Morgunblaðið - 01.07.1967, Blaðsíða 25

Morgunblaðið - 01.07.1967, Blaðsíða 25
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUB 1. JÚLÍ 1967. 25 Ólafur Jónsson afgr.m. — Minning F. 23. des. 1872. ». 11. júní 1967. I*AÐ má með sanni segja, að þeir sam ifJutttu til Vestmanna- eyja um 'aldaimót, uppkamnir ag eru anú að kveðja, hafi lifað tvenna tímana í óMkum heim- um. Aiillt hið gaimiLa er h&nf ið og nýtt komið þess í stað. Það er aðeins uimhiverifiði, landisisýnin og hin fögru fjöll Egrjanna, sem halda uppruna sánum. Sjást þó váða finigraíör hinnar tækni- mögnuðu mannshan'dar á þeirri náttúrusiníð. Það er efcki þörf að lrýsa þeim MfssikEyrðiuim, aem við búum við í saman'burði víð það, sem áður var. 11. júná sL lézt í Sijúkralhús- inu hér elzti íbúi Eyjanna, Ólaf ur Jónsson ftfá Garðíhúsum, á 95. flHdursári. Ég er búinn að þekkja þenmian hieiðursimann ásamt hans góðu bonu um hállfrar aldar skeið. Byrjaði sú kynnimg, þegar móð- ir mín ásiamt eldri bróður mín- uim tóku á leigu íbúð í húsi þeirra 1910. Mun ég seinit gleyima þeirri einistöku góðvilid, sem þau hjón sýndu mér, litl- wm drenig, er ég kom í heim- sókn til móðiur minnar, og henni, einstseð'ingisirnióður, reynd ust þessi heiðurshjón sannir vinir í raiun. Ólaifur Jónssion var fædidur í Akurey í Vestur Landeyjum, Og fluttist til Eyjia 1896. Áður en hanin fl.uttiist hingað vann hamn hjá fondldrum siínum algeng siveitarstörf, og reri frtá Landeyjasandi á vetrum eins og aJigengt viar á þekn tíma. Fyrstu vertiíðina hér reri Ólaf ur með Finnboga Bi'örnssyni í Norðuriganði. Síðar tvær á eftir með Birni syrai hans, seim þá var að hefja s»ínia gMturíku for- niannsitíð á nýju vertíðarsfcipi, sem bar heitið „Nýja öldin" og þeir áttu aaman Bjönn ag Gísli J. Johnisen. Eftir að vélíbátiarnir komu hér, eignaðislt Ólaifur fljótlega í vélbát, ásaim't Einari bróður sánuim, og gerðu þeir út í nofck- ucr ár. 1908 byggðu þeir bræður Garðhús, nú Kirkjuveg 14, og betfur það verið mikiH stórhuig- «ir fyrir 60 árum, því enn setur þetta hius mikinn avip á um- ihverfi sitt 1907 kvæntist Ólaf- ur Önnu Viigfúsdóttur, ætltaðri úr FlijótisMíðinni, og má með sanni segja, að það hafi rerið þeim báðum mikið gæfuspor. Allt samMf þeirra hjóna var fró fyrstu tíð, sivo að Mgœtt má telja, mótaðist atf virðiwgu, ástúð og andlegu samræmL sem ent- ist þeim til aefillioka. Þau hjón voru einlægir trúmenn og er ekki ofsaigt, að á heimili þeirra hafi hverjum nýj'um degi verið íagnað með hjarta í bæn ag hiönd að stanfL Eignuðust þau þrjú böm, eina dottur og tvo synL Um uppaidið þarf ekfci aí! tala, þaT báru börnin foreldrum sdnum fagurt vitni um einstaka trúmieninsku og góðvild til allra manna Arið 191'1 má segja að þátta- sfcil verði í Mfi Ólafs, er hann bóf það Startf, sem varð vett- vangur hans um hálfrar aldar skeið. Réðist hann þá til Gísla J. Jdhnsenis sem pafclkhusmaður, sem sivo var kallað. Þiað voru aifgreiðsílustörif á ýmsum stærri varningL sivo sem byiggingar- og útgerðarvörium, ásamt verk- stjórn við mangháttuð sltörtf í þágu þassa umsvifamiklia fyr- irltækis. Árið 1921 lét Gísli J. Johnsen reisia hina stóru oiíutanka á NausthamrL hina fyrstu hér- lendis og tók þá Ólafur að sér olíuafigreiðslunia. Og við þetta sitarf vanm Ódafur til 86 ára ald- urs og naut alia tíð fyllsta trausts husíbænda sinma og við- skiptaima.nna. Þiegar G. J. J. hætti störfum hér 1930, tók Tómas M. Guðjónsson við um- boði hjf. Shell ag að honum Mtnuim sonur hans Martin Tóm- asson. í>essa þrjá húsbændur siíma dáði Ólafur mifcið, er hann rœdldi um þá, og taldi það mikia gæfu, að mega starfa svo lang- an dag fyrir þessa mætu menn. Mér finnst það táknrœnit um þennan trúa þjón, að hann ræðst í starf ag haggast ekki þaðan fyrr en eftir um hálfa 'öld. Vinnur sitarf sitt svo veL að ekki fellur blettur á hams skjöld, öllu er 6hætt í höndum 'hans, aldrei niein hætta á, að ekik sé það gert, sem gera áttL 'ag gera þurfti. Ef hann hlýtur ekki trúrira þjóna laun, þá hef ég misskilið meira en lítið í kenningum hans, sem launun- um ræður. Ólafur var raunsær maðuA sem bjó yfir andlegu jafruvægi og sálarstyirk, er veitti honum þrek og bar hanm uppi á sár- ustu stundum lífs hans. Við ¦andiát einbadóttur hans um tvítugt, elskaðrar eiginkonu 1954 og að síðustu, að sja á bak kærum synL Jóni banfcagjiald- kera, árið 1960 í blóma Mfsins. En svo mikill var sá'liarsityT'k- ur Ól'afs við þennan ás.tvinai- missi og svo mikið vald hafði hanin á tilfinningum sínuim, að Htt varð séð. Eftir lát konu sinn ar dvaidi Ólafur á heimilum sona sinnia, Jöns og Tryggva, etft ir því, sem honum hemtaði. En trytggð við Garðhús, sitt gamla toeimilL var mikil, eins og oft vill verða hjlá öldruðu fólkL Enda hafði hann þar ailtaf ann- an samaistað, þar til hann fór í tsjúkriahúsið hér, en þar drvaidi hann tvö síðustu árin, og hélt andlegu beilbnigði fram á síð- asta ár. Eg sem þessar límur rita heimsótti Ólaif öðru hvoru í sjúkrahúsið og það vair sanniar- iega lærdómsríkit að eiga við- næður við þennan háaHr>aða ððl ingsimann. Oft spurði hann mig, 'hvort mangt hefði verið við kirkju á eunnudaginn, en Landakirfcja var honum kær stiaður, ag þar lét hann sig ekki vanta á m.essudögum, meðan heilsian leyfðL Ég held að fé'tt sé lærdóms- rdkara í lifinu, en að kynnast gamalimennL sem ætíð er að vaxa í þolinmæði og mann- gæzfcu, og tekur ellimörkunium með lotningu og undirgefni við lífsins ór.júfaniega lögimáL Og hiugsar til allra gjatfa sáns liðna Jáfs með þakklæti til -skapar- ens. Virðing, þakklæti ag söknuð- ur eru dýrustu blómin í þeim blómiakra.nsi minnin'ganma, sem vinir ag samiferðamenn leggja á leiði Ólalfs Jónssonar að leið- lariofcum. Vertu blessiaður, góði vinur. Friöfinnur Finnsson, Oddgeirshólum. - KVEDJA Framhald af bls. 18 fóru í þá ótrtina. Flest kom aft- ur, þegar voraðL og vann heima sumarlangt, en sumt hvari að heiman fyrir fullt og alit, enda mun nú fleira af borgfirzfcu fólki í Beykjacvík einni en heima 1 BorigarfirðL Vaigerður fór suður, er hún haíði aHdur tiL var einhverj,a vetur að heiman í vistum á SeyðisfirðL í Reyfcja- vik og víðar, en hún kom jafn- an heiim aiftun, og það átti fyrir henni að liggja að lifa mestall- an starifsdag sinn í BorgarfirðL Sumarið 1918 var Valgerður í kaupavinnu í Geitaivák hjá Jóni BjörnssynL og 11. nóvember um haustið giftist hún bróður Jóns, Andrési á SnotrunesL flutt ist í Nes og tók við búsforráð- um. Hér mætti raunar segáa marg- sagða sögu um bjón, sem störf- uðu saimhent að búskap í aveit, ólu upp myndairleg og dugmikil börm, fjölguðu gripum, faerðu út og bættu tún, byggðu upp hús og drðgu björg í bú hörðum höndum bæði í landi og úr sjó. Sú saga gerðist niú é Snotrunesi ag varð löng saga og faiieg, ó- svikin sólsfcinssiaga er mér óhætt að segja, en þó ekfci með þeim hættL að lífið léki við þau Val- gerði og Andrés einlægt og enda laust. Nær væri að segja, að þau hefðu siveigt lífsvandann að vilja sínum og gert támann að ljosum degi með þvi að taka fast á og Mta enfiðleikana ekki smækka sig né deyfa. Þrekmifc- ið fólk og hugrakkt sér gegnum öl él og sfcugga, og það sann- aðist á þeim Valgerði ag And- rési. Þau bjuggu yfir 30 ár á Nesi, efcfci stórbúi, en samt við rausm og án þurrðar. Staða húsmóður í sveit hefir löngum verið vanmaetin, bæði að því er snertir þjóðfélagslegt gilldi ag einlkum þó störfin sjélf. „Kivenfólfcið í kyrrðum sat, kemlbdi og spann á rokkinn," bvað Páll Ólafsson, þegar karl- mennirnir véku sér út í „mokk- inn" tii að bjarga fénu, og hon- um finnst ekki mifcið til um iðju þess. SennEega hefir þó engin stétt átt jafnerilsaman og erfið- an verfcalhring og svéitakonan. Störf Vaigerðar voru að sjálf- sögðu í engu léttari en stéttar- systra hennar flestra, en hún var svo myndarleg í ölium hús- móðurverikum, að sérstaka eft- irtekt vaktL ag margir urðu þeir, sem kynmtust matargerð hennar og snyrtimennsfcu. Snotrunes er í þjöðbraut, og þar komu margir, er' éttu leið um. Og þau hjónin löðuðu að sér ifóik, margir komu þar að gamni sínu og dvöidu gestanæt- urnar og lengur sumir við góða skemmtan, spil og samræður fram á nætur og ra'Usnarbeina veittan aif ánægju. Þau éttu víða vinL og þótt annir kölluðu að aill.ajafna, kusu þau sér bæði svigrúm tii að létta sér upp, sækja m'annfagnað og rækja kynni taka þátt í fél.aigsliífi. Valgerður átti góðan hlut í kvenifélaginu á BongarfirðL fyr irmyndarfélagi, sem hnatt mörgu þörfu í fraimtovæmd og aðstoð- aði þá, sem enfitt áttu. Fnátaf- ir af þessu tagi borguðu sig, þótt þær kostuðu harðar vinmu- sfcorpur, þegar heka kom. Valgerður og Andrés eignuð- u&t sex börn, og vonu þau þessi: Björn bóndi í Njarðvík kvænt ur Ásthildi Fétursdóttur, Elín Björgheiður husfreyja á Snotru- nesi gift Hjaita Péturssyni fná Njia!rðviik, Jón sjómaður í Kiópa- vogi kvæntur Jónu Sigurðar- dóttur frá Merki í BorgarfirðL Viiborg Ingibjörg gift Sigurvini Þorkelssyni fná Sandi á Snæ- felismesi vélgœzlumanni í Vest- mannaeyjuim, Skúii bóndi i FramnesL sem er nýbýli 1 SnotruneslandL kvæntur Krist- ínu Eyjolfsdóttur fná Bjargi I BonganfirðL og yngst var Anna Þurdður, en hún lézt sumarið 1943 þá 13 ára að aldrL Þegar Valgerður veilktist, kom skaipgerðartþróttur henrtaar gleggst í Ijós. Nú í vetur og vor, og þó raunar fyrr, var hún sivo hart leikin af sjúfcdomi sínum, að oft rnátti hún sig vart hnæra í rúminu, en samt léku henni gamanyrði á vör, hin við- felldna, hlýja kimnL sem ein- kenndi viðmót hennar fyrr. Þó vissi hún giöggt, til hvers dró. „Ég bið ekki um bata," sagði hún við vinikonu sína, nokkru áður en hún lézt, „bara um þrek til að þola þetta." Og sú baen veittist hennL hún hélt þrek- lyndi sínu og æðnuleysi tii hinztu stundar. Á Snotrun.esi hefir iöntgum verið tvíbýli. Saimtímis Andrési og Vaigerði bjuggu á hinu býi- inu foreldrar mínir, Halldór Ár- mannsson og Gróa Björnsdóttir systir Andrésar. Árið 1930 byggðu þeir tvíbýlishús í féiagi ag fengu til þess lán úr bygg- inigarsjóð'i. Því láni fylgdi sú kvöð, að byggt yrði samkivæm.t teikningu, sem lánastofnunin lagði til. f aðeins einu atriði var breytt út af þessari teikn- ingu; það voru hafðar dyr á millivegg í forstofu, svo að inn- angengt yrði milli íbúðanna. Hurðartötur var sett í þessar 'dyr, en aldrei var sett. á hana loka af neinu tagi, og vanalega stóð hún upp á gtátt. Sambúðin m'illi heiimilanna var jafnan 1 stffl. við þessar opnu dyr, sam- gangur oftar á dag en tölu yrði á komið. Af þessum fyrri húsbænduim er Andrés nú einn á lífL Ég sendi bonum, börnum hans og barnabörnum hugheilar samúð- ankveðjur með þökk fyrir alla þá tíð, er við áttum þair sam- an. Ármann Halldórsson. ¦¦¦¦¦ 1 PILTAR, .-"T ¦ EFÞloEIGifflmNUSTillu /Æ. á ¦ »A A ÉCÍ HRINMNCi //?/ / f/i ¦ - ¦ / ,vír 3 LAUGARDAGUR 7:00 Morgunútvarp Veðurfregnlr — Tónletkar — ¦7:30 Fréttir — Tónleikar — 7:55 Bæn — 8:00 Morgunleikfiml — Tónleikar — 8:30 Fréttir og veð- urfregnir — Tónleikar — 8:55 Fréttaágrip og útdráttur úr for- ustugreinum dagbla5anna — Tónleikar — 9:30 Tilkynningar — Tónleikar — 10:05 Fréttir — 10:10 VeSurfregnir. 12:00 Hádegisútvarp Tónleikar — 12:25 Fréttir og veð urfregnir — Tilkynningar. 13:00 Óskalög sd'óklinga SigríSur Sigurðardóttir kynnir. 14:30 Laugardagsstund Tónleikar og þættir urn útllif, ferðalög, umferiSarmál og slíkt, Kynntir af Jónasi Jónassynd. (15:00 Fréttir). 16:30 Veðurfregnlr. Á nótum æskunnar I>óra Ingvadóttir og Pétur Stein grimsson kynna nýjustu dægur lögin. 17:00 Fréttir. Þetta vil ég heyra Árni Reynisson verzlunarfulltrúl velur sér hljómplötur. 18:00 Sö.gvar 1 léttum tón: Andrews-systur syngja nokkur lög. 18:20 TEkynningar. 18:45 Veðurfregnir — Dagskrá kvöl'd^ ins. 19 M Fréttir 19:20 Tilkynningar. 19:30 Gömlu dansarnirt Karin Juel oJL syngja og leika. 30:00 Dag-legt lif Árni Gunnarsson fréttamaður sér um þáttinn. 20:30 Karmonikuieikur I útvarpssal John Molinari frá Kaliforníu leikur 1 hálfa klukkustund. 21:00 „Groandd þjoðlif" Fréttamenn: Böðvar Guðmund* son og Sverrir Hólmarsson. 21:18 Staldrað við 1 Vín Guðmundur Jónsson segir frá dvöl sinni þar í borg og kynnir tónlist þaðan. 22:06 „Járnbrautarslys", smásaga eftlr Thomas Mann. Ingólfur Pálma- son islenzkaði. Bjarni Steingrimsson leifcari l«a. 22:30 Fréttir og veðurfregnir. Danslög. 24:0 Dagskrárlofc. Dlt EXECUTAIR* 880, Th» TYPEWRITE* BAR. HVERT SEM ÞÉR FARIÐ HVAR SEM ÞÉR ERUÐ - Hafið æ/íð FERÐABAR írá EVER-WEAR með yður SKOÐIÐ FERÐABARINA HJÁ: HERRADEJLD P. & Ó. AUSTURSTRÆTI 14 LAUGAVEGI 95 TÓBAKSVERZLUN TÓMASAR LAUGAVEGI 62. HERRAHÚSIÐ Aðalstrgeti 4. .?¦" ¦ -. J _ Tíie EXECUTAIR* 707, TRAV-L-T3AR"

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.