Morgunblaðið - 23.10.1977, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 23.10.1977, Blaðsíða 16
16 MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 23. OKTOBER 1977 Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Ritstjómarfulltrúi Fréttastjóri Auglýsingastjóri Ritstjórn og afgreiSsla Auglýsingar Áskrrftargjald 1500.00 k í lausasölu 80 hf. Árvakur. ReykjavSk. Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Þorbjöm GuSmundsson. Björn Jóhannsson. Ámi GarSar Kristinsson. Aoalstræti 6. simi 10100. Aftalstræti 6, sími 22480. r. á minuSi innanlands. .00 kr. eintakiS. Þegar um kjaramál er að ræða er það ekki einungis krónutöluhækk- un launa, sem máli skiptir, heldur samanburður á milli stétta og starfshópa. Raunar er það skoðun margra, sem lengi hafa staðið í kjaradeilum, að samanburðurinn skiptir meira máli heldur en krónutöluhækkunin sjáif. Ef hægt er að benda á til- tekinn starfshóp og halda því fram með rökum, að hann hafi náð betri kjörum og meiri hlunnindum en annar á svipuðu sviði er erfitt að standa gegn sam- bærilegum kjarabótum. Þessi samanburður við aðrar stéttir hefur verið ein helzta röksemd opin- berra starfsmanna fyrir því, að þeim beri nú nokkru meiri launahækk- anir heldur en um var sam- ið á hinum almenna vinnu- markaði sl. sumar. Þeir hafa bent á að fólk, sem vinnur í opinberri þjón- ustu, hafi búið við lægri launakjör en fólk, sem semjendum þeirra, ríki og sveitarfélögum. Af þeim sökum fela kjarasamning- ar þeir, sem sveitarfélögin hafa nú þegar gert, í sér mun meiri launahækkanir en samið var um við ASl í sumar og tilboð ríkisins til BSRB byggja einnig á sam- bærilegri hækkun umfram ASÍ-rammann. Fleiri en sveitarfélög og ríki hafa viðurkennt réttmæti krafna opinberra starfs- manna um leiðréttingu. Þannig hafa helztu Ieiðtog- ar stjórnarandstöðunnar á þingi, þeir Lúðvík Jóseps- son og Gylfi Þ. Gíslason, talað í þingsölum á þann veg aó þeir telji þessar leið- réttingar eðlilegar. En með sama hætti og mörk í launabaráttu þeirra. Um leið og lengra er gengið í leiðréttingu en góðu hófi gegnir snýst dæmið við. Þá fara aðrar stéttir og aðrir starfshópar að bera sín laun saman við launakjör opinberra starfs- manna og telja á grund- velli þeirra, að þeim beri leiðrétting og viðbótar- hækkun til þess að standa jafnfætis opinberum starfsmönnum. Þá blasir við sú mynd, ef t.d. ASÍ getur fært fram haldbær rök fyrir sínu máli, að verkalýðsfélögin hefjast handa og krefjast nýrra launahækkana og svo koll af kolli. Það eru þessi við- horf, þessi samanburður, sem setur opinberum Samanburður milli starfshópa vinni áþekk störf hjá einkaaðilum. Þessu vilji þeir ekki una og þess vegna sé sanngjarnt og réttlátt, að þeir hljóti nokkra leiðréttingu sinna mála. Þessi röksemd opin- berra starfsmanna hefur verið viðurkennd af við- samanburðurinn hefur gert opinberum starfs- mönnum kleyft að rök- styðja og réttlæta kröfur um nokkru meiri hækkanir sér til handa en aðrir laun- þegar hafa fengið á þessu ári setur þessi samanburð- ur þeim einnig viss tak- starfsmönnum viss tak- mörk og viðsemjendum þeirra einnig. Af hálfu ríkisstjórnar- innar var talið sl. sumar, að með ASÍ-samningum hefði verið teflt á tæpasta vað í launahækkunum. t ljósi þeirrar afstöðu ríkisstjórn- arinnar þá, er sýnt, að hún hlýtur að halda þannig á kjarasamningum þegar hún á í hlut, að ekki verði gengið svo langt að öng- þveiti skapist í launamál- um. Á ríkisstjórninni hvílir skylda gagnvart öllum launþegum i landinu. Hún getur ekki afhent einum hópi launþega meiri kjara- bætur en hún taldi rétt að aðrir fengju. Samanburð- urinn gildir einnig gagn- vart henni. Verkafólkið í frystihúsum, öðrum fisk- vinnslustöðvum, verk- smiðjum og á öðrum vinnu- stöðum tekur eftir því, hvort rikisstjórnin telur eðlilegt, að hennar starfs- menn fái meiri launahækk- anir en verkafólkió. Hér er því um að ræða samanburð á alla vegu. Friður helzt ekki í landinu nema eðlilegt jafnvægi ríki inilli allra hagsmunahópa. Um leið og einum tekst að ná meira en öðrum fer allt úr skorðum og ófriður skapast. Þetta er sá grund- völlur, sem afstaða ríkis- stjórnarinnar í kjarasamn- ingum við BSRB byggir á. Þetta eru sjónarmið, sem nauðsynlegt er, að félags- menn í BSRB geri sér grein fyrir. Þau byggja á sanngirni gagnvart þeim en einnig sanngirni gagn- vart öðru launafólki í land- inu. ¦1 ¦» ¦¦ Éæ aæ É* Éa ¦ a> áa ¦> af> Éaæ afc ¦% æfc- áæt ~a%- "W "Tr' T "T~ *T* •^T' ,nlfc"^r'nT"^Tw'^rjHl"VJ^P"^r*"^^^^"^^ ^^^™"^^"^^^^-* j Reykjavíkurbréf Laugardagur 22. október Fulltrúi tveggja frændþjóða Ludvig Storr aðalræðismaður, sem varð áttræður sl. föstudag, er í hópi merkustu útlendinga, sem setzt hafa aö hér á landi. Raunar má segja, að hann sé nú meiri íslendingur en margir þeir, sem fæðzt hafa á tslandi, og hagur þjóðarinnar er honum ávallt efst í huga. Þó Storr hafi fæðzt í Sölv- gade í Kaupmannahöfn flytur hann mál Íslands oft og einatt af meiri þunga og umhyggju en þeir sem hér eru fæddir, en hefur þó aldrei gleymt ættjörð sinni né æskuumhverfi í Danmörk. F'áir hafa eflt vináttu Dana og Islend- inga jafn mikið og Storr, enda öllum hnútum kunnugur í sam- skiptum þjóðanna og hefur verið ræðismaður Dana hér á landi um 40 ára skeið. Hann hefur búið hér hálfan sjötta áratug og rekið virt og farsælt fyrirtæki, þar sem einkum er höndlað með gler og glervöru, enda má segja, að hann sé alinn upp, þar sem slík fram- leiðsla hefur verið ræktuð um margra alda skeið. Faðir hans var glergerðarmaður í Kaupmanna- höfn, en dó ungur, og þá stóð móðir Storrs ein uppi með 8 börn. Þá var þröngt í búi. En Storr gekk frá fyrsta fari vasklega fram i lífsbaráttunni, og þegar hann rót- festist hér 1922, tók hann með sér kunnáttu og hæfni, sem við þurft- um á að halda. Ætt hans er komin úr Tékkóslóvakíu og eru heimild- ir fyrir því, að forfeður hans hafa starfað að glergerð bæði þar, í Þýzkalandi og Danmörku um fjögurra alda skeið. Við höfum því í starfi Storrs notið ávaxtar ræktaðrar verkkunnáttu frá meginlandi Evrópu. En mest og bezt vann Storr ætt- jörð sinni, Danmörk, og fóstur- landi, íslandi, þegar hann var yfirmaður sendiráðsskrifstofu Dana hér 1944. Þá skipti miklu máli, að slíkur maður skyldi vera í forsvari fyrir Dönum hér, þegar island varð lýðveldi, en þá sat Fontainy, sendiherra, í Englandi og gat ekki sinnt störfum sínum hér á landi vegna styrjaldarinnar. Þá fengu sambandsslit íslands og Danmerkur farsælan endi og víst er það, að Storr mun ekki hafa átt minnstan þátt í því tilbrigði lýð- veldishátíðar, sem hvað mest gladdi islendinga, þ.e. skeyti Kristjáns konungs X, sem lesið var upp á Þingvelli. Vafalaust verður það rifjað upp, þó síðar verði. Ludvig Storr hefur verið aðal- ræðismaður Dana um margra ára- tuga skeið, eins og fyrr getur. Á þeim tíma hefur enginn herlend- ur maður haft eins náin og góð samskipti við Grænlendinga og hann og hefur starf hans í þeim efnum verið Dönum og Grænlend- ingum ómetanlegt. Hlýhugur þeirra hjóna í garð Grænlendinga er þess eðlis, að lengi verður mun- að. Ludvig Storr hefur ávallt sýnt Morgunblaðinu hlýhug og vin- áttu. Við notum tækifærið til að þakka hvort tveggja, nú þegar við sendum þeim hjónum afmælis- kveðjur á áttræðisafmæli þessa danska fóstursonar islands. íslendingar eru andvígir sturlunga- aldarsiðgæði Það er athyglisvert, hvernig verkföll geta haft áhrif á fólk líkt og sjúkdómar. 1 verkföllum fá margir hita og útbrot með marg- víslegum hætti eins og líkami. sem bregzt hart við vondri hita- sótt. Fólk, sem venjulega er ókvalrátt og fremur farsælt í starfi og stjórnar geði sinu af kurteisi og tillitssemi við aðra, umhverfist allt í einu, eins og það hafi tekið einhverja hatramma umferðarpest. Ný og áður óþekkt skapeinkenni koma í ljós og það getur jafnvel bæði orðið ósann- gjarnt, órökvíst, taugabilað og of- stopafullt. Við höfum nú síðast séð þetta i fari einstaka verkfalls- varða BSRB, sem hafa ekki sézt fyrir og jafnvel ekki þótt tiltöku- mál, þó að landslög séu brotin, enda þótt þeir séu hversdagslega og við eðlilegar aðstæður lög- hlýðnir borgarar. Það er illt að sjá tilfinningalíf fólks fara úr skorð- um með þeim hætti, sem nú hefur verið lýst. Það er ekki sízt leitt vegna þess, að menn ná ekki tak- marki með ofstopa, leiða ekki hagsmunasamtök til sigurs með ósanngirni, jafnvel tilraun til of- beldis, sem vekur aðeins andúð og andstöðu og getur skaðað góðan málstað. Því miður höfum við orð- ið vitni að því undanfarið, að nokkrir verkfallsnefndarmenn BSRB hafa gengið svo Iangt í van- hugsuðum aðgerðum sínum, að þeir hafa komið óorði á verkfalls- framkvæmdina. Tiltölulega gott verkfall er orðið að vondu strandi í höndunum á klaufskri forystu BSRB. Þetta höfum við ekki reynt hér á landi um langt skeið, en við skulum afgreiða mistökin með reynsluleysi. Það er ekkert skemmtilegt að þurfa að rifja þetta upp. En Morgunblaðið telur sér það samt nauðsynlegt, svo harkalega sem þetta jafnvægislausa fólk hefur ráðizt á blaðið að ósekju. Það sér flís i annars auga, en ekki bjálk- ann í sínu eigin. Jafnvel höfund- ur árásargreinarinnar á Morgun- blaðið, sem þekkir öðrum fremur hvernig unnið er hér á blaðinu, fullyrðir í hita baráttunnar i rangri og ósannri yfirlýsingu, sem gefin er útí nafni BSRB, að Morgunblaðið hafi flutt rang- snúnar og hlutdrægar fréttir af verkfallsbrotum forystumanna BSRB. Auðvitað veit hann að þetta er rangt. Morgunblaðið skilur á milli frétta og skoðana, enda eru fréttir eitt, en skoðanir annað. Það er athyglisvert, að Morgun- blaðið hefur ekki verið gagnrýnt fyrir afstöðuna til kjaramála BSRB, enda hefur það rétt BSRB- mönnum hjálparhönd í þeim efn- um, ekki sízt hinum lægst laun- uðu. Á það hefur þó ekki verið minnzt, því síður hefur það verið þakkað. En aftur á móti er gerð árás á blaðið fyrir að segja satt og rétt frá verkfallsframkvæmdum. Þetta fólk kemur og segir: Þið eigið bara að segja „góðar" fréttir af okkur. En það getur heiðarlegt blað ekki gert. Menn, sem telja sér það til tjóns, að verk þeirra komi fyrir augu blaðalesenda, eiga að iðka sjálfsgagnrýni i stað þess að reyna að koma óorði á aðra. En með árásunum á Morgunblaðið og tilraunum til að hvítþvo sig hafa verkfallsforingj- ar BSRB viðurkennt, að við þá eigi hið fornkveðna, að þeir hafi gjört það vonda, sem þeir vildu ekki. Ef maður bitur hund, þá getur maður ekki komið og úthrópað blað, sem frá þvi segir. Að segja frá því, að einhver bíti hund er ekki sama og að bíta hund. Þetta er sett fram til athugun- ar. Morgunblaðið treystir því einnig, að jafnvægislausir vinir þess í verkfallsbaráttu BSRB sjái blaðið aftur í réttu ljósi, þegar tilfinningasemin og mesti móður- inn er runninn af þeim og þeir eru búnir að losa sig við bjálkann í eigin auga. BSRB-forystan má ekki láta það henda sig að þykjast geta staðið í sporum fornra kon- unga, sem refsuðu mönnum fyrir að bera þeim ill tíðindi. Þau vondu tiðindi, sem fólk fékk af verkfallsmönnum eru ekki vanda- mál Morgunblaðsins, heldur BSRB-forystunnar. Hitt er annað mál, að brigzlyrði og aðdróttanir í garð blaðsins, hafa aukið því les- endur og hlýhug og hafa Morgun- blaðsmenn orðið áþreifanlega varir við það síðustu daga, enda öllum augljóst, sem óbrenglaðir eru á taugum og skapsmunum, að þetta eru órökstuddar og órétt- mætar ásakanir, þó að hitt sé rétt, að blaðið hafi varað ákaft við upp- Iausn og ofbeldi. Það mun halda því áfram við vaxandi vinsældir þeirra, sem einhvers meta, að fast sé tekið á þeim, sem virða hvorki lög né leikreglur lýðveldisins. En blaðið kippir sér ekki upp við andúð og ámæli hinna. Því má svo bæta við að verkfallsframkvæmd- ir BSRB-forystunnar hafa breytzt stórlega til batnaðar i þessari viku, miðað við þau ósköp sem yfir dundu í byrjun verkfalls. Sjálfsagður hlutur Þegar skýrt var í fréttum frá væntanlegu frumvarpi um samn- ingsrétt opinberra starfsmanna í aprilmánuði 1976 sagði formaður BSRB, Kristján Thorlacius, að hann vildi, að það kæmi fram „í sambandi við öryggisgæzlu og heilsugæzlu, hjúkrun og fleira, að

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.