Alþýðublaðið - 16.11.1931, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 16.11.1931, Blaðsíða 2
ALPÝÐUBLAÐIÐ Verðlagsnefnd. Landsstjórnin hefir með inn- flutningshöftunum komið því til leiðar, að þær vörur hljóta ó- hjákvæmilega að stiga í verðL sem bannaður er innflutningur á, og það umfram þá verðhækk- un, sem stafar af gengislækkun- inni. En af hinum síðast nefndu orsökum befir ýms varningur stig- ið alt að því um f jórða hluta. Nokkru áður en landsstj'órnin greip til þeirra örþrifaráða og þeirrar fásinnu að setja á inrí- flutningshöft, hafði hún skipað þriggja manna nefnd til þess a'ð fylgjast með verðbreytingum og gefa stjórninni skýrslu úm þær. En eins og gefur að' sfcilja er slík nefnd með óllu ónóg nema hún hafi jafníramt vald til þess að setja hámarksverð á vörur, og ekki einu sinni þá víst að hún geti gert það svo, að gagni korni. En alt um það virðist sjálfsagt aö reynt sé að hindra óþarfa vöruhækkun, og meðan það er ekki reynt, verður heldur ekki fullyrt, að það sé ekki hægt. Auðvitað má benda á, að verÖ- hækkumn áf völduim gengisfalls- ins verður sennilega alt af eins mikil og sú, er stafar af vöru- vöntun þeirri, er Framsóknar- stjórnin stofnar til .með innflutn- ingshöftunum,, og við þá hækkun er gengisfallið veldur, getur enjr- in verðlagsniefnd ráðið neitt. En eins og fyr var tekið fram, meðan ekfcert er reynt að stöðva verðlækkunina í sambandi við innflutningshöftin, er ekki hægt að fullyrða að allar tilraunir séu gagnslausar. , Þ. Samtöb brezkra toyaraeig- enda gegn útlendum fisksölam. London, 16. nóv., UP.—FB. Samband brezkra botnvörpu- eigenda (British Trawers Fedem- tion) lætur undirskriftasöfniun fram fara í brezkum höfnum undir áskorun til rikisstjórnarinn- ár viðvíkjandi innflutningi á fiski- afurðum. Er farið fram á það við stjórnma, að bannaður sé innflutnirígur á fiski eða, að öðr- um kosti, að lagður verði vernd- artollur á innfluttar fiskiafurðir. 1 áskoruninni er lagt að' stjórn- inni að banna innflutninga á fiski- afurðum á meðan b-rezkir fiski- framleiðendur geta „ fullnægt markaðseftirspurn. I áskoruninni er bent á, að hin óvægilegu fisk- veiðafélög ísliendinga komi hart niður á brezkum fiskimönnum, sem leita til ísliandsmiða. — Sér- stök nefnd hefir verið skipuð til þess að gera tillögur um hvað \gera skuli í málinu og kemur hún feaman á fund í Ljorídon á morgun (þriðjudag). Herkileg nýhreyíoL Johann Amos Komensky hét maður einn og lifði frá 1592 —1670. Hann var skólaspekingur mestur sinna tíma og ritaði mikið um uppeldismál. Hann hefir alla stund síðan verið talinn einn af framherjum vestrænna þjóða um uppeldismál, varð fyrstur allra manna á Vesturlöndum til þess að boða almenna fræðsluskyldu hins opinbera við börn — og jafnframt, að þjóðfélagið sæi öll- um börnum fyrir nægilegu og hollu viðurværi meðan á skóla- göngunni stæði, þar sem efni for- eldranna hrykkju ekki til. Frá andláti hans eru nú liðin 261 ár; skólaskylduna hafa menn alrnent viðurkent síðan^ hér á Is- landi fyrir rúmum tuttugu árum. en hitt hefir gleymst, — aðbúðin að börnunum meðan þau gengju í skólann, þrátt fyrir alt, 261 árs umhugsunartíma, kristindóm, mennirigu, framfarir, jafnrétti, bræðralag, alt — málæðið. 1 austurbæjarskólanurn hér verður nú á næstunni tekin upp merkileg nýbreytni fyrir ötulleik og áhuga skólastjórans þar, og skilning kennaranna á þörfum barna. Samið hefir verið um það við mjólkursölufélögin hér í bænum, að þau láti af hendi gerilsneydda mjólk til neyzlu í skólanum í tilslegnum pelaflöskum og uim- búnum eins og bezt getur orðið, fyrir 40 aura pottinn. Kostnaður félaganna við að ganga þannig frá mjólkinni er allmikill, 16 aur- ar á pott fram yfir það, sem krafist er. Kennir því í þessu mikillar góðgirni af hálfu félag- anna, enda er hvergi í bænum slíka mjólk að hafa nema miklu dýrari. Ætlanin er sú, að gefa börnunum kost á að kaupa þessa mjólk í skólanum. Börnin fá dauðhreinsaðan hálmlegg til þess að drekka mjólkinia með í hvert sinn, og kennarar sjá um afhend- ingu hennar hver í sínum bekk. Það er á allra vitorði, hve akólanám er mikið slit fyrir börn, og hve mjög er undir því komið, að barnið sé vel á sig komið likamlega, ef not eiga að verða að. Þetta vita allmargir foreldr- ar og fá börnum sínum anniað- hvort mjólk í nesti, auk annars matar, í skólann, eða gefa þeim peninga til þess að kaupa mjólk- ina fyrir í næstu búð. En all- oft fer svo, að börnin \toaupa feælgæiti í staðinn fyrir irajólk, auk þess sem það er spillandi og truflandi að gefa börnunum or- lof til slíkra „kaupstaðarferða". Notin verða ekki hálf við það, sem, verða mætti, ef vel væri um rmútana búið. Til þess að komast hjá ölilu masi og fyrirhöfn við þetta verð- ur svo til hagað, að börnin geti, eða foreldrar þeirra, feeypt mjólk- urávísanir í, heftum til 10 daga eða mániaðar, og þarf barmð þá ekki annað en að sýna hefti sitt og fá mjólkina í bekknum. Þetta er stórkostlegt heilbrigð- is- og menningarmál, sem hér er um að ræða. Efna- og næringar- skortur er einn mesti óvinUr alls námsárangurs. Að vísu er það svo>, að þessia geta þeir einir notið, sem borgað geta fyrir börn sín; Það verður ekkert gamr an fyrir skóliastjóra og kennara að horfa á veslings fátæku börn- in, sem enga mjólkurmiða geta keypt, verða að hýrast úti í hléi milli stunda, eða sitja og mæna á félaga sína, börn þeirra, sem bet- ur eru efnu'm búnir, hressa sig á mjólkinni og taka síðan glöð og hress til starfa. Og það eru einmitt þessi börn, sem bágast eiga heima fyrir, verst húsakynni, lélegast fæði, lakast næði tii náms. Hver á að borga fyrir þau? Er nokkuruiB þægð í starfskaröft- um þeirra, heilbrigði eða ham- ingj'u? Hvað skal segja? — Hug- mynd Komensky's er ekki niema rúmra 270 ára gömul. Hver veit hvað okkur tekst með kristin- dómi, „hóflegum umbótuim", jafn-1 rétti, bræðralagi, — öllu málæð- inu, áður en hún er — segjuim 300 ára gömul. En þökk sé Aust- urbæjarskólanum fyrir nýbreytnj hans. Sigur&ur Eínarsson. Dregur tsl ófriðar? ToMó, 14./11. FB. Fregnir frá Mukden herma, áð Machanshan hafi hafnað orðsend- iingu Japana um úrslitakosti. —. Horfurnar í Nonnidalnum taldar ískyggilegri en nokkru sinni fyt og ekki fyrirsjáanliegt hvað i*6 kann að leiða þeim tíðindum, er þar gerast. Smábardagar halda áfram í Heilungkianghéraði. — Lausafregnir herma, að Chang- hai-peng, kínverski hershöfðing- inn, hafi sett Machanshan úrslita- kosti og krafist þesis, að hann láti Tsitsihar af hendi þegar. Mac- hanshan kvað hafa neitað. Orust- ur í aðsigi. — 1 Tientsin er nú alt með kyrrum kjörum. FisKveiðai á Vestfjötðnm. Isafirði, FB., 14. nóv. Tregfiski að undanförnu og ó- gæftir, en fiskveiðar eru stund- aðar úr veiðistöðvunum hér nær- lendis og fiskur sielidur í ís. Súg- firðingar og Önfirðingiar eru í félagi við Kárafélagið í Viðey, er hefir botnvörpunga síma í för- um. Eru farnir í haust um fjó-rir farmar. — Bolvíkinigar, Hnífs- dælir og Álftfirðingar láta í enska1 botnvörpunga og togariann Haf- stein og hafa sent fjóra farma. Samvinnubátarnir eru sér í fé- lagi og hafa sent út fjóra báta. Stóra hjólið. Þegar mér dettur rikisstjórnin,. í hug, þá dettur mér að jafnaði 1 hug samtimis hjólhestur á þrent; hjólumi. Fremsta hjólið er stærst og það er stigið áfram; hin eru minni og snúast að eins með. Þegar börn eru með slíkt leikfang úti og hjóla þessu yfir forar- pollaog hvað sem fyrir er, Jendia aursletturnar eíkki hvað minst á afturhjólunum. Isilenzku þjóðinni er líkt farið og leikfanginu, stóra hjólið knýr hana út í hvert for- aðið á fætur öðru og lætur litluc hjólin styðja sig og tafca á mótt sínum skerf af aurslettunum. Kreppan er að sliga þjóðirnarf og hún er farin að láta áþreifanK lega til sín taka hér hjá oss ís- lendingum. Allir eru samdóimia um, að til alvarstegra breytinga verði að tafca, ef þjóðarskútan! á að haldast á réttum kili. Yfir- stéttin hefir þegar ákveðið út yfir hverja kreppan eigi sérstaklega: að ganga, sem sé viinniandi stétt- ina, og undirbúningurinn er þeg- jar haifinn í herferðina gegn verka- lýðnum. Það er ríkisstjórnin, sem renn- ur á vaðið. Hinir hajda sig að tjaldabafci enn þá. Stóra hjóliði. Jónas, maðurinn sem hóf göngu isína í þjóðmálialífi ofckar Islend- inga með því að reyna að láta verkamennina og sjómennina lifta, sér, en hvarf svo síðar frá því og tók að klifra upp eftir baki bænd" anna, hefir nú tekið að sér for~ ustuna í viðhaldi kapítalismans og kúgun verkalýðsins. Kaup opinberra starfsmanna er lækkað, ýmist með lækkun dýr- tíðaruppbótar eða að klipið er af því á annan hátt. Skipshöfn- um varðskipanna er sagt upp og, fjöldi sjómanna þar með gerður atvinnulaus. Innfílutningshöftuirri er dembt á, en þau hafa í för: með sér aukna dýrtið og mikið' atvinnuleysi í hópi verzlunar- manna sérstaklega. Þessar eru hinar augljósiustui ráðstafanir stóra hjólsins til hjálpar skoðanabræðrum sínum í kúgun verkalýðsins. Skipshöfnum varðskipanna er bannáð með lögúm að leggja iiiðí- ur vinnu til stuðnings stéttar- brœdrum sínum í kaupdeilu. Etn að sviftn pá atvinnu til studnings útgerdarmönnum í deilu þeirri,- sem þeir ætla nú að fara að heyja. Einhverjar ómannúðlegustu. dýraveiðar, sem við íslendingar þekkjum tal, eru biundnar við reía-- veiðar. Refirnir voru sveitir inni, þat til þeir þoldu ekki mátið og. komu út úr fylgsnum sínum. A líkan hátt á að svelta ís- lenzkan verkalýð, þar til hann lætur af réttmætum kröfum sín- um. Börnin á að nota eins og yrð-- lingana, sem eru kreistir svo þeir* væla, og móðirin gint á móður- tilfinningunni. Kvein barnánna um

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.