Morgunblaðið - 15.10.1977, Blaðsíða 5

Morgunblaðið - 15.10.1977, Blaðsíða 5
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 15. OKTÓBER 1977 Erindi flutt við stofnun félagsins 10. okt. sl. í Stapa ábyrgur, þá er eins og þógnin vilji segja, að ábyrgðin hvíli öll á þeim. Ef skólinn afsakar sig í þessum efnum, þá er hann í raun og veru að ásaka sig. Það er vitað að ein- staklingurinn er um það bil 60% af uppeldi, en um 40% erfðir. Ef eitthvað er synd, þá er þaó þetta tvennt, að nýta ekki eigin hæfi- leika og meina öðrum að njóta sín. V. Leikur ogstarf. Eí' okkert er aðhafst til hjálpar þrosKaheftum, þá staðnar per- sónuieiki þeirra á misjöfnu stigi. Það á bæði við um skapgerð og tilfinningalíf. Þörf er á líkams- rækt, örva athyglisgáfu, þroska tjáningu og um leið hugsun, því hvort tveggja er tengt. Þannig má stuðla að heilbrigðu atferli og fé- lagsþroska. Nauðsynlegt er að forðast einhæfa skilgreiningu á því hvað greind er. Markmiðið hlýtur að vera viðleitni í þá átt að skapa heilsteyptan einstakling, að svo miklu leyti sem uppeldi og ytri aðstæður leyfa. En til þess þarf sérþjálfað fólk og upp- fræðslu fyrir aðstandendur. Þroskaþjálfun getur farið fram bæði í leik og starfi. Eitt af því sem oft vill gleymast er hve leikir eru mikilvægir þroska barna. Þroskaheft börn skortir hug- myndaflug og leikir þeirra eru einhæfir. Það er þvi brýnt að örva sköpunargáfu þeirra í Ieiknum. Eitt sinn las ég frásögn uppeldisfræðings, sem lýsir vel vanmati á gildi leiksins. Hann segir frá móóur barns, sem kom á dagheimili þar sem uppeldis- fræðingurinn starfaði. Móðirin var leidd stofu úr stofu á dag- heimilinu og þar gat að líta margs konar Ieiktæki, sem ætluð voru til þess að örva þroska og skópunar- gáfu barnanna. — Þess háttar sérhæft heimili fyrir þroskaheft börn þyrfti að stofnsetja á Suður- nesjum.— Þegar kynningunni á starfsemi dagheimilisins var lok- ió, þá sagði móðirin: „Hvað, gera börnin ekkert annað en að leika sér?" Þetta sýnir takmarkaðan skilning þeirra, sem vilja að dag- heimilin séu nokkurs konar for- skólar menntaskölanna. Það ber vitni um rangsnúinn hugsunar- hátt. Eitt er víst, að leikurinn verður aldrei lofaður um of, þvi hann býður upp á fjölbreytt félagsleg samskipti. Þar fyrir utan eiga bæði heilbrigð og þroskaheft börn erindi við hina fullorðnu í þessum efnum, því þeir eru farnir að taka lífið svo hátíðlega, að þeir eru hættir að bregða á leik. En leikurinn er einmitt eitt af því sem gerir lifið heillandi og skemmtilegt. Af þessu má ljóst vera, að það er ekkert höfuð markmið, að öll þroskaheft börn læri að lesa. Sagt hefur verið að aðeins sú kennsla eigi rétt^á sér, sem barnið veldur og örvar sjálfstraust þess. Við könnumst einnig öll við metnað fullorðna fólksins fyrir hönd barnanna, eða þá áráttu að ala börn sem fyrst upp i heim hinna fullorðnu. Hvers vegna? Einfaldlega vegna þess, að það minnkar fyrirhöfn, auk þess sem þjóðfélagið gerir miklar kröfur. Þannig er unnið að því að stytta æskuna. Þau eru ófá dæmin um bráðlæti við að venja börn á kopp- inn, rétt eins og menn hafi gleymt því að allt verður að hafá sinn tíma. Mætum þroskaheftum bórn; um, sem öðrum börnum, eins og þau eru, en ekki eins og við vilj- um hafa þau. Það er undirstaðan í öllum heilbrigðum mannlegum samskiptum. Það má aðeins ekki vekja sinnuleysi gagnvart þvi hvað rétt sé að gera. VI Jákvætt lífsviðhorf Segja má að skólinn sé tæki samfélagsins. Hlutverk skóla og skólaheimila er að gera þroska- hefta sem aðra hæfari til þess að mæta þeim vandamálum, sem bíða þeirra síðar meir. Þetta gerir skólinn ekki aðeins með því að auka þekkingu, heldur með því að efla þroska. Eins og menn vita, þá er áhugi sá aflgjafi, sem knýr nemendur best áfram við nám. Verkefnin þurfa því að vera við hæfi eins og áður sagði. En það er einnig ljóst að í flóknu nútíma- samfélagi eru auknar kröfur gerðar til skólans. Skólanum er þannig skylt að auka skilning og virðingu nemenda fyrir and- legum verðmætum, trúarlegum, siðferðilegum og menningar- legum, sem þjóðfélagið almennt viðurkennir. Því miður vill verða misbrestur á því. Jákvætt viðhorf til lífsins er öllum nauðsyn, þroskaheftum sem öðrum. Jákvæð lífsviðhorf þurfa að vera til staðar bæði hjá kennurum og foreldrum. Það er ástæða til að hvetja menn til þess að líta ekki á þroskaheft börn sem vandamál, á sama hátt og litið er á unglinga sem vandamál. Sú afstaða sviptir þau sjálfsvirðing- unni. Þroskaheft börn eru ekki vandamál, heldur það þjóðfélag sem þau lifa i. Ég endurtek, að markmið uppfræðslunnar má ekki fyrst og fremst vera að miðla þekkingu, líta á nemendur eins og box, sem maður lætur í. Markmið- ið er að efla áhuga þeirra og þroska og gera þau færari til sjálfstæðra ákvarðana. VII Kynningarstarfsemi Inn í þessa mynd hlýtur einnig að koma kynning á málefnum þroskaheftra. Einn tilgangurinn er, eins og sagt hefur verið, „að annast kynningu á málum þroska- heftra með útgáfustarfsemi, eða á annan hátt." I þeim efnum er nauðsynlegt að hjálpa foreldrum þroskaheftra barna til þess að bregðast rétt við, bæði hvað sjálfa þá varðar og barn þeirra. Best er að horfast í augu við raunveru- leikann, en flýja hann ekki. Menn þurfa að læra að lifa þrátt fyrir þungbærar staðreyndir. Afall má ekki verða til þess að skerða lif og lífsfyllingu. Sjálfsvorkun er eitt það versta sem getur hent, þvi hún leiðir til þunglyndis. Minn- umst þess einnig, að Guð stendur ekki að baki hinu illa, en hann getur gefið þjáningunni tilgang, hann getur opnað augu manna fyrir þvi hve lifið er dýrmætt þrátt fyrir allt. Ekkert má verða til þess að menn glati sjálfsvirð- ingu sinni og einangri sig frá öðr- um, það er miklu nær að menn iíti uppoglifi. Sagt hefur verið ,,að vonin um bata flytji foreldra þroskaheftra barna hálfa leið og huggunarorð nágranna sjái um hinn helming- inn". En vist er að þannig leysast I ramhald á bls. 27 Grundvöllur- innerKristur Ráðstefna og samkomur RAÐSTEFNAN Grundvöllurinn er Kristur, sem nokkur kristileg félög í Reykjavík standa að, held- ur almenna samkomu í Uóm- kirkjunni í kvóld kl. 20:30. Ræðu- maður verður Astráður Sigur- steindórsson. Um 200 manns eru skráðir til þátttöku og hefst hið eiginlega ráðstefnuhald í húsi KFUM og K viðAmtmannsstfg kl. 9:30 ídag. Þrjár samkomur fyrir almenn- ing verða haldnar i Dómkirkjunni i tengslum við ráðstefnuna. Sú fyrsta var i gærkvöldi, næsta i kvöld og á sunnudagskvöldið. A samkomunni í kvöld talar Astráður Sigursteindórsson um efnið: Þér munuð öðlast kraft, en á lokasamkomunni á sunnudags- kvöld talar séra Jónas Gíslason, lektor, um efnið: I heiminum en ekki af heiminum. Félagasamtðk og áfengismál: SVEIFLURNAR MIKLU Góðtemplarareglan barst til Islands i ársbyrjun 1885. Það var norskur skósmiður sem flutti hana til Akureyrar. fslendingar, sem dvalið höfðu í Skotlandi og kynnst reglunni þar, tóku brált við forustu um úlbreiðslu hennar hér á landi. Þegar þetla var hafði verið unníð að bindindismálum með félaga- myndum um 30 ára skeið hér á landi. Jarðvegurinn hafði því verið erjaður og undirbúinn. Það er líka eitt hið glæsilegasta sem hægt er að benda á I sögu íslensku þjóðarinnar frá upphafi hve mjög hún þróaðist til bindindis á næstu áratugum eftir að reglan nam hér land. Má það vera til áminningar um það, að slundum verða gagngerar og örlagarikar þjóðlifsbreytingar á skömmum líma. A uk þess sem vannst á i bindindismálum vann góðlempiarareglan sér ódauðlegan orðstir i menningarsögu þjóðarinnar sem fyrsti og mesti félagsmálaskóli islenzkrar alþfðu. Stúkuhúsin urðu viða fyrstu félagsheimilin, jafnt í hófuðstaðnum sem íþorpunum allt í kringum land. A óðrum tug bessarar aldar lógfestu nokkrar þjóðir úfengisbann hjá sér. Hér er ekki tóm til að rekja þá sögu, en fljólt kom i Ijós að það er nokkuð annað að óskaþess og greiðaþviatkvæði, að þjóð sin sé laus við áfengi og að vaka trúiega yfir þvi, að grannar og góðkunningjar ha/di þau lóg. Mikið hefur verið um það lalað, að bannið hafi verið skaðlegt bindindissemi og hefurþvi verið kennt um aukinn drykkjuskap síðan. Þó mun verða að leita annarra skýringa þar, þvi að drykkjuskapur hefur engu siður vaxið í þeim lóndum sem aldrei voru bannlönd. Varla hefur bannið i Noregi skaðað bindindissemi i Danmörku eða bannið á Islandi aukið drykkjuskap i Færeyjum eða Bretlandi. Það er eitthvað annað sem veldur. HALLDÖR KRISTJÁNSSON EFÞAÐERFRETT- NÆMTÞÁERÞAÐÍ MORGUNBLAÐINU jk^L AUGLYSINGA- SÍMINN ER: 22480

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.