Morgunblaðið - 07.05.1971, Blaðsíða 13

Morgunblaðið - 07.05.1971, Blaðsíða 13
MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 7. MAÍ 1971 13 Tíu alþingismenn kveðja nú Alþingi arútvegsins og auk þess hafa iraíarkumál og veg'aimál fyllt vaxandi rúm í huga mín>um, og þá hefur virkjunúi í Lagarfossi, sem miú hefur verið ákveðin, verið þar efst á baugi." „Hvaða mál eru þér eftir- miimilegust?" „Ég vil nefna fruimvarp mitt um happdirættislán til brúar- gerðair á Skeiðarársandi, seim lögfest var á síðasta Alþingi. Ég heyrði um akeið að þetta væri kosningasmál, en það hefðí tæpast verið talið kosmiimgamál, ef kosið hefði verið í haust. En ef ég hefði átt setu á þingi á- fram hefði ég barizt jafnt fyrir því máli eftir mýafstaðnar kosn ingar, einis og ég gerði í vetur. Það etr vegma þess að fyrst nú er timabært að hefja íram- kvæmdir, því nýlokið er við að gera bílfært austan frá að Skeiðará með hinum miklu brúarframkvæmdum í Austur- Skaftafellssýslu. Auk þess er «vo sú vehnegun hjá almenin- jngi, sem ómótimælanlega er og var árið 1970, að grundvöllur er til fyirir slíkri fiáröflunarað- ferð sem ákveðin hefur verið. Það má vena ölluim ljóst að á hinum erfiðu áruim í al- meninri fcaupgetu árið 1967 og 1968, hefði verið vonlítið að ætla sér að stofna til sölu slikra bréfa. Þá vil ég nefna þingsályktumartillögu mína um flfcylduþjónustu ungmerkna. Ég flutti hana á fjóruim þmgum og lofcsins undir þinglok nú, var þesisi tillaga samþykkt, en að vísu aðeins til nefndarskip- unar til athugunar málsins. Sjálfsagt eru skiptar sikoð- aniir um efni málsins, en ég hef barizt fyrir því að fá þessa tillögu samþykkta af því að ég tel málið vera nrjög mikilvægt, ef það mætti skýra betur fyrir fólki skyldur og réttindi þjóð- félagsþegnanma, en í þvi efni þarf sífellt að vera jafnvægi, ef vel á að fara. Ef ég ætti að nefna eiarhverja einstafca fram- kværnd á Austurlandi, sem er etaðbundin og ég beitti mér íyrir af alefli, þá vil ég nefna gerð hins mikla hafnargarðs á Vopnafirði, sem ég trúi að ékipti sköpum fyriir framtið þess staðar. Svo eru auðvitað ýmis mál óleyst, sem ég vildi leggja allt það lið, sem ég mátti. Til dæmis að kama raforfcurani til svo til allra sveitabýla á Austurlandi. Ég flutti á sínum tíma þings- ályktunartillögu um málmleit á Austurlandi og stóriðju á Reyðarfirði. Sú tillaga vac sam þykfct á Alþingi og sérstaklega var kannað kopanmiagn í Lóni. Bn það gaf ekki svo góða iraun, sem vonir voru um og sama má segja um biksteins- raninsóknirnar í Loðmundair- firði, en þar var gerð ítarleg kömnun, sem til var varið 3 millj. kr. Það urðu mér líka mikil von- brigði að ekkert kom út úr þess um raninisókmurn, en þær hafa þó verið gerðar. -.Ýmisir hafa haft í flimting- um tal mitt um stóriðju á Reyðarfirði. Það mál var þó komið nokkuð lamgt og var þá verið með í athugum að reisa kornforðabúr, eða korngeymslu íyrir Evrópumarfcað á Kanada- hveiti. Kanadískir hveitifram- leiðendur hefðu þá byggt mamnvjrkin upp að mestu, en maðuc var sendur til Kamada til þess að kanma þetta mál og ég gat ekki betur skilið, en að það væru ýmsir ljósir punktar í því máli, en einhverra hluta vegna ranm þessi viðleitni út í aamdimn og óttast ég að það sé «n. a. fyrir of lítinm áhuga hér heima. Ég á dálítið erfitt með að sætta imig yið að þessi stór- iðjjuhugmynd sé úr sögunmi, þvi að hér var ekki ál á ferð- inm«i, þó að í huga margra ís- lendimga sé álið tákn fyriir Btór „Gott heilum vagni heim að aka" — segir Bjartmar Guðmundsson Bjartmar Guðmundsson al- þingismaður sagðist hafa haft lítil afskipti af stjórnmálum þar til hann fór í framboð fyrir SjáMstæðisflokkinn árið 1959. Hann sagðist hafa verið ákaf ur bændaftokksmaður meðan sá ftokkur var uppi eftir 1930, en frá árinu 1939 var Bjartmar sjálfstæður bóndi og sem bóndi sinnti hann mjög félagsmálum bænda heima í héraði og sér- lega í Aðaldalnum, Var hann lengi i hreppsnefnd og oddviti á timabili, en í sýslunefnd hef- ur hann verið síðan 1935 og hreppsstjóri siðan 1944. 1 stjórn KEA var hann fra 1937—1042. Þegar ég spurði Bjartmar um framboðið 1959, sagði hann að í)vi hefði verið tekið mjög miswfnlega í héraði, um leið og hann brosti kankvislega. „Blaðið Dagur á Akureyri", hélt hann áfram, „réðst mjög að mér út af framboðinu, en ég hafði ákveðið að fara í það eftir að Sjálfstæðismenn bæði i héraðí og á Akureyri höfðu beðið mig að taka þátt í fram- boðinu. Ég var þá i 3. saeti og náði kjöri, sem landskjörinn þingmaður og síðan aftur 1963 og 1967. Það hafði mikil áhrif á ákvörðum mína um að taka þátt i kosningum til Alþingis að ég kynni ef til vill með því að geta á einhvern hátt unnið eitthvað fyrir mín byggðarlög. Sérlega þótti mér þá ganga seint með rafvæðingu í minum sýslum og vegagerð. Um þetta leyti voru þær framkvæmdir mjög á eftir því sem hafði ver- ið i Eyjafirði á undan, en þar voru þá þingmenn Magnús Jónsson fyrir Sjálfstæðisflokk inn og Bernharð Stefánsson fyr ir Framsóknarflokkinn og þeir kepptust um að gera sem mest í þessum málum. Þó að ég telji það ekki mér að þakka þá hefur mikið áunn izt í þessum efnum síðan, bæði vegamálum og rafmagni. Má segja í þvi sambandi um Suður- Þingeyjarsýslu að þegar þessu ári lýkur vantar rafmagn á að- eins einn bæ í sýslunni. 1 Norð ur-Þingeyjarsýslu eru þessi mál þannig á veg komin að vel hefur miðað og aðeins er eftir að koma Þistilfirðinurn inn á raflínu, en það teks't vonandi á næsta ári eða þarnæsta. Varð- andi vegi í Þingeyjarsýslu hef- ur mjóg skipazt á betri veg á íðju. Ef þessí hugmynd hefði orðið að veruleika, heíði hér orðið um stórframkvæ'md að ræða, sem hefði umiskapað Reyðarfjórð og veitt nýju lífi um alla Austfirði. Við verðum að átta okkur á því að stóriðn- fyrirtæki verður, og ég vil leggja á það áherzlu, verður að setja upp víðs vegar í kring- um landið. Án þeas er hætt við að allt jafnvægistal verði hjóm eitt." „Hvað um stöðu Sjalfstæðis- flaktosins í komandi kosning- um?" „Ég held að staða Sjálfstæðis flokksins sé allgóð í væntanleg- um kosmingum. Ég var reyndar mótfallinm haustkosningum og mér finmet að frekar hafi ég íenigið Btaðfestingu á þeiinri skoðun mimmi síðam." — á. j. Bjartmar Guðmundsson. þessum áratug með tilkomu kís ilvegarins og með góðum og upphlöðnum vegi frá Húsavík inn i Reykjadai og Kinnarvegi fyrir Núp að Skjálfandafljóts brú, Tjörnesvegi með þremur brúsn á verstu giljunum þar, en síðasta gilið á að brúa í sumar. Þá má nefna brú á Fnjóská, sem byggð var fyrir fáum árum og nú er verið að undirbúa byggingu hraðbraut- ar frá Akureyri að Fnjóskár brú." „Hvað um skólamál í Þing- eyjarsýslu?" „1 Suður-Þingeyjarsýslu hafa verið fullgerð barnaskóla hús í Skútustaðahreppi, Reyk- dælahreppi, Bárðdælahreppi, Svalbarðsstrandarhreppi og í byggingu eru tvö mikil skóla- hús, annað á Stóru-Tjörnum og hitt á Hafralæk i Aðaldal. Þessi hús eiga að vera fyrir börn og unglinga á skóla- skyldualdri i 5 hreppum og unglinga í tveimur hreppum að auki." „Hvernig hefur þér líkað að sitja á þingi, Bjartmar?" , „Það má segja að það hafi vakið nokkra athygli þegar ég fyrir nokkurs konar tilviljun lenti inni á Alþingi og i tveim- ur kosningum á eftir vann okk ar listi verulega á. Á Alþingi hefur mér líkað vel. Þar hef ég kynnzt mörgu sem ég þekkti ekki áður og þó að mér hafi ekki likað að öllu leyti þing- setan, er ég mjög ánægður með að hafa tekið þessa ákvörðun 1959. Samstarf okkar þriggja Sjálfstæðismannanna á listan- um í Norðurlandskjördæmi eystra hefur verið einstaklega gott og skiptir það mjög miklu máli í framgangi mála." „Hvaða mál hafa verið þér hugleiflcnust?" „Ég hef ekki getað sinnt mál um jafnt á Alþingi og valdi því þann kostinn að sinna frem ur þeim málum, sem mér hafa verið mest hugleikin. Fyrst og fremst hef ég snúið mér að landbúnaðarmálum og stuðn- ingi við hinar dreifðu byggðir, sem standa nú fremur iíla vegna versnandi tíðarfars og þeirrar óáranar, sem ræktunar- menn hafa orðið fyrir vegna kalskemmda í túnuin, en þær eru gifurtegar á stöðum í Norð urlandskjördæmi eystra, sér- stakSega í N-Þingeyjarsýslu og útsveitum S-Þingeyjarsýslu og Eyjafjarðar. Raunar má telja það kraftaverk að þeir bændur sem verst hafa orðið úti í þessu efni skuli enn hald- ast við á jörðum sínum. Þvi ég veit þess mörg dæmi að á ein- stökum jörðum og það nokkuð mörgum haia bændur ekki náð nema hálfum heyskap hvað eft ir annað síðastliðim 5—10 ár. Skylt er að geta þess að þeir bændur, sem verst hafa orðið úti, hafa fengið nokkurn styrk frá bjargráðasjóði í formi lána og óafturkræfra styrkja til hey fhitninga úr öðrum landshlut- um. Ég tel að ef árferði hefði verið i meðallagi siðustu ár og kalskemmdirnar ekki jafn gíf- urlegar og raun ber vitni, hefði ástandið í sveitum norður þar verið mjög gott." „Hvað tekur nú við eftir að þingmennsku lýkur?" „Nú ræt ég að eigin ósk af þingmennsku á þessu vori og tel gott heilum vagni heim að aka eftir 12 ára setu á Alþingi. Þó tel ég að fleiri bænd- ur hefðu þurft að vera í fram- boði fyrir Sjálfstæðisftokkinn í komandi kosningum, en þeir verða 3 talsins auk landbúnað- arráðherra, það er i Suður- landskjördæmi þar sem Ingóll- ur Jónsson landbúnaðarráð- herra er og Steinþór Gestsson á Hæli og í Norðurlandskjör- dæmi vestra þar sem eru séra Gunnar Gíslason í Glaumbæ og Pálmi Jónsson á Akri. Ég gæti trúað því að það sýndi sig í kosningunum á þessu vori að bændastéttin sérstaklega í Suð urlandskjördæmi og Norður- landskjördæmi vestra myndi eftir þessu." „Finnst þér breytinga þörf á starfsháttum Alþingis?" „Helztu" galia á störfum Al- þingis tel ég vera þá að fyrri hluta þingtímans kemur fremur lítið af málum fram og af- greiðsla þeirra i nefndum er ekki hraðað nóg. Hims vegar berst mikill fjöldi af málum þegar líða tekur á veturinn, svo að þingmönnum gefst ekki tími til þess að skoða málin nógu vandlega. Sérstaklega bar mjög mikið á þessu á síðasta þingi þar sem stjórnarandstæð ingar fluttu mikinn fjölda af málum, sem segja má að hafi verið kosningamál og ekki hægt að ætlast til þess að þau næðu fram að ganga. Einnig bar mikið á því að stjórnin bæri fram mál, sem þingmenn höfðu ekki tíma til að kynna sér til hlítar, enda voru mðrg þeirra ekki afgreidd á þéssu þingi og ekki heldur til þess ætlazt endilega." ^Hvernig finnst þér ástand- ið vera í dag hjá þjóðinni?" „Á árinu 1970 og raunar þessu ári lika, hefur ástand í ijármáium þjóðarinnar verið mjög gott. Stafar það ai mjög aukinni framleiðslu og hækk- andi verðlagi á erlendum mörk uðum, en samhliða þessari þró- un hefur þannig tekizt til að kaupgjald hefur hækkað og var það raunar nauðsynlegt. En til þess að einstakhngar og stofnanir getí staðið föstum fót am og vegnað vel má tilkositn- aðurinn aldrei vera hærri eða meiri en það sem aflað er, ef vel á að fara. Er ekki laust við að nokkur uggur sé í mér, ef framleiðsla dregst saman og verðfall verður, sem ég vona þó að verði ekki, en þá kynni að þrengja að hjá einstakling- um og stofnunum. Að lokum vil ég minnast á það að ég tel að alþingismenn eigi fyrst og fremst að vera úr hópi framleiðenda og atvinnu- rekenda, embættismanna og verkamanna og ég tel að ekk- ert geri til þó að einn og einn bankastjóri slæðist með. Sem sagt að til þingmennsku ráðist menn, sem handgengastir eru atvinnulífinu og þekfcia þar bezt til. Ég er hins vegar al- gjörlega andvigur þeim skoðun um, sem fram hafa komið hjá sumum þingmönnum að undan- förnu og einna gleggst hjá Ey- steini Jónssyni, að þingmenn eigi ekki að sinna öðrum stðrf- um, en þingmennsku, þvi þá heíld ég að þeir myndu losna. meir úr tengslum við þjóðfélag ið og það held ég að sé þeim sjálfum og þjóðfélaginu fremur tii meins en ábata. Þá vil ég geta þess að þafl hefur verið dálítið gagnrýnt að þingmenn hafi hækkað laun sin í lok siðasta þings með ágætu samkomulagi innbyrðis, en ég greiddi ekki atkvæði með þeirri tillögu til hagsbóta þeim, sem á eftir mér eiga að koma inn i þingið. Það er ekki svo að alþingismenn hafi verið of hátt launaðir, en bjarglega. Þó að ég hafi nú lagt þetta starf á hilluna 70 ára að aldri, þá vona ég að ég finni mér næg verkefni næstu árin og ég geri ráð fyrir að halda heiimili minu norðan fjalla hér eftir sem hingað til og að ég finni mér þar og annars staðar verk efni til að glíma við." Stúlkur — Atvinna Okkur vantar 4 stúlkur til starfa í verk- smiðjunni, ekki yngri en 18 ára. Getum ekki skaffað húsnæði, en ókeypis ferðir frá og til Reykjavíkur. Upplýsingar í síma 66300. ÁLAFOSS HF. Enskir trollvírar HÖfum fyrirliggjandi enska trollvíra, 1%" og 2", 300 og 350 faðma rúllur, merktir á 25 fm. Þ. SKAFTASON HF., Grandagarði 9, símar 15750, 14575.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.