Morgunblaðið - 07.12.1968, Blaðsíða 4

Morgunblaðið - 07.12.1968, Blaðsíða 4
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 7. DES. 1968 BUAi£iCAM Simi 22-0-22 Raubarárstíg 31 %<&SÍM11-44-44 mnuiBiR Hverfisgötu 103. Simi eftir lokun 3116«. MAGNUSAR UCIPHOITl2l SÍMAR2U90 eftirlekunilm) 40381 LITLA BÍLALEIGAN Bergstaoastræti 11—13. Hagstætt leigurjaid, Sími 14970 Eftir lokun 14970 effa 81718. Sigurður Jónsson. BILALEIGAN - VAKUR - SundlauRavegt 12. Simi 35135. Eftir lokun 34936 or. 36217. 350,- kr. daggjald. 3,50 kr. hver kílómetri. BILALEIGAN AKBRAUT SENDUM SÍMI 8-23-47 Flugið er allt með eðlilegum hætti, þar til vélin er yfir Arizona. Þá hverfur hún af ratsjárskermi fyrir augunum á skelfíngu lostnum umsjónar- manni. Afgr. er í Kjörgarði tfmi 14510 GRAGAS KEFLAVfK £ Mæðralaun, meðlög og fjölskyldubætur „Einstæð móðir" skrifar: Kæri Velvakandi. Mig langar til að koma á fram færi nokkrum atriðum, sem virð- ast svo mjög hafa farið fram- hjá þeim, sem ráðstafa fé til al- mannatrygginga og tel ég pistla þína vera þann vettvang sem helzt gæti náð til þeirra. Mér er sagt I Tryggingastofnun inni hér f Reykjavík, að mæðra- laun með 1 barni sé 265 kr. — tvö hundruð sextíu og fimm krón ur — en ekki 628 kr. eins og stóð í bréfinu frá Sauðárkróki og tel ég víst að þar hafi verið prentvilla. Mæðralaun eru sem sagt 265 kr. með 1 barni, 1.455 kr. með 2 börnum og 2.915 kr. með 3 börnum og fleirum. Hvern ig stendur á þessum mikla mun? Mæðralaun fá konur aðeins þar til börnin verða 16 ára, svo er einnig um meðlag og fjölskyldu bætur. Því er það, að þegar 3. barnið einstæðrar móður verður 16 ára, lækka mæðralaunin um 1.460 kr., meðlagið 1.344 og fjöl- skyldubæturnar, 330 kr., falla nið- ur alveg, þ.e. samtals 3.134 kr. minna á mánuði Þegar 2. barn móður verður 16 ára lækka mæðralaunin um 1.191 kr., meðlag og fjölskyldubætur falla niður, þ.e. samtals 2.864 kr. minita á mánuði. Þegar eina eða yngsta barn einstæðrar móður verður 16 ára fellur allt niður sem hún hefur fengið eða 1,939 kr. minna á mán. Nú veit ég vel að allar þess- ar bætur eru miðaðar við það, að 16 ára börn eru farin að vinna mikið fyrir sér. En hefur nokk- ur athugað það að barn einst. móður, sem á 3 börn þarf að fá 37.608 kr. í árskaup þegar það verður 16 ára, til þess eins að móðirin geti haldið í horfinu, að barn móður sem á 2 börn þarf að vinna sér inn 34.368 kr. á ári, þegar það verður 16 ára og að eina barn móður eða yngsta verður að vinna sér inn 23.268 kr. á ári. Dettur nokkrum manni í hug að 16 ára unglingur geti unnið sér inn þessar upphæðir með sumarvinnu einni saman, eins og nú horfir í atvinnumál- um landsins? Þá er ekki annað ráð en að taka þessi börn úr skóla, hversu góðir nemendur sem þau annars eru. Það er greinilegt að, ef ó- breytt ástand helzt verða skólarn ir aðeins fyrir ríkramanna börn, þó ekki fyrrihjónabarnsbörn né utanhjónabarnsbörn þeirra, en ekki einkunnir látnar ráða. (Er þetta kannski ráð til að losna við landspróf og þrengslin I skól um?) Nú er reiknað með 15—20 prs. kjararýrnun hjá almenningi og bitnar það á einstæðum mæðrum eins og öðrum, en ráðherrarnir segja að verið sé að reikna út hækkanir, sem eiga að koma á móti þessari kjararýrnun hjá bótaþegum almannatrygginga. Ég vil minna þá á það þessa sem eru að reikna, að árið 1959 hækk aði meðlagið úr 425 kr. í 600 eða um 175 kr. en þessar 425 Minkuherðusjal (STOLA) Til sölu af sérstökum ástæðum ónotað minkaherðasjal, samansett af 10 minkum. Einstakt tækifæri. Upplýsingar í síma 35634. ASBEST - ASBEST Utan- og innanhusasbestplötur fyrirliggjandi. HÚSPRÝÐI H/F., Laugavegi 176. Sími 20440-41. GOLFMENN Nokkur golfsett ennþá fyrirliggjamdi á gamla verðSnu. HLJÓÐFÆRAHÚS REYKJAVÍKUR, Laugavegi 96. NÝJAR LP. HLJÓMPLÖTUB The Beatles — Rollimg Stones Tom Jones — Engelbert Humperdinck Hljómar — Savanna tríó Gáttaþefur (Ómar) — Dýrin í Hálsaskógi Haukur Morthens. HLJÓÐFÆRAHÚS REYKJAVÍKUR, Laugavegi 96. kr. höfðu bara staðið I stað í fjölda ára og hefði ekki veitt af að hækka þær upp í 600 kr. mið- að við annað verðlag án nokk- urrar gengisfellingar. Má því með fullum sanni segja, að sú gengis- f elling er einstæðum mæðrum með öllu óbætt. Árið 1959 var eiraiig byrjað að greiða fjölskyldubætur með öll um börnum nema börnum bóta þega alm. trygginga, sem sagt einstæðum mæðrum, hjónum á elli launum með bamabarn á fram- færi og hjónum sem fengu ör- orkubætur. Þetta var eins og hvert annað gat i lögunum og er ég nú ekki illgjarnari en það, að ég álít orsökina vera hroð- virkni. Þegar þessu er svo loks kippt í lag, er það ekki fyrr en 2—3 árum síðar og ekki látið gilda aftur fyrir sig. Ég las fyrir nokkru uppástungu i Tímanum að athugað yrði að hætta að borga fjölskyldubætur með einu barni og hækka þær að sama skapi til hinna. Vildi ég biðja reiknimeistarana að gleyma ekki að undirskilja bóta þega alm. tr. svo þeir rýri ekki kjör þeirra sem þeir ætla að bæta. Meðlagið virðist vera miðað við . það hvað maðurinn getur séð af miklum hluta launa sinna án þess að það skerði hans lífskjör að mun, en ekki framfærslukostnað- inn sjálfan, að ég tali nú ekki um að tekið sé til greina öll umhugsun móðurinnar um börnin og hversu bundnari hún er en maðurínn. Væri ekki óeðlilegt að maðurinn greiddi allan beinan kostnað til að vega upp á móti því, ef móðurhlutverkið væri met- ið að verðleikum, en þess verður víst ekki að vænta á þessari öld. Það þarf að gera mikla breyt ingu á þessum málum öllum og það strax en ekki eftir að vera búin að horfa upp á óréttlætið í mörg ár. Annað hvort verður hið opinbera að skipuleggja á- kveðin verk sem skólaunglingar geta gengið að í sumarfríum sín- um (og byrja á undirbúningi í vetur) eða að barnapeningarnir verði greiddir svo lengi sem barn ið er í skóla. T.d. mætti miða við 18 ára aldur eins og gert er í Danmörku og lengja þá skóla timann, því ekki gengur að hafa unglingana aðgerðarlausa í 3—4 mánuði ársins, það er beinlínis skaðlegt. Hvernig væri að borga barna- peninga til 17 ára aldurs til að byrja með og athuga svo aftur að ári liðnu, hvort rétt væri að miða tímann við 18 ár eða 16, eftir því hvernig atvinnuhorfur unglinga verða þá? Það er erfitt fyrir unglinga á þessum aldri að hætta námi þó ekki sé nema í 1—2 ár. Og ég spyr: Er hægt að at- huga hve mörg 16 ára börn eru á framfæri einstæðra mæðra, hve háa upphæð þæi fá sem mæðralag og fjölskyldubætur og hvort rík- ið gæti sparað einhver miður nauðsynleg útgjöld t.d. forstjóra- bíla í Reykjavík o.fl. og fá þann- ig peninga til þess að þessi börn geti haldið áfram skólagöngu? Hvert ár er dýrmætt þegar um börn er að ræða. Það sem fyrir mér vakir er einungis það, að börn einstæðra mæðra hafi sömu réttindi til lífs- ins og börn hjóna. Erfðaréttur barna er fyrir löngu orðinn hinn sami og það sama á að gilda um réttindi til menntunar. Það er ansk... hart að þegar þjóð- in á loksins að fara að spara þá er það ekki hægt öðrifvísi en að láta börn einstakra mæðra hætta skólagöngu. En það er ýmislegt, sem mætti gera til að létta fjárhagsbyrðar einst. mæðra og annarra bótaþega alm.tr. Kjör þessa fólks geta ver ið mjög mismunandi og er það húsaleigan, sem veldur því í flest um tilfellum. Það er t.d. tvennt ólíkt fyrir einstæða móður að búa 1 eigin húsnæði með börn sín, eða borga allt að 50 prs. af launum sínum í húsaleigu. Væri hugsan- legt að ákveða einhverja upp- hæð sem húsaleigustyrk til þeirra bótaþega alm.tr. sem þurfa að leigja? Hvaða réttlæti er það, að láta einstæðar mæður borga skatt af öllum sínum launum, þegar giftar konur greiða skatt af aðeins helm ing sinna launa? 0 Skólabúningar Skólabúningar eru eítt af þvf sem gæti létt útgjöld margra heim ila ekki síður en fermingarkirtl- arnir. Þeir sem eru á móti skóla búningum setja þá oftast í sam- band við einkennisklæðnað her- manna. Hverjum dettur í hug sú samlíking, þegar karlakóram ir koma fram í kjól og hvítt eða Polyfónkórinn í rauðum kirU. um, læknar og ýmislegt starfs- fólk sem vinnur í hvítum slopp- um o.fl.o.fl.? Skólabúningar geta verið alveg eins frábrugðnir ein- kenningsbúningum hermanna eins og þessi klæðnaður sem ég nefni. Skólabúningur gæti til dæmis ver ið vatnsheld yfirhöfn ef til vill með gærufóðri, peysa úr ís- lenzkri ull, jakkar úr terelyn ullarbl. en álitamál er hvort bux ur og pils ættu að fylgja, þar sem tískan breytir svo ört skálma vídd og pilssídd. Litirnir gætu svo verið mismunandi eftir skól- um. Helzt þyrfti að framleiða þetta fyrir allt landið og tryggja þar með ísl. iðnaði jafna og ör- ugga sölu og spara gjaldeyri til fatakaupa. Mæli ég eindregið með Jóni Þórarinssyni klæðskera, sem rekur Model Magasín, eftir hans framleiðslu að dæma væri hann manna vísastur til að sníða klæði lega skólabúninga, sem börnin væru sjálf ánægð með. Skólabúningar myndu líka ef- laust hamla gegn fáránlegri tízku sem er ekkert nema sölumennska sem elur á hégómaskap, svo að engin skynsemi kemst að. Kæmist þetta á, mætti fara þá leið að láta fólk fá einhvern af- slátt því fleiri búninga, sem það þarf að fá, þannig að barnmarg- ar fjölskyldur fá ódýrari fatnað og er það ekki einmitt meining- in að létta meira undir með þeim. Kannski hljómar þetta eins og betl, en mér finnst bara svo mik ið skorta á, að það sem gert er til að létta undir með hinum lægstlaunuðustu komi að notum, beinlínis vegna þess að það eru ekki höfð nein samráð við þá. „Sá veit bezt hvar skóinn krepp- ir sem í honum er." Með fyrirfram þökk fyrir birt inguna. Einstæð móðir". # Hættir Vetrarhjálpin „Einstæðings-gamalmenni" skrif ar: „Kæri Velvakandi, Mig langar til þess að fá upp- lýsingar hjá þér'um það, hvort rétt sé, sem ég hefi heyrt, aS Vetrarhjálpin muni ekki starfa í vetur. Ef svo er, hvað veldur? Ég hefi notið svo góðs af þvf fyrirtæki um áraraðir, að ég get ekki hugsað mér, að það hætti störfum frekar hér en annars staðar, svo sem f Hafnarfirði eða á Akureyri". Bréfið er lengra, og er Vetrar- hjálpinni þökkuð góð aðstoð á umliðnum árum. Velvakandi er nú ekki kunnugt um það, hvort Vetrarhjálp hefur tíðkazt annars staðar er í Reykjavík, en ákveð- iS hefur veriS (af ástæðum sem skýrt var frá f Morgunblaðinu 3. des.), að f vetur sjái Mæðra- styrksnefnd um starfsemi Vetr- arhjálparinnar. — Ætti það aS koma út á eitt fyrir þiggjendur en hins vegar sparast rekstrar- kostnaður. J

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.