Morgunblaðið - 11.09.1980, Blaðsíða 18

Morgunblaðið - 11.09.1980, Blaðsíða 18
18 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 11. SEPTEMBER 1980 „Danir eru eng- in dekurbörn" — segir Anker Jörg- ensen, vegna ununæla um, að Danir geti ekki staðið við skuld- bindingar sínar Frá Ih Hjornhak. fréttaritara Mbl. i Kaupmannahofn. 10. september. Anker Jörgensen, forsætisráð- herra Danmerkur, hafnaði því alfarið á fundi með frétta- mönnum. að Danir hefðu ekki bolmagn til þess að standa við skuldbindingar sínar erlendis, þrátt fyrir erfiðleika í efna- hagshfi Danmerkur. Sú staðhæf- inK hefur birst í erlendum blöð- um, m.a. í The New York Times, að Danir gætu ekki staðið við skuldbindingar sinar erlendis, og hefur ákvorðun Dana um að auka ekki fé til landvarna um Anker Jörgensen, forsætisráð- herra Dana. 3%, eins og samkomulag varð um í NATO, verið kölluð „Dan- merkursering." Greind mæld með rafmagnsbylgjum Montreal. 10. september. — AP. GREIND manna er hægt að mæla af meiri nákvæmni með rafmagn.sbylKJum, Sem sendar eru í heilann, en hinum hefðbundnu Kreindarprófum. Munurinn er enn scm komið er ekki mikill — en meiri nákvæmni fæst með rafmagnsb.vItíjum. bessi staðhæfing kom fram hjá brezka sálfræðinKnum Hans Eysenck, en hann er einn 13 þúsund fulltrúa á þinKÍ amerískra sálfræðinKa, sem nú er haldið í Montreal, Kanada. I erindi sem hann flutti sagði hann, að hin hefðhundnu greind- arpróf mæli aðeins greind að hluta til, — inní fléttast menntun einstaklingsins og einnig menn- ing. Hins ve^ar staðhæfir hann, að greindarmælinK með raf- magnsbylKJum mæli einunKÍs Kreind einstaklinKSÍns. Raf- magnsbylgjurnar nema viðbröKÖ heilans undir álaKÍ, svo sem hávaða, eða ljósKeisla. ViðbröKÖin eru skráð á sírita ok af honum má mæla Kreind viðkomandi. „Hinn prófaði þarf ekki að hugsa um neitt sérstakt — hann einfaldlega situr og nemur utanaðkomandi áhrif," sagði Hans Eysenck. Hann sagði að þó viðkomandi væri mældur á nýjan leik, þá hlyti hann ekki hærri Kreindar- tölu. Mæling greindar með raf- maKnsbylgjum var fundin upp fyrir aldarfjórðungi. Að sögn Eysenck, þá er Kreinilegt, að heilabylgjur eru erfðar að mikl- um hluta. „Því er haldið fram, að erfðir hafi ekkert að segja. En ég held því fram, að erfðir séu mikilvægur þáttur í ákvörðun greindar, — jafnvel tvöfalt á við umhverfi í ákvörðun greindar." Að söKn Eysenck er síriti greinds barns mjöK flókinn en meðal vanKefinna er síritinn nánast bein lína. Helstu ríki Atlantshafsbanda- lagsins samþykktu að auka hern- aðarútgjöld um 3%. Danska stjómin hins vegar hefur ekki viljað fallast á aukningu hernað- arútgjalda, umfram það sem nem- ur aukningu kaupgjaldsvísitölu. Danir verja í ár 7,3 milljörðum danskra króna til hernaðarút- gjalda en hyggjast auka þaö í 8,1 milljarða. „Danir eru engin dekurbörn," sagði Anker Jörgensen í viðtali við fréttaritara Mbl. í Kaupmanna- höfn. „En sé svo, þá gildir hið sama um önnur ríki á vesturlönd- um. Við stöndum við skuldbind- ingar okkar erlendis en verðum jafnframt að horfast í augu við efnahagsvanda þann, sem nú hrjá- ir okkur. Við stöndum við skuld- bindingar okkar hvort heldur hjá EBE eða NATO. Þar að auki verjum við meira fé samanborið við mörg önnur ríki til þróunar- landa. Orkukreppan og sá aftur- kippur sem hefur orðið í efna- hagslífi iðnríkja hefur komið harðar niður á Dönum en mörgum öðrum þjóðum, vegna þess, að hér í landi finnast ekki orkulindir, né heldur málmar. Því verða Danir að herða sultarólina. Rauntekjur minnka almennt en við vonumst til að takist að halda kaupmætti lægstu launa," sagði Anker Jörg- ensen ennfremur. Harold Brown, varnarmálaráð- herra Bandaríkjanna, hefur sent Poul Soegard, varnarmálaráð- herra Dana, bréf, þar sem látin eru í ljós vonbrigði með að Danir skuli ekki ætla að hækka útgjöld sín til varnarmála í samræmi við ákvörðun NATO-ríkjanna stóru. „Harold Brown leggur þunga áherslu á aukningu varna okkar, en hefur ekki í hótunum," sagði Anker Jörgensen í samtali við fréttaritara Mbl. Eru Danir reiðu- búnir að heimila staðsetningu hergagna hér í landi, svipað og Norðmenn? „Ákvörðun þar að lútandi hefur ekki verið tekin. Sjálfur er ég ekki andvígur stað- setningu hergagna á danskri grund. Þau yrðu nokkurs konar öryggisventill, ef sú staða kæmi upp, að við þörfnuðumst aðstoð- ar," svaraði Anker Jörgensen. Khomeini skuldar húsaleigu Beirút. 10. aeptember. AP. AYATOLLAH Khomeini trú- arleiðtoga í íran hefur verið stefnt fyrir rétt í Najaf-héraði i írak. Húseigandi þar i landi kærði Khomeini á þeim for- sendum, að hann skuldaði sér enn húsaleigu frá þvi að hann dvaldi þar i útlegð frá íran. í kærunni segir húseigand- inn, að Khomeini skuldi sér jafnvirði 3.500 Bandaríkjadala, eða um tvær milljónir króna, fyrir húsaleigu, vatnsskatt, rafmagn og síma. Khomeini bjó í Najaf-héraði á árunum 1963 til 1978 er hann hvarf til Parísar, en þaðan stjórnaði hann baráttunni gegn keisar- anum. í Najaf-héraði er graf- hýsi Imams Ali, stofnanda trúarhreyfingar Shiite múha- meðstrúarmanna. Libby látinn Los Angeles, 10. aeptember. AP. Nóbelsverðlaunahafinn VVill ard F. Libby lézt i fyrradag, 71 árs að aldri, að þvi er tilkynnt var i dag. Libby átti þátt í smíði kjarn- orkusprengjunnar í síðari heims- styrjöldinni og tók þátt í áætlun um friðsamlega nýtingu hennar einum áratug síðar. Hann hlaut Nóbelsverðlaunin í efnafræði fyrir aldursákvörðunaraðferð með geislavirku kolefni, sem er ómiss- andi fornleifafræðingum. Með þessari aðferð er hægt að aldurs- ákvarða allt að\50.000 ára hluti. Á fimmtíu árá ferli sem vís- indamaður og kennari tók Libby þátt í könnun geimsins, sólkerfis- ins og tunglsins og rannsóknum á veðurfarsbreytingum og á sviðum umhverfisvísinda, almannavarna, varna gegn jarðskjálftum og mengunareftirlits. Karlá kvennafari NÝJASTA ástin hans Karls Bretaprins er lafði Diana Spencer, „yndisleg ensk rós" og jarlsdóttir að auki. Hún er 19 ára að aldri. Þessar fréttir birtust í blaðinu The Tabloid Sun í dag. Karl prins, sem er 31 árs gamall, hefur oft verið kallaður „heimsins eigulegasti pipar- sveinn", og hefur verið orðaður við ýmsar fagrar konur. Þau Diana eyddu helginni saman í Balmoral þar sem þau vörðu tímanum til útreiða, að því er segir í The Tabloid Sun. Fagna nor- rænni tillögu New York, 10. september. AP. BANDARÍSKIR embættismenn fögnuðu i dag tillögu utanrikis- ráðherra Norðurlanda um um- ræður á Allsherjarþingi Samein- uðu þjóðanna um öryggi sendi- ráðsstarf.smanna. 68% Norðmanna telja varnirnar of veikar Óxló. 10. september - AP STAÐSETNING bandarískra vopna á norskri grund virðist geta valdið alvarlegum klofningi í norska Verkamannaflokknum. Þegar hafa átt sér stað harðar deilur innan flokksins. Norð- menn og Bandarikjamenn ræddu um það á sínum tíma, að koma fyrir vopnageymslum i Norður- Noregi, sem gripa mætti til ef til innrásar kæmi i landið. Nú virð- ist hins vegar sem stjórnin sé að gefa eftir í þessu máli af ótta við andstæðinga NATO i flokknum og til að koma i veg fyrir deilur — jafnvel klofning innan flokks- ins. John Jörgen Holst aðstoðarut- anríkisráðherra og Björn Bruland, aðstoðarvarnarmálaráðherra fóru í síðustu viku til Washington og meðferðis höfðu þeir tillögur Norðinanna um hergagnageymsl- ur í Þrændalögum — um 1000 kílómetra frá sovésku landamær- unum. Að sögn Knut Frydenlunds, utanríkisráðherra væri þá ekki hægt að ásaka Norðmenn um ögrun við einn eða neinn, með herKagnageymslum í Þrændalög- um. Formaður flokksins, Reiulf Steen hefur nýlega sagt, að um- Knut Frydenlund — utanrikis- ráðherra Noregs. ræður um hergagnageymslur í Noregi hafi ekki farið fram í stofnunum flokksins utan stjórn- ar. Tveir ráðherrar, menntamála- ráðherrann, Einar Förde og neyt- endamálaráðherrann, Sissel Rön- back, gengu af fundi áður en gengið var til atkvæða um áfram- haldandi samningaviðræður við Bandaríkjamenn. Áhrifamenn innan flokksins, með þá Einar Gerhardsen og Jens Einar Gerhardsen. Evensen í broddi fylkingar, hafa hvatt til þess, að utanríkis- og öryggismálastefna Norðmanna verði tekin til gagngerrar endur- skoðunar. I hópi með þeim eru nokkrir þekktir andstæðingar að- ildar að Atlantshafsbandalaginu. Yfirmaður herafla Norðmanna, Sverre Hamre hershöfðingi lét hafa eftir sér, að besti kostur Norðmanna væri, að koma her- gagnageymslum upp í N-Noregi. Hann sagðist geta sætt sig við vopnageymslur í Þrændalögum en aðeins gegn því skilyrði að Norð- menn ykju viðbúnað sinn í N-Nor- egi. Almennar umræður hafa farið fram í Noregi um varnarmálin. Talsmenn borgaraflokkanna hafa kallað málamiðlun Frydenlunds og félaga um vopnabúr í Þrænda- lögum „merki um veikleika". Aft- enposten hefur tekið í sama streng og sagt í leiðara, að bygKÍnK vopnageymslna í Þrændalögum gæti verið tekin sem vísbending um, að Norðmenn væru að láta undan þrýstingi frá Sovét- mönnum. Sú skoðun hefur verið látin í ljósi, að með því að staðsetja vopnageymslurnar í Þrændalögum sé ve'rið að veikja varnir Noregs. Norska blaðið Morgenbladet lét framkvæma skoðanakönnun með- al almennings. Spurt var hvort fólk áliti varnir Noregs nægilega öflugar: 68% spurðra sögðu að varnir Noregs væru of veikar til að standast utanaðkomandi árás þar til hjálp bærist. 27% sögðu varnir Norðmanna nægilega öfl- ugar til að standast utanaðkom- andi árás. 5% höfðu enga skoðun á málinu. Utanrikisráðherrarnir, Olafur Jóhannesson, íslandi, Knut Fryd- enlund, Noregi, Kjeld Olesen, Danmörku, Ola Ullsten, Sviþjóð og Matti Tuovinan. Finnlandi, funduðu i siðustu viku i Osló. Þeir sogðu í yfirlýsingu, að von- andi yrði frumkvæði Norðurland- anna á vettvangi Sameinuðu þji'iðanna nndir heitinu: „Umræð- ur um virkari reglur vegna verndunar, öryggis og sjálfstæðis sendiráða og starfsfólks þeirra" til þess að auka virðingu fyrir sendiráðum og málum sem snerta sendiráð. Það var lögð áherzla á meðal norrænna embættismanna, að gíslatakan í íran yrði ekki í brennidepli þessara umræðna, — heldur yrði rætt um ráðstafanir til að auka öryggi sendiráðsstarfs- manna. Undanfarin ár hafa nokkrir bandarískir sendiráðs- menn verið myrtir. Má þar nefna í Súdan, Afganistan, Líbanon og á Kýpur, — utan gíslat akan í Teher- Flóðá Indlandi A.M.K. 181 maður týndi lífi um helgina á Norður- og Austur- Indlandi í miklum flóðum og rigningum. Ár hafa flætt yfir bakka sína og mikið hefur verið um skriðuföll. Alls hafa 1450 manns farist í flóðahéruðunum. Búist er við að ástandið eigi eftir að versna enn.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.