Alþýðublaðið - 16.07.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 16.07.1920, Blaðsíða 1
þýðubla <3-eíio *it af ^lþýÖiiílolslÉiMim. 1920 Föstudaginn 16. júlí 160. tölubl. Xanpkrlfnr. Sparnalur. !Pn auðvald ert bölvun, sem blekkir vort líf og banvæna tæringu elur. Á altari þinu er alþýðan fórn, sem augunum reynir að loka, j Ó, lýður! Ó, lýður! Sjá ljós brýzt þinn stig! Hví lýsturðu ei fjötrana í mola! P. P. Þ. í Morgunbiaðinu í gær er grein sneð íyrirsögninni: „Kaupkröfur". Vegna þess að hún er að nokkru leyti sprottin af greinarkorni frá „Verkamanni", er hér stóð í biað- 'mu nýlega, og er villandi að jrmsu íeyti, þykir hlýða að skýra iítið eitt frá sjónarmiði verka- manna kaupkröfur þær, sem nú er farið fram á. Athugum þá fyrst og fremst hvað og hverjir styrkja Morgun- bíaðið. Það er málgagn auðvalds- .ins — þeirra, sem rakað hafa að sér fé nú á síðustu árum, á miður heiðarlegan hátt að því er bezt verður séð, þó ekki varði fjár- 4ráttur þeirra við lög. Og auðvit- að gerir það alt sem í þess litla valdi stendur til þess, að gera ..þessum skjólstæðingum ekki lífið erátt. Það er stutt af ýmsum auð- m'ónnum þessa bæjar — mönnum sem árlega eyða stórfé í allskonar óþarfa, t. d. Morgunblaðið; mönn- sim sem helzt allra manna gætu eitthvað sparað og sem Morgun- blaðið þess vegna ætti sérstaklega að áminna um sparsemi, því þeir .geta það. Sparsemishjal Mgbl. er ágætt, ef nokkur alvara fy!gdi þar máli, og Alþbl. er því fyllilega sammála. En áminst grein sýnir að sparn- aðarskrafið er alvörulaust mas út í bláinn. Verkamennirnir — sú stéttin, sem ein lifir nú við sult og seiru, á að spara. Spara hvað? .Kaupiðf' Þeir eiga að líða neyð, ganga klæðlitlir og svangir til þess, að auðmennirnir, sem sogið hafa merg og blóð úr alþyðunni, geti haldið áfram að Iifa við alls- nægtir. Börn verkamannanna eiga að ganga berfætt 'og hungruð; konur þeirra grindhoraðar og las- burða eiga að reika um „íbúðir", sem fullar eru allskonar ólyfjan. Þær eiga að ala lasburða og veikluð börn. — Er þetta sparnaður ? Má fslenzka þjóðín við þessu? Því ekki það? segir Mgbl. En hverja eiga auð- mennirnir að sjúga, þegar meiri- hluti alþýðunnar er orðinn öreigar? Þeim verður engin skotaskuld or því; þeir ríkari kúga þá sem minni eiga efnin og koll af kolli. En að lokum kemur að skuldadögunum. Það er hverju orði sannara, að það er ekkert ráð við dýrtíðinni, að krefjast launahækkunar. En ennþá hefir engum heilvita manni komið það til hugar, að kenna iaunahækkun verkamanna um dýr- tíðina. Það væri jafn skynsamlegt að segja, að heyleysi stafaði af því, að bóndinn heíði — þegar hann var orðinn heylaus — keypt sér fóðurbætir til þess að bjarga skepnunum. Kauphækkunin kemur altaf á efth verðhækkun varanna og þar af leiðandi dýrtið. Dýrtíðin á sér miklu dýpri rætur en það. Ekki þarf annað en benda á það, að fyrir stríðið fengum vér ogt. d. Englendingar, ódýrastan sykur frá Þýzkalandi. Nú stynur alþýðan undir okurverði þessarar nauðsynjavoru; en banda- menn rýja Þjóðverja inn að skyrt- unni og gera þeim ómögulegt að framleiða þessa og fleiri vörur, sem ódýrastar voru í Þýzkalandi fyrir stríðið. Annað dæmi er það, hvernig bandamenn hafa gert Evrópu ómögulegt að fá rúgmél og trjávið frá Russlandi. En þaðan komu þessar vörur ódýrastar fyrir stríð. Það eru heimskup'ör auðvalds- ins ogfégrœðgi einstakra illmenna, sem dýrtíðinni valda, en ekki sánn- gjarnar launakröýur verkamanna. Mgbl. segir, að „reipdráttur milli krafanna og annara, og þeirra, sem ýramleiða vörurnar" (undir- strykað hér) hljóti altaf að verða. Ekki ósennilegt! En hverjir fram- leiða vörurnar, ef ekki verkamenn- irnir? Stjórn fyrirtækjanna! segir Mgbl. En þar sem sama blað hefir nylega sagt að „stjórn" væri hvorki andleg né líkamleg, þá er sennilegt að hán þurfi ekkert að fá fyrir sitt ómak! Því hvaða þörf- um þurfa menn að þægja hér f lífi, öðrum en andlegum og Iíkam- legum þörfum? Auðvitað Ieggjast vinnulaunin á framleiðsluna — og það ntargfóld — og þar mætti spara. Skoðana- bræður Morgunblaðsins og stuðn- ingsmenn þess sjá úm það! Ea hér er að gæta að því, að vinnu- launin eru hverfandi hluti af fram- leiðslukostnaði varanna, og því þurfa vörur ekki að hækka mikið í verði, þó vinnulaun hækki. Enda hækka vörurnar cetíð á undan verkalaununum. Kaupi útlendra verkamanna er ekki jafnandi saman við kaup ís- lenzkra verkamanna. Það sjá líka íslenzkir atvinnurekendur, sem sjá , má af því, áð þeir munu með glöðu geði hækka kaup verka- manna hér í samræmi við núver- andi smásöluverð vara í Reykja- vík, samkvæmt samningum þeim, sem í gildi eru milli þeirra og verkamanna. Um það, hve réttmætar og sjálf- sagðar kröfur verkamanna séu, þarf ekki að þrátta. Það hefir ný- lega greinilega verið sýnt fram á það hér í blaðinu með töíum, hvað kaup þeirra þyrfti að vera til þess að það væri jafn hátt^ hvað þá meira en það var fyrir stríðið. „Sparsemi og framleiðsla em tvö mikilsverð meðui" tíl þess að bæta úr dýrtíðinni, segir Mgbl. Og hófleg álagning verzlunarstéft- arinnar, hefði það mátt bæta við. . í uhdanfarandi „sparnaðargrein- um" Mgbls., hefir réttilega verið

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.