Morgunblaðið - 01.07.1976, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 01.07.1976, Blaðsíða 16
 16 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 1. JULÍ 1976 Kirkjan leitar nýrra leiða MESTUR hluti sóknarpresta landsins safnast saman þessa dag- ana til ráðstefnuhalds i Bústaða kirkju. Prestastefna Islands 1976. synodus, hefur verið haldin árlega I marga tugi ára, sennilega allar götur siðan kirkja var stofnuð á íslandi. Þareru lagðarfram skýrsl- ur um starf kirkjunnar, ýmis efni tekin fyrir, sem verða mættu til uppbyggingar og fróðleiks prest- um landsins. Málefni kirkjunnar hafa verið til umræðu á Alþingi i vetur og mikl- ar umræður hafa átt sér stað i fjölmiðlum undanfarin misseri um trúmál og kirkjumál. Það er þvi ekki úr vegi að svipast um i Bústaðakirkju, taka presta tali og forvitnast nánar um hvað helzt sé á döfinni í kirkjumálum um þessar mundir . Nýir starfshættir kirkjunnar? Fyrstan hittum við að máli séra Jón Einarsson, Saurbæ á Hval- fjarðarströnd, sem er formaður starfsháttanefndar Þjóðkirkjunnar. Hann var fyrst spurður hvenær nefndin hafi verið skipuð „Hún var skipuð af biskupi 27 ágúst 1974 samkvæmt samþykkt synodus sama ár í framhaldi af umræðum, sem þá voru um efnið kirkjan og samtiðin Rætur þess má rekja til tillögu séra Jóns Bjarman, sem hann flutti á prestastefnu árið 1972, um að endurskipuleggja starfshætti kirkjunnar " Hvert er hlutverk nefndarinnar? ..Hlutverk hennar er að koma með hugmyndir og tillögur um breytta starfshætti sem betur mega þjóna þörfum kirkjunnar i þjóðfélagi nútímans Umboð nefndarinnar var í fyrra framlengt um tvö ár og mun hún því skila áliti á prestastefnu 1977 Á þessari prestastefnu er lögð fram skýrsla til kynningar og umhugsunar Menn geta kynnt sér þessa skýrslu rækilega og látið álit sitt i Ijós við starfsháttanefnd, sagt til um þá hluti, sem bæta má úr og það sem þeim kann að þykja miður eða vilja styðja Á Alþingi í vetur hafa komið fram frumvörp um kirkjumál s s sóknar- gjöld og biskupsembættið og eru i skýrslu starfsháttanefndar tillögur um þau mál Tilgangurinn með að leggja þessa skýrslu fram hér er einníg sá að á kirkjuþingi i haust, sem haldið er annað hvert ár, er liklegt að þessi mál komi mjög til umræðu og umfjöllunar." Hvernig hefur nefndin hagað störfum sínum? „Við höfum haft fundi með mörg- um aðilum og skrifað þeim, sem Rœtt við presta ápresta- stefnu vinná að kirkjulegu starfi. Á s.l. synodus-ári hefur nefndin haft átta fundi bæði i Reykjavík og úti á landi. sem hafa staðið flestir í tvo til þrjá daga Áherzla hefur verið lögð á það að ná til sem flestra starfs- manna kirkjunnar og leitað eftir ábendingum og tillögum um starfs- hætti kirkjunnar Fundir voru m a. með kirkjumálaráðherra, biskupi islands, vígslubiskupum, æskulýðs- fulltrúa Þjóðkirkjunnar, bindindis- ráði kristinna safnaða og fleirum. Á síðast liðnu hausti sendi svo starfsháttanefnd öllum sóknarprest- um bréf, þar sem leitað var eftir mikilvægum upplýsíngum um störf þeirra og skipan og stöðu kirkju- legra málefna í sóknum þeirra og prestaköllum Tæpur þriðjungur presta hefur svarað þessum bréfum. Þar af voru mörg svörin mjög ítarleg og gefa gagnmerkar jjpplýsingar Skulu þeim, er svarað hafa, færðar alúðar þakkir, en þess jafnframt vænzt. að fleiri sjái sér fært að taka þátt í þessari könnun og veita nefnd- inni upplýsingar, sem í sumum til- vikum eru forsenda þess að hægt sé að gera sér grein fyrir stöðu kirkj- unnar og hugsanlegum breytingum á skipan og starfi, sem betur mega þjóna þörfum nútimans," sagði séra Jón Einarsson að lokum Við þökkum sr Jóni fyrir spjallið og af skýrslu starfsháttanefndar má sjá að nefndarmenn hafa unnið gífurlega mikið starf. í henni er m.a. lagt til að biskupar verði þrír, stefnt skuli að þvi að Þjóðkirkjan fái meira sjálfstæði í starfi sínu Hún ráði sjálf skipulagi starfsmanna sinna Leik- mannastarf verði eflt að miklum mun og leikmönnum gefin aukin aðild að stjórn kirkjunnar. Loks fái kirkjan miklu meiri ráð eigin fjár- mála, en um þau er ekki fjallað að sinni, þau verði að bíða lokatillagna sem fram munu lagðar á presta- stefnu 1977 eins og fyrr sagði. Bjartsýnn á dvölina á Bíldudal Hinn 13 júni var vigður i Dóm- kirkjunni sr. Skírnir Garðarsson til Hjarðarholts I Dölum, en hann lauk guðfræðiprófi nú í vor. Séra Skirnir er því einn hinna yngstu í prestastétt og þótti okkur því forvitnilegt að taka hann tali í ys og þys kaffihlés- ins fundum við rólegan stað og spurðum hvernig prestskapurinn leggðist i hann: „Þetta leggst allt vel i mig. ég er aðeins búinn að vera eina viku í Búðardal og ekki farinn að fram- kvæma nein prestsverk ennþá. Ég verð settur inn i embætti um mán- aðamótin og gerir það prófasturinn i fyrstu messunni. Það eru fjórar kirkj- ur, sem ég þjóna, Hjarðarholt, Kvennabrekka, Stóra-Vatnshorn i Haukadal og Snóksdalur, en kirkjan þar verður endurvígð í haust." Hvert er fyrsta verk þitt á nýjum stað? „Mitt fyrsta verk var að koma mér og fjölskyldunni fyrir og kynnast sóknarnefnd i hverri sókn, en þær er ég búinn að hitta einu sinni nú þegar prestastefnan kemur inn í. Þá hefi ég heimsótt elliheimilið í Fells- enda og er það hluti af starfi minu að fara reglulega þangað, en ég mun taka sæti í stjórn þess. Fólkið hefur tekið okkur hjónun- um einstaklega vel og það drífur mann áfram í upphafi starfsins, fólk- ið er vel vakandi. Séra Svavar Stefánsson, sem hefur verið þar i tæpt ár, hefur skilað öllu mjög vel upp í hendurnar á mér, ef svo má að orði komast Hann var með reglu- legt barnastarf, sem ég tek við, sönglif er i blóma, kórarnir góðir enda góðir organistar. Ég er þvi mjög bjartsýnn á veru mína þar, eftir svo góðar móttökur." Glundroði í helgisiðum kirkjunnar Séra Þórhallur Höskuldsson er prestur á Möðruvöllum i Hörgárdal og var lögð fyrir hann spurningin, hver væri tilgangur prestastefnunn- ar: „Tilgangur prestastefnunnar nú er að gefa prestum tækifæri til að upp- byggjast sameiginlega og leita sam- eiginlega lausnar á vandamálum Þjóðkirkjunnar og starfs þeirra, sem þjóna henni Prestastefnan hefur ekki ákvörðunarvald gagnvart ytri málum kirkjunnar, né heldur innri nema til komi einnig samþykkt kirkjuþings, biskups og kirkjuráðs Samkvæmt gildandi lögum er þvi staða hennar fremur að vera ráðgef- andi Hins vegar hafði hún áður aðra og meiri stöðu." Nær hún að þinu mati tilgangi sinum? „Já. og er þar skýrust staðfesting sá mikli áhugi, sem fjölmiðlar sina henni Hitt ætla ég ennfremur að merkja megi vaxandi áhuga á starfi kirkjunnar og mikilvægi, ekki sizt meðal yngra fólks." Er prestastefnan vel sótt? „Það er embættisskylda hvers prests að sækja prestastefnu og hygg ég að flestir fari þaðan rikari en þeir komu, þótt að sjálfsögðu séu oft skiptar skoðanir um ýmis mál." Hvers væntirðu af þessari presta- stefnu? „Það sem er áhugaverðast að min- um dómi nú er framsöguerindi og umræður um sálgæzlu, sem er sá þáttur í starfi prestsins, sem aldrei verður mældur, en er ekki siður mikilvægur nú en áður, og mikið leitað til presta með hin margvisleg- ustu vandamál Þá markar þessi prestastefna e.t.v tímamót að þvi leyti að hún fær nú til athugunar tillögur um breytt starfsskipulag þjóðkirkjunnar frá grunni Endurskoðun starfshátta hennar er hafin og það er von min að með framhaldi þesS verks takist að finna leiðir til að tengsl kirkjunn- ar og fólksins i landinu verði nánari og almennt safnaðarstarf öflugra en nú er. Ennfremur verður á þessari prestastefnu lögð fram tillaga til nýrrar handbókar fyrir presta og söfnuði. sem var orðið mjög aðkall- andi og vænti ég þess að þær komi hreyfingu á það mikilvæga mál þvl að lifæð kirkjunnar felst í öflugri og lifandi tilbeiðslu. Sá glundroði. sem einkennt hefur helgisiði kirkjunnar undanfarin ár og áratugi. hefur veikt stöðu hennar meira en flest annað að mínum dómi Afleiðingin hefur orðið að miklu leyti óvirkur áhorf- enda — og áheyrendahópur á kirkjubekkjunum i stað biðjandi og lofsyngjandi safnaðar." Hvað greinir mest að störf presta i strjálbýli og þéttbýli? „Frumskylda prests er að leiða tilbeiðsluna og annast sálgæzlu. Hins vegar er það enn áberaandi til sveita hve presturinn viðast hvar verður virkur þátttakandi í almennu félagsstarfi og eimir þar enn eftir af þeirri gömlu hefð að presturinn sé sjálfkjörinn til ýmissa starfa í sveit- inni, og því e.t.v. í nánari tengslum við daglegt lif sóknarbarna sinna en i þéttbýli Sú staða gefur þjónum kirkjunnar meiri möguleika og forð- ar þeim frá að einangrast Hins vegar er brýn þörf á auknu samstarfi presta og starfsskyldum á ákveðnum sviðum, sem ekki markast við prestaköllin sjálf í tillögum starfs- háttanefndar er sjónarmið þetta mjög haft í huga." Þyrfti námskeið i sálgæzlu. Einn fyrirlestur prestastefnunnar fjallaði um sálgæzlu meðal sjúkra og flutti hann séra Tómas Guðmunds son I Hveragerði Við spurðum hann um helztu atriði fyrirlestrarins: „Ég skipti honum í fjóra flokka: 1) Með hvaða einkennum brýzt sorgin út; 2) hvaða sálrænar breyt- ingar verða: 3) á hvern hátt er hægt að hjálpa hinum syrgjandi til að yfirstiga hin þjáningarfullu geðhrif sorgarinnar og ná aftur andlegu og likamlegu jafnvægi; 4) hvað segir kristna trúin um dauðann og sorg- ina. Niðurstaðan er i stuttu máli sú að sálgæzla meðal syrgjenda sé í sæmi- legu lagi frá dauðastund til jarðarfar- ar. Þó er það nokkur blekking vegna lyfjagjafar lækna, en hins vegar þarf að auka sálgæzlu meðal syrgjenda eftir jarðarförina. Þar notar fólk ekki þá þjónustu sem kirkjan er reiðubú- in að veita i og með er það vegna hlédrægni og sumpart vegna þess að fólk hugsar ekki út í það og lokar síg inni. Reynslan erlendis og hérlendis er sú að trúað fólk er sækir guðþjón- ustur er miklu fljótara að yfirvinna sorgina og staðfestir það gildi guð- þjónustunnar. Fólk sem kynnir sér orð Guðs er betur undir það búið að mæta erfiðleikum." Að lokum spyrjum við séra Tómas hvers hann vænti af umræðunum nú. „Þær geta vakið umhugsun um þessa miklu þætti og orðið upphaf af nánari fræðslu siðar væntanlega, en svo yfirgripsmikið mál er ekki endanlega afgreitt hér. Til þess þyrfti námskeið." Með þessU lýkur spjalli Morgun- blaðsins við presta á prestastefnu. Sr. Jón Einarsson: Starfsháttanefnd leitar leiða til að þjóna betur þörfum kirkjunnar i dag. : ..¦:: Sr. SkFrnir Garðarsson: Prestaskap- urinn leggst vel I mig. Sr Þórhallur Höskuldsson: Vaxandi áhugi á kirkjunni. Sr. Tómas Guðmundsson: Fólk notar ekki alltaf þjónustu kirkjunnar. '

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.