Morgunblaðið - 26.07.1984, Blaðsíða 19

Morgunblaðið - 26.07.1984, Blaðsíða 19
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 26. JÚLl 1984 19 Öll þessi mál tengjast sveitun- um og dreifðum byggðum landsins og voru málefni þeirra Ingólfi hugleikin. Hann lét þó ekki þar við sitja endá má segja að hann hafi látið sig öll mál varða sem honum þóttu horfa til heilla fyrir fólkið í landinu. Minnisstæð er framganga Ing- ólfs á fjölmennum fundi þar sem hart var deilt um framkvæmd landhelgisstefnu, voru andmæl- endur þó engir meðalmenn í mála- fylgju. Merkan þátt átti Ingólfur í að ráðist var í stórvirkjanir og stóriðju í þeim tilgangi að gera atvinnulífið fjölbreyttara. Um áratugaskeið var Ingólfur mikilsvirtur forystumaður í flokki sínum á Alþingi og í héraði enda voru forystuhæfileikar hans mikl- ir. Ingólfur Jónsson var af góðu bergi brotinn. Hann átti merka foreldra sem lögðu ríka áherslu á að setja sig í og skilja þarfir og ástæður annarra. Þessu veganesti gleymdi hann ekki. Ingólfur var með eindæmum bóngóður og greiðvikinn maður. Ekkert erindi var svo smátt, engin bón svo lít- ilmótleg að hann gæfi sér ekki tíma til að sinna henni. Hann virt- ist alltaf hafa nógan tíma þrátt fyrir hin annasömu störf. Ásamt miklum forystuhæfileik- um var Ingólfur í senn bjartsýnn hugsjónamaður og raunsær fram- kvæmdamaður. Oftast sá hann ráð þegar vanda bar að höndum þótt öðrum sýndist fátt um út- gönguleiðir. Hann var mikill málafylgjumaður og ræðumaður sem hreif áheyrendur með eigin sannfæringarkrafti. Hvar sem Ingólfur hefði valið sér starfs- vettvang hefði hann hvarvetna verið í fremstu roð. Merku ævistarfi er nú lokið. Eftir stendur mikill árangur góðra verka. Fyrir nær hálfri öld hóf Ingólf- ur starfsferil sinn hér á Hellu. Hann hefur byggt upp og mótað þetta byggðarlag öllum öðrum fremur. Nú gengur hann ekki lengur hér um götur. Við fráfall hans er því svipminna hér en áður. Aðrir verða nú að halda uppi því merki sem hann reisti. Það þarf að gera með reisn. Annað væri ekki f anda Ingólfs. Um mikið ævistarf Ingólfs verð- ur ekki rætt án þess að geta þess að hann stóð ekki einn. Arið 1935 kvæntist hann Evu Jónsdóttur. Hún hefur verið honum styrk stoð í umfangsmiklum störfum og staðið fyrir heimili þeirra bæði á Hellu og í Reykjavík, sem ekki var aðins skjól og griðastaður hús- bóndans, heldur einnig mótttöku- staður þess mikla fjölda gesta, sem jafnan sótti þau hjón heim og öllum veitt af mikilli rausn. Þar var alltaf jafn gott að koma og er nú Ijúft að þakka. Frú Eva á mikl- ar þakkir skildar fyrir hvernig hún hefur alla tíð leyst þessi störf. Til hennar og barna þeirra hjóna leitar hugurinn nú við þessi leiðarlok. Fjölskyldu Ingólfs eru sendar innilegar samúðarkveðjur frá mér og mínu fólki. Jón Þorgilsson Löngu áður en ég kynntist Ing- ólfi Jónssyni á Hellu var mér kunnugt um áhrif hans á þróun íslenzkra stjórnmála. Ég hafði fylgzt með störfum hans sem ráðherra, landbúnaðar-, samgöngu-, viðskipta-, iðnaðar- og orkumála í einn og hálfan tug ára. Það fór ekki framhjá neinum af- köst hans og dugnaður. Hann var m.a. þeim kostum búinn að fresta ekki til morguns, sem hægt var að gera í dag. Hann lét verk sín tala, því munu spor þessa merka og vinsæla forustumanns Sjálfstæð- isflokksins seint fyrnast. Þau heyra sögu okkar til. Hinsvegar kynntist ég Ingólfi ekki persónu- lega fyrr en í desember 1973, er dóttir mín, Ástríður, giftist syni hans, Jóni Erni, og fjölskyldur okkar tengdust. Það var bæði f róðlegt og gaman að kynnast reynslu og þekkingu þessa mæta stjórnmálamanns og þeim margvíslegu verkefnum sem hann leysti af hendi á langri starfsævi. En annar þáttur í ævi Ingólfs sem mér fannst ekki minni var fjölskyldumaðurinn. Það vakti strax athygli mína hve annt Ingólfi var um allt er varðaði börn hans og barnabörn. Þegar sonarsynirnir, Ingólfur og Magnús, komust á legg var hann af alnafna sínum kallaður Hellu- afi, sem ég veit að hann þótti vænt um. Vinsældir Helluafa voru miklar og náðu til allra barnabarna minna. Aðeins var til einn Hellu- afi og gaman var að sjá hann um- kringdan börnum hvort heldur í leik eða lesa fyrir þau sögur, þá liómaði gleðin úr andliti Helluafa. Á slíkum stundum kemur bezt í ljós maðurinn sjálfur. Ekki leið sá dagur að hann hefði ekki samband við börn og barna- börn sín, fylgdist með heilsu þeirra, leikjum og námi; á þann hátt birtist umhyggja hans fyrir fjölskyldunni. í dag kveðjum við Helluafa og þökkum honum fyrir allt sem hann var okkur og geymum fagrar minningar um góðan dreng. Hann verður jarðsettur að Odda á Rangárvöllum, i sveitinni, sem valdi hann til forustu, í sveitinni sem hann gerði svo mikið fyrir og á honum svo mikið að þakka. Við Dóra sendum Evu og fjöl- skyldu innilegustu samúðarkveðj- ur. Jón Magnússon Ingólfur Jónsson, samgönguráðherra, rið kotnu fyrstu flugvélar Lofíleiða af gerðiani DCS B. Á þjóðhitíð i Nngvöllum 1974. Kynni okkar Ingólfs Jónssonar hófust fyrst eftir að ég kom á þing 1949. Einörð framkoma hans í þingsölum og á flokksfundum vakti strax athygli nýliðans. Yfir honum ríkti eðlislæg reisn. Hann talaði jafnan tæpitungulaust og fylgdi skoðunum sínum fast eftir. Mörg viðfangsefni voru honum hugleikin, en fyrst og fremst bar hann hag og framtíð atvinnuveg- anna fyrir brjósti. Hann var mað- ur framkvæmdanna. Það var gam- an og fróðlegt, hollur skóli, að hlýða á mál Ingólfs um stöðu landbúnaðarins og þýðingu þeirr- ar atvinnugreinar fyrir þjóðfélag- ið fyrr og síðar. í skýrum dráttum dró hann upp mynd af fortíðinni, vandanum, sem við væri að glima og vék síðan að úrræðum og fram- tíðinni. Hann skildi manna bezt að styrkja yrði sem flestar stoðir at- vinnulífsins ef ná ætti varanleg- um árangri. Annars kæmist þjóð- in skammt á leiðinni til aukinnar menntunar og þroska. Blómlegt athafnalíf við sjávarsíðuna tryggði fyrst og fremst hagsæld bóndans. Efla yrði iðnaðinn, stuðla að nýjungum og fjölbreytni á sem flestum sviðum — og fyrst og fremst að bæta samgöngurnar. Orkumálin voru Ingólfi Jónssyni jafnan ofarlega í huga. Þegar fjallað verður um framkvæmdir á sviði vatns- og hitaorku mun Ing- ólfur Jónsson oft koma við sögu. Ásamt öllum stórhuga mönnum bar hann gæfu til þess að marka stefnuna. Að eðlisfari var Ingólfur Jóns- son gætinn, en stórhugurinn og löngunin til þess að vinna landi og lýð gagn hvöttu hann til forystu og dáða. Hann var þvi jafnan mik- ils metinn á löngum og farsælum stjórnmálaferli. Ingólfur Jónsson komst þegar 1942 í tölu áhrifamestu þing- manna Sjálfstæðisflokksins og snemma ljóst, að í hans hlut myndu falla hin þýðingarmestu trúnaðarstörf. Hann verður 1953 viðskipta- og samgöngumálaráð- herra í ríkisstjórn Sjálfstæðis- og Framsóknarflokksins og gegnir því starfi fram á mitt ár 1956. Við myndun Viðreisnarstjórnarinnar í nóv. 1959 tekur hann að sér land- búnaðar- og samgöngumál og fer óslitið með þá málaflokka til 1971, er stjórnarflokkarnir glötuðu meirihluta sínum á Alþingi. Á þessum árum var ég lengst af í fjárveitinganefnd. Eg hafði því mikil samskipti við ráðherrann Ingólf Jónsson, sem fylgdi málum sínum fast eftir við nefndina. Frá hans hendi voru erindi vel undir- búin og rökstuðningur vandaður. Þá kynntist ég náið starfsorku hans, festu og brennandi áhuga fyrir framgangi allra nytsamlegra mála. Ráðherrastarf er vandasamt og krefst mikils, ekki sízt þegar gegnt er í mörg ár. Ingólfur Jóns- son komst heill úr hildarleiknum. Hann naut virðingar og viður- kenningar samtíðarmanna, og nú fylgja honum einlægar þakkir yfir landamærin. Við Ingólfur áttum oft samleið innan Iands og utan. Einnig var ég tíður gestur á heimili hans og hans ágætu konu. Með okkur tókst vinátta unz yfir lauk. Hann var vinur, sem aldrei brást og ekki gleymist. Hans verður því sárlega saknað. Þeim fækkar óðum, er forystu- hlutverkinu gegndu um og eftir síðari heimsstyrjöld, á einu mesta umbrotatímabilinu i sögu þjóðar okkar. Einn þessara manna var Ingólfur Jónsson. Minningin um hann sjálfan og störfin sem hann vann verður öllum vinum hans dýrmæt. Eiginkonu hans, frú Evu, börn- um og vandamönnum sendum við Aðalheiður okkar innilegustu samúðarkveðjur. Jónas G. Rafnar Ingólfur Jónsson hlýtur að verða minnisstæður maður öllum, sem honum kynntust. Þótt það væri ekki fyrr en á útmánuðum 1982, sem ég kynntist honum að marki, finnst mér sem ég hafi fáum kynnzt um dagana, sem mér verði eftirminnilegri. Samstarf okkar við að koma á blað frásögn af umhverfi hans og ævistarfi opnaði mér að ýmsu leyti nýjan heim. Þótt skoðanir okkar á mönnum og málefnum féllu iðulega í sama farveg, var það oft út frá mismunandi for- sendum, enda bakhjarl okkar næsta ólikur. Það var ekki fyrr en þessi samskipti hófust, að ég gerði mér ljóst, hversu ævistarf hans hafði verið mikilvægt í þróun ís- lenzkra stjórnmála síðustu ára- tugina. Saga Ingólfs er raunar sígild dæmisaga. Hún hefur minnt mig um margt á sögurnar, sem maður las í barnæsku um litla, fátæka drenginn, sem varð mikill maður með iðni, ráðdeild og sparsemi. Þessar sögur gerðust flestar í Am- eriku, landi hinna miklu tækifæra. Saga Ingólfs sýnir, að ísland hefur líka verið land tækifæranna og er það vonandi ennþá. Ekki ætla ég að fara að rekja hér viðburðarika ævi Ingólfs Jónssonar. Það hefur verið gert annars staðar, en mér þykir við hæfi að minnast nú að leiðarlok- um með fáum orðum þessa mikla stóreflismanns á vettvangi ís- lenzkra þjóðmála. Fáum mönnum hef ég kynnzt, sem mér hefur í senn þótt gæddir jafn skarpri greind og skynsam- legu raunsæi, jafnhliða einstakri samvizkusemi, elju og úthaldi. Án slíkra eðliskosta hefði fá- tækur, lítt skólagenginn maður. varla hafi'zt, þegar á unga aldri, til slíkra valda og áhrifa sem Ingólf- ur gerði, fyrst í heimabyggð sinni, Rangárvallasýslu, en síðan á sviði landsmála. Kauptúnið á Hellu og verzlun- arstórveldið, Kaupfélagið Þór, eru vissulega risin fyrir starf og strit margra dugnaðarmanna, en þó eru þau og verða fyrst og fremst tengd nafni Ingólfs Jónssonar. í augum ýmissa var Ingólfur dæmigerður pólitískur einstefnu- maður, nánast „fæddur og uppal- inn" sjálfstæðismaður eins og einn kunningi minn sagði eitt sinn um sjálfan sig. Þetta er mikill mis- skilningur. Hann sagðist sjálfur hafa framan af ævi verið „leitandi sál" eins og stundum er kallað, og það var ekki fyrr en að vel athug- uðu máli, sem hann skipaði sér undir merki Sjálfstæðisflokksins. Það skref hans varð örlagaríkt, ekki aðeins fyrir sjálfan hann, heldur og fyrir flokkinn og raunar þjóðina alla. Ingólfur tók sæti á þingi á hinu mikla umbrotaári 1942. Um þær mundir var hér allt mjög á hverf- anda hveli. óvissan og rótleysið í stjórnmálum var slíkt, að ekki tókst að mynda stjórn með tíðk- anlegum hætti, heldur var leitað út fyrir Alþingi, og áður en langur tími leið, var nýsköpunarstjórnin mynduð. Þótti þá sumum, sem nú sneri upp það, sem áður sneri niður, og annað færi eftir því. Hin hefðbundnu viðhorf höfðu alger- lega raskazt. Rúmgóður flokkur sem Sjálf- stæðisflokkurinn var þá vissulega í nokkurri hættu að riðlast, kjör- dæmabreytingin og myndun ný- sköpunarstjórnarinnar gátu leitt til þess, að fylgi flokksins í sveit- um landsins biði verulegan hnekki. Það var sá merki stjórn- málamaður Magnús Guðmunds- son, sem hafði á sínum tíma orðið til þess framar flestum öðrum að leiða álitlegan hluta bænda og annars sveitafólks inn í íhalds- flokkinn, síðar Sálfstæðisflokkinn.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.