Morgunblaðið - 29.05.1975, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 29.05.1975, Blaðsíða 10
Nýir borgarar — Nýir borgarar — Nýir borgarar — Nýir borgarar Fjölgar á kærleiksheimilinu: MORGUNBLADIÐ, FIMMTUDAGUR29. MAl 1975 Stuttsíðan kemur í heiminn á laugardag # HURRA! Slagsfðan hefur eignast systur! Astirforeldra Slag- slðunnar, hinna samlyndu hjóna Islenzkrar blaðamennsku, hafa borið ðvöxt! Þau voru svo ðnægð með frumburðinn, þ.e. Slagslð- una, að þau ðkvððu að slá til og reyna aftur. Systir Slagslðunnar, mun vagga fyrstu reikulu sporin sfn opinberlega ð laugardaginn. Stuttsiðan heitir hún, elsku skinnið. Slagslðan hyggur gott til samlífsins með henni. Stuttsfðan ætlar að hjálpa eldri systur sinni við að sinna hinum f jölþættu þjóð- þrifaverkefnum sem á herðum hennar hafa hvíft þau tæpu tvö ár sem hún hefur slagað á þessari jörð. Stuttslðan ætlar að reyna að rétta Slagsíðuna svolítið af á því sviði sem hún hefur sannast sagna vanrækt I vetur — eins og hún af alkunnri hreinskilni hefur sjálf viðurkennt. Stuttsíðan ætlar að fjalla um popp, og hún mun birtast á laugardogum. Slagslðan sjálf verður hins vegar áfram á sunnu- dögum I opnuformi, en fimmtu- dagssfðan leggst niður. Þær systurnar munu vinna saman í sátt og samlyndi á innilegu kær- leiksheimili foreldra þeirra Ef þær fara að rifast, þá munu þær að sjálfsögðu gera út um málin með Slagsmálum. Skyrsla um I Spilverk þjóöanna Til forstjóra Slagslðunnar hf., menningar- og skemmtideildar: Samkvæmt beiðni yðar hef ég undirritaður tekið saman skýrslu um hið svonefnda „Spilverk þjóð- anna", en liðsmenn Spilverksins hafa gerzt sekir um að raska sunnudagsró þinni gróflega, svo sem þér tjáðuð mér. Rannsóknin beindist fyrst að aðgerðum Spil- verksins, sem svo röskuðu rónni og spilltu friðnum, en sfðan fór fram tviþætt vettvangsrannsókn til nánari gagnaöflunar. I. Röskun á sunnudags- rónni: Þér kváðust hafa kippzt til, er flutningur ð spilverki Spilverksins hófst i þætti Jóns B. Gunnlaugs- sonar, Á listabrautinni, t hljóðvarp inu sunnudaginn 18. mal sl. Snart spilverkið ýmsar taugar i tilfinn- ingakerfi yðar og fór svo að lokum að þér tókuð upp simtólið og hringduð i mig þeirra erinda að óska þess, að ég rannsakaði fyrir- bærið, þ.e. Spilverkið. Niðurstöðurnar urðu m.a. þess- ar: Spilverkið flutti tvö tónverk af fjórum, sem hljóðrituð voru f London i febrúarmánuði sl. á veg- um Á.Á.hljómplötufyrirtækisins. Verkin voru ætluð ð stóra olötu ásamt verkum ýmissa annarra listamanna og skyldi platan verða arftaki safnplötunnar HRIF, sem út kom ð sl. vetri. Útlit er fyrir, að útkomu plötunnar seinki verulega, að þvl er Spilverkið taldi. Við upp- tökuna naut Spilverkið aðstoðar Jakobs Magnússonar, sem ómiss- andi virðist vera við allar upptökur islenzkra tónlistarmanna þar i bæ. Auk hans koma aðrir tónlistar menn við sögu, allir enskir. Verkunum, sem flutt voru ð listabrautinni, er illgjörlegt að lýsa, og þó skal reynt: Annað var hressilegt „blue-grass"-rokklag, með fiðluleik og banjóspili, og texta, sem skirskotaði (uppáhalds- orð gagnrýnenda) til íslenzkra oarnavisna og þjóðkvæða: „Gekk ég yfir sjó og land, sagði svo og spurði svo: Vakna þú min Þyrnirósa. Jabbdabbdabbdibbdibblrúbbdei, jabbdabbdabbdibbdibbirúbbdei, vaknaðu nú Rósa mín!" Hitt lagið var jasslegt mjög, þó á poppgrunni byggt, með söng, sem er ólikur öllum söng, sem undirritaður hefur heyrt á islenzk- um plötum. 2. Tónleikar í Norræna húsinu: Til að afla nánari upplýsinga og gagna fór ég ásamt tæknimanni með myndavélar ð tónleika Spil- verksins i Norræna húsinu sl. laugardagskvöld kl. 20.30. Voru þar samtals um 174 áheyrendur og mun það mesta aðsókn að einum menningarviðburði i sal Norræna hússins undanfarin fjög- ur ár, að sýningum frátoldum Framan af vissi ég vart hvort ég átti að hlæja eða vera alvarlegur, þvi að Spilverkið blandaði saman ¦HMWHMIMMMMMI af mikilli snilld smá- og stórskritn- um kynningum, þ.e. i „absúrd"- stil, og spilverki bæði af léttara taginu og alvarlegu í upphafiblasti við, auk liðsmanna Spilverksins, stórt hnattlikan uppi ð pianóinu, skreytt með peysufatahúfu, og ð veggnum hékk kjólgopi, i ætt við peysuföt lika. Steig þá fram Egill Ólafsson spilverkamaður og las úr stilabók tvo leiki, annan nr. 4 og hinn nr. 53. Inntak þess fyrra fór fram hjá mér, en sá seinni var á þá leið, að vefja ætti handklæði utan um bók, heimsækja síðan góðan granna og rétta honum orðalaust handklæðisbókina. Kynni hann þá að halda, að þvottavél manns væri biluð og þvæði þvi handklæðið en læsi bókina! Hófst spilverk Spilverksins sið- an og i fyrstu þremur verkunum lék enginn spilverkamannanna tvö lög i röð á sama hljóðfærið. Kontrabassinn var þó greinilega vinsælastur, þvi að allir þrir tóku [ bara ótrúlega margir hafa áhuga á búlgörskum þjóðlögum!" — Mik- ill hlátur áheyrenda. — Enn eitt dæmi: „Við ætlum hérna að gera aðför að lagi . . .". Seinni hluti tónleikanna var með alvarlegra yfirbragði, kynningar færri og styttri, en tón- listin meiri og flóknari. Ekki er unnt að lýsa henni, nema hvað nauðsynlegt verður að teljast að geta lags, sem hét annaðhvort „Stiginn" ð frönsku, eða „Stiginn ð frönsku". Lagið var sungið af Agli Ólafssyni og lék hann sjálfur undir ð pianó. Rólegt, jafnvel drungalegt lag. en þó mjög sterkt. Slfka tónlist hef ég vart heyrt framda af íslendingi áður. En þar sem erf itt er að lýsa spilverki Spil- verksins, er einfaldast að ráð- leggja þér, herra forstjóri, og öðr- um að f jölmenna á næsta spilverk Spilverksins! 3. Yfirheyrslur í Hlíðunum: Ég hef nú gerzt langorður um tónleika og útvarpsflutning Spil- verksins og þar með stolið plássi I ""III .J. ___JIIBM^—^^M Valgeir hann, hver á eftir öðrum. Að öðru leyti voru gítarar mest notaðir, en einnig leikið ð pianó og dulcimer, sem er „amrískur" frændi lang- spilsins. Kynntngarnar voru sérstæðar og minntu á Combó Þórðar Hall, þeg- ar það gerði garðinn frægan um árið, með Egil Eðvarðsson I farar- broddi. Dæmi: „Á meðan hann er að stilla gitarinn væri kannski rétt að segja nokkrar kimnisögur!" — Mikill hlátur áheyrenda og svo biðu menn í ofvæni — en engin kom sagan. Loks sagði ein spil- verkamaðurinn: „Nokkrar kimni- sögur!" — Annað dæmi: „Viðfór- um auðvitað út i þetta spilverk. með hálfum huga, en það virðast frá lýsingunni ð yfirheyrslunum, sem ég hóf yfir spilverkamönnun- um þremur, Agli Ólafssyni, Val- geiri Guðjónssyni og Sigurði Bjólu Garðarssyni ð heimili eins þeirra I kjallara i Hliðunum. En ástæðan, herra forstjóri, var einfaldlega sú, að ég tel, að menn eigi eftir að heyra það mikið frá Spilverkinu á næstunni — og þá jafnframt að fyllast sllkum áhuga ð spilverka- mönnunum, skoðunum þeirra og skemmtilegheitum, — að Slagsið- an eða nýfædda systirin hennar eigi eftir að gera efninu Itarlegri skil. Þetta er aðeins frumskýrsla að þinni ósk, herra forstjóri. En i Hlíðarnar fór ég og frétti margt. Spilverk þjóðanna er ættað úr Sigurður Bjóla Menntaskólanum við Hamrahlfð. Fyrstu sporin steig það ð tónlistar- hátiðum nemenda og var mun fjöl- mennara þá en nú, allt upp I átta meðlimir. Eitt sinn hét það Árni Villa og félagar, næsta ár nefndist það Egils, og þriðja árið og æ siðan Spilverk þjóðanna (lengi vel með þremur ennum!). Fer ýmsum sögum af framleiðslu þess og frammistöðu fyrstu árin, m.a. er það i minnum haft, er innihald kaffikönnu lék liðsmennina grátt (sbr. „Að fá sér einn gráan") á einum tónleikunum. Nú eru spil- verkamennirnir þrir og þeir hafa nú ákveðið að helga sig spilverk- inu og reyna að draga fram lifið af tekjunum. Þeir semja alla tónlist- „Þá er það vatn á línuna," sagði Spilverkið. mmmwmm^mmmmmmmmm ina sjálfir og textana lika að mestu leyti. Tónlistin er margbrotin, en grunnurinn er þó rokktónlist — og eru ekki margar hljómsveitirn- ar sem flytja slika tónlist á tvo kassagitara og kontrabassa. En nú er skýrslupappírinn ð þrotum og ég læt nægja að bæta hér við brotum úr framburði spil- verkamannahna við yfirheyrslurn- ar i Hliðunum: — Um sviðsframkomuna sér- kennilegu: „Þegar við flytjum músikina, reynum við með orðum og athöfn- um að búa til stemningu, skapa óvenjulegar tilfinningar hjá áheyr- endum. Við tökum sjðlfa okkur mðtulega hðtfðlega, teljum okkur enga súperkalla, sem séu að gera eitthvað glfurlega merkilegt, en fyrir tónlistinni berum við miklu meiri virðingu. Það eru engar meiningar i orðagjðlfrinu ð milli laga, bara orð. Það er tvennt ólikt sem við segjum og sem við spil- um. Tónlistin er fasti punkturinn. Hitt er bara gert til að koma fólki til að hlusta með einhverju mark- miði. — Þetta er því sem næst óundirbúið hjð okkur, eins konar „happening". Við teljum mikil- vægt að gera okkur mat úr andar- takinu, að gripa stemninguna. Það verður að skapa spennu, svo að ðheyrendur hlusti af athygli. Vandamðl popptónlistarmanna er, að ekki er hlustað ð það sem þeir flytja, þótt ðhugavert sé. Þessi aðferð að beita „absúrdisman- um", fær fólkið vonandi til að hlusta." — Um ðheyrendur: „Þessi tónlist höfðar til mun stærra hóps en popptónlistin gerir yfirleitt, það höfum við orðið varir við. Það er ekki takmarkaður hóp- ur sem við getum spilað fyrir, miklu frekar er það takmarkað ðstand áheyrenda, sem verk okkar þrifast við. Þess vegna er það vandamðlið, ð hvaða stöðum við eigum að spila. Við getum ekki yfirgnæft skarkalann ð vínveit- ingastöðum með órafmögnuðum hljóðfærum. Við erum engir sér- fræðingar i hljóðfæraleiknum og þess vegna leggjum við áherzlu ð einfaldleikann og beitum röddun- um mikið." — Um framtiðina: „Okkur langar til útlanda með þetta efni. Við teljum okkur hafa eitthvað nýtt að bjóða sem aðrar islenskar hljómsveitir hafa ekki verið með. Við teljum það ekkert óraunhæft að vera bjartsýnir ( þessum efnum i Ijósi þeirra við- takna, sem við höfum fengið að undanförnu. Við eigum nóg af efni, þurfum bara að fð tima til að vinna það." Þð er þessari skýrlu um Spilverk þjóðanna lokið, ei) þess skal þó getið, herra forstjóri, að verið er að taka upp sjónvarpsþðtt með Spilverkinu og fyrirhuguð er gerð stórrar plötu ð næstunni. Er það „auðhringur I bænum", sem stendur að þeirri útgðfu að sögn Spílverksins. Og þó ég gleymdi einu: — Hvað þýðir Spilverk þjóð- anna! „Það er ekkert ð bak við það," segir Spilverk þjóðanna, „nema að þetta er eitt stórkostlegasta hljómsveitarnafn sem til er. Það gæti raunar allt eins staðið I þol- falli, samanber „að vera með ill- kynjaðan spilverk"." Reykjavik i mai 1975. Ljósmyndir: Friðþjófur I* IM II lll i I ¦ K^ttKWAIt sh.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.