Morgunblaðið - 10.07.1977, Blaðsíða 24

Morgunblaðið - 10.07.1977, Blaðsíða 24
24 MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 10. JULl 1977 flf$fjgtsiiM$tfrife Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Ritstjórnarfulltrúi Fréttastjóri Auglýsingasjóri Ritstjórn og afgreiðsla Auglýsingar hf. Árvakur, Reykjavik. Haraldur Sveinsson. Matthlas Johannessen. Styrmir Gunnarsson. Þorbjörn GuSmundsson. Björn Jóhannsson. Árni GarSar Kristinsson. ASalstræti 6. slmi 10100. Aðalstræti 6, slmi 22480 Festa í landsstjórn Eitt af því, sem hefur einkennt landsstjórn- ina frá því aó núverandi. ríkisstjórn tók við fyrir tæpum þremur árum er festa í stjórnarháttum og traust samstarf stjórnar- flokkanna tveggja. Þetta hefur orðið meira áberandi en ella, vegna þess að hvort tveggja skorti í ríkum mæli í tíð fyrri ríkisstjórnar. Stjórnartímabil vinstri stjórnarinnar einkenndist af miklum umbrotum á hinum pólitíska vettvangi, óvissu í utanríkismálum og öryggisleysi um framvindu. inn á við. Þjóðin var orðin þreytt á þessu öryggisleysi. Núverandi ríkisstjórn tók við afar erfiðu búi frá fyrri ríkisstjórn. En hún hefur eytt óvissu í utan- ríkismálum, fært fiskveiði- lögsögu út í 200 sjómílur og hreinsað þær nær alveg af erlendum veiðiskipum og náð miklum árangri við stjórn efnahagsmála, árangri, sem kannski hefur fallið nokkuð í skuggann vegna þess, að ekki hefur tekizt að ná nægilega góð- um tökum á verðbólgunni. Stjórnarhættir núverandi ríkisstjórnar hafa ekki ein- kennzt af eftirsókn eftir stundarvinsældum. Ríkis- stjórnin gerði sér í upphafi ljóst, að hún ætti erfitt verk fyrir höndum, sem ekki yrði leitt til fullnaðar- árangurs á skömmum tíma. En með starfi sínu hefur hún áunnið sér traust — og þjóðin finnur að Iands- stjórnin einkennist af festu. Nú ríkir hvorki óvissa í utanríkismálum né öryggisleysi í innanlands- málum, enda þótt við mik- inn vanda sé enn að glíma í efnahagsmálum. Þegar upp verður staðið mun koma í ljós, að kjósendur telja þá festu og það öryggi, sem einkennt'hefur stjórnarhætti núverandi ríkisstjórnar, mikils virði. Samstarf flokka um ríkisstjórnir hefur gengið misjafnlega. Alkunna er, að samstarf Sjálfstæðis- flokksins og Alþýðuflokks í Viðreisnarstjórn var afar gott. Samvinnan í tveimur vinstri stjórnum hefur hins vegar verið afar erfið , og samstarf Sjálfstæðis- flokks og Framsóknar- flokks á árunum 1950—1956 var um skeið brösótt. Þess vegna höfðu margir áhyggjur af því í báðum flokkunum, hvernig til mundi takast, er þeir tóku höndum saman í ágúst 1974 um landsstjórn- ina. Þegar litið er yfir far- inn veg s.l. þrjú ár verður ljóst, að hrakspár um, að þessum tveimur stóru flokkum mundi ekki vegna vel í samstarfi hafa ekki rætzt. Samstarfið i núverandi ríkisstjórn hefur einkennzt j af gagnkvæmu trausti og drengskap. Samvinna flokkanna tveggja hefur tekizt mun betur en margir töldu. Sameiginlega hafa Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur fengið því áorkað, að við íslend- ingar sitjum nú nær einir að auðlindum hafsins í kringum landið. Þetta er mikið afrek og mun nægja til þess að halda nafni ríkis- stjórnar Geirs Hallgríms- sonar lengi á lofti í þjóðar- sögunni. En flokkunum tveimur hefur einnig tekizt að eyða óvissu í utanríkis- og öryggismálum og ná verulegum árangri í efna- hagsmálum. Nú safna Is- lendingar gjaldeyrissjóð- um í stað þess, að þeir voru komnir langt niður fyrir ekki neitt. Nú er viðskipta- jöfnuðurinn að verða hag- stæður í stað þess að hann var í stórkostlegum halla. Nú eykst sparifé lands- manna á ný í stað þess að það minnkaði áður óðum. Nú er ríkissjóður rekinn hallalaus. Nú er peninga- málum þjóðarinnar stjórn- að. Nú er atvinnurekstur- inn i blóma og þannig mætti lengi telja. Færa má að því sannfærandi rök, að þeir sem sameiginlega haf a náð svo miklum árangri í meginmálum þjóðarinnar, sem mörg hver voru í ólestri, hljóti að ljúka þvi starfi sem þeir tóku að sér. Verðbólgan er enn mikill vágestur. Núverandi ríkis- stjórn tók við 54% verð- bólgan aukist enn á ný í henni niður í um 30%. Þvi miður er hætta á, að verð- bólgan aukizt enn á ný í kjölfar kjarasamninganna. En til þess eru erfið- leikarnir að sigrast á þeim. Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn hafa þeim skyldum að gegna að ljúka því starfi, sem þeir tóku að sér, að koma efnahagsmálum þjóðarinnar á réttan kjöl. Því starfi verður ekki lokið fyrr en verðbólgan er kom- in niður á svipað stig og í nágrannalöndum. Reynsl- an hefur sýnt, að ekki tekst að ná verðbólgunni niður á skömmum tíma. Við hljót- um að læra af fenginni reynslu og reyna ný vinnu- brögð við að ráða niðurlög- um verðbólgunnar og miða þá við, að það starf taki nokkuð lengri tíma en" menn gerðu ráð fyrir við upphaf þessa kjörtímabils. Þess vegna hafa Sjálf- stæðisflokkur og Fram- sóknarflokkur enn verk að vinna og skyldum að gegna. Þjóðin ætlast áreið- anlega ekki til þess, að þeir hlaupi frá því verki hálf- unnu. Stjórnarandstöðu- flokkarnir tveir, Alþýðu- flokkur og Alþýðubanda- lag, eiga nú við að etja mik- il innanflokksvandamál. Alþýðuflokknum hefur ekki auðnazt að rétta hlut sinn á þessu kjörtímabili. Þvert á móti stendur flokk- urinn nú frammi fyrir erfiðari vanda í innri mál- um en um langt skeið áður. 1 Alþýðubandalaginu er að hefjast nýtt hugmynda- fræðilegt uppgjör. Það mun taka alla krafta f lokksins og þess vegna má búast við því, að Alþýðu- bandalagið verði upptekið af innri málum næstu miss- eri. Enginn veit hvernig það kemur út úr því upp- gjöri, hvort því tekst að halda samstöðu eða hvort flokkurinn einfaldlega riðl- ast í margar smáar fylking- ar. Sá möguleiki er fylli- lega fyrir hendi. Þetta upp- gjör í Alþýðubandalaginu kann að verða sögulegt áð- ur en yfir lýkur. Ábyrgð Framsóknarflokks og Sjálf- stæðisflokks er enn meiri í ljósi þessara erfiðleika beggja stjórnaandstöðu- flokkanna. Rey kj aví kurbréf Laugardagur 9. júlí ísland að sumarlagi Merkur athafnamaður hafði eitt sinn á orði, að hann tímdi ekki að fara frá íslandi að sumar- lagi. Þrátt fyrir ótrygga veðráttu og misjafnt sumarveður hafði honum auðnazt að kynnast íslenzkri náttúru með þeim hætti, að hann mátti helzt ekki til þess hugsa að vera fjarri Islandi þess- ar fáu sumarvikur, þegar bezt tækifæri gefst til þess að njóta návistar við landið og náttúru þess. Áreiðanlega hefur farið fyr- ir mörgum eins og þessum at- hafnamanni, að þeim hefur lærzt, að sumarið er sá timi, sem fólk á síður að nota til þess að ferðast til annarra landa. Eftir því sem það verður almennara að fólk taki leyfi sín á ýmsum árstímum, ætti að vera auðveldara um vik að nota vetrartfmann, til þess að njóta sólar i suðlægum löndum, en sumartimann til þess að ferð- ast um eigið land. Þvi er ekki að leyna, að því fylgir gjarnan meira erf- iði að ferðast um ísland en dveljast á sólarströndum suð- lægra landa, en það erfiði hefur áreiðanlega holl og heilsubætandi áhrif á innisetumenn, en þeim fer nú stöðugt fjölgandi, og á þvi ekki að telja það eftir eða láta það standa í vegi fyrir nánari kynnum við landið. Aukin tengsl við nátt- úru Islands hafa margvísleg áhrif á þá, sem rækta þau að einhverju marki. T.d. efla þau skilning manna á nauðsyn náttúru- og um- hverfisverndar. Eftir því sem samband einstaklinga við landið og náttúru þess verður nánara verður mönnum sárara um að sjá slæma umgengni og sóðaskap. Þannig verða þessi tengsl til þess að efla áhuga á náttúru- og um- hverfisvernd og stuðla að jákvæðri þjóðerniskennd. Náin kynni af landinu sjálfu hljóta að ýta undir sterka þjóðerniskennd. Þjóðernismetnaður getur verið bæði neikvæður og jákvæður, en sú þjóðerniskennd, sem landið sjálft vekur í brjósti þegnanna er vissulega jákvæð og full ástæða til þess að þjóðin rækti hana með sjálfri sér. Oflug félagsstarfsemi öflug félagasamtök hafa lengi unnið gott starf að þvi að kynna Iandið fyrir þjóðinni sem i því býr. Þar ber kannski hæst starf- semi Ferðafélags Islands, sem er hálfrar aldar gamalt um þessar mundir. Ferðafélag Islands er stórmerkur félagsskapur, og að því félagi hafa staðið hinir traust- ustu menn i áratugi. Félagið hef- ur m.a. gefið út árbækur, sem eru líklega bezta lýsing á landinu sem völ er á, staðháttum og að nokkru leyti lífinu í landinu. Eftir lestur árbóka Ferðafélagsins, ferðast menn um landið með alveg nýjum hætti, sjá það í nýju ljósi og kynn- ast i raun og veru alveg nýjum heimi. Ekki er ómerkara það starf, sem Ferðafélag íslands og raunar nokkur önnur ferðafélög, sem starfa í tilteknum landshlut- um, hafa unnið á undanförnum árum við að reisa sæluhús i óbyggðum landsins og gera ferða- mönnum auðverldara en ella að kynnast töfrum óbyggðanna. Eng- inn sá, sem einu sinni kynnist islenzkum öræfum, verður nokkru sinni samur maður eftir, og á marga verka þau þannig, að þeir verða að koma þangað aftur og aftur, ár eftir ár. Með nokkrum hætti má segja, að Ferðafélagið hafi getið af sér annan félagsskap, fJtivist, sem hefur ásamt Ferðafélaginu á sið- ustu misserum unnið að því að efla útilif og er enginn vafi á því, að sú jákvæða samkeppni sem skapazt hefur á milli þessara tveggja félaga, hefur orðið til góðs að þvi leyti, að fleiri og fleiri stunda nú heilbrigða útivist. Jafnframt þessu starfi ferðafél- aganna hafa önnur samtök fest rætur, svo sem Náttúruverndar- ráð tslands og náttúruverndarráð í einstökum landshlutum og Landvernd. Þessir aðilar vinna ötullega að því að vernda náttúru landsins og efla skilning á því, að það eru landspjöll að skilja eftir sig rusl á tjaldstæðum, henda sigarettu- stubb út um glugga á bíl eða öðru drasli. Með því að læra að um- gangast landið eins og siðmennt- uðu fólki sæmir tekst okkur e.t.v. að varðveita fyrir ókomnar kyn- slóðir þau verðmæti, sem kannski eru dýrmætust, náttúru landsins og ómengað umhverfi þess. ísland að vetrarlagi Fram á siðustu ár hafa sam- göngur að vetrarlagi verið mjög erfiðar og það hefur ekki tíðkazt að ráði, að fólk stundi útilíf á vetrum. En nú er þetta aö breyt- ast og kemur margt til. Skíða- íþróttin nýtur vaxandi vinsælda, og þá ekki siður hestamennska, ekki sizt hjá þeim sem í þéttbýli búa og hafa aukinn tíma til ýmiss konar tómstundaiðkana og finna með sjálfum sér aukna þörf fyrir útih'f. Þótt veður séu vond og landið erfitt yfirferðar á vetrum, þá sjást þess samt merki, að hinar dreifðari byggðir og jafnvel óbyggðir eru að opnast fyrir fefðamenn að vetrarlagi. Athygl- isvert er í þessu sambandi, að nýtt farartæki, þar sem eru vél- sleðarnir, hefur haft mjög mikla þýðingu fyrir samgöngumál í dreifbýlinu. Nú eiga menn auð- veldara með að komast ferða sinna milli byggða, þótt vegir lok- ist vegna snjóa og hefur þetta nýja farartæki haft verulega þýð- ingu fyrir hinar dreifðari byggð- ir, sem eiga við samgönguvanda- mál að etja, ekki sízt á Norð- Austurlandi og Austurlandi, og jafnvel víðar þar sem menn hafa komizt upp á að nota þessi nýju tæki. Jafnframt er eftirtektarvert að ferðum fjölgar nú um óbyggðir að vetrarlagi, einmitt á vélsleðum, og hefur Morgunblaðið á siðustu árum birt frásagnir af slíkum ferðum. Nú fyrir nokkrum vikum var sagt frá ferðalagi nokkurra Vestfirðinga frá Djúpi og yfir á Strandir á vélsleðum og áður hef- ur blaðið sagt frá ferðalögum á vélsleðum um óbyggðir mið-

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.