Morgunblaðið - 14.05.1983, Blaðsíða 24

Morgunblaðið - 14.05.1983, Blaðsíða 24
24 MORGUNBLADID, LAUGARDAGUR 14. MAÍ 1983 ftom$mbUútíb Utgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Fulltrúar ritstjóra Fréttastjórar Auglýsingastjóri hf. Arvakur, Reykjavík. Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Þorbjörn Guömundsson, Björn Jóhannsson. Freysteinn Jóhannsson, Magnús Finnsson, Sigtryggur Sigtryggsson. Baldvin Jónsson. Ritstjórn og skrifstofur: Aöalstræti 6, stmi 10100. Auglýsingar: Aö- alstræti 6, sími 22480. Afgreiösla: Skeifunni 19, sími 83033. Áskrift- argjald 210 kr. á mánuöi innanlands. í lausasölu 18 kr. eintakið. Stjórnarmyndun Fljótlega eftir að Geir Hallgrímsson hóf til- raun sína til stjórnarmynd- unar beindist hún að alvar- legum viðræðum við Fram- sóknarflokkinn og að nokkru leyti Alþýðuflokkinn. Þegar Steingrímur Hermannsson hafði haft umboð til stjórn- armyndunar með höndum í rúman sólarhring tók hann ákvörðun um að óska eftir frekari viðræðum við Sjálfstæðisflokkinn. Hvers vegna þessi mikla áherzla á samstarf þessara tveggja flokka? Þegar upp var staðið að kosningum loknum lá beint við að kanna möguleika á þriggja flokka stjórn Sjálfstæðisflokks, Alþýðu- flokks og Bandalags jafnað- armanna. Þetta voru þeir þrír flokkar, sem höfðu verið í stjórnarandstöðu og skörp- ust skil yrðu milli þess, sem hefur verið og verða mundi með myndun slíkrar ríkis- stjórnar. En fyrstu dagana eftir kosningar kom skýrt í ljós, að þá a.m.k. töldu al- þýðuflokksmenn þetta ekki raunhæfan kost vegna deilna þeirra við Bandalag jafnaðarmanna og sneru sér að því að kanna viðhorf full- trúa kvennalistans. Áhugi á samstarfi við Alþýðuflokk- inn var ekki heldur mikill innan Bandalags jafnaðar- manna. Alþýðubandalagið dæmdi sjálft sig úr leik í kosninga- baráttunni og með störfum sínum í ríkisstjórn þeirri, sem enn situr, með því að marka stefnu í stóriðjumál- um og flugstóðvarmálum, sem útilokað er að aðrir flokkar geti fallizt á. Eini möguleikinn til þess að Al- þýðubandalagið gæti orðið aðili að viðræðum um stjórnarmyndun var sá, að flokkurinn félli frá stefnu sinni í þessum tveimur stóru málum og það er auðvitað algerlega óraunhæft að ætla að flokkurinn muni gera það, hvað sem verður. Miðað við þessa stöðu mála hlaut tilraun Geirs Hallgrímssonar til stjórn- armyndunar að beinast að viðræðum við Framsóknar-' flokkinn og Alþýðuflokkinn. Innan Sjálfstæðisflokksins hefur ríkt takmörkuð hrifn- ing á hugsanlegu samstarfi við Framsóknarflokkinn og það mun vera gagnkvæmt í Framsóknarflokknum. Þetta er gömul saga og á sér dýpri rætur en stjórnarsamstarf þessara tveggja flokka 1974-1978. Hins vegar verða menn að horfast í augu við staðreyndir í stjórnmálunum, eins og þær blasa við á hverjum tíma. Samtöl fulltrúa þessara tveggja flokka báru ekki árangur í fyrstu lotu, enda má segja að það sé nánast útilokað fyrir þann stjórnmálaforingja, sem fyrstur fær umboð til stjórn- armyndunar að koma á rík- isstjórn, þar sem svo mörg sjónarmið eru í gerjun fyrstu vikurnar eftir kosn- ingar. Steingrímur Hermanns- son og þingflokkur Fram- sóknarflokksins hafa vafa- laust leitt hugann að því, hvort hægt væri að mynda nýja vinstri stjórn, sem er uppáhaldsstjórn framsókn- armanna. Það geta þeir hins vegar ekki nema með sam- starfi fjögurra aðila og í öll- um tilvikum þarf Alþýðu- flokkur að vera aðili að slíku samstarfi. Það er ólíklegt, svo að ekki sé meira sagt, að Alþýðuflokkur mundi fallast á málamiðlun við Alþýðu- bandalag í stóriðjumálum, varnarmálum og flugstöðv- armálinu. Mjög erfitt hlýtur að vera að koma á samstarfi fjögurra aðila í ríkisstjórn, hvað þá að halda því gang- andi þegar í stjórn væri komið. Þetta er vafalaust ástæðan fyrir því, að Steingrímur Hermannsson hefur óskað eftir frekari við- ræðum við Sjálfstæðisflokk- inn. Honum er ljóst, að Framsóknarflokkurinn á ekki margra kosta völ. Nú er aftur á móti hugs- anlegt að samstarf geti tek- izt milli Alþýðuflokks og Bandalags jafnaðarmanna, en með því stefna þeir að því að skapa grundvöll fyrir samstjórn þeirra og sjálf- stæðisflokksins. Hitt er svo annað mál hvort nægilegur veigur sé í slíku samstarfi. Eins og mál standa nú á vettvangi stjórnmálanna virðast möguleikar á meiri- hlutastjórn fyrst og fremst tveir. Ríkisstjórn Sjálfstæð- isflokks og Framsóknar- flokks eða ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks, Alþýðu- flokks og Bandalags jafnað- armanna. í báðum tilfellum gegna sjálfstæðismenn lykilhlut- verki. Það á ekki að þurfa langan tíma fyrir þá að meta, hvor kosturinn er vænlegri. Auðvitað sá, sem hefur í för með sér sem sterkust áhrif sjálfstæðis- stefnunnar á íslenzkt þjóð- líf. Það væri líka affara sæl- ast fyrir íslenzkt efnahagslíf og þjóðina í heild. Afþrýstiklefí eins og Slysavarnafélagið hefur fest kaup á: Sjúklingurinn er settur inn í klefann, og hann siðan fluttur til sjúkrahúss, þar sem hann fær framhaldsmeðferð. Enn er slík aðstaða ekki til hérlendis, og yrði því að flytja sjúklinga utan, en enn sem komið er hafa alvarleg tilfelli kafaraveiki ekki komið upp hér. Slysavarnafélag íslands: Kaupir afþrýstiklefa til notkunar gegn kafaraveiki og sprungnum lungum Slysavarnafélag íslands hefur ákveðið að festa kaup á svoköll- uðum „afþrýstiklefa", en hann er mikilvægt öryggistæki fyrir kafara, sem við köfun hafa feng- ið kafaraveiki eða sprengt í sér lungu við köfun. Afþrýstikiefinn hefur þegar verið pantaður frá Vestur-Þýskalandi og er hann væntanlegur hingað til lands í ágúst eða september næstkom- andi, að því er þeir Haraldur Henrýsson forseti og Hannes Þ. Hafstein framkvæmdastjóri Slysavarnafélagsins sögðu í sam- tali við blaðamann Morgunblaðs- ins. Slysavarnafélagið efnir til happdrættis nú í vor, þar sem aflað er fjár til starfseminnar, en megináhersla er þar lögð á uppbyggingu hjálparsveitanna. Nú eru starfandi 93 hjálpar- sveitir SVFÍ um allt land, og sagði Haraldur Henrýsson það hafa sýnt sig, að mikil þörf væri fyrir slíkar sveitir, og ekki væri séð að aðrir en frjáls félagasamtök á borð við SVFÍ inntu þessa þjónustu betur af hendi. Eitt af því, sem nú verð- ur lögð sérstök áhersla á, er eigin búnaður hjálparsveit- anna og öryggi leitar- og björg- unarmanna. Menn þeir er leggja á sig vinnu í þágu sveit- anna stofna sér oft í mikla hættu við störf sín, og hefur því þótt nauðsynlegt að efla ör- yggi þeirra sjálfra, sem svo aftur eykur um leið öryggi alls þess fólks er þeir aðstoða. — Hluti þess fjár, sem nú safnast, mun svo renna til kaupa á af- þrýstiklefanum sem áður get- ur, en hann mun kosta um 300 þúsund krónur kominn hingað til lands, án tolla og opinberra gjalda. Talið er að hér á landi sé nú til um 700 kafarabúningar, og talsvert fleiri stunda íþróttina, flestir í sportköfun, en nokkrir sem atvinnukafarar. Slysa- varnafélagið hefur því talið mikla og vaxandi þörf á auk- inni fræðslu um köfun, en víð- ast hvar erlendis fá menn hvorki að kaupa né leigja köf- unartæki né loft á kúta sína, nema að framvísa fullgildum skírteinum um þjálfun í köfun. Gunnar Karl Guðjónsson kaf- ari hefur gefið Slysavarnafé- laginu þýðingu sína að sænskri bók um köfun, og hefur verið ákveðið að hún komi út í sumar í samvinnu við Bókaútgáfu Arnar og Örlygs. Á fundi með blaðamanni Slysavarnafélagsmenn á fundi með blaðamanni Morgunblaðsins: Har- aldur Henrýsson forseti, Hannes Þ. Hafstein framkvæmdastjóri og Gunnar Karl Guðjónsson kafari. Morgunblaðsins gerði Gunnar Karl grein fyrir því í hverju kafaraveikin felst, og jafn- framt sagði hann frá öryggi því, sem felst í tilkomu af- þrýstiklefans. Gunnar sagði: „Margir hafa heyrt talað um kafaraveiki en það eru fáir, nema kafarar, sem vita hvers eðlis þessi veiki er. Þegar kafað er andar kafarinn að sér and- rúmslofti en það er um 20% súrefni og 80% köfnunarefni. Köfunarefni hefur þá eigin- leika að það binst vökva og blóði líkamans sem veldur því að hlutaþrýstingur þess í lík- amanum hækkar við köfun. Þessi þrýstingur köfnunarefnis í líkamanum, er háður dýpi og tíma þannig að kafarinn verð- ur ávallt að taka tillit til þess- ara þátta, þegar hann reiknar út þrýsting köfnunarefnis í lík- amanum. Ef mistök verða í útreikningi og kafarinn fer of hratt upp til yfirborðsins — minnkandi þrýstingur — nær köfnunar- efnið ekki að veðrast úr líkam- anum en þess í stað myndast loftbólur, sem innihalda köfn- unarefni. Skoðið loftbólur sem mynd- ast þegar tappinn á gos- drykkjaflðsku er tekinn snöggt af. Það er háð staðsetningu og stærð bólanna í líkamanum hvað skemmdir verða miklar, en allar valda þær mjög mikl- um sársauka og jafnvel lömun og dauða, ef ekkert verður að gert. Þess skal getið að ef kafað er dýpra en 10 m og dvalist þar í of langan tíma myndast hætta á kafaraveiki." „Ef kafari veikist af kafara- veiki verður hann strax að komast í afþrýstiklefa til að, undir auknum þrýstingi, fá bólurnar til að minnka og bind- ast aftur vökva líkamans," sagði Gunnar. „Síðan er þrýsti- ingurinn í klefanum minnk- aður eftir ákveðnum reglum þannig að bólur myndist ekki. Afþrýstiklefa verður einnig að nota ef kafari sprengir í sér lungu, en við það getur loft komist inn í blóðrásina og myndað stíflur. Hér á landi hefur alvarlegra tilfella kafaraveiki ekki orðið vart en hættan vex stöðugt þar sem sportköfun hefur aukist mjög mikið á síðustu árum. í nágrannalöndum okkar fer tíðni kafaraveiki stöðugt vax- andi, en það er einmitt sú þróun, sem hefur vakið Slysa- varnafélag íslands til umhugs- unar um nauðsyn þess að í landinu sé til afþrýstiklefi, en án hans er lítil von um björg- un." Gunnar sagði, að unnt væri að flytja afþrýstiklefann hvert á land sem væri, setja sjúkl- inga í hann og flytja þá til út- landa til frekari meðferðar. Væri þetta stórkostlegt örygg- isatriði, því án klefans væri ekki hægt að koma sjúklingum til útlanda, því flugferð þyldu þeir ekki vegna minnkandi loftþrýstings í flugferðum.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.