Morgunblaðið - 13.10.1977, Blaðsíða 4

Morgunblaðið - 13.10.1977, Blaðsíða 4
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 13. OK.TÓBER 1977 mmmmm 5IMAK jO 28810 bílaleigan GEYSIR BORGARTÚNI 24 LOFTLEIDIR TP 2 1190 2 11 38 «//,i/.f;«;iv 220-22- RA>JÐARÁRSTÍG 31 FERÐABfLAR hf. Bílaleiga, sími 81260. Fólksbilar, stationbilar, sendibil- ar, hópferðabilar og jeppar Verksmióju Atafoss Opió þridjudaga M-19 fimmtudaga 14—18 á útsölunni: Fla'kjulopi Hespulopi Flækjuband Endaband Prjónaband Veínartarbútar Bílateppabútar Teppabútar Teppamottur ALAFOSS HF MOSFELLSSVEIT Reikistjarnan MARS - og furðulegar jarðmynd- anir á yfir f 3rði hennar i. Mjög er heillandi á heiðskírum kvöldum að horf'a til stjarnanna. Hundruðum og þúsundum saman leiftra þær á himinhvelf'ingunni. Langflest- ar eru þær fjarlægar sólir og ákaflega mislangt frá okkar himinsvæði, enda misbjartar að sjá. — En örfáar þeirra stjarna, sem við sjáum, eru reikisljörn- ur þær, sem ganga umhverfis okkar sói, Breyta þær afstöðu til annarra stjarna himinsins, og er því mjög fróðlegt að fylgjast meðgöngu þeirra. II. Ein áhugaverðasta reiki- stjarnan í sólhverfi okkar er Mars. Hann er auðkenndur frá öðrum reikistjörnum á þvi, hve rauður hann er að sjá. í sólkerf- inu er hann næsta stjarna utan við braut jarðar. Það er því tiltölulega auðvelt að skoða hann og fylgjast með göngu hans, þegar hann er sömu megin við sól og jörð okkar. Mars er miklu minni en jörðin. Þvermál hans er 6760 km (á móts við 12.756 km jarðarinnar, og efnismagn hans er aðeins einn tíundi hluti af efnismagni jarðar. í sjónauka 'er auðvelt að sjá, að Mars snýst um sjálfan sig, og tekur hver snúningur 24 klst. og 37 mín., eða mjög nálægt snúningstíma jarðar. Möndulhalli Mars er 25° miðað við umferðarf'Iöt hans um sólu, og er þar því um árstíðaskipti að ræða líkt og á jörðunni, en áríð er lengra, því ein ferð Mars um sólu tekur 686 daga enda er meðalfjarlægð Mars frá sólu 228 millj. km (en jarðar 140,5 millj. km). Marsárið er því nærri helmingi lengra en jarðarárið. Hvítir stórir flekkir eru við bæði heimskautin á Mars og minnka þeir á sumrum en stækka á vetrum, til skiptis. Við miðbaug getur hitinn komist upp í 25°G á daginn, en næturkuldinn komist niður í 150°C. Gufuhvolfið á Mars er ákaf- mr BÓKIN 1977 V,.., Yfirborð Mars sýnir víða hring- fjöll og gíga líka þeim, sem sjá má á tunglinu. Myndin sýnir stóran gíg, sem er um 30 km í þvermál, og er tekin frá Mariner 6. í 4000 km f jarlægð. lega þunnt, og er talið að loft- þrýstingur við yfirborð stjörn- unnar sé aðeins 1/100 af loft- þrýstingi viðyfirborð jarðar. Tvö tungl ganga um Mars og eru þau bæði mjög smá. Heita þau Fobos og Deimas (Otti og Skelfing). Þau ganga um Mars á sama veg og hann snýst. Fobos gengur umhverfis Mars á Ljósmynd tekin frá ameríska geiiiikuiiiiuuiiiuni mmuici 7., árið 1969, í 500 þús. km fjar- lægð frá Mars, sýnir hvíta hett- unaásuðurskautinu. 7 klst. og 39 min. enda er hann aðeins í 9.500 km fjarlægð frá stjörnunni, en umferðartími Deimas um Mars er 30 klst. og fjarlægðin frá móðurstjörn- unni er 23.700 km. Yfirborð Mars minnir að mörgu leyti á tunglið. Hefur margt merkilegt komið i ljós, eftir að tekist hefur að koma geimflaugum á braut um Mars en þær hafa sent myndir og aðrar upplýsingar til jarðar. Eitt hið sérkennilegasta við yfirborð Mars eru hin mörgu hringfjöll, sem sum eru talin mynduð af falli loftsteina, en einnig eru þar mörg hringlaga eldfjöll, og eru sum þeirra miklu stærri en stærstu eldfjöll jarðarinnar. Hafa mörg þeirra verið Ijósmynduð og mæld. Eitt hið stærsta þessara eldfjalla er nefnt Nix Olympica. Er hæð Iðunn: 2 nýjar Bar- bapapabækur IÐUNN hefur sent frá sér tvær nýjar bækur um kynjaveruna Barbapapa, sem mörg börn kannast við. Bæk- umar heita SKÓLINN HANS BARBA- PAPA og BARBAPAPA BÓKIN 1977. Þær eru sjotta og sjöunda bókin sem út koma á islenzku. BARBAPAPA BÓKIN 1977 er sú stærsta sem út hefur komið, 61 bls. Efni hennar er mjög fjölbreytt, s.s. spil, íþróttagetraun, kökuuppskriftir o.m.fl. SKÓLINN HANS BARBA- PAPA segir frá mjög nýstárlegum skóla sem Barbapapafjölskyldan set- ur á laggirnar. Vinsældir Barbapapa hafa farið vaxandi um allan heim og fjölmargir sjónvarpsþættir og kvikmyndir myndir verið gerðar um hann. Þuríð- ur Baxter íslenskaði bækumar, sem eru prentaðar og bundnar i Hollandi. Ljósm. Mbl.OI. K.M. Tarnús með eina mynda sinna hjá fjórum börnum sínum. Tarnús sýnir íLindarbœ SÍÐASTLIÐINN laugardag opnaði listamaðurinn Tarnús myndlistar- sýningu í vinnustofu í Lindarbæ, 4. hæð. Þar sýnir hann 25 olíumál- verk og skúlptúr. Er þetta þriðja einkasýning Tarnúsar, en einnig hefur hann tekið þátt í samsýningum. Sýningin í vinnustofunni í Lindarbæ er sölusýning og er aðgangur ókeypis. Hún er opin daglega fráklukkan 14 til 22. > AL'GLYSINCASÍMINN ER: £*> 22480 / P»rg«nI>I«oit» Útvarp Reykjavik VEÐURFREGNUM verður útvarpað frá Veðurstof- vitamálastjóra, almannavörnum, Slysavarnafélagi Is- unni kl. 01.00, 07.00, 08.15, 10.10, 12.25, 16.15, 18.55 og lands björgunarsveitum, svo og nauðsynlegar tilkynn- 22.15 verkfallsdagana. Á sömu tímum verður útvarpað ingar stjórnvalda varðandi öryggisvörslu og heilsu- tilkynningum frá tilkynningaskyldunni, lögreglu, gæslu.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.