Morgunblaðið - 23.09.1967, Blaðsíða 12

Morgunblaðið - 23.09.1967, Blaðsíða 12
12 MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 23. SEPT. 1967 í MORGUNBLAÐINU, laugard. 19. ágúiat sl. birtist óvenjulega ágæt gnein, sem ber. niafnið: „Vegurinn urn hraunið og Kís- iliðijan" eftir Maittlhías Johannes- sen ritötjóna. Ég viarð alLur að HLj'óðakLetitum, er ég las grein- ina, — vissa þætti hennar —, s-vo gjörsamlega bergmálaði andi hlennar í mínu inni. Ég verð iað endurprenta hér það, sem er mest um vert. MattJhíals segir svo: „Kísiliðjan eða KísiLgúriverfc- smiðjan við Námastoa.rð (sem riaunar stendur í Bjarnarflagi) er hin mesta smíð. Nú vinnia við hana. milli 80 og 100 manns og er ráðgerit að ljúfca við hana fyrir 1. náv., en þá er ætlum- in að hefja vinnsluna. Er það um mánuði eftir áætiun. Ann- ar hefur verkið gengið vel og er það enn undir áætlunar- verði, aíi því er mér var siaigt í sveitinni. Kísiliðjan Jónas Pétursson alþingismaður: Máttur samfBlagsframkvæmda Það er ánægjuleg sjón að sjá verksimiðjuna riísa þarna í úfnu, og nánast ljótu hra.uni Bja.rnarflagsins. Allt í kring kemur ófoeizluð hveraorkan upp úr jör.ðinni og drynur í henni eins og þoituim. Nýi tíminn blasir hvarvetna við — hann kemur jialfnv.el upp úr jörðinni. Ekiki er Landslagið samt tilkoimu meira. en sivo þarna vesitan meg- in Námaskarðs að með nokkrum rétiti mætti segja nú orðið ,að það teldist til ná'ttiúruspjaiila að hafa ekkii verksmiðjiuna þarna. Hún eykur á stoLt auðnarinnar og ýtir undir bjartsýni fólksins, það heyrir maður fljótt á þess- um isitöðum. Slííka.r fr.amkvæmdir þyrfti að hefja víðar, það mundi halda fólkinu við landið — en á því er ekki vaniþörf nú frekar en áður. Á HólsfjölLum, næsbu sveit fyrir austan, er annað hljóð í s.trokfcnum. Þar býr gott fó'lk og þrau.tseigt, enda ekki van- þörf é í baráttu við óblíð nátvt- úruöfl. Þar eru stórhriðiar haimis^ lausari en nokkurs s'taðar í lág- Siveitium, segir sir. Páll ÞorLeifs- son í grein um Grímssitaði á Fjöllum í Árbók Þingeyinga. Grímsstaðir eru i aLfaraleið, þeir mega ekki ieggj.aist í eyði. „Þeg- ar haustar að og veður gerast válynd er Leiðin yfir Fjöilin oít áfhæ'ttusöm ag við'sjál", segir sr. Pái'l og bætir við, að „án Gráims- staða og þess fóLks er þa.r býr myndi hún sfcórbásikalag". — Krjis.tj.án bóndi á Gríims,stöðum bar uigig í brjásiti yfir því, að FjöLlin færu í eyði. „Það horfir oiLLt í þá átt", sagði hann. Víðir- hóLL (í kinkjunni þar er alita.ris- tafLa f.rá 1647) kominn í eyði, Grundarhóli einnig og Fagridai- ur.... Hvenær kæmi röðin að Grímsstöðiuim? Þá mundu Hóis- sel og Nýhóll fylgja eftir. Það má ekki gerast. Kriistján sfligði að kalið væri mikið oig Lítii sem engin spret'ta. Hann er með 300 fjár — en ver.ður LíkLega a.ð fæk'ka, þó han.n fái hey úr Eyja- firði. Og hes.turinn — sem svar- ar vetr.anfóðiri fyrir eina kind — kostar yfir 300 kr. Kaltj.án.ið hleypuir því á tugum þúsunda fyrir bú þei.rra bænda.. Það er því efcfci_ að undra þó uggur sé í þeim. I sumar hefu.r Benedifct, bróði'r Kristjáns, bóndi í Gríms- tungu á Grímisfj'öllum og frétta- *^*/ÓBAKS1/ERZLUN ÆOAAASA£L. m IAUGAl/ee/ 02 - SÍMI /3776- G.B.D. pípr og munnstykki ¦¦^mm^^^ Pípuöskubakkar ^^y^fc Arniböndin eru komin. ^W^ Wm °pið tu kl"10 e'b"á föstudögum |^^^ °g ^ "• 4 ' h^Wt ribari Mbl., unnið við Kísiliðj- una. Það hefur aukið honuim bjartsýni. Hví eklki gera gia.ng- slkör a,S því að virlk.ja Detitifoss, breyta fimfouilkrafti hans í ál og orku". Flest ann'að er .atlhyglis.ver.t í greininni, en þarna er kjarninn, sem ég vi'l árétta — deilurnar um legu kísilvegarins læit ég ut- ¦an við þetta máil. í veLsæLd síðuist'u ára hefir þess virzt gæ'tia í Vaxandi mæli að fölk úr þéttibýliniU telji það engian skaðia, jafnvel búlhnykk, að hlufcar af landinu færu í eyði. Og þeg'ar þeisisar sfcoð'anir seytla eins og smitandi vír'uspeat fré manni tii man.ni3, og því meir, eins og pestir, sem þét.'öbýlið er .mei.r.a. ALvanlegast er þó e.t.v. það vonl.eysi og v.anltrú, sem oft virðist af þes'Siu leiða hjá strjál- býlisfólfcinu, einmitt þar, serr. oll fraimrtííð er undir því komin a,ð kjarfcur og einbeitni tid fifs og stanfs sé óbilandá. Matthías víkur að Hólsfjöll- um, hættunni um eyðingu byggð- ar þar, sem yfir vorfir, og hætt- unni, sem af því leiddi, ef byggð hyrfi af Hólsfjöllum. Hann seg- ir: „Kristján bóndi á Gríms- stöðum bar ugg í brjósti yfk því að Fjöilin færu í eyði". En Matt- hías segir einnig: „I sumar hefir Benedikt, bróðir Kristjáns, bóndi í Grímstungu á Grímsstöð- um og fréttaritari Mbl. unnið við Kísiliðjuna. Það hefir aukið honuim bjartsýni. Hví ekki ger^ gangjsfcör að því að virkja Detti- foss, breyta fimbulkrafti hans í ál og orku?" Áður segir þetta um Kísligúr- verksmiðjuna í Bjarnarflagi: „Hún eykur á stolt auðnarinnar og ýtir undir bjartsýni fólksins, það heyrir maður fljótt á þessum stöðu,m". Á þessu vil ég vefcja sérstaka athygli, hve máttur samfélags- framfcvæmda, eins og t.d. Kísil- iðjiunnar er mikill, hvernig þær verka í umhverfi sínu í strjál- býlinu eins og vorþeyr, eins og sólaTgeislar er brjótast gegn um skýjaþykkni, súld og sút. Ég hefi frá upphafi umræðnanna um Kisiliðjuna verið sannfærð- ur um gildi hennar, einmitt fyrst og fremst í þessum efnum, ¦— að efla bjartsýni og trú á framtíðina í nágrenninu, og raunar miklu meira, — í strjál- býli landsins yfir höfuð. En bjartsýni og trú á framtíðina enu þau öfl, sem auka afköst manna meira en allt annað. Þar liggur undirrót efnalegrar veLmegunar, efcki síður en andlegra heilla. Þessvegna verða slíkar sam- félagsframkvæmdir líka til að hleypa fjöri í athafnir einstaki- inganina. Ég sagði áðan að í velsæld síðusfcu ára virtist þess gæta í vaxandi mæli hjá mörgu fólki að ekki væri skaði þótt hlutar af landinu eyddust af fólki, Nú, þe.gar síldin hefir verið duttliunga söm heilt sumar, þegar harðæri hefir gengið yfir hálft la.ndið og verzlunarkjör versnandi, þegar aðstæður eru slíkar að margt er erfiðara en áður, hættir mörgum til að skella skuLdinni á náung- ann, fremur en sjálfan sig, iíka nú við öfugar aðstæður þvi sem verið hefir, skella skuld á strjál- býli ofckar. En íslendinigar eru þjóð af því að þeir hafa búið í stóru landi og byg.gt það' ailt. Átthaga ást er undirrót ættjarðarástar, ein kenndin sú gerir þjóð að þjóð. Að styðja og etfla strjál- býli olkkar er þjóðmáll ei'gi síð- ur, en sfcóla- og menntaimál okk ar. Mér er sú hu.gsuin ömurlegri, en orð flá lýst ef vætt'ir lands- inis eiga eftir að gráta í öðru hverj.u fjaLli yfir eyd'dum býl- uim og byggðuim. Eða e.t.v. yrði það eins og Davíð segir. „Þá er andi fiallsins reiður". Ég vil taka hönduim saman við Mat'thíais Jóham.nessen og þá 'sem í einlægni vilja standa vörð um byggð í strjál'býli Landisins og vinna að þj'óðfélagsumíbót- um með það markm.ið í huga. Jóntia í*<Hiiirr-**in. Seedibílstjóri óskast Innflutnings- og heildsölufyrirtæki vantar vanan sendibílstjóra nú þegar. — Upplýsingar á skrifstofu félagsins að Tjarnargötu 14. Félag íslen-zkra stórkaupmanna. Gí FRÁ DLW RULLuíví FÆST í ÖLLUM GÓDUM SÉRVERZLUNUM UM LAND ALLT

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.