Morgunblaðið - 27.01.1972, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 27.01.1972, Blaðsíða 16
16 MÖRGUENBLAÐlí), FIMMTUDAGUR 27. JANUAR 1972 Halldór Jónsson, verkfrædingur; Um Framkvæmda stof nun ríkisins Jæja, þá er sagan að endur- taJta sig rétt einu sinni enn. RSkisstjóm hinna svokölluðu vinnandi stétta (hvar sem þær óvinnandi eru nú annars) er bú- Sm að ákveða að hækka kaiupið «m 10% með styttingu vinnu- vikunnar og auk orlofslenging- ar. Svo hafa aðilar vinnurnark- aðarins þar fyrir utan samið um 10^—15% hækkanir í áfönguim. Svo íramtáðiin er björt og heið. Þetta hefur alllt saman gerzt éður og við kippum okkur ekki upp við það. Hins vegar er stjórnin búin að ákveða að tfella ekki gengið á hverju sem dymur svo nú gengur þetta allt betuT. En eitthvað hlýtur þetta að kosta, um það eru imenn sammála. Ég birti einu sinnd I einfeidni minni línurit í blaðinu snemma érs 1970 og tengdi timakaupið við gengi dollarans yíir 30 ára timabil. Samkvæimt því hefði gengisíadl átt að eiga sér stað fíjótiega eftir 1972. En Hanni- bal og vinstrihneigð landsimarana setti hælkrók á gömlu „gengis- felh'ngaspekulantana" svo nú verður framhald Mnuritsins allt annað að sjálfsögðu. Dollara- gengið þokast ekki upp á við eða þá bara fellur en kaupgjald ið tekur flugið til hæðanna. HVERJIR EIGA SVO AB BORGA Gírafíinn hefur verið kaMaður dýrið sem guð gleymdi, því að hann er mállaus eða svo var mér sagt í bamaskólanum. Skartadrottnar okkar hafa yfir léitt alltaf gleymt því í laun- þegadýrkun sinni, að þær stofn anir sem greiða launin, atvinnu- fyrirtækin, hafa verið rúin ár frá ári, en sjálf hafa þau verið máOfá eins og gíraffinn og gleymd af okkar guðum. Meinið ex að aðrir hatfa verið leragur við völd en Ólafur og verð- bélga því „meiri hér en annars staðar". Krónulegur hagnaður hefur verið skattaður sem slík- ur, þó um raunverulegt tap hafi verið að ræða, eins og verið hef ur við gengisfellingamar. Er mianini raunverulega til efs hvort það fái samrýmzt frið- helgi eígnarréttarins, sem híng- að til hefur þó verið viður- kenndur hér á landi, hvað sem verður, að verzluninni sé fyrir- skipað að atfhenda öðrum eigur sínar eins og gert hefur verið í gengisföllum. Eða hvort verð- lagsstjóri getur skipað fyrir- tækjum að gera sig gjaldþrota með því að selja með tapi. Væri fróðlegt að spyrja Mannréttinda dómstðlinn um þetta. Söngurinn í Þióðviljanum um að allt fé verzlunarinnar sé eign laiumþeganna er ekki svara- verður, svo auglióst sem það er, að eign er eign þó í skuld sé, meðan skuld er ekki í vanskil- um, og með þau kemst engdnn upp til lengdar. Afskriftir fyrir tækjanma haifa orðið ldtdls viirOi þegar endurnýjunarverð hækk- ar 100% á venjulegum afskrifta tima. Allt þetta er hjóm í aug- um skattáleggjendanna, fyrir þeim er krónan króna, og stjórn málamennirnir hafa ekki haft skilning á því, að sé fyrirtæki látið „vanta vaxtarmegn", þ.e. ágóða, er verið að vega að und irstöðu efnahagsilífsins, slátra mjólkurkúnum sem launiþeginn lifir á. Nema þá að það hatfi allt af verið tilgangur þeirra að gera þau ósjálfbiarga og upp á hina pólitísku náð komin. Og óneitanlega finnst mörgum þessa dagana, sem við atvinnu- rekstur fæst, að það væri niú munur að vera kominn í fangið á ríkinu eins og Slippstöðin, Ála foss og Sana og fá milliónatug- ina etftir óskalista. En nú sem sagt eru það þeir, sem breiðust hafa bökin sem eiga að borga, segir Ólafur. Mér sýnist nú að það verði við launþegarnir eins og nú stefnir. Og kamnsiki höf- um við ráð á því. Fengum við ekki nú síðast aukalega 3—400 milljóna launahækkun af því að Halldór Jónsson. brennivínið hækkaði og fór inn í visitöluna. Má nú minnast visu Páls: lönaðarvélar til sölu Textíma prjónavél nr. 12. 150 cm nálaborð. Sjálfvirk Singer hnappagatavél. Hand-prjóna- vél Diamant nr. 12. 80 cm nálaborð. Upplýsingar í síma 38172. Lager- og ofgreiðsluntaður (eða stúlka) óskast í matvöruverzlun strax. Tilboð leggist inn á afgr. Mbl. fyrir föstu- dagskvöld merkt: „L. A. — 2589". landið græðir mest á mér mest ég drékfc á nótt og degi. FRAMKVÆMDASTOFNUN RÍKISINS Vissulega má benda á dæmi þar sem hin frjálsa samkeppná skapar yfirtfjölgun í einhverjum greinum. En hún skapar samt alltaf lægsta verðlag fyrir neyt andamn. Það hefur hins vegar alltaf verið hollt að reyna að skipuleggja fram í tímann, bæði fyrir einstaklinginn og heildina. Þjóðhags- og framkvæmda áætl anir eru hins vegar töluvert annað en skipulagning eða dráp á athafnavilja einstaklinganna eins og við þekkjum frá fjár- hagsráðinu gamla. Einn helzti dragbitur á fram- þróun atvinnulifsins hjá okkur hefur verið hin pólitíska stjórn- un fjármagnsins. Að mönnum hefur ofboðið ma sjá hinn mikla fjölda getulítilla pinu banka, sem risið hafa hér eins og gorkúlur á umdanförnum ár- um. f>eir hefðu ekki risið ef stjórn ríkisbankanna hefðu ekki verið misbeitt. Nú höfum við Islendingar fengið sósialíska stjóm að verð- leikum og mátti vita að ekki yrði lengi að bíða framkvæmda í anda þeirrar hugsjónar. Þessa dagana er nýbúið að keyra lðg um hina almáttugu Fram- kvæmidastofnun ríkisins í gegn um AJþíngi. Þvi er háldið fram að hér hafi skort á skipulagningu og áætl- anagerð, sem orðið er eitt af þeim slagorðum sem vinstri flokkamir hafa helzt á lofti, hvort sem þeir skilja merking- una eða ekki. Skipulagning, eða Átthagafélog ARSHATÍD félagsins verður haldin í átthagasal Hótel Sögu laugardaginn 29. janúar og hefst með borðhaldi kl. 20,30. ARIMI TRYGGVASON leikari skemmttr. Aðgöngumiðar seldir í verzluninni Noatún, Norðurveri. STJÓRNIN. „skipuleg áætlunangerð" eins og þeir orða það, er dagsins skdp- an. Bara ef við skipuleggjum, þá verður allt í lagi. Til hverra markmiða skipulagningin á að leiða er ekki skilgreint, enda sjálfsaigt ekki heppilegt að það komi allt í ljós í einu. Eða er ekki „Salamiaðferðdn" kennd við Stalin? Framkvæmdaráð stofnunarinnar á að vera skip- að 7 mönnum, sem væntanlega eiga að sjá fyrir ýmsum lands- hlutahagsmunum i umboði flokkanna. Formaður þess er Ragnar Amalds svo einskis mis- skilnings er þörf um hin leið- andi haigstefniusjónarmið. Ríkis- stjórnin á síðan að skipa 3 fram- kvæmdastjóra tengda hinum 7 með ýmsum hætti. Þetta apparat á svo að starfa í fulíkoiminni samhljóman að því að skipu- leggja, en það hefur liklega aldrei verið reynt á undanförn- um árum að dómi ráðamanna. Og það sem meira er það á að ráða stórum hluta af öllu fjár- magni landsins. Eru nú væntan lega bjartir dagar í vændum fyr ir Alþýðubankann. Við höfum haft Etfnahagsstofn unina um alllangt skeið og menn vissu ekki annað, en hún hefði unndð mjög merkdlegt starf og verið brautTyðjandi í áætílanageirð og þjóðhagsreikn- ingium. Þó er ekki vitað, að þeir menn sem hana hafa uppbyggt hafi á neinn hátt verið spurðir ráða um hvernig þeinrra reynsla væri í þessum efnum né þeir spurðir álits á skipulagi hdnnar nýju stofnunar. Kannski þekkja þessir menn ekki nóg til dialektískrar hag- fræði til þess að þeir megi brúk ast í hinni nýju fílabeinshöM. Þó segja megi, að viðleitni frumvarpsins um samræmingu hinna ótöldu fjárfestingasjóða sé jákvætt, þá ber þó mest á hinu sósíalska trúboði um tak- mörkun athafnafrelsis þegn- anna í frjálsu hagkerfi og vax- andi ríkisrekstri. Enda er það síðara í samræmi við aila þró- un mála hér á undanfömum ára tugum — nú er aðeins eftir að fullkomna verkið. NAUBGUNARSTEFNAN Það er hægt að verða bliðu kvenna aðnjótandi á tvennan hátt. Með því að laða þær til samlyndis með hvers kyns ridd- araskap og lærleika. Hin að- ferðin er nauðgun. Islenzkir landsfeður hafa lengst af haft meiri trú á seinni aðferðinni þegar til samskipta kemur við Fjallkonuna og þegna hennar. Þeir hafa trúað því lengst af, að sem mest verði að vera undir þá að seekja í at- vinnuilegu tiilliti. Þessu hafa þeir bezt náð með því að hafa alræðisvald yfir mestöllu fjár- magni landsmanna og ráðstafa þvi eftir þvi hvemt þeirra há- leitu hugsjóniir standa í hvert skipti, áætlaðar eða ekki. Enda fær Slippstöðin 80 mMjónir meðan aðrir sem eru jafnvel tap lausir, fá ekki neitt. Síðan eiga nú alls kyns hafta- og banna- spekúlantar að fá að darka í atvinnufrelsi marana í Fram- kvæmdasitofjnun rikisdns og sjá það verður fullkomnað. Og nú geta ýmsir gamlir bolsévikkar, sem lengi voru ekki sigurstrang legir verið brosmildir í ellinná. Það er eðli fjármagns að leita þangað sem því er bezt borgið og getur gefið ávöxt. Verstöðv- ar rísa þar sem hagkvæmast er SKOZK—ÍSLENZKA FÉLAGID ABSHÁTÍÐ félagsins Burns Supper verður haldin i Kristalsal Hótel Loftleiða laugardaginn 29. jan. Oagskrá samkvæmt fundarboði. Aðgöngumiðar verða seldir í Tjarnarbúð miðvikudag og fimmtudag kl. 17—19. STJÓRNIN. að leita á íiraiðin hivar sem þau er að finna í það skiptdð. Þannig vaxa upp staðir og hnigna eftir því sem aðstæður breytast. Þá kemur upp byggðaiatfnvægis- hugsjönin hjiá þeim sem langar tíl að verða þingmaður. Og þá hefst nauðgunin. Fjármagnið er þvingað frá mestu arðsemi til minni til þess að byggð megi haldast i sögufrægum húsum á útkjálkum o.s.frv. Og þá er nú ekki ónýtt að geta kallað það áætlanir og kenna þær við yfir- skilvitlega stofnun. Auðvitað er sjáltfsaigt að gareiða fyrir fólki sem býr við hnignandi atvinnu- vegi í öllum byggðarlögum, ef það má gerast á arðbæran hátt. En búsetan á ekki að vera markinið í sjáifu sér og ef ekki finnast atvinnumöguleikar, sem geta brauðfætt fólkið þá verður að biða betri tima og hiáipa fólkinu til að flytja. Landið hetfur ekkert iilflit atf þvi að hvila sig á fólkinu og því sem þvi fylgir. Hitt á að vera markmið- ið að f jármagninu sé veitt S þá farvegi, sem mest gefa í aðra hönd fyrir þegnana, — þó að sjálfsögðu með virðingu fyrir umhverfinu og manninum sjálf- um. Ég held að það sé fátt nauð synlegra fyrir okfcur Islendinga en að fara að átta okkur á þessu í smækkandd heimi og vaxandi samkeppni. Það fer að verða Idtdð plass fyrir okkar „ís- lenzku séraðstæður". Við erum engar prímadonnur sem heimur- inn biður eftir með ðndina í háls inum. Það er útilokað að gefa mann legu samfélagi svo ákveðið mynstur að ekki verði út af því brugðið, nema það sé harð- stjórn. Áætlanir eru nauðsyn- legar við alWar framkvæmddr og starfsemd. En forsendur ery stöðugt að breytast og þvS verða áætlanir stöðugt að taka mið atf þeim breytingum. Geri menn það e^kki þá sitja menn uppi með úrvals tæki til þess að leysa vandamál fortíðarinnar. Fyrir mitt leyti er ég ekki vonlaus um það, að meirihluti þjóðarinnar aðhyllist ennþá þá skoðun, að athafnafreisi þegn- anna sé það, sem mestan árang- ur gefur til lengdar. Ríkisvald- ið á að sjá um málefni heildar- innar og réyna með upplýsing- um og méð því að leika hvetj- andí á skattahörpuna fremur en valldboðun að beina málum í þá farvegi sem hinn rétfkjömi meirihiuti telur æskilegastar. En það verður ekki gert með því að hrúga saman meira og minna trúbldndum spámönnum í meira og minna gluggalausar fátobeinshaildir, eins og Fram- kvæmdastofnunin getur hæg- lega orðið. Hendur og hugur þegnanna eru það, sem Mfsbjörgina veitir. Og hendur frjálsra manna eru miki'lvirkari en þrælahendur. Því er alveg áreiðanlegt að góð upplýsingamiðstöð eins og Efna hagsstofnunin sáiuga og áætl- anasmiðja er nauðsynlegt fyrir hverja ríikisstjórn og aðila hags munasamtaka þjoðarinnar. En því aðeins fær slík stotfnun náð markmiði sínu og notið þess trausts þjóðarinnar, sem er for- senda fyrir áran'gri, að hún sé óblinduð af pólitiskum trúar- kenningum og starfi aðeins eft- ir vdsindalegum reglum með sannleiksleitina efsta á blaði. Val hinna ýmsu leiða er svo þeirra sem með völdin fara hver.ju sinni, en framkvæmdim- ar eiga frjálsir þegnar að sjá um, ekki alls herjar rikisappa- rat. Það eru alltaf til tvær hliðar á hverju máli og oftast tvær leiðir að sama marki, hvort sem um er að ræða kvennamád, stjómmál, fjármál eða annað. Auðvitað verða menn seint ailir sammála og því eru stjórníhál nauðsynleg í lýðræðisríkí. Eðii- legt er og æskilegt að frani- gjamir menn leití eítir bMðú Fjallkonunnar. En til þess fdininst mannd nú áður ámdnnzít fyrri leið viðkunnanlegri —' og líklega fyrdrhafnárminni 'tíl lengdar. HaHdór Jónsson verkfr.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.