Morgunblaðið - 22.08.1982, Blaðsíða 2

Morgunblaðið - 22.08.1982, Blaðsíða 2
Leiðangursmenn í Eldeyjarferðinni standandi frá vinstri: örn Harðarson, Jón Arason, Páll Reynisson, Haraldur (>eir Hlöðversson, Olgeir Sigmarsson, Valur Andersen, Árni Johnsen, Hörður Guðjónsson, Trausti fuglamerkingamaður, Hjálmar R. Bárðarson og Sigurður Sigurbergsson (Siggi minkur), sem fyrstur kom á brún í þessari ferð. Sitjandi frá vinstri: Halldóra Filippusdóttir, Hlöðver Johnsen, sem fór síðast i Eldey á árunum fyrir 1940, horkell Húnbogason, Ragnar Jónsson, l'áll Steingrímsson, Hörður Hilmisson. LjÓMmyndir Mhl. Ka^nar Axeltwon. Eldeyjarleiðangurinn tókst með ágætum Myndin er tekin frá brún fyrir ofan leiðina upp, 70 metra pverhnlpt bjarg me* ajó og urð fyrir neðan. SJÓNVARPSKVIKMYNI) var unnin, á sjöunda hundruð súlur merktar, jarrt vegssýni tekin og súluungar skornir úr veiðarfa'radræsum á balum sínum í fjöl- mennuin og fjölþættum leiðangri Arna Johnsen í Kldey á fóstudag, en alls klifu lx menn Kldey. K'tta er í annað skipti á liðlega 40 árum sem Kldey er klifin, en vanir bjargmenn úr Vestmannaeyjum voru helmingur leiðangursmanna. Ferðin upp 70 metra hátt þverhnípt bjargið tók liðlega 4 klukkustundir, en vcgna fjölmennis leiðangursmanna og takmarkaðs tíma brugðu bjargmenn á það ráð að hnýta saman létta álstiga og hnýta þá í festingar sem unnt reyndist að koma fyrir á erfiðasta kafla leiðar- innar, efsta hlutanum þar sem þarf að klifra 15 metra í berg, sem slútir fram. Var það ævintýraleg staða að sögn leið- angursmanna að sjá stigann, lóðréttan og lausan frá berginu nema efst og neðsl, en þetta munaði því að tími vannst til að merkja á sjöunda hundrað súluunga undir stjórn Ragnars Jóns- sonar, læknis. Farið var á bátum úr Hðfnum í ágætu veðri, en leiðangursmenn höfðu beðið leiðis síðan sl. mánudag. Leiðang- ursmenn dvöldu um 6 klukkustundir uppi á eynni við þau störf sem þurfti að vinna, en komið var til baka í Hafnir laust eftir miðnætti í fyrrakvöld. Fyrsta konan sem klífur Eldey var með i þessum leiðangri, Halldóra Filippus- dóttir, flugfreyja hjá Flugleiðum. Bjargmennirnir í leiðangrinum voru Sigurður Sigurbergsson, Valur Ander- sen, Þorkell Húnbogason, Haraldur Geir Hlöðversson, Hlöðver Johnsen, Hörður Guðjónsson, Hörður Hilmars- son og Ragnar Jónsson auk leiðangurs- stjóra. Aðrir þátttakendur í leiðangrin- um voru kvikmyndatökumaður sjón- varpsins, Örn Harðarson, Páll Reynis- son, kvikmyndatökumaður, og Jón Arason, hljóðupptökumaður, Ragnar Axelsson, Ijósmyndari Morgunblaðsins, Páll Steingrímsson, kvikmyndatöku- maður, Hjálmar Bárðarson, Olgeir Sig- marsson, jarðfræðingur, og Trausti, fuglamerkingamaður úr Stykkishólmi. A annað hundrað þúsund súlur eru í Eldey sem hýsir stærsta súlubæli í ver- öldinni, en leiðin upp bergið í Eldey er talin ein erfiðasta bjargleið á íslandi ni.a. vegna þess hve bergið er víða ótraust. Ragnar og Olgeir við fuglamerkiag ar, cat ?»* er Þórshafnartogarinn umtaladi, Stakfell, fékk fimm guðlaxa í trollið á dógunum og .sjást beir hinir pattaralegustu á bessari mynd. Því miður sjást litir fisksins ekki, en hann er hinn skrautlegasti. „Guðlaxaár" Matriið.slumtnn á vt-itingahúsinu „Pottnrínn og pannan" taka á móti einum guðlaxinum. (Ljími. ÞorMI Guðnnnsson.) GUÐLAX hefur verið til umræðu eftir að Morgunblaðið í vikunni birti frétt þess efnis, að Hvanney frá Hornafirði hefði þá nýverið landað fjórða eintakinu af ís- landsmiðum af þessari „sjald- gæfu" Hskitegund. Ekki stenzt þessi frétt blaðsins nú alveg og á það má benda, að það herrans ár 1730 voru að minnsta kosti fjórir guðlaxar komnir á land hérlendis, samkvæmt Bjarna Sæmundssyni, en hann greinir frá þessu í bók sinni „Fiskarnir". Gunnar Jónsson, fiskifræðing- ur, sagði í samtali við Morgun- blaðið, að sum ár væru greini- lega meiri „guðlaxaár" en önnur. Þetta ár sagði hann að telja mætti til slíkra, því talsvert hef- ur verið um, að sjómenn hafi fengið guðlaxa í troll og einnig hefur það komið fyrir, að guð- laxa hefur rekið á land. Gunnar sagði, að aðalfæða guðlaxa væri smokkfiskur og það færi því oft saman, að „guðlaxaár" væri einnig „smokkfiskaár" og gæti því orðið vart smokkfisks með haustinu. Guðlax þykir góður til matar og a.m.k. þrjú- veitingahús í Reykjavík tryggðu sér guðlaxa, sem togarar hafa veitt hér við land upp á síðkastið. Ekki er að efa að matargestir kunna vel að meta bragðið af guðlaxinum þeg- ar hann hefur verið matreiddur og fram borinn eftir kúnstarinn- ar reglum. I riti Bjarna Sæmundssonar, Fiskarnir, segir svo frá heiti fisksins: „íslenzka nafnið er ævagamalt, er nefnt í Eddu og bendir það á, að menn á Norður- löndum hafi snemma veitt þess- um tilkomumikla og fagra fiski eftirtekt og valið honum hið virðulegasta nafn." Guðlaxinn er stór fiskur, getur orðið 150 eða jafnvel 180 sm langur og vegið 70 kíló eða meira. Guðlax þykir skrautlegur mjög á lit, ofan á höfði og baki er hann dimmblár, á hliðum græn- leitur, með gull- og purpura- slikju, sem breytist eftir því hvernig á fiskinn er horft, kinn- arnar, neðanvert höfuðið og kviðurinn eru silfurlituð, en með ljósrauðri slikju, um allan bol og stirtlu er stráð gómstórum, kringlóttum eða ílöngum, silfur- hvítum blettum, uggarnir eru allir blóðrauðir, segir m.a. í lýs- ingu B. Sæm. á guðlaxi. Heimkynni guðlaxins eru sunnanvert N-Atlantshafið og Miðjarðarhafið, hans hefir orðið vart frá Kanaríeyjum og norður að Finnmörku, kringum Bret- landseyjar, við Færeyjar, Dan- mörku og Svíþjóð, við ísland og Noreg, segir Bjarni Sæmundsson í riti sínu, sem gefið var út 1926. Óvenju mikið hefur veiðst af þessum skrautlega fiski það sem af er árinu — sælkerum til ánægju

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.