Morgunblaðið - 09.12.1965, Blaðsíða 19

Morgunblaðið - 09.12.1965, Blaðsíða 19
lflmmtudagur 9. des. 1965 MORCUNBLAÐiÐ 19 Ólafur P. Jónsson héresHs læknir — AAinning MEB ola.fi P. Jónssyni er geng-1 inn gagnmerkur maður og mikill læknir. Hann var einn hinma gáfuðu og harðduglegu Arníirð- ir.ga, sem af eigin rammileik Ibrutust til mennta á erfiðum timurn, hafa orðið þekktir menn í sínum greinum, stétt sinni og þjóð til gagns og sóma. Innan við tvítugt fór hann til Kaupmanna- hafnar með lítinn eða engann íarareyri. En slíka hæfileika til að bjarga sér hafði hann, að ekki leið á löngu unz hann þar hafði lært sjúkranudd .o>g fengið stöðu við Skodaborg. Þar vann hann í 8 eSa 9 ár. Á seinni hluta þessa timabils fór bonum að þykja þetta heldur einhæft starf. Hann tök þá jafniframt að lesa utan skóla undir stúdentspróf og náði þvi eftir ótrúlega stuttcai tíma. Við Hafnarháskóla byrjaði hann nám í læknisfræði. En með því Ihann æiiaði sér að verða íslenzk- ur læknir, hvað sem tautaði, kom ihann heim útvegaði sér námslán, kvæntisit Ástu Guðmundsdóttur, sinni ágætu konu og varð cand. med. frá Háskóla íslands 20. 6 '36. Ekki var hann að víla fyrir sér að fara í erfitt l.érað c-g afskekkt. Tíu dögum eftir próf var hann kominn með fjölskyldu sína norður í Reykjafjarðartiérað í Strandasýslu. Þar var hann hér- aðslæknir í rúm tvö ár. Eftir það á Bíldudal, síðan \ Stykkis- hólmi og að lokum i Álafosshér- aði. Ólafur gat sér strax góðan orðstír á Ströndum. Þar er hann enn í minnum hafður sem éinn dugmesti og skemmtilegasti em- baettismaður, er þar hefur dval- ið. Hann var skarpskyggn lækn- ir, ótrauður til ferðalaga og höfðingi heim að sækja. Þekking hans og mannvit hlaut að vekja á honum traust, velvilji hans táp og fjðr að gera hann vinsæl- an og eftirminnilegan hvar sem hann var. Ósérhlífni hans og skyldurækni var frábær. Margur miun segja um Ólaf: Hann var eins og héraðslæknar eiga að vera. Hinsvegar má og vera að einhverjir kunni að segja: Hann fékkst við of margt utan síns Furstinn (Burt Lancaster) í bóka herberginu, þar sem málverk af deyjandi mannl vekur hann í einverunnl til hugsunar um eigin dr.uöleika. LEBARÐIMN Kristján Ríkiiarðsson, Hafnarfirði verkahrings. Fáir munu samt leggja honum þetta tii lasts, heldur flestir meta hann mann að meiri. Sannarlega var hann gagnlegur maður í héraði á mörgum sviðum. í honum var forustumanns eðli. Hreppsnefnd- aroddviti var hann bæði á Bíldu- dal og í Stykkishólmi, og drif- fjöður í menningar- og atvinnu- rrálum þessara staða. Hann lá efcki á liði sínu. Þar sem hann sá framkvæmda og úrbóta þörf í samfélaginu, lagði hann hönd að verki eins og gagnvart sóttum og sjúkdómum. Að bættu lífi og heilbrigði vildi hann hvarvetna stuðla. Vinur kirkjunmar var hann og oft hjálplegur sem org- anisti. Miklum tíma varði hann í að efla og stjórna kcrsöng með- an hann var vestra. Vel var hann máli farinn og kunni að gleðjast með glöðum, en bezit naut hann sín á eigin heimili. Þar var hann sjálfur veitandinn. Fyrir allmörgum árum fékk Ólafur fyrst aðkenningu af því sem nú hefur orðið honum að aldurtila. Aldrei gekk hann heill til skógar eftir það. En starfs- vilji hans og kjarkur var óbil- andi. Og 'þótt maður heyrði um alvarleg veikindi hans, hélt mað- ur í lengstu lög, að enn muhdi hann hafa sig í gegn sem fyrr. En nú var stundin komin. Harmafoót má það vera ástvinum hans, að mikiU var starfsdagur hans og heillaríkur. Og minn- ingin heiðrík og fögur, sem hann eftir sig lætur. Þakka vil ég viðkynningu alla og ógleymanlegar ánægjustundir fyrri ára, sér í lagi á Ströndum norður og votta kona hans og börnum innilega samúð. Þorst. Björnsson. Leikstjóri: 'Luchino Visconti. Framleiðandi Goffredo Lom- bardi. Handrit: Suso Cecchi D'Amico, Visconti o.fl. eftir sögu Giuseppe Xomasi di Lampedusa. Kvikmyndun: Giuseppe Bontunno. Tónlist Nino Bota. Itölsk frá 1963, í Cinemascope og De Luxe lit- um. Enskt tal. tslenzkur texti. Jíýja Bíó. 157 mín. Frumheiti: III Gattorpardo. Hlébarðinn, sem hlaut Grand Prix í Cannes 1963, er ekki fyrsta inynd Lusihinos Viseontis sem verður fórnarlamib algjör tillits- leysis gagnvart höfundarrétti kvikmyndastjóra. La Terra Trema (1948) og Senso (1954, sýnd í Bæjarbíó lentu báðar í skærakjafti skemmdarvarga jþeirra sem annast dreifingu á íkvikmyndaverkum. Hluti Vis- contis í Boccaccío '70 var og felldur úr þeirri úitgáfu myndar- innar sem sýnd var hér og var mikili skaði að 'því. Meðferðin á Hlébarðanum sýnir ljóslega hve varnarlausir kvikmyndahöfund- ar eru gagnvart duttlungum dreif ingarfyrirtækja, er leyfa sér takmarkaliausa misþyrmingu á inyndum þeirra vegna eigin sér- vizku, eða þess sem þeir halda að sé smekkur almennings. Upp- runaiengd Hlébarðans var 205 míniútur, en i útgáfu 20th Cent- ury Fox sem hér er sýnd og víð- ar, er hún stytt um 48 mínútur. Það er þó ekki allt; í fyrstu var mynd'in tekin í Technirama og Tehnicolur, en Fox hefur minnk- að hana niður í Cenemaoope og breytt litunum yfir í De Luxe liti sína og hefur sú breyting tekizt fremur illa, því víða verða litir daufir, sumstaðar mjög áberandi. En það var þó litafeg- urðin sem vakti hrifningu á Cannes-hátíðinni. Þrátt fyrir þetta kemst verk Viscontis að mestu til skila, en þeir sem lesið hafa sögu di Lampediusa (sem kom út hjá Ai- menna bdkafélaginu fyrir tveim- ur árum) og sjá hversu trúlega Visconti fylgir söguþræðinum, munu án efa sjá hvar skærunum hefur verið skellit á. Þarf þó varla að lesa bókina til þess, því svo klaufalega er stundum klippt að auðséð verður. Hroðvirknin í klippingunni er þar svo mikil, að jafnvel unaðsleg tónlistin tek ur stórstökk. Þótt Visoonti fylgi vei sögu- „Dáinn, horfinn"! Harmaf.regn! Hvílíkt orð mig dynur yfir! En ég veit, að látinn lifir. Það er huggun harmi gegn. — J. H. OKKUR, sem þekktum Kristján Ríkharðsson setti hljóða, er við fréttum,' að hann hefði látizt svo snögglega af slysförum annan þessa mánaðar. Það eru aðeins nokkrir dagar síðan hann var hér í Hafnarfirði, hress og glaður, sem hans Var vandi: Allt í einu er hann horf- inn af sjónarsviðinu, svo samstarf og kynni okkar eru orðin dýr- mæt minning. Kristján Björgvin var sonur hjónanna Guðrúnar Ólafsdóttur og Ríkharðs Kristjánssonar, skip- stjóra, Kelduhvammi 9 í Hafnar- firði. Hann var næst elztur af sjö systkinum, aðeins rúmlega átján ára gamall, uppalinn við ástríki foreldra sinna og systkina, svo nærri má geta hve sár harmur er að missi hans fyrir fjölskyldu og frændfólk. Ekki mun Kristján hafa verið búinn að slíta barnsskónum, er hann hafði ákveðið í hvaða starfshópi hann tæki sér stöðu. Sjómaður ætlaði hann að verða, og það fyrr en seinna, enda byrj- aði hann að fara á sjóinn með föður sínum innan við fermingu, og eftir ferminguna mátti heita að hann væri stöðugt á sjónum. Síðustu tvö árin var Kristján með föðurbróðir sínum, Skarphéðni, og var það þungt áfall fyrir hann að sjá á bak sínum unga frænda. Eins og að líkum lætur verður hér ekki skrifuð löng starfssaga, þar sem Kristján féll frá svo ung- ur, ég vil aðeins votta honum virðingu mína og félaga minna, og þakkir fyrir gott starf og sér- lega góða kynningu. Þegar ég sá Kristján að vinnu um borð, fór það ekki fram hjá mér, að þar var maður, sem hafði tileinkað sér leikni í hinum fjöl- þættu störfum sjómannsins. Það fór heldur ekki milli mála, að þrekið var mikið, og var hvergi sparað ef með þurfti. Kristján var stór og myndar- legur, hafði frjálslega framkomu, og bar á sér svip drengskapar- manns, hann var glaður og hlýr, svo allir er honum kynntust vildu eiga hann að vini. Eg votta foreldrum, systkinum og vandamönnum öllum, okkar innilegustu hluttekningu og bið góðan Guð að styðja þau og styrkja á sorgarstund. Bjarni Arnason. ER ég frétti andlát vinar míns, Kristjáns Ríkharðssonar, fannst mér ég ekki geta trúað því, það var svo stutt síðan við áttum. svo ánægjulegar samverustundir í leik og starfi, en því miður, fregnin var sönn. Við Kristján höfum þekkzt síð- an við vorum litlir drengir, en nánust urðu kynni okkar síðustu tvö árin, er við vorum skipsfélag- ar á Guðrúnu GK 37 og hefði ég kosið, að þau kynni hefðu fengið að haldast lengur, en ég mun varðveita minninguna um góðan dreng. Sízt af öllu hefði mér dottið i hug, þegar ég fór í land í haust, að ég ætti eftir að skrifa þessa kveðju til þín, vinur minn, því þú varst svo ungur og hraustur og lífið virtist blasa við þér. Með Kristjáni er fallinn í val- inn einn af hugþekkustu mönn- um, sem ég hef kynnzt, við vinnu var hann afbragð annarra manna og þeir sem kynntust honum, dáðu hann fyrir drenglyndi, dugnað og ósérhlífni, og er ég viss um, að þar mæli ég einnig fyrir munn skipsfélaga okkar á Guðrúnu. Ég votta foreldrum og systkin- um þínum innilegustu hluttekn- ingu. Kæri vinur! Guð blessi þig að eilífu. Jón Vignir Karlsson. þræði di Lampedusa, þá sleppir hann flestu því sem bókin lýsir um öhugnanleika ýmissa atburða. Þetta verður ljóst þegar í upp- hafsatriði myndarinnar, þar sem fjölskylda furstans er rifin upp úr bænahaldi símu, vegna þess að fundist hefur Mk ungs her- manns í garði hans. Lýsing Lam- edusa er óhugnanlega raunsæ af líkinu sem finnst „liggjandi á maganum í smárakiasa, andlitið á kafi í blóði og uppsölu, fing- urnar grafnir djúpt í jörðu, og ailt morandi í maur; undir fetlin- um mynduðu purpuralit innyfli forarpoli". Mynd Viscontis sýnir aðeins ungan fallegan hermann liggjandi á bakinu í þokkafullum steliingum, án alls óhugnaðar. Þannig bægir Visconti öllu því ógeðfellda frá, mynd hans verð- ur rómiantisk og yndislega skraut fögur lýsing á hnignun aðaisins, Salínaættarinnar sem rikt hefur í óhagganlegum og óvéfengd- um dýrðarljóma, þar til upp- reisnarflokkar Garibaldis stíga á land og ógna veldi aðalsins. Visoonti er mikill stílisti og mynd hans er unaður augans. DáÆagrar myndir úr höll f urstans. uppstiliingar persónanna á mynd fletinum, myndibygging öll og frábær sviðsetning dansleiksins í lok myndarinnar, sem er raun- ar samiþjöppuð saga reisnar og falls aðalsins, hljóta að vekja unað fegiurðardýrkandans. Minnisstæð verður koma furst- ans tU Donnafúgata og móttök- urnar þar; lúðrasveitin, athöfnin í kirkjunni þar sem fjölskyida furstans situr í básum sínum, grá í framan af ferðaryki — líkt og uppsitiiltar miúmíur frá horfinni öld. Stundum reynir Visconti þó á þolinmæðina' og er það í miklu ósamræmi við Kocco og bræður hans (1960, Austurfoæ'jarbíó), sem var full af spennu og dramatík. En hér dvelur hann stundum um of við skreytingu myndarinnar, flest atriðin eru tekin úr fjarlægð; hann nálgast of sjal'dan persónurnar, þœr eru stundum aðeins til að skapa fagr- an myndfilöt. Því koma oft kaflar sem reyna um of á athygiisþol áhorfandans, sem vUl atburðarás og það hraða. Sum atriði beinast þó til fulls að persónunum og eru mettaðar drama einstaklingsins, svo sem einvera furstans í bóka- henberginu meðan veizlan stend- ur sem hæst, koma Tancredís (A^.in Delon) og Angelícu (Claudia Cardinale) inn til hans og samræðum þeirra, Þar kemur fram innileiki Viscontis, styrkur af fegurðarskyni hans og skapar tilfinningu, sem er í ætt við feg- urstu tónlist. Það sem Visconti leggur mesta áherzilu á í myndinni eru hin rómianitísku og dapurlegu enda- lok. Salína-ættarinnar. Hann reynir þó að tengja þau hinum þjóðfélagsbreytingL.m sem áttu sér stað og uppreisn Garibaldis hrundi úr vör. Visoonti, sem á undariegan hátt er Marxisti, en samt af gamalli aðalsætt, tekst ekki að tengja þett- saman í myndinni. Atriði þau er sýna ' framrás uppreisnarmanna og bardaga við konungsmenn eru barnalega sett á svið og eru utan- gátta í myndinni. Eins og einn gagnrýnandi komst að orði, eftir því sem mig minnir: „Þessi atriði eru eins og úr annars flokks Hollywoo'd-mynd. Þegar Alain Delon birtist, þá hrekkur maður við. Raunveruiega átti maður von á Audie Murphy". Það sem vekur mes+- undrun er frábær leikur Burts Lancast- ers í hlutverki Don Fabrizíó fursta, mannsins sem skynjar breytinguna og byltingu aldar- innar og aðlagar sig henni, án þess að tapa nokkru af virðuleika sínum. Þarna hefur hinn banda- riski leikari losið sig við sína - verstu kæki og skapar merkilega og virðingarverða persónu, hinn skapmikla og stotlta fursta sem skynjiar fall sins veldis. Claudia Cardinale og Alain Delon eru einnig sérlega vel valin í hlut- verk sín. Fegurð hennar sem rís upp úr grófleik umhverfis og uppeldis, tíguleiki hans og heims- mennska fylia vel úit í þá mynd • Framhald á bls. 21

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.