Morgunblaðið - 18.10.1961, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 18.10.1961, Blaðsíða 1
24 síðtir tvgiiwMtí^V^ «8. árgangur 236. tbl. — Miðvikudagur 18. október 1961 Prentsmiðja Morgunblaðsina Við eigum að gæta víðsýni og í fjármalum Reksfrarútgjöld ríkisins hefbu lækk- \ oð á árinu 1962 — ef kauphækk- anirnar heföu ekki oroið I Fjárlagarœða Gunnars Thoroddsen FYRSTA umræða um fjárlagafrumvarp ársins 1962 fór fram á Alþingi í gærkvöldi og var henni útvarpað. Gunn- ar Thoroddsen, fjármálaráðherra, fylgdi frumvarpinu úr lilafti með yfirgripsmikilli og glöggri ræðu, þar sem hann gerði grein fyrir afkomu ríkissjóðs á árinu 1960, afkomu- horfunum í ár — og rakti og skýrði einstaka liði hins wý.i:* fjárlagafrumvarps. Þá kom m. a. fram í ræðu ráðherrans, að greiðsluaf- gangur hefði orðið á árinu 1960 og útgjöld ríkisins þá í fyrsta skipti orðið undir áætlun. Þá teldi hann nú ein- sýnt, að hrakspár stjórnarandstæðinga um greiðsluhalla á þessu ári mundu ekki rætast — heldur enn verða hallalaus afkoma. Vegna kauphækkananna í sumar og afleiðinga þeirra, ykjust rekstrarútgjöld ríkissjóðs á árinu 1962 um 138 milljónir króna — en á móti kæmu lækkanir, sem leiddu til þess, að heildarhækkun útgjaldanna á fjárlaga- frumvarpi næsta árs næmi ekki nema 126 milljónum kr. Þetta þýddi það, að ef ekki hefði komið til nýrra kaup- hækkana hefðu rekstrarútgjöld ríkissjóðs getað lækkað á fiæsta ári. Gat ráðherrann um margvíslegar sparnaðar- ráðstafanir, sem ýmist væru í undirbúningi eða þegar komnar til framkvæmda. Fer framsö'guræða fjármálaráð berra hér á eftir í heild: Frumvarp til fjárlaga fyrir ár- ið 1961 liggur hér fyrir til 1. umræðu. Aður en ég sný mér að frumvarpinu sjálfu vil ég gera Iiokkra grein fyrir afkomu ríkis- ejóðs á síðastliðnu ári og því hvernig horfir um afkomu hans é þessu ári. Uppgjori rlkisreiknings fyrir árið 1960 var lokið á miðju ári. Yfirskoðunarmenn hafa að und- anförnu endurskoðað reikning- inn og verður frumvarp til laga «m samþykkt á honum lagt fyrir Alþingi í nóvembermámiði. Ætlunin var að sjálfum reikn- ingnum yrði útbýtt á Alþingi prentuðum fyrir þessa 1. umræðu f járlaga, eins og gert var í fyrra. £n vegna óvenjulegra anna í Ríkisprentsmiðjunni hefur ekki tekizt að ljúka prentun reikn- ingsins. Þegar sýnt var að prent- un yrði ekki lokið fyrr en eftir nokkra daga, þótti þó ekki rétt að láta fjölrita reikninginn og efhenda hann þingmönnum þann ig, eins og stundum hefur verið gert, enda tvíverknaður og auka- kostnaður. Ræðumönnum hv. Btjórnarandstæðinga hér í þess- um umræðum var því gefinn kostur á að kynna sér reikning- inn hjá rikisbókara í próförk, og vona ég að þessi seinkun prent- unar komi ekki að sök. Afkoma ríkissjóðs 1960. Vil ég þá víkja að afkomu rikissjóðs á síðastliðnu ári. Þegar fjárlög fyrir árið 1960 voru undirbúin og afgreidd, var meiri vandi á höndum en oftast áður um flestar áætlanir, eink- tun þaer, er snertu tekjur rikisins. lyágu til þess ýmsar ástæður. Miklar breytingar voru gerðar á ekattakerfinu á því þingi. Tekju vkattur var afnuminn af almenn um launatekjum. Felldur var nið ur 9% skattur á innlendai'^am- leiðslu og þjónustu, en í staðinn lögtekinn 3% söluskattur í smá- sölu og hækkaður söluskattur af innfluttum vörum. Erfitt var að áætla nákvæmlega, hvernig þess ar breytingar myndu verka á tekjur ríkissjóðs. I annan stað var ljóst, að breytingin á gengis- skráningunni mundi draga úr innflutningi erlendra vara, enda til þess ætlazt. En ógerlegt var að sjá fyrir, hve mikil sú hækkun myndi verða og hversu misjöfn áhrifin á innflutning einstakra vörutegunda. I þriðja lagi kom til hið aukna viðskiptafrelsi. Einnig hlaut gengisbreytingin að hafa ýmis konar áhrif á útgjöld- in. Um leið og höfð voru í huga þessi allmörgu óvissu atriði, sem Framhald á bls. 8. Ouimar Thoroddsen Kennedy skorar á Krúsjeff WASHINGTON, 17. október — Kennedy Bandaríkjaforseti sendi ráðstjórninni í kvöld áskorun um að hætta við að sprengja 50 megatonna kjarnorkusprengj- una, sem Krúsjeff skýrði frá i dag. Sagði Kennedy, að hann bæri þessi tilmæli fram i þágu alls mannkyns, því þessi stóra sprenging g-æti haft alvarlegar afleiðingar. — Ennfremur sagði Kennedy, að Bandarikjamenn hefðu getað gert slíka sprengju 1957, en þeir teldu enga nauðsyn ' bera til bess. Óvissa um stjórnar- myndun í Tyrklandi Samsfeypustjórn óumflýjanleg ANKARA, 17. okótber. — Úrslit þingkosninganna í Tyrklandi urðu á þá lund, að enginn flokk- anna hlaut nægilegt fylgi til þess að geta myndað stjórn. Sam- steypustjórn virðist því óumflýj- anleg. * * * Lýðveldisflokkurinn undir for- ystu Ismet Inönu, en studdur af Gursel hershöfðingja, er nú stærsti flokkur landsins og hlaut 180 sæti í fulltrúadeildinni. Rétt- laetisflokkurinn, sem studdur var af áhangendum Menderes hlaut 150 sæti, en hins vegar 68 sæti í öldungadeildinni. Vantar þá lítið upp í meirihluta, því í deildinni sijta 140 þingmenn. Lýð veldisflokkurinn hlaut 45 sæti. * * * Nýi tyrknesi flokkurinn, sem fékk 61 sæti í fulltrúadeildinni Og 21 í öldungadeildinni kemur e. t. v. með að hafa úrslitaáhrif um myndun . stjórnar. Formæl- andi réttlætisflokksins sagði í dag, að hans flokkur væri reiðu- búinn að ganga til stamstarfs með þessum flokki, en mundi ekki vinna með lýðveldisflokknum. Fjórði og minnsti flokkurinn er bændaflokkurinn, sem hlaut Adenauer dregur sig í hlé BONN, 17. október. — Þó að ég verði endurkjörinn kanslari til næstu fjögurra ára, þá mun ég ekki sitja út allt kjörtimabilið, sagði Adenauer kanslari í dag. Hann ætlar hins vegar að sitja nokkurn tíma til þess að búa eftirmann sinn vel undir kansl- arastörfin. LONDON, 17. október — Mac- millan og de Gaulle hittast senni lega innan tíðar til þess að ræða ástand heimsmálanna. 49 sæti í fulltrúadeildinni Og M í öldungadeildinni. * * * Síðari fréttir: Tyrkneska bylt- ingarráðið, sem stjórnað hefur Tyrklandi síðan Menderes var velt úr stóli í maí 1960, fór þess á leit við förystumenn allra fjög- urra stjórnmálaflokkanna í kvöld, að þeir mynduðu sam- steypustjórn. Undirtektir munu í fyrstu hafa verið daufar. X-15 ! flaug meö sex- földum hraoa hljóbsins Edwards-flugstöðinni, Kaliforníu, 17. okt BANÐARÍSKA rakettuflug vélin X-15 setti enn nýtt hraðamet í dag, er tilrauna- flugmaðurinn Joe Walker flaug vélhwii með 3920 mílna hraða, eða næstum sex sinn um hraðar en hljóðið. Hann hafði lofthemlana niðri til þess að fara ekki enn hrað- ar. Hreyfill flugvélarinnar var aðeins í gangi í 80 sek- úndur og náði Joe Walker 110 þús. feta hæð, en áður hefur > X-15 far/ð upp í 117,000 feta hæð. Lofthemlarnir voru gló- andi af hita, sem myndaðist vegna loftmótstöðunnar. Hitnuðu þeir upp í 1,100 gráður á Fahrenheit en búk ur upp í 1000 gráður. Há- marksþol málmsins, sem flugvélin er smiðuð úr, er 1,200 gráður. - Við eigum stærri sprengjur sagði Krúsjeff, en viðurkenndi, ah enn væri matvælaskortur í Rússlandi Moskva, 17. okt. — Á fyrsta degi 22. þings komm únistaflokksins flutti Krú- sjeff ræðu, sem stóð í 6 klst. og 20 mínútur. Var þingið sett í nýjum samkomusal í Kreml að viðstöddum hátt á fimmta þúsund áheyrendum. 100 megatonn. Krúsjeff sagði i sinni löngu ræðu, að Rússar mundu sprengja kjarnorkusprengjur fram til næstu mánaðamóta. Sú síðasta yrði stærst, um 50 megatonn, eða sem svarar 2,500 sprengjum af þeirri stæxð, sem varpað var á Hirosima. Sagðist Krúsjeff eiga helmingi stærri sprengu en hún yrði ekki reynd núna. Sagði hann, að Rússar ættu kjarnorkukafbáta, sem hefðu fjarstýrð flugskeyti og síðan snéri hann að utanríkismálun- um, en hann varði mestum tíma til þess að gera þeim skil. Neitaði hann því, að Rússar hefðu sett fram úrslitakosti í Berlín. Sagði, að hugsanlegt væri að slá friðarsamningium við A- Þýzkaland á frest fram til ára- móta, því viðræður Gromykos við ráðamenn á vesturlöndum hefðu leitt í ljós, að þar væri vilji fyrir hendi til lausnar mál inu með friðsamlogum hætti. Stefnuskráin. Hann krafðist þess, að kín- verska kommúnistastjórnin yrði tekin í S.Þ. svo og stjórnir beggja hluta Þýzkalands. Þá sagði hann, að kominn væri tími til að þrjú helztu öflin í heimin- um, kommúnistaríkin, hlutlausu rikin svonefndu og lýðræðisrfk in skiptu með sér öllum stofnun um S.Þ. Annars dró hann utanríkis- málastefnuna saman í sex megin atriði: 1) Friðsamleg sambúð verði grundvallarreglan. Framhald á bls. 23.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.