Morgunblaðið - 12.11.1961, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 12.11.1961, Blaðsíða 1
II fHofgnitWðMfe Sunnud. 12. nóv. /967 t*m0*ii0*im0tt0**0mMRK0*iii0iai*iit0**6i*»0it^ 1 9 ÞAÐ þykir jafnan tíðínd- um sæta, þegar menn rek- ast á áður ókunn verk frægra listamanna — eða verk, sem talin hafa verið glötuð, koma skyndilega fram í dagsljósið. Hvað þá um það, ef menn uppgötva skyndilega „nýjan" lista- mann, sem enginn hefur vitað, að var til — en lifði reyndar og starfaði fyrir einum 800 árum og skap- aði þá listaverk, sem nú- tímamenn telja mjög at- hyglisverð, þá loksins þeir fá að sjá þau? Þetta hefur nýlega gerzt. — Reyndar armál" sitt í glæsilegri bók, sem gefin var út af brezka forlaginu Trianon, í samvinnu við Collins-út- gáfuna. — • — Þessi einstæða listaverka- bók ber heitið „Gislebertus, Sculptor of Autun" (eða „Gislebertus, myndhöggvar- inn í Autun"). Höfundurinn, George Zarnecki og séra Denis Grivot, segja í for- mála bókarinnar, að þeir hafi unnið að rannsóknum á list Gisleberts, hins ókunna myndhöggvara, og undirbún- ingi bókarinnar um tíu ára skeið — enda má sjá á blaða umsögnum í Englandi, að ekki muni kastað höndum til verksins. Hluti af lágmynd á súluhöfoi við kirkjukórúui— vitringarnir færa Jesúbarninu gjafir sinar. AFIN UR GLEY fundust fyrstu menjar um verk umrædds listamanns fyrir allmörgum árum — en síðan hefur verið unn- ið að rannsóknum á þeim, hreinsuh og endurbótum, og það var ekki fyrr en- um mánaðamótin síðustu, að menn þeir, sem starfið unnu, opinberuðu „leynd- • Einstæður atburður „Daily Telegraph" sagði m.a., þegar það greindi frá útkomu bókarinnar: — Að- ferðirnar, sem þessir tveir merku fræðimenn hafa beitt við rannsóknir sínar undan- farinn áratug, en þær eru bæði víðtækar og nákvæmar, munu eflaust verða ánægju- legt athugunarefni listfræð- ingum — en það, sem vekur Hluti af myndinnf yfir vesturdyruin dómkirkjunnar — með áletruninni, sem kom lisfcfræðingunum á sporið. almanna-athygli, er auðvitað fyrst og fremst sú einstæða staðreynd, að þessum mönn- um hefur lánazt að kynna fyrir heiminum mikinn mynd höggvara, sem mun hafa verið að störfum nálægt 1100—1150. — Það væri við- burður að vera kynntur slík- um listamanni í fyrsta sinn, á hvaða öld sem hann hefði lifað — en þegar hann er (með vissu, að því er virð- ist) kenndur við 12. öldina, •sem fyrst og fremst einkenn- ist af verkum hinna ónafn- greindu meistara, hlýtur at- burðurinn að teljast einstæð- • „Hoc Fecit" Listfræðingarnir komust fyrst á spor Gisleberts, er þeir — eiginlega af hreinni tilviljun — ráku augun í á- letrun á ógreinilegri lágmynd í hvelfingu yfir vesturdyrum dómkirkjunnar í borginni Autun í Búrgundhéraði, suð- austur af París. Áletrun þessi var svohljóðandi: „Gislebertus hoc fecit". — Við nánari athugun kom i Ijós, að áletrunin var á miðri táknmynd af dómsdegi. Með þessa mynd og hina máðu áletrun að leiðarljósi tókst þeim Zarnecki og séra Grivot að færa sönnur á það, að þessi sami Gislebertus væri höfundur nær allra þeirra höggmynda, sem prýddu Autun-dómkirkjuna, þar á meðal lágmynd á 50 súlnahöfðum inni í kirkj- unni. Þeir félagar hafa einnig eignað honum fallega mynd af Evu, sem þeir fundu í vegg einkahúss í Autun. — Hafði steinninn, sem myndin var höggvin í, verið notaður sem hver annar steinn í bygginguna. Einnig hefur þeim tekizt að safna saman fleiri verkum þessa meistara í Autun. • TJndir „siðferðishulu" Þeir félagar segja, að það megi í rauninni þakka af- vegaleiddum smekk, að verk Gisleberts í dómkirkjunni hafa varðveitzt svo vel sem raun ber vitni. Kórbræðrum „Fléttinn til Egyptalands" — ein :if lágmynd- unum á súluhöfð unum vifí kór kirkiu n nar. kirkjunnar á 18. öld þóttu myndir listamannsins grófar og villimannlegar — og þökktu þær með gipsi og marmara. Þeir sinntu hins vegar ekki um að hylja dómsdagsmyndina yfir vestur dyrunum mjög nákvæmlega — og áletrun listamannsins létu þeir eiga sig. Hún gat ekki verið saknæm í sjálfu sér! Og þetta var nóg til þess, að naskir listfræðingar kom- ust á sporið — og myndirnar komu ferskar og lítt skemmd ar undan „siðferðishulu" kór- bræðranna. ¦ r. . : ¦¦sfeAviíö ¦::?¦#¦ ^vfcíSS •.•:¦-¦¦? ",: Eva Gisleberts, sem var notuð í byggingu íbúðarhúss. List- fræðingarnir telja, að þessi mynd hafi uppháflega verið í hvelfingunni yfir norðurdyrum kirkjunnar, sem teknar voru af fyrir löngu. i 9 wir^<wji>»wiwii»»w>w»i

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.