Morgunblaðið - 14.03.1975, Blaðsíða 29

Morgunblaðið - 14.03.1975, Blaðsíða 29
MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 14. MARZ 1975 29 # &, Líkið ð/grasfletinum t&^ & w 10 — En það hljóta eínhverjir í bænum aö vera fróðari um það. Spyrjið bara Petrenfrökenarnar — þær vita yfirleitt allt sem ger- ist — og þó það séu ekki atburðir sem slaga upp i morð... Leo Berggren lokaði bókinni sinni og stóð upp. — Og ekkert ykkar hefur skýr- ingu á þvi, hvers vegna hann var staddur á Árbökkum, þegar hann var myrtur? Holtshjónin litu réttilega á þetta sem formsatriði og létu duga að kveðja. Þegar ég gekk niður tröppurnar ásamt Berggren var hann fámáll og við gengum niður garðstíginn þegjandi. En þegar við komum út á veginn færðist líf í hann og mér fannst hann hálfpartinn fljúga inn i garðinn hjá Arbökkum. Ég vænti þess að ástæðan fyrir flýti hans væri sá að tveir stórir svartir bílar stóðu fyrir framan gerðið okkar og þegar ég uppgötvaði að annar var með talstöð, gekk ég út frá því sem gefnu að ríkislögreglan væri komin á vettvang. Bak við bílana og niðri á veginum sá ég pabba og ég flýtti mér til hans. — Hæ, pabbi. Ertu að fara inn í bæinn? — Nei, mér fannst bara orðið svo mannmargt hjá okkur og ótta- leg þrengsli... ég hélzt ekki við. Og svo hugsaði ég með mér að fara á einhvern stað, þar sem ekki væri þessi aragrúi af löggum. Ég stakk hendinni undir arm hans og við gengum hægum skref- um framhjá velhirtu grenigerð- inu vinstra megin við Árbakka og ég sagði honum að hann væri fræg persóna í Skógum og aó hann ætti sjálfsagt fleiri aðdáend- ur en ofurstafrúna. Sólin skein og pabbi brosti við og við gengum í rólegheitum áfram þegar allt í einu var kallað hljóðlega: hæ-hæ, þið þarna. Við snerum okkur hissa við og sáum að hliðið var opnað og fjórar hendur næstum því drógu okkur inn í garðinn. Tvær gamlar konur töluðu hvor upp í aðra. — Æ, elsku beztu, mikið var gott að við fundum loksins ein- hverja sem geta sagt okkur, hvað er eiginlega um að vera. Leo Berggren og Svenson lögreglu- maður og læknirinn og tveir bílar f rá Örebro... — Það er bara svoleiðis að mað- ur trúir varla sínum eigin augum! Hér í friðsældinni í Skógum! Og í húsinu við hliðina á okkur! Og Hulda, þessi fúla kelling lætur ekki sjá sig, svo að við fáum ekki að vita nokkurn skapaðan hlut. En segið okkur nú.. . Þetta voru aðrir nágrannar okk- ar, frænkurnar Olivia og Livia Petren. Ég hafði heyrt þær væru vellríkar og mjög skritnar og nú starði ég á þær með augljósri for- vitni. Báðar frökenarnar voru um sextugt. Önnur — ég fékk síðar að vita að það var Oliva — var mikil um sig alla og þöngur baðmull- arkjóllinn sýndi hvernig spikið hossaðist upp og niður og út og suður. Hún var með smáhrokkið hár og augun voru brún og fjör- leg. Hin, Livia, var mjó og skrælnuð. Það var engu likara en hin systirin hefði fengið allt hold ið sem hefði dugað fyrir báðar og vel það. En áugun voru líka brún og fjörleg. Hún var með hræði lega ljótan barðastóran hatt á höfði og klædd í snjáðan grænan slopp. Eg veitti enga mótspyrnu þegar Livia þrýsti mér með furðu legum krafti niður á garðbekk undir eplatré og orðaflaumurinn var óstöðvandi. — Strax og ég sá Berggren sagði ég við Oliviu, — að jahérna hér, nú hefði eitthvað gerzt á Ar- bökkum. Og Lindershjónin ekki heima! Að hugsa sér! En við viss um að Einar og blessuð unga frú- in voru komin og ég heyrði í mjólkurbúðinni í morgun að sprenglærður prófessor væri með — Hulda haf ði náttúrulega gortað af því, enda þótt hún sé svoria líka merkileg með sig~og segi hér um bil aldrei neitt sem á er að græða. VELVAKAIMDI Velvakandi svarar í síma 10-100 kl. 10.30— 1 1.30, frá mánudegi til föstudags. 0 Mengun og rán- yrkja íslendinga Ingjaldur Tómasson skrifar: „Það er furðulegt hvað mikill hluti þjóðarinnar er sofandi gagn- vart hinni miklu hættu, sem stafar af mengun og rányrkju á fiskimiðum lofts og lands. Það er vitað, að hinir nýju skuttogarar er'u hin fullkomnustu veiðitæki, sem til eru. Þar að auki skafa þeir botninn á meira dýpi en eldri togarar. Þess vegna eyðileggjast hrygningarstöðvar eða „heim- kynni" fisksins á miklu stærra og dýpra svæði en áður. Fiskurinn er „tekinn" um leið og hann gengur á landgrunnið. Þetta veldur þvi mikillí aflarýrnun hjá bátaflotan- um. Það hljóta allir, sem með þessum málum fylgjast, að sjá hina geigvænlegu hættu, sem blasir við, ef ekki verða nú þegar stöðvaðar togveiðar á mikilvæg- ustu hrygningarstöðvunum. Væri ekki ráðlegt að fara að hægja á skuttogarakaupæðinu í bili? Togararnir hafa á undanförn- um árum togað mjög mikið á hraunum, sem eru mikilvægar uppeldis- og hrygningarstöðvar. Þá má segja, að þeir hafi „sléttað út" Halamiðin. Og þegar búið er að umturna dvalarstöðvum eða „lífriki'.' fisksins, ná miðin sér aldrei til fulls, jafnvel þótt þau verði friðuð í langan tima, — sam- kvæmt áliti bandariskra fiski- fræðinga. Rósagarðsrányrkjan fyrir austan er eitt nýjasta dæmið um hvernig togararnir umturna smámsaman mikilvægasta matar- garði þjóðarinnar, — fiskimiðun- um. Það er líka fullvíst, að alls konar botnsköfur, sem leyfðar eru, allt upp að landsteinum, spilla grunnuppeldisstöðvunum og drepa fiskseiðin í tonnatali. 0 Stöðvum sem fyrst okkar eigin mengun Mengunarhætta frá þétt- býlissvæðum hérlendis er nú komin á hættustig og fer ört vax- andi. Mest 'er mengunin við Faxaflóa og á Akureyri. Það er áreiðanlega orðin mjög brýn nauðsyn að hreinsa allt frárennsli frá Faxa- flóasvæðinu, ef fiskimiðin þar eiga ekki að verða eiturmenguð og fiskurinn þar með óætur. Kol- sýringseitrun lofts af útblæstri bifreiða og annarra benzín- og olíuvéla er orðin mikil hér í Reykjavík. Áburðarverksmiðjan spýr látlaust reykskýjum út í and- rúmsloftið, eins og allir sjá, sem horfa til lofts. £ Álverksmiðjan í Straumsvík Öllum fullorðnum eru í fersku minni hinar öfgafullu árásir á forystumenn álverksmiðj- unnar i Straumsvik. Talað og skrifað var um að álrykið myndi eyða öllum gróðri í nágrenni verksmiðjunnar. Tæplega yrði líf- vaénlegt í Hafnarfirði vegna ál- veiki í fólki og fénaði. Fjölmargar hrakspár aðrar heyrðUst. Engin af þessum illspám hefur enn komið fram. Heyrzt hefur, að forráðamenn álverksmiðjunnar hafi ákveðið að setja upp mjög fullkomin hreinsunartæki innan tíðar. Vonandi sjá aðrar verk- smiðjur sér fært að gera svipaðar ráðstaf anir til varnar mengun. % Mengunarvarnir í skip Það þarf að skylda öll fiski- og flutningaskip, íslenzk og er- lend, sem sigla i kringum landið að eyða allri úrgangsoliu, annað hvort um borð i skipunum eða flytja hana í land til eyðingar. Umboðsmenn okkar á erlendum vettvangi þurfa að vinna af alefli gegn alheimsmengun og rán- yrkju, og þeir þurfa að geta bent á Island sem fyrirmynd. Þjóðin eyð- ir svimandi háum upphæðum i alls konar slysa- og sóttvarnir og allir telja það sjálfsagðan hlut. En þegar rætt er um mengun og rányrkju, sem eru á leið með að tortíma mannkyninu og þar með okkur Islendingum, er troðið í eyrun og ekki hlustað á varnaðar- orð. Það er sannarlega kominn tími til fyrir íslendinga og aðrar þjóðir að vakna af Þyrnirósarsvefni mengunar og rányrkju. Eða ætlum vió ef til vill að kæfa afkomendur okkar með eitur- mengun, sem vel er mögulegt að koma i veg fyrir? Heldur óhugnanleg andalok það. Ingjaldur Tómasson." í þessum dálkum hefur oft verið vakin athygli á ýmiss konar aðgerðum til varnar mengun og spillingu umhverfisins, og áreiðanlega hefur margt og mikið áunnizt í þeim efnum á skömmum tíma. Það er ekki svo ýkja langt síðan umhverfismál og meng- unarhætta urðu „almennings- eign", t.d. var litið á þessi mál minnzt nema i vísindatímaritum fyrir aðeins 10 árum, Að sjálf- sögðu er margt enn ógert í mengunarmálum, en það, sem gert hefur verið og verið er að gera lofar góðu um framhaldið. Almenningur hefur vaknað upp við vondan draum og skilningur og vitneskja um hættuna fer vax- andi. Norðmenn hafa nýlega upp- götvað það, að þeir eiga ráð á miklum olíulindum i sjó. Um fátt er nú meira rætt þar í landi, en svo virðist, sem þeir ætli ekki að fara sér að neinu óðslega við nýtingu þessara auðlinda. T.d. lásum vió ný- lega grein í norsku timariti þar sem áhrif olíu og hugsanlegrar mengunar við vinnslu svarta gullsins voru gerð að umræðu- efni. Þar var m.a. bent á það hættu, sem fiskimiðum og hrygn- ingarstöðvum gæti af þessu stafað. Síðan var bollalagt um það hvernig mengunarvörnum yrði bezt við komið og lögð áherzla á, að eins vel yrði frá þessum málum gengið og unnt væri áður en olíu- vinnsla hæfist. Meðal annars var bent á að olia, sem flýtur á yfir- borði sjávar gæti haft hin ægileg- ustu áhrif á hrygningarstöðvar, þar sem hrognin fljóta uppi undir yfirborðinu. Sjálfsagt og nauðsynlegt er að fara að öllu með gát og varúð þegar verndun umhverfisins á í hlut. Þetta virðast sem betur fer flestir skilja, þannig að ætla má, að hægt verði að ná miklum árangri hvað þetta snertir á næstu árum. # Niðurgreiðslur Steingrfmur Magnússon sem lengi var í Fiskhöllinni, hringdi. Hann sagðist vilja taka undir það, sem fram kom hér i dálkunum í fyrradag viðvikjandi því, að dregið yrðu úr niður- greiðslum eða þær lagðar niður með öllu. Steingrimur sagðist hafa kynnzt því hvernig stundum vildi fara þegar fiskur, sem fara átti til neyzlu hér í bænum, var niðurgreiddur hér fyrr á árum Hann sagði, að á hefði þeir, sem eitthvað vildu vita um þau mál, vitað til þess, að jafnvel fisk- ur, sem saltaður var til útflutn ings, hefði stundum verið niður- greiddur. Þetta hefði auðvitað verið misnotkun, en skoðun sín væri að allt niðurgreiðslukerfi væri ákaflega vandmeðfarið og mikillar nákvæmni þyrfti þar með. Steingrímur sagði að lokum: ,,Ég var við fisksölu í 57 ár og veit ósköp vel hvernig þetta var, og ég mæli eindregið með þvi að niður greiðslur verði felldar niður." gra=> SioeA V/öG^ « Ailve&aw OPIÐ í KVÖLD! Næturgalar leika Dansað til kl. 1.00 Húsið opnað kl. 9 Veitingahúsio _ SKIPHOLL Strandgötu 1 - Hatnarfiröi - * 52502 Vestur-þýzkur öryggisstóll fyrir börn. Teg: 6075. Hallanlegur, svo að barnið getur auðveldlega sofið i honum. aflgjsffij safety-seat Öryggisstóllinn sænski Mest seldi bílstóMinn ð Norurlöndum. Royale barnakerrur Teg:ZODIAC 14" hjól Royale barnakerrur Teg:SATURN 12" hjól. . Mjög hagstætt verð. Leikfangaver, Klapparstíg 40. Sími 12631. f^mPRCFPLDUR I mPRKRflVÐRR

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.