Morgunblaðið - 24.02.1971, Blaðsíða 13

Morgunblaðið - 24.02.1971, Blaðsíða 13
MORGUNBLAÐIB, MIÐVIKUÐAGUR 24. FEBRUAR 2971 13 Haraldur V. ólaf sson: Vernd listtúlkenda og framleiðenda listaverka? Nú hefur -veriS lagt fyirir Al-; þingi (nunwp tíi höfundalaga, er kveði á wum réttindi hofumda og awnaurra ílistskapemda, túlk- einda eða Estfflytjjenda og fraim- leiSemda listefois aS þvi er vartSar ©pimberan flutning þess. Hefur Jeaagi staSið í£L, að ffrum- varp þetta yrði 3agt fram og hefur þaS dregizí oeSiilega lengí. Væmtanlega verSur þaS nú saamþyfckt, þar seam svw varB ist, aS fyrir hemdi se g&Sur skalaaiaagittr alþingismamaia, tbvar í ÐokM sem þeir st.anda. ívsrSi Eyjórrssyrii, fyrrverandi haestaréttardámara, vatr » aina- um tíma falið að sækja þing í Rómarborg um rétt listtúlkenda hljómplötuframleiðenda og höf- unda. Var á því þamgi saaaaþykkt ur svokallaSur Rómarsáttmáli um höfundarétt (1961). Munu þeir fe&rS.ur Eyjólffssom og Sig- urðaar K. iRétaarssDm hrL, soaa mikiS heffur aanmiS að þessum naáhaim ffyrir STEF, vera þeir menm hér á lamdi, sern jmesta þekkimgu haía á höfumdaretítá og ckyidum naálum. f tfraaaah.'aidá af ffcrS saiaaaai til Rómar var ÍÞöa-Sa Eyjolfssysai faliS að seamiia fnanwaírp tiil Al- þingis aaam hðfundarett o.fi. og hafSi hajnai loki'S því sfcaa-ffi áraS 1962. HaíSi hamm hiiðsjón af dÖRsfcum lögum am höfunda- rétt, " Ophavsretsloven, seaaa höfSu verið saaaaiim af Tiœrlbeaa Lund. Tókaa þaaa gáMa í Dam- mörkaa áriS 1863. Eamsaig vaa^ hliSsBÓaa ftaoffS aff JbliSstaeSjaaaa löguiaa á mimaiam NiorSJirloiadaaaa- um, sem tókaa gakJá meðdknu aeiiama. SíSan faetraar ffraianvarpa.S veriS eaadairsfcioSa® ameS hiaSsjón af þearra toreylimgaa á Bermarsátf- málaaaaaaaa aaaaa hfoffuaadaaTéítt, seaaa gerS var í Stokfchölami áráS 1967 og aæffaad heirur veriS Stokk-, hólmsgexS hams. Er því aaag- Býnaáega w°riS aS gera titaaaam 131 þess aS saaaarsema aMMTaeaaa, Jöggjraff iuaaa þetsta <effnaiL ÞaS er vissulega kominn tarna' til að þessum matom «é komiS í rétt horf með lagasetningu, þar sem ég teí, aS við ísJend- ingar séiutn orömir aftur úr öðr- um þjóðum Evrópu og víðar í þessu efni. Kiiis «g kunntifít or hafði S.T.E.F., og þá sérstaklega for- •tjóri þess, Jón Leifs tónskáld, tneð góðum stuðningi SigurSar R. Péturssonar hrl. komið rétt- iaidum höfunda tónverka og eigenda flutnmgsréttar í gott horf með sérstökaam dugnaSa og framsýni. Mun það hafa tekið S.T.E.F. 10 ar aS koma mitam eínum í rétt hoæf, en »ú munu jBamningar við S.T.E.F. wa-a aS fullu mótaSir. f hinum norr«rra höfundalögaam og á fraaaaavaTjpa því, sem MB hefaar s«r&S lagt fram, er kveðiS k aaam pétt á fleiri sviðum. Eraa i ffnumwarjp- Inu áfcvæði um: 1. Réfttindi Mj'ompiöíbuÆraamleiS- enda, þaamig aS hijómp'iötffir, sem hera list feöffuaada ogtaalk eaada til aifflœaa'iaianigs aaaaa aát- varp eða aSra fjxiJiimiðla, njóti verndar. 2. Rétt túlkenda, þ. e. þeirra sem leika eða syngja á hljcaaaplötur. 3. Réttindí til handa .öSrum list skapendum, s. s. arkitektum, ljösmyndurum, myndhöggv- urum o.s.frv. Eftir að hafa lesið frumvarp- jS sýmist amér, aS foýsna vel llaffa veriS séS ffyrar 'osfcum rat- liöl'ii'iida, og lel ég þaS vissu- lega amaklegt. Afftaar á amótí vítS ist mói', af> listtúlkendum Ag framleiSendaaaaa HSaltwerkai aé «kki mikil vernd veitt, ef ekki er um þaS að raeSa aS Rómar- sáittmáilaiain verSi lagður fyair Alþingi og hann samþykktur. HljómptötuframleiSeaadur hafa natiomal Federatáoai of the aaæS sér aiþjóSasaimbaaad <Iiater- Phonographic Indmsitry^ og er! deáild aár þva sambamdá starfandi hér á laaadi, og eru í heraaai þeir aSilar flestir, sem gefa aát hljóm jafötMx hérieaadas. Ailþj óSasaan-; baiad þetta spanaaar yffar naestan hJuta heims nema Sovétríkin og a5 aaoklkraHm íatata Bandarákin, sem þó greiða ha?ðí túlkendum ©g MjómplötuframleiSemdum, s^^o og höfundum, ákveðin gjöld fyrir opiaafeeran flaitmimg hljóxm- platna þeirra, þótt á annan hátt sé, Réttiiidi þessara aðila hafa þannig veriS tryggS maeS lögum og —"T»'»»iyHi||i afis staSar í Kvr- ópa aatam Sovéítrafcjaaaaaa, »s» og á Afríku, Asíu, Ástraliu, SuSur- Aiaaeriku ©g aS wissu leyti . í Bamdaríkjunum. ÞaS' liggur nokkuð rjost fyrir, að hofundur tóitverks getur ekki komið listsmíð efta bug- vtrki síbu á framfaerí nema meS þvi 1. aS gefa þaS út á mótmn, aem mun mú vera fremur áhrifa- litiS hér á Jandi 2. aS fá þaS leatöð eða sungið á opiraberaaaa vettwaaagi, td. í útvarpá eSa sjónvarpi 3. aS fá þaS geffiS út á hljöm- plötuam, sem ég teð áhrif a- naestu leaSiaaa tal að kyiuia verkið almeaamimga, innanlands og utan. Jónas heatimm ÞurbeagaMon, fyrrveraaada aatvarpssljóri. hafði skilnBag á þessaaaaa amáiaam. Samda haaaaa viS AlþjóSasam- baaadiS um saaoávægáaega greiðsiu, rnjög hagstasSa fyrir RíkisútvarpiS, éraS 1940 fyrir flutning hljómplatna í útvarpL Er mér tjáð, að hiiaa haifi veriS greidd til áTsims 1"95S. Efftár þann tíma taldí næsta útvarpsgQórí og lögfræðingur hans, að íslenzk um aðilum bæri ekki meim skylda til að greiða slík gjöld fyrir flutning hljómplatna i Rik isútvarpinu. 196i baS ifis Mast- er's Voice i London mig uaaa að taka upp samninga við þáv. út- varpsstjóra til að fá þessuna málum komiS í lag. íítvarpæ- stjóri tók þessum málum með vinsemd og skihaimgi, em niður- staðan var þvá Kaiður engin. Þanaaig hefur Ríkisútvarpið aaot- að allar ísienzkar hljómplötur án nokkuira takmarkama ailan þennan támaa án nokkurrar greiðslu, og einnig aHar erlend- ar hljómpíötur á sama háit. Þetta er nokkuð sem útvarps- stöðvar liágranrjaiandanna láta sér ekki saema lengur, emda verða þaer að hlíta lagaákvaeð- um landa sinma aaú orðið þar aS lútandi. HaraUuir V, Ólafsson. P. S. Ef frekari upplýsinga er ósk- að eru þær til reiðu. Tjd- má geta þess, að aaorskur hæsta- réttardómur liggur íyrir, er staðfestir rétt hljómplötufram- leiðenda um aS ekki aaaegi aaota hljómpiötur á opiiaberum veti- vangi aua heimildar eða að greiSsla komai fyrir. Augljóst er hversaa mikill kostnaðarmunur þaS er fyrir fjöimiðla að nota hljóðritanir með beztu listamönnum heims og á að kaupa þjónustu þeirra sjálfra, jafnvel þótt eitthvaS væri nú greitt fyrir aaotkaua slíkra hljóðritana. Fi'amleiðend- HaraJdur V. Olafsson ur listve-rka selja þau einstakl- ingum, og miðast verg þeirra viS það en hér hefur Rikisnt- vai'pið taliS sig hafa rétt til að raota siik verk. eins og t.d. iii.'tóít! 'itanir. endurgjaldslaust seam efnivið á dagskrár sínar, era tekur svo aítur gjald fyrir af almenmingi í formi afnota- gjalds. Ætti ölluma að geta verið Ijést óréttmasti sliks fyrirkonru- lags. Sjúkrasamlagið greiði tannviðger ðir — tillögur pess ef nis ræddar í borgarstjórn TILLAGA ÖdMu Báru Sigfós- áéttm nm grei&slu Sjúkra- samisgs Krykjavikur á faum- •Fa^erSam var ttil fyrsta nm- borgairstjórn sl. liIISga ^ess- ari ásaumt brrytíi^íaurtilHgu Xrist jáns I. Gaaiinarssonar og tillögu frá Eiaari ÁgTÍ.stssyni vaur TÍsa^i til ráVSs «g auuuurraur IwMgirstjýtm. 'TaMfflgr öddaa a^Braa Sagffiisaétt- ur Mjóðar svo: „Borgarstjórn beinir því til stjórnar Sjúkrasamlags Reykja- váfccrr, aS haám taki upp greaSsiair til •saanllag'samaaTma vegrm taim- viðgerða og miði fjárhagsáeetíhan ársins 1972 við það, að þessari þjónaasítn verrS komáS a í hyTJnm þess árs. BorgaBrsttjóraa leggair tii, *8 greiðsilur .tai sajmla)gsrriammjL swrSi með þeim hætti, að þeir fái end- urgaaeiddam hluta af tekiaiisfcostn- aði við ataæiant viStvaild tamma, sajimfcvseimt rieiikningá hverju siaariL^' Breytámgau-tiliaiga Kristjáaaíi J. Guminarssoríar &c sv.oiaij^Saaadi^ .„BiorgarstjóinR heiraár þvi tU stjjiéaTnar Sjj.iíkrasa<iaala,gs Reykja- vífcur aS vianaa;a að því, aS greiðsl- ur íaJ. siaaaailafsmaniaa vegaa* al- mennra tannviðig,er3a ver,ði tekn- ar aiiM> og að því stefnt að a.uka þæer í áfoaagum ,úr 20—Æ0% .af fullri greiSshi á kostaaaði skv. reiknijaigi hverju .sáaani, enda .séu siíkar eaadurgreiSsilur bornar uppi af s&na-u a/ðaiium ag með sataaa h8e.tti og almennar sj'úkra- tryggmgar. iBoaTg.ars'tj,ória toeinir því þess wegma tii 'Stjórmar Sjúkrasaralags Reykjavákur: a. aS ieita etftir saroþykki trygSJaagaráðs og hlutaðeigaaadi ráðuneytis til breytinga á sarn- þykkt Sjúkrasamlags Reykjavík- ur sem feli i sér, að heimilt sé aS teaadijírKreiiSa »$ iatafca knasitjraað vaS alhTieiHairar taaaiaviðgierSir, rfbr. Iqj mr. «0 frá 1363. fe. aið ieatta. saimaaiiaga vi5 Tamn- itekiaaÆéllaLg Istaaads aœm hicmarks- gjaldsíkrá fyrir tamaavaSEierSar. c. að semja reglur uim til hvaða tanaaviSgjerSa emdurgreiðsilur taka. d. að semja áætlun um útgjölð saanlagsins vegna greiðslu á tania viðgerð'urn. e. að miða fjárhagsáætTun árs- ins 1972 við það, að fyrsta stiga iþessarar þjióaaaastm verSa toomið á i byrjaaaa þess ,árs, eiada hatfi þá verdS ffaalliaaegt þeim skilyrðum, er aana getaipr í staifilið & og i». Þá heaaair teorgarstjiórn þvi til toorgarráSs, aS svo fijiótt sem fengizt hefur awsktkaar reynsila aff þeirri þjónustu, sem hér er lagt tal aarh, teeM borgarráS sér fyrir iþvá, að healbra'gðas- og tryggÍTiga- aaaaílaráSuaaeytið láti i saamráSi við IheiirforigSisstJÐm senaja frumvarp tál laga, er lagt verítá fraan á Ai- þingi tma skápaaa þessara naála tll fraambúðar.'" Einar Ágústsson lagði fraim ¦MbrCmnÉÍ tá'rVsgaa-. „Borgarstjóraa Reykjavíkur skcmar á Aiþiaagá að breytta l&g- aana aaam aitermiamattryggimgar nr. 40 1963 á þann veg, að í 49. gr. laganma verði tekiiaaa .upp nýr lið- ur ,urn taamtekiaingar." Adda Bára Sijrftisdóttir skýrSi frá þvi, að borgarf.ulltraáar A3- þýð,utandalagsins befðu í októ- ber 1969 fhatt; tillögu svápaSs effi- is ©g aaú.. 1 áli±sg<er.ð, sema borizt heíði frá Taaamlaakmafélagi Is- lands wegaaa þeirrar itiMögu, hef Si kamið frajraa., að taaaaalæknar hefðu ekkert við það að athuga, að 'lsriamlœkaaatostriaðiir yrSi gaTeiddur aS hiuta eða ölloa leyti. Stjórm Sjaákrasamlags Reykjavíkair hef ði einrrig sent frá sér ítarlega 7 gneinargerS i *f\; " þessu samhanda. ?»? I ¦ mi far k3T\^s xram, að ailt fra árinu 1943 hefði verið heimild til þess að ákveða greiðslur vegna kostnaðar við tannviðgerðir að fengniu samþykki ráðherm. Slík- ,ar greiðsl'ur ættu að miðast við .alimennit viðhald taaana, en ekki stærri aðgerðir. Stjörn Sjúkra- samlagsins teldi ermfremur, að gera yrði ráo^afanir til tann- verndar og greiðslurnar yr&u að vera jainar fyrir alla gagnstætt þvá, seam framia kíemí bjá tarnn- Mknanu SíSan sagSi Adda Bára, aS borgarraS hefði skipaS mefiad 2.' des. 1999 tíl þess að g«ra ffrek- ari atthaagamir i þessoaaTa effniutm- Niefritilin hefSi hins vegar aHdrei veriS köUl'uS samaaa til ffaamda. iNiSurstaSa sám 'vaerá sai, aS heppilegast væra, aS aaaeaan femgju endiirgreiðslaar saamkvæamt reikaa- ingá. ÞaS væai m}8g brýmt, aS þetta n'æði til barma á stkóaaaldii. Tanmlækaaariaár ættu aS viaaaaa á iæfcnaamaSsttiöðvaami, sem komtt yrði aipp í boagwimi. Aliir vissu, hvað tamnlækna- kostnaður kæmi þungt niður á Pyngju manna. >ví vaeri það töJaá- verS bót aS fá þetta endurgreitlt af sjúkrasamlagi, þó að iðgjöld kasrau vitanl;ega til rmeS aS hækka. Kristján J. Gunnarsson sagðist harma þafi, að nefndin, sem fékk það verkefni að kanna má'l- áð„ hefðá ekka umnið aS því. Það væri tarnabært að taka þetta mál nai til aamræðaa i borgarst.íðrn. SiSan benti Kristjan a þarrn sköðanamásmun, sem koamið 'heffín fram á airrum TanmTækna- ffaagsins og stjórnar Sjáakrasaan- lags Reykjavá'kur. TamnlEekrm- félagað teidi, að greiSsilurmar ætta að miða við þá, sem minnsta greiðshagetia heffSoa, en st.iörn Sjáákrasamlagsims teldi, aS greiSa ætti öllum jaffnt. Krástján taída, aS 'ekki væri mikið atriSi aS taka tffliat tíi óska Tarrnl'eekna féilagsaias OTm þaS,- aS flokka menn eftir efn- um og ástæSum. Hann væai sam- má'la því sjónarmiSi aS miSa greiðslurnar við almennar tamn- viðgerSar fyrst og fremst. Eðli- legt væri 'þó að tafca inn á þetta greiðsHaar fyrir ákveðin lifcams- láti, t.d. vegn'a fannskekkju. i>aS væri •gnmdva.il'arafriSi aS setja hámarks gjaldskrá fyrir tanniækna, eff fcoma ættá þessari þjðmastai á. ff»ví betri sem tann- verndin væra hjá himojam ynigri aidurshópum, þeim mun rninni yrSi váSJaaldskostmaSurinn hjá þeim eldri. Siikar ráSsitaíaaair hefðu þegar veriS gerSar af háiffu Reykjavikurborgar, en deila hefði hins vegar staðið viS rikis- valdið um greiSste kostniaSar vegna þessarar þjónaastu. Nú værtt 118?0 þSrn á skykS«máms- stigirnu. Reykjavíkurijorg hefði i fprhagsáætíun ákveðið að verja 18 mijijj. kr. til þessa starfs en framlag rikissjóðs væri 6 miDj. kr. eða um 30%. Vafalaaast vaeraa aiiir saaraniáila um nauðsyn .þessa máis, en nauðsynlegt vasrí, aS kostnaður- inn jafmaoast aaiðtur á sömau aðíia og araaar sjúfcrak'ostBaaSur. Méð- an ekfci iaetfðaa vteráS eandursköð- aftar i-eglur um tekjuskiptingu rikis og sveitarfélaga, þá yrðu sweiíarfféiogim að ffara. varlega í það að taka á sig auknar byrð- ar. Síðaaa sagði Kristján, að við framkvæmdina yiSfi að tryggja, að sömu reglur giltu um greiðsthi kostnaðrr og nm almermaT sjúkratryggingar. Tryggja þyrfti eins og nú eetfi sér stað, að tann- vernd færi fram hjá yngrí aldurs rlokkum. Setja yrði hárrtarlcs- gjaldskrá fyrir tanmlíekna. Setja þyrfti ákveðnar regiur um, hvaSa taaanviðgserðÍT ætti að greiSa og hve háar greiðslurnaT aeittu að vera. Lofcs yrði að setja sérstaka löggjöí aam þetta effrn. Kinur Ágústssnn lýsti þerrri skoðun sínni, að hann teldi fra- leitt að greiða ekki tannviðger&a- kostnaS aff sjaakrasarnlagi. Siðan sagði EinaT, að á Alþingi heföu oft og tJSum veriS fhatt frum- vörp aam þetta efni og á rrverjtt þingi meðan Al- freð Gásiason, læknir, átti saeti á þingi. Þessi fraamvörp hefSu hins vegar H verið feffld. Frum- varp Alfreðs væri -unnt að frytja að nýju þegar í stað. Síðan lagSi Eimar til, að borgarstjórn ^sor- aði á ATþingi að samþykkja frumvarp um þetta eína. Hann sagðist hafa traa á því, aS Aiþihgi myndi samþykfcja stíkt ffnim- varp, eff horgarstj&rn samþykkta ásfcornn með fullu fiSi. Þ<að vasri ávaiít imatsatriði, hvernig standa nM.ti aS fram- kvseaaad.um., en aðaJatriðið vasri að leggja unidirstöSunaL Halldór Steinsm sagði, aS ekkí eetti aS setja þaS skalyTSi, að saamnímgar tækjust um gjaidskrá miMi Sjúkrasamlags ReykjavlfE- aar annars vegar og Tammtaekjsa- félags ísiands hans vegar. Sjúkrat- samOagið ætta eimffalkHega að set|a gjaidskrána .upp á eigin spýtaar og greaSa siðam hluta *% tam-n!læknakostaaaSi í samrsBmf vaS það. l»vá iegSi hamn tt, «S ttl- laga Öddu Bái-u Sigfúsdórtur yrði samþykkt Sbreytt.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.