Morgunblaðið - 02.02.1978, Blaðsíða 14

Morgunblaðið - 02.02.1978, Blaðsíða 14
14 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 2. FEBRUAR 1978 Síf ellt skiptir inflúensan litum Sérhæfðir visindamenn í efnum, sem varða inflúensu, komu saman í Genf fyrir nokkrum dögum. Þar þing- uðu þeir um leiðir til að ráða niðurlögum inflúensufarald- urs, sem stungið hefur sér niður í Sovétrikjunum. Enda þótt skýrt hafi verið frá sjúk- dómstilfellum í Kína, Finn- landi og Tékkóslóvakíu, er óhætt að segja að afbrigði það, sem um er að ræða, rús^sneska flensan, sé ekki anhað en hættumerki fyrir aðra hluta heimsbyggðarinn- ar enn sem komið er. Það afbrigði flensunnar, sem nú breiðist út í Bandaríkjunum og kennt hefur verið við Texasfylki, er annarrar gerð- ar samkvæmt niðurstöðum lækna. Það er erfitt að segja til um hve mörg sjúkdómstilfelli er eða hefur verið um að ræða. Yfirvöld heilbrigðismála styðjast að öllum jafnaði við fjarveru nemenda i skólum sem tölfræðilega viðmiðun. Þó er varhugavert að draga of margar ályktanir vegna þess að veikin gerði vart við sig meðan nemar voru enn í jólaleyfi Marktækari er hins vegar tala látinna í hópi las- burða fólks og aldraðs. Er mjög algengt að þeir, sem verða flensunni að bráð, fái lungnabólgu í kjölfarið. í New York létust i fyrstu vik- Hiti, bein- og höfuðverkur og hósti eru inflúensunni samfara. unni eftir að hún gaus upp 70 manns, í næstu 97 og 104 í þriðju viku. Það var fyrst árið 1 933 að vísindamönnum tókst að finna veiruna sem er orsök veikinnar. Hefur hún siðan verið nefnd inflúensa A. A árunum 1946 til 1947 var síðan uppgötvað annað af- brigði af A og gerðu veiru- fræðingar á sama tima mikil- væga athugun með hjálp raf- eindasmásjár. Komust þeir að þvi að ytra borð hverar veiruagnar er þakið hundruð- um eggjahvítuanga. Eru þeir tvenns konar. Annars vegar úr efni sem nefnt er ..hemagglugtín," en það er lífefnafræðilegt, límkennt efni, sem gerir að verkum að rauð blóðkorn loða saman i klasa og greiðir leið veirunn- ar inn í frumur, og hins vegar ensímefni, „neuraminidase", er leysir upp limefnið og hjálpar veirunni að komast út úr frumunni aftur. Eggja- hvítuangar þessir eða totur hvetja einnig til myndunar varnarefnis gegn smitun af inflúensu síðar á ævinni. Nú hafa veirufræðingar fundið upp nýjar nafngiftir fyrir hinar ýmsu tegundir inflúensu. Þannig nota þeir upphafsstafinu H og N fyrir eggjahvítuangana hvorn um sig og númera helztu breyt- ingaform, sem þær taka. Á máli þessu verður siðasta sveiflan, sem var Hong Kong-inflúensan 1968, H3N2 Innan marka þessa mynstursbreytinga má svo benda á minni háttar tilbrigði og eru þau kunn undir nafn- inu „flökt" (ens. drift). Má þvi svo að orði kveða að Texas A og Victoria A séu flökt, en þetta eru tvö siðustu afbrigð- in af stofni fimm H3N2- inflúensufaraldra. Eru af- brigði þessi svo lik hvort öðru á flestan hátt að þeir, sem bólusettir eru gegn Victoria A með árs fyrirvara, eru að nokkru leyti ónæmir fyrir Texas A. Þetta síðarnefnda afbrigði kom fyrst fram á siðasta ári Bandarískir sérfræðingar settust saman á rökstóla í bandarisku heilsuverndar- stofnuninni í Bethesda i síð- ustu viku um ráð til að berj- ast gegn inflúensunni. Öllum var Ijóst að þegar væri orðið um seinan að byrja rann- sóknir til að framleiða bólu- efni gegn útbreiðslu hennar á liðandi vetri. En þar eð búist er við að fyrstu fórnar- lömb í Bandaríkjunum verði rússnesku flensunni að bráð í vor, mæltu þeir með því við embætti yfirlæknis að reynt yrði að gera úr garði eitt bóluefni gegn bæði rússnesku inflúensunni og Texas A og Victoria A af- brigðunum, ef þess væri kostur. Á næsta ári er hins vegar ekki að vita nema nýtt flökt verði farið að gera mönnum rúmrusk. En meðan vörnum verður ekki við komið duga engin töfraorð né galdralyf. Fyrir þá, sem inflúensan kýs að hrekkja, á yfirmaður heilsu- gæslustöðvarinnar i New York, Donald O. Lyman, að- eins eitt hollráð: „Ég hefðist við í rúminu, léti fólk veifa blævæng yfir mér, drykki minn ávaxtasafa og léti tím- ann sjá um lækninguna". Þýtt og endursagt úrTime. „Þar láta menn vatn- ið ganga yfir sig'' í ferðapistli i brezka blað- inu „The Observer" fer brezk- ur ferðalangur, John Julius Norwich að nafni, nokkrum orðum um sex uppáhalds- staði sina og segist ekki eiga sér aðra ósk heitari en að heimsækja þá að nýju. Einn þessara staða er ísland og fylgir greininni flennistör mynd af íslenzkum hestum á harðaspretti Segist höfund- ur hafa verið á íslandi i að- eíns tvær vikur og segir að sér )íki bezt hversu landið er ósnortið, „það litur eins út og á tímurri íslendingasagnanna fyrir 1000 árum " Hann heldur áfram: „ísland er næstum eins stórt og England, hins vegar er íbúafjöldinn álíka og í Portsmouth. Helmingur hans býr i höfuðborginni og því er fásinnið ekkert undrunarefni þegar út í sveit kemur Þar er heldur ekki margt vega og þeir, sem til eru, ómalbikað- ir Þegar kemur að á, en þær eru óhemju margar, hættir mönnum til að láta vatnið ganga yfir sig í stað þess að gana yfir það Óhægt er um ferðir eins og flest annað. Tré fyrirfinnast ekki og því fátt um fugla Villidýralrf er svo fábreytt að þrátt fyrir að Frásagnarstúfur brezks ferðalangs af íslandi Over the next few weeks we shall be getting down to the practical aspects of every kind of holiday, the nuts and bolts of travel. Today, however, for one week only, and regardless of expense, we invite you to join us in living entirely for pleasure. Letyourselfgoin'78 fr'r Hrally DisrcrninR Drinkrrs HIGH&DRY Really DryGin A traveller's choice sextet by JOHN JUUUS NORWICH íslendingar lesi, skrifi, þýði og gefi meira út á sínu harð- snúna móðurmáli en nokkur önnur vestræn þjóð, er til einskis barizt að leita verka Beatrix Potters. Spurzt hefur að -afburða gott sé að renna fyrir fisk, en verðið keyrir úr hófi. Hvers vegna þá að fara þangað? Einfaldlega vegna þess að það er eina landið i hinum siðmenntaða heimi, þar sem mengunar hefur ekki gætt enn þá. Vindurinn þýtur, Ijósið blikar og landið er óbreytt'síðan fyrir 1000 árúm Ög ekki má gleyma fossunum. Hvort þeir eru 30 eða 60 metra háir má heyra þá í margra kílómetra fjar- lægð í kyrrðinni. Þeir eru tugum saman vitt og breitt, regnboginn glitrar í úðanum og balarnir í kring grænni en þegar þeir baða i sólinni. Gosbrunnar og hverir sjá fyrir heitavatnskerumundir berum himni. Mikil tilbreytni það frá gamalgóðum ströndum Mið- jarðarhafsins I samræmi við íslenzkar mótsagnir er hlýrra við norðurstróndina en við þá syðri. Og Akureyrarbær stát- ar af kirkju í „art decorative" stíl, sem mig grunar að eigi sérenga líka íveröldinni

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.