Morgunblaðið - 24.12.1961, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 24.12.1961, Blaðsíða 1
ÍíHfpwfefeMt Sunnudagur 24. des. 7967 Ingimundur garnli riddari sat é hallartröppunum í húsagarði sínum og mataði trönur sínar. Vinur hans, hinn vitri Aristpn, var hjá honumi í orlofi. „Gaðu nú að," mælti Ingimundur ridd- ari við gestinn, ,,trörnurnar þær erna eru rjómandi dýr, sjáðu, fove Iþær baða vængjunum og taka því nær dansspor. Og nú er (þroska minuim þar komið í ver- öldinni, að ég skeyti ekiki um annað en trönurnar míínar. Og þannig ættum vér al'lir að hugsa, jþví að ailir eruim vér dauðleg- ir." í>á tófc hann að hæla sér áf Iþví, hve vitur hann var, en álasa og dæma heimsku annarra. ,,Veittu til dæmis að taka kóng- inum okkar atJhygli. Allt þetta umstang og gauragangur í hon- um niú er til þess eins að eftir homun sé tekið og um hann tal- eð, sýknt og heilagt. Á fjaili einu hér í grennd heíur hann lát iS leggja' hreiSar akbrautir og reisit þar leikfoús, hann hefur tttomið upp áfoorfendasviðum, sem rú>ma þúsundir manna, og 'hoðið fóiki úr ölium heimi að koma þangað og foorfa á hina imiiklu hátíðaleiki. Hugsaðu þér annað eins vatfstur! Og ég er viss um, að þú hefur ekki ' ferðazt alla leið hingað mín vegna, héld- ur til þess að taka þátt í allri þessari dýrð, sem kóngur foýður upp á. Eg held, að ekki sé fjarri sanni, að enginn maður í víðri veröld hugsi um annað en leik- ana, svo mjög hafa þeir verið frægðir. Ekki verður þverfótað á þj'óð'vegunum fyrir útlending- um. Börn mín keppa í leikunum, sveinar mínir enu í óðaönn að þj'álfa sig til keppni með því að kasta stórri steinkringlu. Og hverju eru þeir svo bættari. foeg- ar öllu er á footninn fovolft? Er ekki skynsamlegra að mata trön- ur? Eitt sinn skal hver deyja, og að hvaða gagni kemur þá stund- legur frami?" „Það veit ég ekki," anzaði hinn vitri Ariston, „en hitt veit ég, að full'vissa þess, að dauðinn bíði inanna á næstu grösum, knýr imenn til að vinna afrek, frálbær efrek." Áður en Ingimundur riddari ígat komið því við að spyrja, fruvernig hann rökstyddi þessa merkilegu fullyrðingu, bar bað við, að einn hinna ánauðugu þræla hans kastaði þungu stein- kringlunni svo gálauslega, að (hún lenti í höfði eins félaga hans, og beið hann bana þegar í stað. „Sko," mælti riddarinn, „átti éf eklki köllgátuna. Allt er hé- tgómi, nema að mata trönur. Nú er þessi efnilegi sveinn allur vegna framigirni sinnar, setn var einfoer hrævareldur." 1 Því næst kallaði hann fvrir sift óhappamanninn, sem varpaði kringlunni, Þetta var ungur, sterkur maður, en kom samt ekki vel fyrir þessa, stundina. Hann var niðurlútur og reikaði í igangi, (hann var með sítt, ógreitt hár, eem hrundi fram fyrir augun. j ,.S've'nstaub'" mælti Tncrlmund »t riddari, ..foú ert i^tastur cv<* Itrassafenffnapti"- of fffhvra rnfi- til hu^ar að fara að hafast eitt- fetrflg ^g sem kari"^enr,'3Vu ^nrfti í'1' TSTú sS{»T*i? líka fara foeina leið í gálrrann." t>egar dómur bet'i hoff?! verið fp^dur, folandaði Ariston vitri sér í málið. „Tngimundur, minn góði, trvggi vinur. Sé vinátta okkar Jafnlheit og ég hef ætlað. foá væri vinarbragð af þér að lofa sveini SMÁSAGA EFTIR SELMU LAGERLÖF þessum að lifa enn í þrjó daga' og vera frjólsum á faralds fæti allan þann tíma. Að þeim tíma liðnum væri ekki ðhugsandi, að þú skildir hivers vegna ég held 'því fram, að það brýni menn til að vinna afrek, ef dauðinn er á næsitu grösum." „Hvað er að . heyra", anzaði Ingimundur riddari, „ætli amlóði sá geri sér nokkuð til ágætis, iþótt hann eigi dauðann yfir höfði sér?" Eigi að síður fékk Ariston vilja sínum framgengt. Ingimundur riddari lét síðan ánauðuiga þrælinn lofa sér því að kotma aftur innan þriggja daga og skyldi hann þá hljóta makleg málagjöld. Hann fékk síðan að halda leiðar sinnar. Narcissus foét þrællinn, og hið fyrsta, sem hann gerði, er hann var látinn laus, var að lauga sig og greiða hár sitt. Hann lét einn- ig nýjar reimar í ilsk-óna og fór í tandurhreinan, hvítan kyrtil, nærskorinn. Hann bjóst svo um, þar eð dagar hans voru taldir hvort eð var. , í þessuim hugleiðingum sat hann, unz myrkur rak yfir. Landssvæðið þarna var hrika- legt og maranabyggðir engar, þar voru margar hyldýpisgjár og ótai hellar, en auk þess hafðist þar við ræningjahyski; ðbóta- menn og umrenningar sátu "um færi að ráðast á auðuga ferða- langa, er leið áttu um þessa refil- stigu, og ræna þá. Meðal þeirra, sem ferðuðust fjaliveg þennan til leikanna, var sonur vellauðugs, uwgversks greifa. Hann ók í litlum, léttum tvíhjóla vagni, sem fjórir gæð- ingar drógu. Þjónar hans hlupu fram með vagninum og báru folys. Ræningjarnir hugsuðu gott til glóðarinnar og réðust á höfð- ingjann. -Fyrst drápu þeir þjóna hans hyern af öðrum eftir vaska vörn þeirra allra, því næst kipptiu þeir greifanum unga út úr vagninum. Narcissus hafði nýlega gengið úti á víðavangi hátíðardaigana þrjá. Þess vegna var þar þegarj fyrir aragrúi ferðalanga og þjóna þeirra, er slógu tjöldum og stöfluðu upp nauðsynjaVarningi, sem þeir tóku upp úr kistum og sálum. Áður en Narcissus tók að velta því fyrir sér, hvar hann ættj að hafast við sjálfur og geyrna hesta sína, kom þjónn nokkur og kvaddi hann með kurteisi. „>ér eruð sjálfsagt ungverski greifinn, sem húslbóndi minn hefur búizt við nú á hverri stundinni og vill að gisti í tjaldi sínu?" „Já, svo er," anzaði Narcissus. Hann þóttist vita, að honum væri fagnað sem aðalsmanni vegna skikkjunnar og hattsins, sem tignir menn einir báru. Hann rétti úr sér og reyndi svo sem hann framast gat að likja eft ir fasi og hátterni hinna kyn- bornu jungherra, er hann hafði stundum séð hfá húsbónda sínum. Nú reið á, að kunna sig vel. Eg get eins verið aðalsmaður og var nú skinnræstinn og snöfur- irnannlegur og svo hvatur í hreyf- ingum, að enginn félaga hans þekkti hann aftur. Því næst gekk hann sem leið lá til hátíðarsvæðisins. Hefði hann hims vegar haft sama hátt á og áður, hefði hann d'ormað sig alla hátíðardagana, sofið frá sér alla lukku, en úr því hann átti svo skammt eftir ólifað, þá hafði hann vissulega ekki tíma til þess að gaufa. Hann varð að freista gæfunnar. Og brátt kom í ljós að hann virtist ekki framar vera hrakfalla bálkur. Hann hafði ekki Iengi klifið bratta og bugðótta leiðina til 'hátíðarsvæðisins, er kóngur landsins reið fram á hann með fyi'gdarliöi fjölmennu. Narcissus var í sjöunda himni, er hann hortfði á gæðingana og skraut- legu, hremmilegu riddaraliðs- sveitina. Aðra eins sýn hafði hann aldrei litið. En innilegust var gleði hans, er hann kom auga á kóngsdótturina, sem var einnig í fylgdarliði föður síns. Hún hvíldi í burðarstól, var dökk eyg, litaraftið fagurt, hun var stolt og heillandi. Hann hafði að visu séð hana tilsýndar áður, er hún og faðir hennar gisbu herra Ingimund Tiddara, en hann hafði aldrei eimblínt á hana tillíka sem nú. Hann tyllti sér á vegarbrún- ina, þegar hún var farin fram 'hjlá og dreymdi dagdrauma um hana. Nú hafði hann dirfst að stara á hana hauktfránum aug- um, áður hafði hann stolizt tii þess að líta á hana andartak og andartak. Þetta sakaði ekki nú, fram hj'á stað þessum, er þetta bar við, og mátti hann glöggt heyra vopnagnýinn. Hann sneri undir eins við. Hefði þessi at- burður orðið degi fyrr, þá hefði hann skreiðzt inn í runnana og faiið sig. Nú hugsaði hann á þessa leið: Eg vil hjálpa þeim, sem eru í nauðum staddir, og eiga líf sitt að verja. Eg verð hvort eð er kominn undir græna torfu inn- an þriggja daga. Hann þaut sið- an æpaindi með viðargrein í hendi á staðinn, bar sem sorfið 'hafði til stáls með ræningjunum og ferðalöngunum, og sveiflaði ákaft greininni. Ræningjarnir foéldu, að þar færi hópur víg- ólmra manna, urðu skelfdir og flýðu. Ungverski greifinn l!á á jðrð- inni særður til ólífis. Hann hvísl- aði með nautmindum að Narciss- usi: „Eg er Fleofar, greifi af Ung verjalandi. Berðu Alvildu af Andalúsiu kveðju mína." Þá er hann hafSi stunið þessu upp, fór dauðinn á hann. En ekki. leið á löngu, er Narcissus heyrði, að ræningjarn- ir nálguðust aftur. Hann beið þá ekki fooðanna, en stökk upp í vagninn, hvatti hest- ana og ók fourt í fluiginu. Það setti að honum kuldahroll, því að nóttin var hráslagaleg, og hann linnti ekki á sprettinum. Hann veitti því athygli að skikkja greifans hékk á vagn- brúninni og viðhafnarhattur hans lá á botni vagnsins. Nar- cissus snaraði sér þá í skikkjuna og lét á sig hattinn ífourðarmikla. Loks bar hann' að kappleika- svæðinu. Ætlazt var til, að allir byggju fovað annað, sagði hann við sjálf. an sig, — ef út af ber, á ég hvort eð er að troða helveg innan þriggja nátta. Hann var nú leiddur fyrir hirm ríka þjoðhöfðingja Andalúsíu, sem sat í haglegu tjaldi sínu, dúkað borð var fyrir framan hann og einkadóttirin, hertfilega Ijót, sat við hlið hans. Sem foetur fór hafði þjóðhötfðinginn aldrei áður séð Fleofar greifa hinn unga heldur einungis föður hans. Þjó^- höfðinginn hafði sem sé boðið unga greifanum að búa hjá sér meðan á kappleikunum stóð til þess eins, að hann kynntist gjaf- vaxta dóttur sinni. Feðurnir hötfðu fastmælu'm bundið, að ráðahagur tækist með börnum þeirra. Narcissus skildi þetta allt undir eins. Hann var var uim sig og kom ekki upp um sig, og þeg- ar hann skýrði frá að ráðist hefði verið á hann á förnum vegi af útileguimönnum og^hánn hefði verið rændur og flettur klæðum, var honuim vorkennt og sýnd óskipt samúð. Daginn eftir hófust kappleik- arnir. Fyrst fór kappakstur fram. Það var ekki beinlínis fyrir raga menn að taka þátt í akstrinum þeim. Hestarnir voru blátt áfram ólmir. ökuþórarnir beittu gadda svipum, og wru keyri þessi ekki síður miðuð við iþað að beina þeim að keppinautunum en hestunum^ Vagnstengur litlu, tvíhjóla vagn anna enduðu í stáloddi; þeir öku þórar eða hestar, sem á þeim lentu, fengu bar Ijóta útreið. Narcissus tó'k þátt í keppni þess- ari í fereykisvagninum, sem ung versku gæðingarnir drógu. Þá bar það við, að píslahestar fseld ust og vagni hvolfdi á miðri ak- brautinni. Fóru keppendur þá krók umhverfis þvöguna — nema Narcissus. Eg hœtti á að hleypa yfir hvaða torfæru, sem er, hugsaði hann, ég kemfoi hvort eð er ekki hærurnar. Það brak- aði í hverju tré vagnsins og gunn fákarnir frýsuðu og froðufelldu og Narcissus komst heilu og höldnu yfir. Og viti menn: Hann bar hærra hlut í kappaikstrinum. Fagnaðaróp kváðu við og þeim ætlaSi aldrei að linna. Kóngsdótt irin fagra var orðin allþreytt, en hún reif sig upp úr mókinu til þess að sjá hinn horzka sigurveg ara. Um kvöldið var þræli herra Ingimundar riddara boðið að eta viS borð kóngsins. Næsta dag var dýraat. Villtir fílar voru brotnir til hlýðni, uxar ráku hesta í gegn mieð hornuim sínum og voru siðan reknir í gegn af skylmingamiönnum. Ljón voru veidd í gildru eins og rottur og hraðhlaupari háði kapphlaup við strútahóp. En falsgreifinn Feofar tók ekki þátt i leikum þessum. Það, sem eftir var hátíðarirm ar þennan dag, fór engin keppni fram, en nöktum ófoótamanni vat blátt áfram kastað fyrir tígrisdýr til þess að það rifi hann á hol og áihorfendum væri skemmt. Narcissus varð skelfingu lostinn. Ef Ariston hinn vitri hefði ekki hlutazt til um málstað minn, þá hefði mér sjálfuim ef til vill ve* ið varpað fyrir þetta hungraða óargadýr, hugsaði hann. Hann hljóp í loftköstum niður á sviðiS til þess að freista að hjáljpa manninum, barðist ótrauður við hlið hans, unz yfir lauk, og felldi tígrisdýrið. Hann skalf eins og hrísla í vindi, þegar óargadýrið lá dautt á vellinum. Fram að þessu hafði hann geng ið ^heilí hildar til, ekkert verið smeykur, en hugsað sífellt i þessa leið: Hverju skiptir, hvernig mér reiðir atf? Á morgun verð ég ráðinn af dögum, hvort eð er. Manntfjöldinn rak upp fagnaðar- óp, þegar hann sigraði í hildar- leiknum, æpti margsirmis og stappaði niður fótunum eins og hann væri af göflum genginn. Kóngur gatf sakamanninum, sem Narcissus hafði lagt líf sitt í sdl urnar fyrir, frelsi þá þegar, og augu kóngsdótturinnar lukust upp, djúp og ddkk, sem fjalla- vötn, til þess að virða Narcissus fyrir sér frá bvirfli til ilja. Litlu síðar veik hinn ríki þjóð- höfðingi Andalúsíu Oddiúsín sér að Narcissusi og mælti: „Þóknist þér að verSa tengda- sonur minn, þá skal ekki á því standa af minni hálfu, að forúð- kaupið sé drukkið þegar í nótt." En Narcissus bað hann lengstra orða að fresta því umstangi, unz kappleikunum væri lokið. Hann hugsaði meS sjálfum sér: Ætti ég líf fyrir höndum, myndi það ef til vill freista mín að kvænast þessari ljótu höfðingadóttur vegna þess, hve loðin hún er um lófana, en nú mun ég brátt týna lífinu, og þess vegna þarf ég ekki á gulli hennar að halda. Um kvöldið, snæddi hann enn við borð kóngsins og sat nú við hlið kóngsdóttur. Vinur Ingi- mundar riddara, Ariston hinn vitri, hneigði sig djúpt fyrir hon- um, án þess aS renna grun í, hver hann var. Þriðja hátíðardaginn kepptu skáld Og spekingar í áheyrn alls fólksins. Narcissus ætlaði að láta sér slíkt í litlu rúmi liggja. En í ljós kom, að hann var orðinrr slíkt eftirlætisgoð fólksins, að honum varð ekki undankomu auðið að láta til sín taka á þeim vettvangi líka. Með dynjandi Frh. á bls. 47

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.