Morgunblaðið - 02.03.1977, Blaðsíða 19

Morgunblaðið - 02.03.1977, Blaðsíða 19
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 2. MARZ 1977 19 — Álbræðslan Framhald af bls. 17. 4. Ryksýni voru tekin í kerskála og skautasmiðju en ekki rannsök- uð með tilliti til magns eða efna- samsetningar. 5. Teknar voru stikkprufur á innihaldi andrúmslofts á kolsýrl- ingi (Co) og súrefni (02) og reyndust þessar lofttegundir inn- an eðlilegra marka. 6. Raka- og hitastig var mælt og álitið eðlilegt við viðkomandi að- stæður og starfsemi. 7. Fluor f sólarhringsþvagi var rannsakað frá 10 starfsmönnum fyrirtækisins, þar af 3 skrifstofu- mönnum. Reyndist það vera frá 0.6 mg/liter til 3.2 mg/liter en miðað er við 4.8—5 mg/liter sem hættumörk miðað við 48 tíma. 8. 7 menn af 8, sem veikst höfðu i álverinu voru kallaðir til viðtals og tekin af þeim nákvæm sjúkra- saga og aflað upplýsinga um rann- sóknir á þeim frá öðrum læknum eða stofnunum. Allir höfðu reynst einkennalausir við læknisskoðun þegar þeir hófu störf hjá ál- verinu. Niðurstöður þessara rannsókna leiddu í ljós að þessir menn þjáðust af einkennum frá öndunarfærum, sem i sumum til- vikum voru mjög slæm. Einnig kom fram ofnæmi hjá sumum þessara manna en auk þess bar mikið á sleni og þreytu að vinnu lokinni. Flestir höfðu unnið í ker- skála en margir við súrálsupp- skipun og haft mikla yfirvinnu. Talið var að mengun andrúms- lofts á vinnustöðum þessara manna svo og viss næmi fjögurra af sjö mönnum væri orsök og sam- verkandi orsök sjúkdómsein- kenna þeirra og öll veikindatil- felli ættu að flokkast undir at- vinnusjúkdóma. Þannig er talið af Heilbrigðiseftirliti rfkisins að aðstæður f Straumsvfk séu þannig að hætta sé á atvinnusjúkdómum hjá starfsmönnum. Þáttur öryggiseftir- lits ríkisins Bent er á varnarráðstafanir sem beita verði við álverið til varnar atvinnusjúkdómum t.d. 1) Hreinlætis-öryggis- og loftræsti- ráðstafanir. 2) Bent er á að auk athugunar á almennu heilsufari beri sérstaklega að athuga ástand öndunarfæra og ofnæmistilhneig- ingar hjá starfsmönnum og 3) Stilla verði vinnutíma í hóf. Þá er þáttur Öryggiseftirlits rikisins ótalinn en starfsmenn þess fara vikulega í eftirlitsferð í verksmiðjuna og skoða þunga- vinnuvélar, verkstæði og aðbúnað starfsfólks, auk þess sem gasmæl- ingar eru framkvæmdar til að finna leka í leiðslum (butan- propangas). Samkvæmt skrá Öryggiseftirlitsins 9.11.1976 voru skráð 16 atriði, sem lagfæra þurfti og er þar um að ræða atriði vegha lélegs loftræstingar, vöntun á neyðarútgangi, hávaða, hitastigi og almennrar hreinlætis- aðstöðu ásamt fatageymslum. Sumt hefur verið lagfært, annað í athugun. Einnig fór fram hávaða- mæling 1972 á nokkrum vinnusöl- um álversins og var hávaði við mælingartilfellið undir hættu- mörkum á vinnustöðum. Þó skal þess getið að þessar mælingar segja ekkert um hávaða við einstök störf starfsmanna. 10.—15.2. 1974 framkvæmdi heyrnardeild Heilsuverndar- stöðvar Reykjavíkur heyrnarmæl- ingar á 117 starfsmönnum álvers- ins þar með talið fólk úr eldhúsi o.fl. stöðum og reyndust 97 starfs- menn hafa skerta heyrn og þar af 30 með verulegt heyrnartap. Þótt samanburði sé ekki lokið á tíðni heyrnartaps við önnur hávaðasöm störf t.d. vinnu í blikksmiðjum o.s.frv. virðast þessar tölur (þ.e. 83% með skerta heyrn og 25.6% af öllum með verulegt heyrnartap eða 31% af þeim sem hafa skerta heyrn) benda til þess að um óeðli- lega háa tíðni heyrnartaps sé að ræða hjá starfsmönnum álversins og full ástæða til að endurtaka rannsókniha hið fyrsta. Kröfur um meng- unarvarnir óhaggaðar Þess skal getið að skýrslur um niðurstöður heilbrigðisrannsókna starfsmanna álversins, fram- kvæmda af trúnaðarlækni liggja ekki fyrir á þessari stundu en gerðar hafa verið ráðstafanir til að afla þeirra svo og skýrslna um slysatíðni við verksmiðjuna. Trúnaðarlæknir rannsakar alla nýráðna og sfðan er framkvæmd regluleg heilbrigðisskoðun á 6 mánaða og eins árs fresti á þei'ti starfsmönnum sem ástæða er til að kalla til rannsóknar eða leita til læknis. Fram hjsfur komið nýlega að Álverið hefur yfir að ráða nauð- synlegu rykmælitæki til rann- sóknar í rykmengun f andrúms- lofti starfsmanna en ekki liggja fyrir skýrslur um það hvort tækið hafi verið notað hin síðari ár og með hvaða árangri. Ennfremur hefur félagið sjálft mælt hávaða á vinnustöðum auk gasmælinga en sömu sögu er um það að segja að skýrslur liggja ekki fyrir en gerð- ar hafa verið ráðstafanir af háli'u Heilbrigðiseftirlits ríkisins til að fá slíkar skýrslur hið fyrsta séu þær til. Það er samdóma álit eftirlitsað- ila að forráðamenn álversins hafi i flestum tilvikum verið viðræðu- góðir en efndir framkvæmda ver- ið misjafnar, þó hefur í flestum tilvikum verið ráðið bót á hlutun- um nema stóru eða alvarlegustu mengunarmálunum bæði innan- dyra og utan, þar hafa efndir ver- ið engar. Þess skal að lokum getið að auk fyrrnefndra eftirlitsaðila hefur verið leitað til annarra aðila þar sem það hefur átt við eða þessir aðilar átt frumkvæðið að athug- unum og skal nefnt sem dæmi Eiturefnanefnd, Náttúruverndar- ráð, Landlæknir o.fl. Gott samstarf hefur og verið milli allra þessara eftirlitsaðila. Heilbrigóiseftirlit ríkisins á starfsumhverfi innan veggja ál- versins svo og atriði er varða heilsugæslu þar, þó er enn margt ótalið og getið verður hér á eftir. Miðað við mannafla, efni og allar aðstæður hafa viðkomandi eftir- litsaðilar unnið gott starf en þeim er ljóst að betur má ef duga skal og er unnið að viðeigandi lausn þessarra mála eftir því sem að- stæður leyfa en það er einkum fámenni og fjárskortur viðkom- andi stofnana ásamt mörgum öðr- um aðkallandi verkefna sem tefur framkvæmdir. Það er ljóst að nauðsynlegt er að framkvæma heildarúttekt á ástandi og eðli vinnustaða við ál- verið með tilliti til rykmengunar, flúormengunar, brennisteíns- og kolsýrlíngsmengunar auk hávaða- mælinga o.fl. atriða. Samtímis þarf að rannsaka á kerfisbundinn hátt heilsufar starfsmanna með tilliti til ákveðinna atvinnusjúk- dóma og í því sambandi fram- kvæma flúormælingar á þvagi starfsmannanna, framkvæma heyrnamælingar og lungnaþols- próf o.fl. svo eitthvað sé nefnt. Þegar þessar rannsóknir liggja fyrir er fyrst hægt að meta meng- un vinnustaðanna og væntanlegra áhrifa þeirra á heilsufar starfs- manna. Þá fyrst verður hægt að fylgjast með árangri aðgerða til endurbóta þegar hægt er að mæla hvaða áhrif endurbætur hafa haft. Slíkar rannsóknir sem þess- ar eru nauðsynlegar er fylgjast á með áhrifum starfsumhverfis á heilsufari starfsmanna yfir lengra tímabil. Á það skal sérstaklega bent að ekki er sama hvernig sýni eru rannsökuð og með hvaða aðferð- um og skal f því sambandi skipu- leggja sérstaklega vel öll þau at- riði er þau mál varða í tæka tið. Endurskoða þarf heilbrigðisþjón- ustu starfsmanna álversins en þar starfa um 630 manns og er aug- ljóst mál að trúnaðarlæknir með fárra stunda vinnuviku getur ekki sinnt þeim verkefnum sem gera verður kröfu til að fram- kvæmdar séu á jafn fjölmennum vinnustað. Það sem hér hefur verið nefnt um endurbætur og frekari rann- sóknir hefur verið rætt nokkuð á fundum með eftirtöldum aðilum: Forstöðumanni Heilbrigiseftirlits ríkisins, landlækni, héraðslækni Hafnarfjarðar, trúnaðarlækni Isl. Álfélagsins, prófessornum í heil- brigðisfræðum við Háskóla Is- lands og forstöðumanni Öryggis- eftirlits ríkisins. Frumkvæði að þessum fundum hefur átt for- stöðumaður Heilbrigðiseftirlits ríkisins en tilefni þeirra var fyrst og fremst bréf Öryggiseftirlitsins til héraðslæknisins í Hafnarfirði dags. 25.1.1977 um að sjá um að framkvæma flúorrannsóknir í þvagi starfsmanna álversins og bréfi dags. sama dag til Isl. Ál- versins um það efni auk þess sem Öryggiseftirlitið fór þess á leit við Heilbrigðiseftirlit ríkisins að sam- vinna yrði milli þessarra embætta um f ramkvæmd þessarra mála. I framhaldi af þessum bréfavið- skiptum leituðu bæði trúnaðar- læknir Álversins svo og héraðs- læknirinn í Hafnarfirði eftir að- jtoð Heilbrigðiseftirlits rfkisins við skipulag og framkvæmd rann- sóknanna. Varð það að samkomu- lagi milli allra aðila að fela Heil- brigðiseftirliti ríkisins stjórn og skipulag þessarra mála og hefja sem fyrst rannsóknir á þvagsýn- um með tilliti til flúorinnihalds. Mun stofnunin leita þeirrar sér- fræðiaðstoðar sem þörf verður á í þessu sambandi. Þessi mál voru kynnt þann 22/2 '77 f grófum dráttum fyrir fyrir- «varsmönnum álversins þar sem bent var á skyldur fyrirtækisins um reglulegar mælingar á ástandi starfsumhverfis svo og rannsókn- ir á heilsufari starfsmanna alfarið á kostnað fyrirtækisins eins og tíðkast erlendis við svipaðan at- vinnurekstur. Voru forsvarsmenn viðræðugóðir og féllust á þessa framkvæmd mála. Ekki hefur á- unnist tími til að kynna þessi mál Starfsmannafélaginu eða verka- lýðsfélaginu á staðnum en það mun gert við fyrsta tækifæri. Vonir standa til að framkvæmd- ir geti hafist bráðlega og þvagsýni rannsökuð. Þess skal að lokum getið að Heilbrigðiseftirlit ríkisins hefur með fjárhagsstuðningi Heil- brigðis- og tryggingamálaráðu- neytisins aflað nauðsynlegs tækjabúnaðs til mælinga á ryki í andrúmslofti starfsmanna og er unnið að frágangi og öðrum nauð- synlegum atriðum 1 sambandi við þessi tæki þessa dagana. Kröfur heilbrigðisyfirvalda um mengun- arvarnir standa óhaggaðar. » t *------------- — Lánamál Framhald af bls. 7 sveitafólks. SagSi Gunnar, að þó að verðlagsgrundvöllur land búnaðarvara gerði ráS fyrir aS bændur hefðu möguleika á að taka sér orlof frá störfum hefði það ekki reynzt unnt vegna skorts á fólki til að takst á hendur störf á búunum meSan bændur tækju sitt orlof. Þá sagSi Gunnar að hann teldi eðlilegt að Búnaðarþing léti þetta f rumvarp ekki f rá sér fara án þess að gera tillögur um úrbætur varðandi fæðingarorlof bænda- kvenna. Nú nytu konur i sveitum ekki fæðingarorlofs og þó ekki yrði gert ráð fyrir að ráða þyrfti starfskraft til að sinna stöfum konunnar á meðan hún tæki sitt fæðingarorlof, ætti hún rétt á sömu fyrirgreiðslu og konur f öðrum stéttum þjóðfélagsins. Að sfðustu lýsti Gunnar sig I megin- atriðum sammálan því frumvarpi til laga um vinnuaðstoð i sveitum, þar lægi fyrir þinginu. frkvstj., af hálfu Rafmagnsveitna rfkisins þeir Magnús Pálsson full- trúi, Guðmundur Guðmundsson verkfræðingur og Sverrir Ólafs- son yfirverkfræðingur, af hálfu Sambands íslenzkra rafveitna Iv- ar Þorsteinsson verkfræðingur, og af hálfu Orkustofnunar þeir Gunnlaugur Jónsson eðlisfræð- ingur og Jakob Björnsson orku- málastjóri. — Orkuspá Framhald af bls. 3 nesi eða 7.9%, en mest á Austur- landi, eða 100%. Á öllu landinu er áætlað að 22.7% fbúanna muni vera á rafhitunarsvæðum, en 77.3% á hitaveitusvæóum. Samkvæmt raforkuspánni er árleg aukning orkuþurftar áætluð vera 9% fram til loka þessa ára- tugar. Verður þessi árlega aukn- ing raforkuþurftar komin niður í 5% kringum 1980 og skömmu fyr- ir aldamót niður í 4%. í ofangreindri Orkuspárnefnd voru af háldu Landsvirkjunar þeir Jóhann Már Mariusson yfir- verkfræðingur og Gfsli Júlíusson deildarverkfræðingur, af háldu Laxárvirkjunar Knútur Ottersted — Að prófað sé... Framhald af bls. 2 stuttu máli um svo mikið efni," sagði Sverrir Pálsson, skóla- stjóri á Akureyri. „Hlutfalls- einkunnir hafa bæði kosti og galla. Helztu kostir eru að slíkar einkunnir eyða göllum sem kunna að vera á gerð prófverk- efna og þá skiptir ekki megin- máli hvort þau eru létt eða þung. I öðru lagi er það kostur að fyrirkomulagið dregur úr flökti milli ára og jafnar að- stöðu þeirra hópa sem taka prófin á mismunandi tíma. Gallarnir eru einnig til stað- ar. Einkunnagjöf samræmdu prófanna er allt annað en það sem áður var, enda er þetta svo ólíkt að það er erfitt að bera saman. Miðað við gömlu aðferðina fá nemendur einkunn í hlutfalli við þann hluta námsmarkmiða sem þau hafa náð, en hlutfalls- einkunnin miðar við annað. Þegar stórir hópar, t.d. heilir árgangar, fá einkunn af þessu tagi, ætti slík einkunnagjöf ekki að vera óréttlát, en það er hins vegar algjör forsenda að hópurinn sé stór. Ég vil láta reyna þetta fyrir- komulag, ekki fordæma það áð- ur en það hefur verið reynt fyllilega. Vandamálið í þessum efnum gagnvart fámennari hópum liggur fyrir, því t.d. þykja gagn- fræðingahópurinn i ár of fá- mennur til þess að fá einkunn af þessu tagi, enda verður A.B.C.D.E. kerfinu ekki beitt við gagnfræðapróf í vor. Gamla aðferðin verður notuð. Það er einnig spurning hvort þetta atriði sé ekki viðar i dæminu um þessar mundir. í samræmdu prófunum 4, sem lögð voru fyrir í febrúarlok, var um valgreinar að ræða i einu prófi af fjórum, þ.e.a.s. annað- hvort efna-, eðlisfræði og líf- fræði eða landafræði og saga. Það er spurning hvort val- greinahóparnir eru ekki of smáir til þess að þessi aðferð sé marktæk. Hefur þetta verið athugað nógu vel? Þetta kunna að vera mistök eða viss veila. Hitt er hægt að ræða um frá mörgum sjónarhornum hvort það á að gefa slika einkunn eða ekki. Rökin eru bæði meó og á móti, en ég tel rökin með vera fyllilega eins sterk. Annars vegar miðar þetta fyrirkomulag í heild við eink- unnir samræmdu prófanna eftir normaldreifingunni, hins vegar eftir skólamati, sem er þá ýmist eftir vetrar- og anna einkunnum, ellegar byggðar á vorprófum. I einkunn skóla- matsins er tekið tillit til vinnu- bragða nemenda allan veturinn og reynslu kennara af þeim á sama tíma og það tel ég mikinn kost. Hliðarnar á þessu eru þó ótal margar og að mörgu ber að gæta. Það liggur t.d. fyrir að verkefnið sem lagt var fyrir nemendur nú siðast i sam- ræmda prófinu i stærðfræði, var alltof stórt miðað við timann. Það verður að vanda sérlega vel til prófgerðar með þessu fyrirkomulagi þannig að stærðfræðiprófið prófi í stærð- fræði en ekki vinnuhraða og t.d. að enskuprófið miðist við að prófað sé í enskukunnáttu, en ekki athyglisgáfu eða leyni- lögregluhæfileikum." Kynningarfundur fimmtudagskvöld 3. mars kl. 7.27 Námskeiðið getur hjálpað þér að: * ÖÐLASTMEIRAÖRYGGI Meiri trú á sjálfan þig og hæfileika þína. * ÁRANGURSRÍKARI SKOÐANASKIPTI Koma hugmyndum þínum örugglega til skila * SIGRASTÁRÆÐUSKJÁLFTA Að vera eðlilegur fyrir framan hóp af fólki og segja það, sem þú ætlar að segja með árangri. * MUNAMANNANÖFN Þjálfa minni þitt. Vera meira vakandi og skerpa athyglina. * ÞROSKA LEIÐTOGAHÆFILEIKANA Að stjórna í stað þess að þræla. * AUKASÖLUNA Byggja upp betri persónuleika og auka móðinn. * SIGRASTÁÁHYGGJUMOG KVÍÐA Hugsa raunhæft. Leysa persónuleg viðskiptavandamál * STÆKKASJÓNDEILDARHRINGINN Eignast vini, ný áhugamál og fleiri ánægju- stundir í lífinu. Fjárfesting í menntun skilar þér arði ævilangt. Innritun og upplýsingar í síma: eld- og 82411 E'nkaleyfi ,i Islandi vaj.e (.,(.v/,(;,,STJORNUNARSKÓLINN HAMSKE1MS Konráð Adolphsson

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.