumst við í samband eða ekki. Fyrir- spurnir um þetta voru gerðar til Mbl. um það hvort hægt' væri að fá nákvæma vitneskju um hvaða númer fengju samband í gærkvöldi. Af ýmsum ástæðum ekki hægt að fá um þetta upp- lýingar, m.a. tæknilegum ástæð- um. En í símtali við póst- og síma málastjóra, Gunnlaug Briem, í gærkvöldi, skýrði hann svo frá að í ráði væri, að Landssíminn gæti út til bráðabirgða sérstaka símaskrá yfir þá 2000 símnotend ur í Grensássimstöðinni, sem komust í samband „við umheim- næstu daga, eins og skýrt hefir inn“ þegar í gærkvöldi og þá sem samband fá á síma sína nú verið frá í blöðunum. Einnig verða í bráðabirgðaskránni núm erabreytingar sem orðið hafa vegna þess að símnotendur hafa flutt á milli „símsvæða" bæjar-- Gunnlaugur Briem gat þess að þörfin fyrir stækkun simstöðv- anna í Reykjavík, væri nú ár lega um 1000 númer. Um næstu áramót verður væntanlega lokið 1000 númera stækkun fyrir Mið- og Vestur bæinn. Og á árinu 1961 verður ný símstöð fyrir Hafnarfjörð vænt- anlega komin upp. Verður þá enn hægt að fjölga símanúmer- um fyrir Mið. og Vesturbæinn, með því að fluttur verður sím- stöðvarútbúnaður frá Hafnar- firði hingað til Reykjavíkur. Og svo maður fari enn lengra fram í tímann ,sagði Briem, póst- og símamálastjóri, þá fær Kópavog ur sína eigin símstöð væntan- lega á árinu 1962 og verður þá, er Kópavogsnúmerin sem eru nú hér í Reykjavík losna, hægt enn að stækka símsvæði Mið- og Vesturbæjarins. Og utan Reykja- víkur ver.ða á því ári teknar í notkun símstöðvar á Akranesi og í Vestmannaeyjum. Af þessu má ráða að árið 1962 ætti að geta orðið ár mikilla framkvæmda á sviði aukinnar símaþjónustu við landsmenn, sagði Gunnlaugur Brem að lokum. • Enn um gamla vísu ) Skrifin um vísuna hans Stefáns Olafssonar, sem Bólu- Hjálmar orti síðan upp hefur vakið talsvert umtal. Hér er annað bréf frá J. P. til Velvak- aivda um þetta efni: } Eg þakka þér kærlega upp- lýsingarnar um vísu Stefáns Olafssonar, ég spurðist fyrir um rétt fyrií jól. Enda þótt ég hafi verið búinn að komast að þessu, þegar svar- ið birtist, með því að athuga ævitimabil þeirra Hj. og St. Ol., þá veit ég að fjölda mörg- um hefir komið þetta nýstár- lega fyrir sjónir, einkum yngra fólki, sem hefir ekki haft hugmynd um vísuna í sinni upprunalegu mynd, en hinsvegar lært hana eins og hún er skráð og eignuð Hjálm- ari. Eg er alveg sammála skýr- ingu próf. Steingríms J. Þor- steinssonar á málinu, en mér finnst bara eins og hann hafi ekkert við það að athuga, að maður taki sig til og breyti ofurlítið vísu eftir annan mann, og eigni sér síðan, eða látið hafa eftir sér. Slíkt hef- ir oft, undir svipuðum kring- umstæðum verið nefnt ákveðnu nafni. (Ath.: Velvak- andi hafði ekki orðrétt upp orð próf. Steingríms, og gæti þarna hafa komið fullt eins mikið fram skoðun Velvak- arxda eins og prófessorsins). • Oddrím or alrím 1 Mbl. í dag (7. jan.) legg- ur svo Þorsteinn frá Gilhaga orð í belg. Segir hann „vísu þessa“ hafa verið alkunna í Skagafirði fyrir um það bil 70 árum, og þá hljóðað þann- ig: Góa gefur snjó á snjó snjóa umvefur flóa tó. Tóa grefur móa mjó mjóan hefur skó á kló. Þetta er vafalaust rétt hjá Þorsteini, en aldrei hefi ég heyrt þessa útgáfu á vísunni, og grunar mig að hún hafi ekki verið alkunn annarsstað- ar. Hins vegar hefi ég heyrt vísuna byrja svona: Nógan gefur snjó á snjó,/ snjóum vef- ur flóa tó . . . Þannig skilst mér vísan vera „oddrímuð“ og „alrím- uð-“, samkv. skýringu Þor- steins. Þarna skeikar aðeins einu orði, nógan í stað ofan, því sem vísan er víðast prent- uð í bókum Hjálmars. Má það Fegurö STUNDUM þegar ég hugsa um stormasama aevi ein- hverrar fagurrar konu, langar mig til að hrópa eins og Byron: „Fegurð, banvæn gjöf guðanna“. En þú ert dæmi um yndislega fegurð, sem stuðlar að ham- ingju annarrar og þinnar eigin. Að vera frábærlega fögur gerir þig ómótstæðilega. Hvar sem þú ferð, lýsir návist þín staðinn með sólskini. Vegna þess hve skemmtilegt er að horfa á þig, fagna allir þér. Ert þú leikkona? Hálf baráttan er unnin jafnskjótt og þú stígur fram á leiksviðið. Auðvitað áttu þá enn eftir að vinna seinni helm- inginn og þar er um gáfur að ræða. Vantar þig vinnu? Þú munt einungis mæta brosum. „Hættuleg- um brosum“ kannt þú að segja. Nei, ekki í þínu til- felli. Þín tegund fegurðar knýr fram samtímis aðdá- un og virðingu. Fegurð veitir þér mátt og völd, sem margir menn myndu öfunda þig af. Lestu um ævi Madame Recamier, sem í Frakklandi var fegurðargyðja fyrri helmings XIX. aldarinnar. Hún átti fjölmarga vini, sem allir tilbáðu hana og hún veitti þeim ekkert nema alúð sína. Eini maðurinn, sem hún raunveru- lega elskaði, var Chateaubriand. Það, sem hún gerði fyrir hann, var ómetanlegt. Með hinum hrífandi töfrum sínum tókst henni að safna í kringum hann öllum hinum miklu mönnum síns tíma. Jafnvel hin- ir pólitísku andstæðingar hans féllust á að eiga vin- samleg mót við hann, vegna þess að það var á heim- ili hennar. Hún fékk þá til að gera andstöðu þeirra kurteisa og auðmjúka. Á þann hátt hafði hún mikil og leynileg áhrif, ekki einungis á frönsk stjórnmál, heldur stjórnmál alls heimsins. Jafnvel erlendir valdhafar, sem voru yfirlýstir óvinir ættlands hennar, féllu fyrir töfrum hennar. Fegurð minnir menn á „eitthvað fjarlægt“ og eflir hjá þeim og styrkir betri hlið eðlis þeirra. Það var forðað frá heimskuverkum og ranglæti vegna þess að konungur Rússlaffds eða rússneski zarinn sefað- ist af ljóma Juliette Recamiers. En snúum okkur aftur að þér. Gerirðu þér Ijóst hversu mikið gott þú gerðir á stríðsárunum þegar þú komst inn í sjúkrahús? Það er staðreynd, að margir særðir menn gleymdu þjáningum sínum, meðan þeir horfðu á þig. Við að tala við þig, fann maður rödd sína aftur. Þú sást skyndilega bros á vörum hans, sem svaraði þínu. Hver veit? Það er vel mögulegt að heimsókn þín kunni að hafa bjarg- að sjúkum vini, eða ókunnum hermanni. Samband- ið milli sálar og líkama er leyndardómsfullt. Það er staðreynd að margur sjúklingur fann í augum þín- um styrk og mátt til að sigrast á því, sem sérfræð- ingar töldu banvænt. Nei, ég skal ekki segja eins og Byron: „Fegurð, banvæn gjöf guðanna“, heldur: „Fegurð, dýrmæt gjöf guðanna“, með því skilyrði, að þú notir hana til góðs.... undarlegt heita að hinn gamli snúllingur skyldi ekki geta fundið þetta eina orð, sem á vantar til að gera vísuna sem dýrasta. Vera má að fil séu ennþá fleiri afbrigði af vísu þessari, og væri gaman að heyra um það. • Aukastuðlun Þá telur Þorsteinn, samkv. því sem segir í grein hans, að Hjálmar muni heldur hafa FERDIIMAIMR viljað leggja aldýrt rím til hliðar en að láta aukastuðla sjást í ljóðum sínum; og tel- ur þetta næsta furðulegt, þar sem eina vísan, sem Hjálmar telur sig aldrei hafa náð að snilli (!) sé einmitt með auka- stuðlum. Já, er það furða þó maðurinn sé furðu lostinn, þvf annan eins stuðlagraut er varla hægt að finna hjá við- urkenndum hagyrðingum, eins og Látra-Björg hlýtur að vera talin. En svo bregðast krosstré sem önnur, og eng- inn er óskeikull. Og það að Hjálmar hafi fundizt vísa Látra-Bjargar óyfirstíganlegt listaverk, finnst mér benda til að hann hafi ekki verið sér- lega vandfýsinn á rím, og má efalaust finna þess mörg dæmi, ef farið er yfir vísur hans í heild. Eg tel alveg tvímælalaust, að allar þess'ar þrjár útgáfur af vísunni, sem nú þegar eru komnar hér fram, séu afbrigði af vísu Stefáns Olafssonar. Að telja þessi afbrigði, og kannski fleiri sem fram kynnu að koma, sjálfstæðar vísur, finnst mér mjög varhugavert athæfi, sem gæti dregið óþæg an dilk á eftir sér.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.