Morgunblaðið - 16.11.1978, Blaðsíða 24

Morgunblaðið - 16.11.1978, Blaðsíða 24
24 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 16. NÓVEMBER 1978 fitofgtuifriftfrifr Utgefandi Framkvaamdastjóri Ritstjórar Ritstjórnarfulltrúi Fréttastjóri Auglýsingastjóri Ritstjórn og afgreiösla Auglýsingar hf. Arvakur, Reykjavík. Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Þorbjörn GuAmundsson. Björn Jóhannsson. Baldvin Jónsson Aöalstrœti 6, sími 10100. Aðalstræti 6, sími 22460. Áskriftargjald 2200.00 kr. á mánuoí innanlands. I lausasðlu 110 kr. eintakið. Hugarfarsbreyting verkalýðsforingj a Alþýðubandalagsins Sú hugarfarsbreyting, sem bersýnilega hefur orðið hjá verkalýðs- foringjum Alþýðubandalagsins í kaupgjaldsmálum og vísitölumál- um og er forsenda þeirrar stefnubreytingar sem nú er að koma fram í dagsljósið, er að sjálfsögðu mikið fagnaðarefni, þar sem hér er um að ræða nokkurn hóp manrta, sem hefur mikil ráð í verkalýðssamtökunum og þar með mikil áhrif á framvindu og þróun íslenzkra efnahagsmála. Sem dæmi um þessa stefnubreytingu foringja Alþýðubandalagsins má taka ummæli sem Benedikt Davíðsson lét falla í viðtali við Tímann fyrir nokkrum dögum, en Benedikt Davíðsson er formaður Sambands byggingarmanna og jafnframt formaður Verkalýðsmálaráðs Alþýðu- bandalagsins og á sæti í miðstjórn Alþýðusambands íslands. Hann sagði: „Það er ekki bara þessi vandi, sem fyrirsjáanlegur er nú 1. desember vegna hækkana á verðbótavísitölu, sem menn eru að ræða um, helduf líka framhaldið, þ.e. 1. marz og 1. júní. Ég býst við því, að allir séu sammála um það, að ef reyna á að ná einhverjum tökum á þessu verkefni, þ.e. efnahagsmálunum, þá verði þær uppbætur, sem launþegar eiga að fá 1. des. að vera í því formi, að þær magni ekki verðbólguvandann. Við teljum, að það sé æskilegri leið heldur en beinar hækkanir, sem síðan færu beint út í verðlagið." Það er vissulega alveg rétt hjá Benedikt Davíðssyni, að 14% vísitöluhækkun kaupgjalds hinn 1. des. nk. mundi hafa hinar alvarlegustu afleiðingar í efnahags- og atvinnumálum og magna verðbólguvandann. Og þess vegna er sannarlega æskilegt, að samkomulag takist milli ríkisstjórnar og verkalýðssamtaka um, að þessi vísitóluhækkun gangi ekki út í kerfið. Þannig var einnig ástatt í febrúarmánuði sl., að fyrirsjáanleg var mikil vísitöluhækkun launa hinn 1. marz sl. Og augljóst mátti vera, að ef sú vísitöluhækkun gengi fyrir sig með eðlilegum hætti mundi það magna verðbólguna og verða þess valdandi að erfitt yrði að hafa stjórn á efnahagsmálunum. Við þær aðstæður sagði Benedikt Davíðsson hins vegar í viðtali við Þjóðviljann: „Við erum að verjast ólögmætri árás og grípum til neyðarréttar. Við gerum okkur ljóst, að þessar aðgerðir eru ekki samkvæmt því sem skráð er í vinnulóggjöfinni, en bendum á, að fleira eru lög en það sem skráð er, og teljum okkur hafa allan siðferðislegan rétt til þess að mótmæla með þeim hætti, sem við höfum boðað, og ég hvet hvern og einn launamann til þess að mótmæla á þann hátt einnig ólögum ríkisstjórnarinnar." Þessi orð lét Benedikt Davíðsson falla, þegar þáverandi ríkisstjórn hafði beitt sér fyrir lagasetningu til þess að koma í veg fyrir að gegndarlausar hækkanir færu út í efnahagskerfið, en í kjölfar þess hefði fylgt holskefla verðhækkana, sem komið hefði hart niður á launafólki. Þá brugðust Benedikt Davíðsson og félagar hans hins vegar þannig við, að þeir efndu til ólóglegra verkfalla um mánaðamótin febrúar/marz, sem Benedikt Davíðsson var að verja með þeim orðum, sem vitnað var til. Morgunblaðið er ekki að rifja þessi ummæli Benedikts Davíðssonar upp tíl þess að áfellast hann fyrir þau skoðanaskipti sem orðið hafa hjá honum á rúmlega 8 mánuðum. Þvert á móti er Morgunblaðið að vitna til þessara ummæla til þess að undirstrika, hve ánægjuleg sú stefnubreyting er, sem orðið hefur hjá verkalýðsforingjum Alþýðu- bandalagsins, en nú er nánast ekki hægt að þverfóta fyrir yfirlýsingum frá þeim á síðum Þjóðviljans um það, að nauðsynlegt sé, að vísitöluhækkunin komi ekki til framkvæmda hinn 1. des. nk. eins og samningar segja til um, heldur eru þeir reiðubúnir til þess að falla frá ákvæðum kjarasamninga að þessu leyti. Hafa þeir þá á þeim tveimur mánuðum, sem liðnir eru frá myndun núverandi ríkisstjórnar, gerbreytt um stefnu og fallið frá kjörorði sínu um „samningana í gildi" og er því alveg sérstök ástæða til að bjóða þá velkomna í hóp þeirra, sem þeir mundu fyrr á þessu ári hafa kallað „kaupránsmenn", en slík stóryrði eru ekki notuð nú og er það vel og sýnir aðeins, að aukin skynsemi er að færast í þjóðmálaumræður hér. Þessi hugarfarsbreyting verkalýðsforingja Alþýðubandalagsins, sem svo glögglega kemur fram með samanburði á ummælum Benedikts Davíðssonar nú og í febrúar sl., veldur því, að takast ætti samkomulag um skynsamlega meðferð kaupgjaldsvísitölunnar. Þeirri þróun fagnar Morgunblaðið eins og fram kom í forystugrein blaðsins í fyrradag, og vill gjarnan taka höndum saman við forystumenn Alþýðuflokks og Alþýðubandalags í verkalýðshreyfingunni og á öðrum vettvangi um að gera þjóðinni grein fyrir réttmæti og nauðsyn þeirrar stefnu, sem ríkisstjórn Geirs Hallgrímssonar markaði í febrúar si., en náði ekki fyllilega fram að ganga vegna andstöðu verkalýðshreyfingarinnar þá. Sú andstaða er nú ekki lengur fyrir hendi og meginsjónarmið Geirs Hallgrímssonar er því að sigra. Mikilvægt er að samningar takist nú um þær breytingar á vísitölukerfinu sem duga í baráttu gegn verðbólgunni. Þá er að sjálfsögðu átt við breytingar sem standi til nokkurrar frambúðar en verði ekki afnumdar, þótt einhverjar breytingar verði á þeim einstaklingum, sem sitja í ráðherrastólum. En að sjálfsögðu vænir Morgunblaðið ekki verkalýðsforingja Alþýðubandalagsins um að þeir hafi neitt slíkt í huga. Fimm ára fiskur u staða þorskaQans FISKIFRÆÐINGAR höfðu áætlað að þorskaflinn á árinu yrði um 350 þúsund tonn á þessu ári, en áætlanir fiski fræðinga um heildarafla á undanförnum árum hafa verið mjög nærri lagi. í ár er hins vegar útlit fyrir að aflinn verði ekki nema um 320 þúsund tonn og þrátt fyrir að aflatakmark- anir hafi komið til um tíma á árinu er það minna magn en reikna hefði mátt með. Jón Jónsson forstjóri Haf- rannsóknastofnunar sagði á fundi LÍÚ í gær að þetta kynni að vera vísbending um að þorskstofninn væri enn veikari en talið hefði verið. I ár hefur þorskur frá 1973 verið uppistaðan í aflanum og sagði Jón að það hefði einhvern tíma þótt sæta tíðindum ef fimm ára fiskur væri svo veigamikill þáttur í aflanum sem raun ber nú vitni. Á vetrarvertíð var þessi árangur 40% línuaflans, 45% af afla togaranna og 35% netafisksins. Síðastliðna vetrarvertíð hefði varla sést eldri fiskur en 10 ára og t.d. hefði aðeins frétzt um einn 12 ára þorsk til Hafrannsókna- stofnunar. Utan vertíðartímans var hlut- fall árgangsins frá 1973 enn meira í þorskaflanum, eða 53.5% í botnvörpu og 59% í flotvörpu. Fjármálaráðherra: Skattfrelsismörk elliltfeyris- þega verði hækkuð um 50% „Ég tel því sjálfsagt að í meðförum þingsins sé vandlega athugað hvort og þá hvernig bæta megi úr hnökrum þeim sem kunna að vera á bráðabirgðalögunum. Á ég hér sérstaklega við eignarskattsauka þann sem lagður var á elli- og örorkulífeyrisþega," sagði Tómas Árnason f jármálaráðherra í f járlagaræðu sinni á Alþingi í fyrradag. Tómas benti á að vegna þess hve seint á árinu ríkisstjórnin tók við hefði verið mjög skammur tími til stefnu að semja skattaákvæði bráðabirgðalaganna. „Það kann því að vera að skattar leggist að einhverju leyti á þá sem hafa lítið gjaldþol til greiðslu þeirra," sagði ráðherrann. Hann benti á að ekki ættu „allir ellilífeyrisþegar hér óskipt mál því innan þess aldurs- hóps finnast bæði stóreigna- og hátekjumenn ekki síður. en í flokki þeirra sem yngri eru." Til úrbóta kvaðst ráðherrann telja eðlilegt að breyta eignar- sérstöðu Brunabótafélagsins og Samvinnutrygginga, sem eru gagnkvæm tryggingafélög." Endurtryggingafélag vill verða tryggingafélag... „Það liggur fyrir beiðni frá endurtryggingafélagi um að fá leyfi til að breytast í almennt trygg- ingafélag," sagði Magnú H. Magnússon tryggingamála- ráðherra í samtali við Mbl. í gær, en Magnús hefur sagt það sína skoðun að trygg- ingafélög ættu að sameinast og þannig félögunum í raun að fækka en ekki fjölga. „Ég hef ekki uppi nein áform um að beita valdi í þessum efnum," sagði Magnús. „En ég teldi gott ef félögin sjálf sæju hagkvæmni í því að sameinast og ef aðstoð frá því ópinbera væri talin nauðsynleg, þá held ég að ekki stæði á henni. Ég tel æskilegast að almennu tryggingafélögin sameinuðust þannig að þau yrðu 2—3 félög og bendi auk þess á sameiginlega skattsaukanum hjá þessum hóp- um, þannig að það samsvaraði því að þeir nytu 50% hærri skattfrels- ismarka en aðrir gjaldendur. Þannig yrðu hjón, sem njóta elli- og örorkulífeyris, ekki skattlögð ef skattgjaldseign þeirra fer ekki fram úr 18 milljónum króna og einstaklingar sleppa við eignar- skattsauka ef skattgjaldseign þeirra er undir 12 milljónum króna. „Með þessum skattfrelsis- mörkum ættu allir þeir ellilifeyris- þegar að sleppa við eignarskatts- auka sem eiga skuldlaust eða skuldlítið húsnæði til eigin nota svo fremi það sé ekki óhóflega stórt eða íburðarmikið," sagði ráðherrann. Aðalfundur sveitarf élaga í Vesturlandskjördæmi Heilbrigðisráðherra mætir á fundinum SAMTÖK sveitarfélaga í Vestur landskjördæmi halda aðalfund sinn í Munaðarnesi næstu tvo daga, föstudag og laugardag. Hefst fundurinn kl. 13.30 á morgun og lýkur síðdegis á laugardag. Helztu viðfangsefni fundarins, auk venjulegra aðal- fuhdarstarfa, verða málefni minni sveitarfélaga — strjálbýlishreppa —, heilbrigðisþjónusta á Vestur- landi, fjölbrautanám í lands- hlutanum og verkefnaskipting ríkis og sveitarfélaga. Magnús H. Magnússon, heilbrigðisráðherra, verður gestur samtakanna á fundinum og flytur þar erindi. 39 sveitarfélög á Vesturlandi standa að samtökunum og er gert ráð fyrir að milli 40 og 50 sveitarstjórnarmenn mæti á aðal- fundinum. Formaður stjórnar samtakanna er Árni M. Emilsson, sveitarstjóri í Grundarfirði — en framkvæmdastjóri samtakanna er Guðjón Stefánsson.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.