Morgunblaðið - 16.08.1970, Blaðsíða 11

Morgunblaðið - 16.08.1970, Blaðsíða 11
MORGUNBLAÍHI), SUNNUDAGUR 16. ÁGUST 1870 11 INGIBJÖRG CLAESSEN ÞOR- LÁKSSON - MINNING Fædd 13. desember 1878 Dáin 7. ágúst 1970. EIN af mikilhæfum konuni þessa lands er gengin til feðra sinna. Ingibjörg Cl. Þorláksson var hún vön að skrifa sig. Hún varðveitti sín barndómstengsl. Jean Val- garð Claessen, faðir hennar, vair kaupmaður á Sauðárkroki og síðar landsféhirðir í Reykjavík. Móðir hennar Kristín Eggerts- dóttir Briean, sýslumanns í Sikaga firði. Seinni kona Valgarðs var Anna Blön>dal. Jean Valgarð Claessen var einn af þeim mönnum er flutti á þekn tíma með sér menningar- strauma af danskri grund, sem þá var fúslega veitt viðtaika, enda Danir þá farnir að gefa eftir í Sj álf stæðismálinu. Fyrstu kynni mín af Ingibjörgu Cl. Þorláksson voru þau, að móð- ir mín og hún dvöldust með dætur sína í Konungshúsiniu á Þingvöllum, sem þá stóð fyrir neðan Öxarárfoss. Þar sem þeir fað:r minn, Magn- ús Guðmundsson, og Jón Þorláks- son. eiginfmaður hennar, voru þá í ríkisstjórn, höfðu þær afnot af húsi þessu saman. Móðir mín þurfti að sfcreppa til Reyfcjavílkur með systur mína, en ég var þar um kyrrt á með- an með frú Þorláksson, eins og ég venjulega kallaði hana. Þá kynntist ég henni fyrst, telpa inn an við fenmingu. Síðar sem full- tíða kona, er ég giftist systur- syni hennar og tengdist stórri fjölskyldu. Þar kynntist ég stór- brotnum systkinum, sem lær- dómsríkt var að kynnast. Sá hlýhugur og vinarþel, sem hún gaf mér ungri, hélzt æ síð- an. Nú þegair hún er horfin sjón- um, rifjast upp margar hugljúf- ar endurminningar. Hún var svo minruug á menn og málefni og andlega skýr fram á háan aldur, að hún gerði olkkur, sér yngra fóllki, oft sikömm til. Hún var einstaklega frændrækin og lét sér mjög annt um hagi okkar, sem voruim henni tengd. Ing:lbjörg Cl. Þorláksson var virt hvair sem hún fór. sakir eðliskosta, sem komu frá heitu hjarta. Betri húsmóður heim að sæfcja hef ég efcki þefckt. Hún naut þess að hafa vini og venzla- fólk í kring um sig. Það vissu þeir bezt, sem nutu gestrisni Ihennar og höfðingslundar. Henni var re'sn í blóð borin. Þá fannst mér hún njóta sín bezt — í vina- og gestalhópi — veitandi á báða bóga. Þessir eiginleikar hennar komu sér einkar vel, er hún varð forsætisráðherrafrú. Hún kurani að gleðjast með gíöðum, en kunni einnig að hryggjast með hirygguim. (Það vissum við, sem höfðum þekkt hana svo langan dag. Ingiibjörg Cl. Þorláksson lét s'g mannúðarmál mi'klu skipta. Hún var forstöðukona Kvenfélagsins Hringsins á árunum 1943— 1957. Þar var hún afhaldin og virt að yerðleikum. Hún bar alla tíð vel- fenð og framgang Barnaspítalans mjög fyrir brjósti, og hlynnti þar að eftir mætti. Þegar hún baðst undan endurkosningu, á háum aldri, tók við því staxfi önnur ágætiskona, frú Soffía Haralds- dóttir Níelssonair, prófessors. — Vann hún Hringnuim og málefn- uim hans af mikilli fórnarlund, meðan henni entist líf og heilsa. Minningu þessarra ágætiskvenna beggja geymum við þakklátum huga. Eftir lát eig;Mmanns síns dvaldist Ingiibjörg oft langdvöl- um í Kaupmannalhöfn, sem var henni hjartfólgin. Þar sem ann- ars staðar tókst henni að ná sam an vinum og vandamönnum til saimfagnaðair. Öft dvöldust þær vin- og frændkonur frú Gunnlaug Briem, sem nú er nýlátin, sam- an úti í Höfn og glöddust við vihafundi, en frú Gunnlaug hátði tengzt henni vináttubönd- uma unga aldri. Veitti hún Ingi- björgu oft á tíðum mikilsverða aðstoð við Hringsstörfin, er Ingi- björg mat að verðleikum. Mann sinn, Jón Þorláksson, fyrrv. forsætisráiðherra, missti Ingibjörg árið 1935, þá aðeins 59 ára gamlan. Var þessi mi'kilhæfi og trausti stjórnmálaforingi þá enn í fullu starfi og stóð í fylk- ingairbrjósti stjórnimálanna. Þá fann ég Ingibjörgu fyrst brugðið. Var hún lengi að ná sér eftir þann missi. Hún lifði mann sinn í 35 ár og hélt minningu hans jafnan í heiðri, meðan dagur entist. Tvær fósturdætur tóku þau hjón, Önnu, sem gift er Hirti Hjartarsyni, forstjória, og Elinu sem gift er William Umonen, en þau eru búsett í Bandaríkjum Norður-Amerílkiu. Fósturdætrum sinum reyndist Ingibjörg jafnan sam hin bezta móðir og voru miklir kærleikar með þeim. Atvikin haga Því svo til, að við hjónin erum á föruim utan og getum því eigi verið við út- fö.r hennar. Ég bið henni velfarnaðar til ljóssins landa. Björg Thoroddsen. Þar, sem „skín við sólu Skagaf jörður, skrauti búinn, fagurgjörður," fæddist Ingibjörg Claessen fyrir nærfellt 92 árum, 13. desember 1878. 1 örmum þessa undurfagra héraðs óx hún upp, þessi tígu- lega, gáfaða stúlka, yndi og eftir læti stórrar fjölskyldu, hugljúfi hvers manns. Faðir Ingibjargar, Valgard Claesseh, fluttist 17 ára gamall frá Danmörku til Islands og varð verzlunarmaður í Hofsósi. 1 25 ár var hann verzlunarstjóri og kaupmaður á Sauðárkróki, en árið 1904 varð hann landsféhirð ir og fluttist þá búferlum til Reykjavíkur. Móðir hennar var Kristín Briem, ein af 19 börnum Valgerðar og Eggerts Briems, sýslumanns i Skagafirði. Kristín Briem Claessen lézt aðeins 32 ára gömul, viku eftir að hún hafði fætt fjórða barn þeirra hjóna, og var Ingibjörg þá á þriðja ári. Fjórum árum síðar kvæntist Val gard Claessen öðru sinni og gekk að eiga önnu Möller, ekkju Jó- sefs Blöndals. Frú Anna átti 3 börn af fyrra hjónabandi. Sam- an eignuðust þau Anna og Val- gard Claessen 2 börn, er upp komust. Allur þessi stóri barna hópur, alsystkin, hálfsystkin og stjúpsystkin, ólst upp í þeirri eindrægni og samhug, að orð var á gert. Öllu var þar stýrt af hinni styrku hönd heimilisföður- ins, og hið stóra hjarta og hin létta lund frú Önnu Claessen færði fjölskyldunni óvenjulegan andblæ einingar, umhyggju og glaðværðar. Ingibjörg var námfús og þyrsti í fróðleik og menntun. Á þeirri tíð var þess enginn kost- ur fyrir ungar stúlkur að ganga menntaveginn. En þegar heimilis kennarar komu, til þess að kenna bræðrunum Eggert og Gunnlaugi undir skóla, fylgdust systurnar með kennslunni og nutu góðs af. Þegar Ingibjörg var um tvítugt, fór hún til Dan merkur og lærði vefnað, til þess að verða kennari í þeirri grein. Eri litlu síðar giftist hún og varð ekki úr því að hún gerðist vefnaðarkennari. Ingibjörg las jafnan mikið, fylgdist vel með atburðum innanlands og utan. Hún lagði stund á ensku og þýzku, var meðal annars um hríð í þýzkutímum hjá Þorsteini skáldi Erlingssyni. Hún unni mjög sögulegum fróðleik, ekki sízt öllu því, er snerti átthagana, Skagafjörð. Þegar hún var kom in undir nírætt, las hún af mikl um áhuga skagfirzkar æviskrár, og var ekki komið að kofunum tómum, þegar um þau mál var við hana rætt. Hún var stálminn ug og hafsjór af fróðleik um menn og málefni. Einstök ættrækni einkenndi Ingibjörgu og náði hún jafnt til ættingja eiginmanns hennar sem til vandamanna hennar sjálfrar. Hún hafði yndi af því að safna ættfólkinu í kringum sig á hinu fagra og smekklega heimili, og þótt ættmeiðurinn væri mikill orðinn, fylgdist hún með hverj- um nýjum blðmknapp á þeim baðmi. Öllum, er einhver kynni höfðu af frú Ingibjörgu, mun einkan- lega minnisstæð hin fágaða fram koma, hið göfugmannlega yfir- bragð og sú innri hlýja, sem geislaði frá þessari tiginmann- legu konu. Árið 1904 giftist Ingibjörg Jóni Þorlákssyni, sem þá hafði nýlokið verkfræðiprófi frá Hafn arháskóla, orðlögðum gáfu- og atorkumanni. Hann gerðist einn ötulasti og framsýnasti frum- kvöðull verklegrar menningar og framkvæmda. Jón Þorláksson varð landsverkfræðingur, fjár- málaráðherra, forsætisráðherra og borgarstjóri Reykjavikur. Hann var einhver svipmesti stjórnmálamaður síns tíma á Is- landi. Hann var formaður Sjálf- stæðisflokksins fyrstu fimm ár hans. 1 ábyrgðarstörfum Jóns, önnum hans og erli var Ingi- björg stoð hans og stytta, ráð- holl, hlý og jafnlynd, og í hjóna bandi þeirra ríkti einstakt ást- ríki og tillitssemi. Jón féll frá 1935, og hafði Ingibjörg verið ekkja í 35 ár, þegar hennar kall kom. Dætur Ingibjargar og Jóns Þorlákssonar eru Anna, gift Hirti Hjartarsyni forstjóra, og Elin, gift William Ilmonen, og búa þau í Bandaríkjunum. Anna hefur lengst af verið samvistum við móður sína og hlúð að henni af mikilli alúð, og Hjörturreynd ist henni sem bezti sonur. Við nánir ættingjar Ingibjarg- ar Cl. Þorláksson þökkum elsku- legri frænku sívakandi ástúð og umhyggju og biðjum drottinn allsherjar að blessa hina björtu minningu mikillar konu. Gunnar Thoroddsen. MEÐ frú Ingibjörgu Claessen Þorláksson er fallin frá einhver merkasta kona, sem ég hefi kynnzt eða heyrt getið: Hún var á miðjum aldri þegar ég kyront- ist henni, og þeim hjónum. Ald- ur hennar varð hár, 91 ár, en þó má fullyrða að hún bar hann vel. Síðustu árin hafði henni förl azt nokkuð heyrn og var stundum heilsutæp en áberandi var hversu hún fylgdist vel með öllu og mundi vel, sérstaklega eldri tíma og atburði, og var oft gaman að heyra hana segja frá ýmsu frá liðnum dögum, er kynslóð henn ar var ung. Hún var sem kunnugt er gift Jónd Þorlákssyni, verkfræðingi, fj ármálaráðherra og forsætisráð herra eftir andlát Jónis Magnús- sonar, og síðar borgarstjóra í Reykjavík. Öll framkoma hennar var fáguð svo af bar; það má segja að Jón hafi borið hana á höndum sér, og var það henni mikið áfall þegar hann lézt árið 1935, því að mjög var ástúðlegt með þeim hjónum. Hún sýndi minninigu manns síns ávallt Framhald á bls. 23 7 Hefur eiginkonon rœtt um nauðsyn þess oð heimilið eignizt frystikistu? Og þér haldið uppi harðri vörn, þar sem frystikistur eru tiltölu- lega dýrar og útborgun yfirleitt há? Þá höfúm við góða frétt að færa: Framvegis seljum við frystikistur með 7 til 12 þús. kr. úthorgun og afgangurinn greiðist á 9 mánuðum. Höfum á lager fimm gerðir af ITT-frystikistum: 180 1 á kr. 26.975 — 270 1 á kr. 29.325 — 340 1 á kr. 31.735 — 410 1 á kr. 35.525 og 530 1 á kr. 41.215. Ástæðulaust er að fjölyrða um gæði vörunnar, ITT er heimsþekkt merki, þar sem orðið G Æ ÐI er skrif að með stórum stöfum. Höfum einnig allar gerðir af HELKAMA-frysti- og kæliskápum í öllum regnboganslitum og einum lit betur (hvítt). Verð frá kr. 15.975. í CANDY-þvottavélum er ætíð sama salan, og virðist ekkert minna duga en heill flugvélafarmur, þar sem við önnum ekki eftirspurn eftir venjulegum flutningaleiðum. Þær konur sem keypt hafa nýju PFAFF-saumavélina (1222) eiga von á bæklingi á íslenzku í pósti og jafnframt sýnishorni í litum af 42 mismunandi mynstrum, sem PFAFF-saumavélin nýja getur gert. Með kveðju SKÓLAVÖRÐUSTÍG 1—3, SÍMI 13725. .®

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.